Telegraph ngày 20/5 cho biết hai tiêm kích tàng hình F-35B mắc kẹt ở đảo Terceira là những chiếc cuối cùng trong 48 máy bay được Anh đặt mua, chưa được bàn giao và vẫn thuộc sở hữu của hãng chế tạo Lockheed Martin. Ba chiếc F-35B cùng lô đã hạ cánh an toàn xuống căn cứ không quân Marham ở Norfolk, Anh vào tháng trước.
Một nguồn tin trong không quân Anh cho biết Lockheed Martin sẽ phải sửa chữa hai phi cơ này trước khi bàn giao. “Sự cố chưa liên quan đến không quân Anh. Cơ quan phụ trách hoạt động của F-35 thuộc Bộ Quốc phòng Anh đang tiếp tục cập nhật thông tin”, người này nói.
Không rõ hai tiêm kích F-35B gặp sự cố gì. Sau khi nhà sản xuất hoàn tất quá trình sửa chữa, không quân Anh sẽ điều máy bay tiếp dầu Voyager để hỗ trợ chúng vượt quãng đường hơn 2.700 km về nước.
Bộ Quốc phòng Anh chưa lên tiếng về thông tin.
Lockheed Martin từ chối bình luận, song khẳng định họ “rất vinh dự được hợp tác với Anh trong tăng cường năng lực phòng thủ thông qua cung cấp mẫu tiêm kích đã được chứng minh hiệu quả trong chiến đấu”.
Thông tin được công bố chưa đầy một năm sau vụ tiêm kích F-35B Anh phải hạ cánh khẩn cấp xuống Ấn Độ trong điều kiện thời tiết xấu. Chiếc F-35B sau đó gặp lỗi kỹ thuật và không thể cất cánh, phải nằm lại Ấn Độ suốt 5 tuần trước khi đội ngũ kỹ sư Anh hoàn tất sửa chữa và kiểm tra an toàn.
Anh ban đầu đặt mua 48 tiêm kích tàng hình F-35B, sau đó mua thêm 15 chiếc và dự kiến nhận toàn bộ vào năm 2033. Vào tháng 11/2021, một tiêm kích F-35B Anh đã rơi xuống Địa Trung Hải sau sự cố tấm chắn bảo vệ lọt vào cửa hút khí động cơ, phi công không thể hủy cất cánh và phải phóng ghế thoát hiểm.
Văn phòng Kiểm toán Quốc gia Anh (NAO) năm 2025 đánh giá phi đội F-35 nước này chỉ thực hiện được 1/3 nhiệm vụ cần thiết do thiếu kỹ sư và phụ tùng thay thế, cũng như đối mặt hao mòn ngoài dự kiến khi hoạt động trên biển.
Theo NAO, không một chiếc F-35B nào của Anh đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong giai đoạn tháng 10/2024 đến tháng 1/2025, do tất cả đều phải bảo trì.
F-35B là phiên bản được phát triển cho thủy quân lục chiến Mỹ, nổi bật nhờ khả năng STOVL, cho phép nó hoạt động trên các tàu đổ bộ có sàn đáp nhỏ hơn tàu sân bay thông thường. Tuy nhiên, hệ thống STOVL cồng kềnh khiến F-35B có tầm hoạt động và khả năng cơ động thua kém biến thể F-35A không quân và F-35C hải quân.
Ngoài thủy quân lục chiến Mỹ, một số quốc gia đồng minh của Washington cũng đặt mua và đang biên chế dòng F-35B.
Các thành viên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 3/6 bỏ phiếu bầu 10 ghế ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an cho nhiệm kỳ hai năm, trong đó ba ứng viên đại diện nhóm "Tây Âu và các nước khác" là Đức, Áo và Bồ Đào Nha.
Kết quả cho thấy Áo và Bồ Đào Nha là hai nước giành được các ghế ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, với 131 và 134 phiếu, trong khi Đức thất bại khi chỉ nhận được 104 phiếu ủng hộ.
Hội đồng Bảo an gồm 15 trong số 193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc, với 5 ủy viên thường trực có quyền phủ quyết (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nga) cùng 10 ủy viên không thường trực. Đây là cơ quan duy nhất của Liên Hợp Quốc có thể ra nghị quyết mang tính ràng buộc pháp lý.
Zimbabwe cùng Cộng hòa Trinidad và Tobago được bầu vào vị trí ủy viên không thường trực mà không có đối thủ cho các ghế dành riêng cho khu vực của họ. Kyrgyzstan cũng giành được ghế đại diện khu vực sau khi vượt qua Philippines.
Đức từng giữ ghế ủy viên không thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc giai đoạn 2019-2020.
Trước cuộc bỏ phiếu, Ngoại trưởng Johann Wadephul tuyên bố Đức có "một đề nghị tốt" và sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm tại Hội đồng Bảo an. Ông cũng ủng hộ cải cách cơ quan này nhằm tăng vai trò cho các quốc gia thuộc Nam Bán cầu.
Ông Wadephul thừa nhận kết quả bỏ phiếu ngày 3/6 là "thất bại cay đắng" và "nỗi thất vọng thực sự" với Berlin. Ông cho rằng một phần nguyên nhân thất bại đến từ sự ủng hộ của Đức với Israel, khiến nước này đánh mất các phiếu chủ chốt.
Ông cũng cáo buộc Nga đã thuyết phục nhiều bên chống lại Đức vì lập trường "ủng hộ kiên định" của Berlin cho Ukraine. "Không có gì bí mật khi Nga không muốn có một tiếng nói như vậy tại Hội đồng Bảo an", ông nói.
Báo DW của Đức dẫn các nguồn tin ngoại giao mô tả Nga đã tích cực vận động hành lang ngăn cản lại nỗ lực tranh cử của Đức. Berlin hiện là một trong những nước ủng hộ chủ chốt cho Ukraine trong xung đột kéo dài hơn 4 năm ở châu Âu.
Nga chưa bình luận về cáo buộc này của Ngoại trưởng Wadephul.
"Có những vấn đề mà chúng tôi luôn giữ lập trường rõ ràng, nhưng không phải mọi quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc đều chia sẻ", ông Wadephul nói, song tái khẳng định Berlin vẫn ủng hộ Kiev.
Thủ tướng Friedrich Merz cho rằng Đức đã rất tự tin khi ứng cử và tiếc nuối vì cuối cùng không thể đạt mục tiêu đề ra. "Kết quả này không làm thay đổi những nhiệm vụ mà chúng tôi phải đối mặt tại Liên Hợp Quốc. Đức vẫn là trụ cột đáng tin cậy của hệ thống đa phương", ông nói.
Nghị sĩ Jurgen Hardt, người phát ngôn chính sách đối ngoại của liên minh bảo thủ tại quốc hội Đức, gọi đây là "kết quả đáng tiếc". Trong khi đó, đảng Xanh chỉ trích chính phủ của Thủ tướng Merz và Ngoại trưởng Wadephul vì chưa nỗ lực hết sức trong lĩnh vực bảo vệ khí hậu, đồng thời cắt giảm viện trợ phát triển.
Đài CNBC ngày 28.4 đưa tin Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) bất ngờ thông báo sẽ rời Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) vào ngày 1.5 tới, giáng một đòn mạnh vào liên minh điều phối sản lượng giữa nhiều nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, đặc biệt là các nước ở Trung Đông.
Thông báo gây xôn xao được đưa ra sau khi UAE trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái trong nhiều tuần liền do Iran, một thành viên khác của OPEC, thực hiện.
Các cuộc tấn công của Tehran vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz cũng đã hạn chế nghiêm trọng khả năng xuất khẩu dầu của UAE, đe dọa nền tảng kinh tế của nước này.
UAE có ảnh hưởng lớn đến các quyết định của OPEC trong gần sáu thập niên qua. Tính đến tháng 2, UAE là nhà sản xuất dầu lớn thứ ba của nhóm, sau Ả Rập Xê Út và Iraq. Quốc gia vùng Vịnh này gia nhập OPEC năm 1967, bảy năm sau khi tổ chức được thành lập.
UAE không nêu rõ lý do tại sao nước này quyết định rời OPEC vào thời điểm này. Bộ năng lượng UAE cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã đi đến kết luận việc rời khỏi nhóm là vì lợi ích quốc gia sau khi xem xét toàn diện chính sách sản xuất và năng lực của mình.
Bộ Năng lượng UAE cho biết nước này vẫn cam kết duy trì sự ổn định thị trường và sẽ tiếp tục hợp tác với các nhà sản xuất và người tiêu dùng vì mục tiêu đó. Việc rời khỏi OPEC sẽ giúp UAE linh hoạt hơn trong việc ứng phó với những biến động của thị trường, bộ này nói thêm.
"Chúng tôi tái khẳng định sự đánh giá cao của mình đối với những nỗ lực của cả OPEC và liên minh OPEC+ và chúc họ thành công", Bộ Năng lượng UAE cho biết.
Trong một diễn biến khác, Ngân hàng Thế giới (World Bank) ngày 28.4 cho biết xung đột ở Trung Đông dự kiến đẩy chi phí năng lượng trong năm nay lên mức cao nhất kể từ khi xảy ra xung đột tại Ukraine, trong khi khả năng chi trả cho phân bón cũng bị ảnh hưởng.
Theo Ngân hàng Thế giới, chi phí năng lượng dự kiến tăng 24% trong năm nay, trong khi chi phí phân bón dự kiến tăng 31% do giá urê tăng 60%, khiến phân bón trở nên khó mua hơn bao giờ hết kể từ năm 2022.
Chi phí hàng hóa nói chung dự kiến tăng vọt 16% vào năm 2026, do hậu quả của xung đột và giá kim loại.
Theo Turkiye Today dẫn tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ ngày 20.5, dự án này được thiết kế để bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định hơn cho các nước NATO ở Đông Âu, đồng thời giảm phụ thuộc vào vận chuyển nhiên liệu bằng đường biển. Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng đường ống có thể được triển khai nhanh hơn các phương án thay thế và tiết kiệm chi phí hơn khoảng 5 lần.
Đề xuất trên được đưa ra khi eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược kết nối các nhà sản xuất năng lượng vùng Vịnh với thị trường quốc tế, đang đối mặt rủi ro an ninh gia tăng. Căng thẳng leo thang sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 2, kéo theo các đòn đáp trả từ Tehran nhắm vào Tel Aviv và các đồng minh của Washington ở vùng Vịnh, cùng việc Iran hạn chế hoạt động qua eo biển Hormuz.
Tình trạng gián đoạn tại Hormuz đang tạo hiệu ứng dây chuyền tại châu Âu, theo The Guardian. Chính phủ Anh đã nới lỏng một số lệnh trừng phạt đối với dầu thô Nga, cho phép nhập khẩu nhiên liệu máy bay và dầu diesel được tinh chế tại nước thứ ba trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao. Giấy phép thương mại có hiệu lực từ ngày 20.5, cho phép nhập khẩu vô thời hạn nhưng sẽ được xem xét định kỳ.
Động thái này đánh dấu bước điều chỉnh đáng chú ý của Anh, vốn nhiều năm qua dẫn đầu nỗ lực gây sức ép kinh tế lên Nga liên quan chiến sự Ukraine. Trước đó, Anh từng tuyên bố sẽ chặn dầu Nga được tinh chế ở nước khác nhằm hạn chế nguồn thu của Điện Kremlin.
Tại Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent trong tuần này cũng gia hạn thêm 30 ngày miễn trừ trừng phạt đối với một số lô dầu Nga đang trên biển, cho rằng quyết định này nhằm tạo thêm linh hoạt trong bối cảnh thị trường năng lượng biến động.
Trong khi đó, Iran tiếp tục phát tín hiệu cứng rắn. Theo Hãng tin Tasnim ngày 20.5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo: "Nếu hành động gây hấn chống lại Iran lặp lại, chiến sự sẽ mở rộng ra ngoài khu vực, với những đòn giáng mạnh mẽ ở những nơi mà đối thủ khó có thể tưởng tượng sẽ biến các người thành tro bụi".
Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 19.5 nói rằng Washington có thể tấn công Iran một lần nữa nếu không đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài trong những ngày tới.
Liên quan nỗ lực hòa giải, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi ngày 20.5 lên đường đến Tehran để gặp các quan chức Iran. Đây là chuyến thăm Iran thứ 2 của ông Naqvi trong vòng một tuần, giữa lúc Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian trong nỗ lực hòa giải giữa Washington và Tehran.
