Ông Putin tặng 4 con hổ cho Kazakhstan

Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, người phát ngôn quân đội Iran, ngày 13/5 tuyên bố Iran sẽ không cho phép vũ khí của Mỹ vận chuyển qua eo biển Hormuz đến các căn cứ trong khu vực. Ông khẳng định huyết mạch hàng hải này hiện nằm dưới sự kiểm soát chiến lược phối hợp của lực lượng vũ trang Iran.

“Từ nay trở đi, chúng tôi sẽ không cho phép vũ khí của Mỹ vận chuyển qua eo biển Hormuz và tiến vào các căn cứ trong khu vực”, Tướng Akraminia nêu rõ.

“Bất kỳ quốc gia nào muốn đi qua tuyến đường thủy này đều phải tuân thủ sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran, đảm bảo một chuyến đi an toàn”, ông nói thêm.

Theo ông Akraminia, phần phía tây eo biển Hormuz nằm dưới sự chỉ huy của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), trong khi phần phía đông do Hải quân thuộc quân đội Iran kiểm soát.

Tướng Iran lưu ý rằng trong cuộc chiến gần đây, tất cả các mục tiêu của đối phương, bao gồm việc phá hủy năng lực tên lửa và hạt nhân của Iran, chia cắt đất nước và thay đổi chính quyền Iran, đều thất bại.

Ông Akraminia khẳng định học thuyết quân sự của Iran hiện nay mang tính chất tấn công và bất kỳ sai lầm nào của đối phương đều sẽ bị đáp trả nghiêm khắc nhất.

“Hôm nay chúng ta sẽ đẩy lùi Mỹ khỏi toàn bộ khu vực, và sự hiện diện của họ sẽ bị xóa bỏ khỏi khu vực này mãi mãi”, ông nhấn mạnh.

Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran, Tướng Reza Talaei-Nik, cảnh báo Mỹ có nguy cơ phải chịu thêm những thất bại trên chiến trường nếu không thừa nhận những yêu cầu chính đáng của Iran về một giải pháp hòa bình.

"Nếu đối phương từ chối chấp nhận những yêu cầu chính đáng và rõ ràng của Iran thông qua các kênh ngoại giao, họ nên lường trước việc lặp lại những thất bại quân sự của mình. Bất kỳ mối đe dọa, cuộc tấn công hay hành động gây hấn mới nào đều sẽ bị đáp trả ngay lập tức, dứt khoát và quyết liệt, khiến đối phương phải hối hận về hành động của mình", Tướng Talaei-Nik cảnh báo.

Tướng Talaei-Nik nhấn mạnh rằng người dân Iran vẫn kiên cường và sẽ tiếp tục giành chiến thắng trong "cuộc chiến bị áp đặt" này.

Ông cũng đề cập đến việc các tàu chiến Mỹ liên tục rút khỏi khu vực xung đột như bằng chứng về sự sẵn sàng và sức mạnh của lực lượng vũ trang Iran, bao gồm cả Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Ông tuyên bố lực lượng này sẵn sàng đáp trả mạnh mẽ, khiến đối phương phải hối tiếc về những tính toán sai lầm của mình.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ngày 13/5 tuyên bố những yêu cầu quá mức, những lời lẽ đe dọa và khiêu khích của phía Mỹ, cùng với sự thiếu thiện chí và trung thực của Washington, là trở ngại chính đối với việc chấm dứt xung đột và đạt được một thỏa thuận khả thi.

Ông cũng cho biết nguyên nhân chính và nguồn gốc của tình hình hiện tại ở eo biển Hormuz là hành động gây hấn quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran, tiếp theo là những vi phạm liên tục thỏa thuận ngừng bắn và việc phong tỏa hải quân liên tục đối với các cảng biển của Iran.

Ngày 10/5, thông qua Pakistan, Iran đã gửi phản hồi về các đề xuất của Mỹ nhằm giải quyết căng thẳng thông qua các kênh ngoại giao. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ phản hồi của Iran, nói rằng không thể chấp nhận được.

Sau đó, hãng thông tấn Fars, trích dẫn nguồn tin giấu tên, cho biết Iran sẽ không nối lại đàm phán với Mỹ cho đến khi Washington đáp ứng 5 điều kiện chính.

Những điều kiện này bao gồm chấm dứt các cuộc giao tranh trên tất cả các mặt trận, đặc biệt ở Li Băng, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran, giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran, bồi thường thiệt hại do xung đột gây ra và chính thức công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển 1/5 lượng dầu toàn cầu.

Tin Gốc: Dân Trí

Điểm nhấn của chuyến thăm là Việt Nam nâng cấp quan hệ với cả hai nước: "Quan hệ đối tác chiến lược toàn diện tăng cường" với Ấn Độ, và "Quan hệ đối tác toàn diện" với Sri Lanka.

Xuyên suốt chuyến thăm Ấn Độ và Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, có thể thấy rõ tình cảm đặc biệt mà lãnh đạo cùng nhân dân hai nước này dành cho đất nước, con người Việt Nam.

Hình ảnh chiếc cầu vượt biển mang tính biểu tượng tại Mumbai, bang Maharashtra (Ấn Độ) được thắp sáng trong đêm 7-5 bằng hình ảnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi để lại ấn tượng không chỉ là sự tinh tế của Ấn Độ trong ngoại giao.

Cử chỉ đó còn hàm ý mong muốn củng cố hơn nữa các cầu nối vững chắc cho quan hệ giữa hai đất nước bằng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, du lịch...

Tại Sri Lanka, dù trời đã về khuya đêm 7-5, lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại sân bay vẫn ấm áp và trọng thị. Đích thân Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại chân cầu thang máy bay.

Trên các tuyến đường chính của thủ đô Colombo, quốc kỳ hai nước cùng chân dung nhà lãnh đạo cao nhất của Việt Nam và khẩu hiệu chào mừng bằng 4 thứ tiếng được treo trang trọng.

Theo giới quan sát, sự tiếp đón trọng thị và có nhiều biệt lệ của Ấn Độ và Sri Lanka với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ xuất phát từ nền tảng tin cậy chính trị vững chắc hay tình hữu nghị bền chặt. Những cử chỉ ngoại giao đó còn phản ánh kỳ vọng của New Delhi và Colombo vào tương lai phát triển quan hệ với Hà Nội và đặc biệt đánh giá cao vị thế và vai trò của Việt Nam trên thế giới.

Trong bối cảnh các tuyến thương mại, chuỗi cung ứng và cạnh tranh chiến lược dịch chuyển về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Ấn Độ cùng với Sri Lanka có vị trí án ngữ các tuyến hàng hải quốc tế huyết mạch của thế giới. Việt Nam, một nền kinh tế mở, đang đa dạng hóa thị trường, mong có thêm những "cửa" kết nối Nam Á và Ấn Độ Dương. Ở chiều ngược lại, Ấn Độ và Sri Lanka thì cần những đối tác có năng lực sản xuất, thương mại để hội nhập sâu với ASEAN.

Gặp nhau ở nhu cầu bổ trợ như vậy, nên hai bên có lý do để đi nhanh hơn, thực chất hơn.

Bộ trưởng Ngoại giao, Lao động nước ngoài và Du lịch Sri Lanka Vijitha Herath chia sẻ, nước này đặt chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bối cảnh Colombo đang tìm kiếm việc sớm trở thành Đối tác Đối thoại theo lĩnh vực của ASEAN và tư cách thành viên của Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) - những tổ chức, hiệp định mà Việt Nam là thành viên ngày càng quan trọng.

Nếu phải chọn một từ khóa cho chuyến thăm vừa qua, "định hình" có lẽ là từ thích hợp. Trên nền những ký ức tốt đẹp giữa Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka, những cam kết chính trị từ cấp cao nhất đã được công bố: nâng tầm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường và thiết lập Đối tác toàn diện Việt Nam - Sri Lanka.

Khuôn khổ quan hệ mới hay "chiếc khung" của hợp tác trong giai đoạn mới đang được xây dựng bằng những trụ cột kinh tế, thương mại, đầu tư, an ninh - quốc phòng, khoa học - công nghệ, giao lưu nhân dân.

Tại Ấn Độ, lãnh đạo hai nước đặt ra mục tiêu mới cho hợp tác thương mại bằng con số 25 tỉ USD theo hướng cân bằng và bền vững hơn vào năm 2030. Còn tại Sri Lanka ngày 8-5, lãnh đạo hai bên nhất trí triển khai các biện pháp đột phá nhằm sớm đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD trong tương lai gần - tức gần gấp 5 lần con số hiện nay.

Mức độ thực chất được thể hiện ở các hoạt động kết nối doanh nghiệp Việt Nam với Ấn Độ và Sri Lanka.

27 thỏa thuận hợp tác liên quan xúc tiến thương mại, hàng không, văn hóa - du lịch, khách sạn, logistics, hạ tầng trạm sạc xe điện, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ hạ tầng sân bay... được trao tại Mumbai vào ngày 7-5 giữa doanh nghiệp hai bên trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Còn tại Sri Lanka, dù lịch trình bận rộn, ông vẫn đến dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn doanh nghiệp hai nước vào ngày 8-5 và chứng kiến nhiều thỏa thuận được trao.

Số lượng thỏa thuận, sự quan tâm của doanh nghiệp trải rộng trên nhiều ngành, lĩnh vực phản ánh sự ủng hộ và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp với Chính phủ mỗi nước trong việc đưa quan hệ ngày càng thực chất, đi vào chiều sâu.

Nhìn lại chuyến thăm và từ phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trước Quốc hội Sri Lanka ngày 8-5, chuyến công tác lần này đã gợi hình ảnh đẹp về những chiếc cầu hữu nghị từ Biển Đông sang Ấn Độ Dương đang được gia cố bằng những nhịp hợp tác mới thực chất hơn nữa, đo đếm được và hướng đến người dân.

Chuyến thăm còn chuyển tải một thông điệp ngoại giao nhất quán của các nước đang phát triển, rằng trong bối cảnh thế giới biến động, họ tìm kiếm đối thoại và hợp tác thay cho đối đầu và chia rẽ; chọn đi cùng nhau để tiến xa hơn và củng cố năng lực tự cường, tự chủ chiến lược.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Phái đoàn Mỹ và Iran cuối tuần qua gặp nhau tại khách sạn Serena ở Islamabad, thủ đô Pakistan để đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây là cuộc gặp trực tiếp cấp cao nhất giữa hai bên kể từ năm 1979.

Tuy nhiên, sau gần 21 giờ đàm phán xuyên đêm, hai phái đoàn rời Pakistan mà không đạt thỏa thuận. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho hay phía Mỹ đã đưa ra "đề nghị cuối cùng và tốt nhất", song Iran đã "chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi".

Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran cho hay các yêu cầu của Mỹ là "quá đáng" khiến các nhà đàm phán nước này không thể chấp nhận. Theo Tasnim, Iran đã đưa ra "những sáng kiến và đề xuất hợp lý", thêm rằng phía Mỹ "tính toán sai về chiến thuật đàm phán", đồng thời cảnh báo hiện trạng ở eo biển Hormuz sẽ không thể thay đổi "trừ phi Mỹ nhất trí với một thỏa thuận hợp lý".

Một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post rằng Mỹ và Iran đã không đạt được đồng thuận về nhiều vấn đề do Washington đưa ra. Những yêu cầu này bao gồm Iran phải chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium và cho phép Mỹ thu hồi lượng uranium đã được làm giàu ở mức cao, đồng thời tháo dỡ toàn bộ các cơ sở làm giàu hạt nhân chủ chốt.

Washington còn muốn Tehran chấp nhận khuôn khổ giảm căng thẳng rộng hơn với sự tham gia của các nước trong khu vực, ngừng tài trợ cho những lực lượng ủy nhiệm như Hamas, Hezbollah và Houthi ở Trung Đông. Điều kiện tiếp theo mà Mỹ đưa ra là Iran phải mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, cho phép tàu thuyền qua lại mà không thu phí.

Phía Mỹ cũng đưa kèm những đề nghị hấp dẫn, gồm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran, giúp quốc gia này hội nhập hoàn toàn với quốc tế, thậm chí là để ngỏ cơ hội thiết lập quan hệ đối tác, Saeed Shah, nhà bình luận của Time, dẫn các nguồn thạo tin cho biết.

"Washington dường như muốn thử nghiệm xem giới lãnh đạo Iran, sau khi trải qua 6 tuần xung đột và cái chết của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, giờ đây có chịu khuất phục hay không", Shah viết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận bất đồng về "hai hoặc ba vấn đề then chốt" đã ngăn cản Tehran và Washington tiến tới thỏa thuận. Theo ông, hai bên đã đồng thuận về một số vấn đề, nhưng vẫn còn "khoảng cách về quan điểm" trong những chủ đề khác.

Đài truyền hình Press TV của Iran đưa tin rằng trong những điểm bất đồng có vấn đề về quyền đi lại qua eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran.

Về eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nêu ý tưởng về việc Mỹ và Iran cùng quản lý eo biển này. Tuy nhiên, Tehran bác bỏ ý tưởng đó, nói rằng Hormuz thuộc lãnh hải của Iran và Oman, do đó chỉ có hai nước này mới có quyền quản lý eo biển.

Iran dường như tin rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới, là lợi thế rõ ràng nhất mà họ đang nắm giữ để làm đòn bẩy mặc cả. "Tehran chưa sẵn sàng cho những gì mà họ xem như là đầu hàng", bình luận viên Shah cho hay.

Hãng tin Fars của Iran dẫn lời một quan chức nước này cho rằng Mỹ đưa ra "yêu sách thái quá" về eo biển Hormuz. "Có vẻ như Mỹ đang muốn thông qua đàm phán để có được những gì họ chưa đạt được trong 40 ngày xung đột", quan chức này nói.

Ngoài eo biển Hormuz, một nhà phân tích thân cận với chính phủ Iran nói với New York Times rằng các cuộc đàm phán tan vỡ do Mỹ yêu cầu Iran ngừng làm giàu uranium trong 20 năm.

Trong văn bản phản hồi, phái đoàn Iran cho biết họ sẵn sàng ngừng làm giàu uranium trong không quá 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất này.

Hai quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ cho hay Washington còn yêu cầu Tehran chuyển hơn 400 kg uranium đã làm giàu cấp độ cao ra khỏi lãnh thổ nước này. Các quan chức Iran từ chối, tuyên bố số uranium đó phải được giữ lại bên trong Iran, nhưng đề xuất pha loãng nồng độ để không thể sử dụng cho mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân.

Nhưng phía Mỹ bác bỏ, lo ngại rằng việc để số uranium này tiếp tục nằm trong tay Iran sẽ tạo ra nguy cơ chúng được tái làm giàu trong tương lai để chế tạo bom hạt nhân.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói các bên "chỉ còn cách Bản ghi nhớ Islamabad trong gang tấc" thì vấp phải những yêu cầu quá mức và sự thay đổi điều kiện đàm phán từ phái đoàn Mỹ.

Phó tổng thống Vance cho hay phái đoàn Mỹ quyết định rời bàn đàm phán vào sáng 12/4, sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt thỏa thuận.

"Họ phải quay về Tehran, xin ý kiến từ Lãnh tụ Tối cao hoặc ai đó khác, để thực sự được phê chuẩn các điều khoản", ông Vance nói. "Các cuộc đàm phán có tiếp diễn hay có đạt được thỏa thuận hay không tùy thuộc vào Iran, vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều đề xuất".

Kamran Bokhari, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Chính sách Trung Đông ở Washington, nhận định các yêu cầu của Mỹ về vấn đề hạt nhân không để lại lối thoát để phía Iran có thể giữ thể diện, khi Tehran vốn coi chương trình hạt nhân là vấn đề tự tôn dân tộc. Ông coi việc phái đoàn Mỹ rời đi là "chiêu thức bỏ ngang kinh điển" trong sách lược đàm phán của Tổng thống Trump.

"Người Iran không muốn mình trông như thể đã đầu hàng. Uy tín của chính quyền ở trong nước và nước ngoài đang bị đe dọa", Bokhari nói.

Mohammad Javad Zarif, người từng là ngoại trưởng Iran khi quốc gia này đạt được thỏa thuận hạt nhân với Mỹ năm 2015, cho biết trên mạng xã hội rằng chính những bình luận của ông Vance trước khi rời Pakistan đã phản ánh lý do vòng đàm phán mới nhất thất bại.

"Mỹ phải học được rằng các vị không thể áp đặt điều khoản lên Iran", ông nói và thêm rằng "vẫn chưa quá muộn để học điều đó".

Nhiều nhà quan sát cũng tỏ ra lạc quan về triển vọng hai bên nối lại đàm phán. Muhammad Saeed, tướng về hưu của Pakistan, cho hay Islamabad sẽ tiếp tục đóng vai trò trung gian chuyển thông điệp giữa Mỹ và Iran. Ông nói thêm Iran có thể sẽ đưa ra đề xuất hồi đáp Mỹ sau khi tham khảo ý kiến các lãnh đạo trong nước, đồng thời hướng tới việc sắp xếp một cuộc gặp tiếp theo.

"Không ai ở cả hai phía nói quá trình đàm phán đã chấm dứt", ông Saeed cho hay.

Ngay cả việc hai bên ngồi xuống đàm phán với nhau cũng đã được xem là bước đột phá của xung đột, theo Saeed Shah, nhà bình luận của Time.

Baqaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, cho rằng sau cuộc chiến hơn 6 tuần và nhiều năm nghi kỵ lẫn nhau, một vòng đàm phán duy nhất không bao giờ có thể giải quyết được tất cả những khác biệt giữa Mỹ với Iran. Trong khi đó, đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam cho hay cuộc đối thoại giữa hai bên đã diễn ra trong không khí trang trọng và ôn hòa.

"Các cuộc đàm phán tại Islamabad đã đặt nền móng cho một tiến trình ngoại giao. Nếu lòng tin và thiện chí được củng cố, tiến trình có thể tạo ra khuôn khổ bền vững vì lợi ích của tất cả các bên", ông nói.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố trên mạng xã hội rằng một thỏa thuận có thể đạt được nếu Washington "từ bỏ cách tiếp cận tối đa hóa yêu sách và tôn trọng quyền lợi của nhân dân Iran". Ông Vance cũng nói Tổng thống Trump sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ bình thường hơn với Iran, nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng.

Sina Toossi, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Chính sách Quốc tế ở Washington, cho biết cả hai bên đều có động lực để tiếp tục đàm phán. "Cái giá nếu chiến tranh bùng phát trở lại sẽ rất lớn đối với cả hai bên", Toossi cảnh báo.

Tin Gốc: Vnexpress