Một ngày trước kỳ thi vào lớp 10 ở TP HCM, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, nêu định hướng ra đề và lưu ý thí sinh những quy định trong phòng thi để phát huy năng lực tốt nhất.
Về đề thi, ông Hiếu cho biết đề ba môn được biên soạn theo dạng mở, yêu cầu học sinh tư duy, vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề thực tiễn. Đây là dạng đề quen thuộc với học sinh TP HCM từ nhiều năm nay, được giới chuyên môn đánh giá cao.
Trước đó, bộ phận ra đề được yêu cầu nghiên cứu kỹ năng lực của học sinh thành phố sau sáp nhập, từ đó xây dựng, điều chỉnh độ khó phù hợp với thí sinh 3 khu vực Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM. Đề thi vào lớp 10 phải vừa bao quát kiến thức đã được học, vừa đảm bảo độ phân hóa để tuyển sinh.
Từ đầu năm học, các phòng chuyên môn đã ban hành ma trận đề và đề minh họa để thầy cô, học sinh có cơ sở ôn tập.
“Các em cứ yên tâm, tự tin làm bài, phát huy đúng năng lực. Đề khó thì khó chung, dễ cũng dễ chung”, ông Hiếu nói.
Ông cho hay điểm chuẩn lớp 10 của mỗi trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ số lượng hồ sơ đăng ký, năng lực của thí sinh đến đề thi. Do đó, ông nhấn mạnh thí sinh không nên quá lo lắng về độ khó của đề.
Giám đốc Sở đặc biệt lưu ý thí sinh nên để điện thoại và tài sản quý giá ở nhà hoặc đưa phụ huynh giữ. Việc để trong balo rồi gửi có thể xảy ra chuyện cầm nhầm, khiến các em phân tâm, ảnh hưởng tâm lý.
“Đã có nhiều em mang theo điện thoại rồi để quên trong người, gần cuối giờ thi thì chuông vang lên, bị đình chỉ, hủy kết quả bài làm một cách đáng tiếc”, ông Hiếu nói, đề nghị phụ huynh dặn dò con thật kỹ.
Những vật dụng được mang vào phòng thi lớp 10 ở TP HCM gồm: bút viết, thước kẻ, bút chì, tẩy, êke, thước vẽ đồ thị, dụng cụ vẽ hình, máy tính cầm tay không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ.
Các vật dụng không được mang vào phòng thi: giấy than, bút xóa, đồ uống có cồn; vũ khí và chất gây nổ, gây cháy; tài liệu, thiết bị truyền tin (thu, phát sóng thông tin, ghi âm, ghi hình) hoặc chứa thông tin để gian lận trong quá trình làm bài thi; bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học và bảng tính tan; tập bản đồ Lịch sử và Địa lý lớp 9.
Năm nay, thành phố có hơn 151.300 học sinh đăng ký thi lớp 10 công lập, khoảng 78% đỗ. Sở Giáo dục và Đào tạo bố trí 242 điểm thi với hơn 6.400 phòng, dự kiến huy động gần 18.000 giáo viên.
Kỳ thi được tổ chức vào ngày 1-2/6. Học sinh làm ba bài thi Toán, Văn, Tiếng Anh, thi thêm môn chuyên nếu đăng ký vào khối này.
Năm ngoái, điểm chuẩn lớp 10 đại trà của thành phố trong khoảng 10,5-24,5/30, trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa dẫn đầu. Ở khối chuyên, lớp Sinh học của THPT chuyên Lê Hồng Phong có đầu vào cao nhất, với 37,5/50 điểm, còn lại khoảng 27 trở lên.
Lịch, giờ phát đề, làm bài các môn thi lớp 10 của TP HCM năm 2026 như sau:
Theo thạc sĩ tâm lý Mộng Quang Chi (TP.HCM), trẻ nhỏ cần sự ổn định và cảm giác an toàn tâm lý. Do đó, việc thay đổi môi trường đột ngột, xa cha mẹ quá lâu hoặc sống cùng người chưa đủ gắn bó cần nhiều lưu ý và có một số nguyên tắc phụ huynh có thể áp dụng.
Đó là phụ huynh cần trao đổi rõ ràng về lịch sinh hoạt, cách liên lạc và các nguyên tắc chăm sóc trẻ. Cần quan sát phản ứng cảm xúc của trẻ sau vài ngày đầu. Những dấu hiệu như trẻ sợ quay lại nơi gửi, khóc kéo dài, giật mình khi ngủ, né tránh một người nào đó, thu mình hoặc cáu gắt bất thường đều cần được chú ý nghiêm túc.
Quan trọng nhất, cha mẹ cần chuẩn bị sẵn các hoạt động đơn giản nhưng phù hợp độ tuổi để ông bà dễ tương tác cùng cháu như kể chuyện, tô màu, chơi đất nặn, tưới cây, nhặt rau, gấp quần áo, trò chơi vận động nhẹ hoặc đọc sách tranh.
"Để trẻ hạn chế việc dùng các thiết bị điện tử, cần thống nhất với ông bà về thời lượng sử dụng thiết bị ngay từ đầu. Ví dụ mỗi ngày chỉ xem 30-60 phút vào khung giờ cố định. Trẻ sẽ dễ hợp tác hơn khi có lịch ổn định. Không dùng tivi hay iPad như phần thưởng hoặc công cụ dỗ trẻ ăn, ngủ vì điều này dễ khiến trẻ hình thành lệ thuộc cảm xúc vào màn hình", bà Chi lưu ý.
Theo chuyên gia tâm lý này, dịp hè là cơ hội rất tốt để trẻ học kỹ năng sống thông qua sinh hoạt hằng ngày, thay vì học theo kiểu ép buộc. Trẻ có thể học tự cất đồ chơi, tự xúc ăn, chào hỏi, phụ việc nhỏ trong nhà, chờ đến lượt, diễn đạt cảm xúc và giao tiếp lễ phép với người lớn.
"Điều quan trọng nhất là trẻ cần được kết nối hơn là giải trí. Một đứa trẻ được trò chuyện, được lắng nghe và được cùng người lớn làm việc mỗi ngày thường sẽ ít đòi màn hình hơn rất nhiều.
Phụ huynh cũng không nên tạo áp lực cho ông bà phải dạy thật nhiều. Với trẻ nhỏ, cảm giác được yêu thương, an toàn và có nề nếp sinh hoạt ổn định đã là nền tảng phát triển rất quan trọng trong mùa hè" - chuyên gia tâm lý này nhấn mạnh.
Thời gian qua, liên tục bị các TikToker chê là ngành "vô dụng, không học cũng biết" và thất nghiệp nhưng Ngôn ngữ Anh luôn có điểm chuẩn đầu vào ở nhóm cao tại các trường đại học. Ở một số trường chuyên hàng đầu tại Hà Nội, Ngôn ngữ Anh có tỷ lệ “chọi” cao trong các kỳ thi vào lớp 10 THPT.
Bên lề “Ngày hội kết nối doanh nghiệp”, Trường Đại học Hà Nội tổ chức chiều 14/5, TS Nguyễn Tiến Dũng, Phó Hiệu trưởng Đại học Hà Nội, cho biết với đặc trưng là trường chuyên về các ngành ngoại ngữ, trong 5 năm gần đây, Ngôn ngữ Anh luôn là một trong 3 ngành học có điểm chuẩn cao nhất trường.
Trung bình mỗi môn thi tốt nghiệp THPT phải đạt 8,25-9 điểm mới đỗ. “Điều này chứng tỏ xã hội vẫn cần và rất quan tâm đến ngành Ngôn ngữ Anh”, ông Dũng cho biết.
Cũng theo ông Dũng, ngành Ngôn ngữ Anh có tiềm năng phát triển rất tốt – nhất là khi Việt Nam đang triển khai đề án tiếng Anh là ngoại ngữ thứ 2 trong môi trường học tập và tiến tới cả trong môi trường công việc, sinh hoạt hàng ngày.
“Như vậy, tiếng Anh sẽ tiếp tục là ngôn ngữ có vị thế, xuất hiện trong mọi ngóc ngách của đời sống. Bởi lẽ đó, người học và học giỏi tiếng Anh vẫn luôn có đất dụng võ.
Thậm chí người học tiếng Anh có thể sử dụng ngôn ngữ này để làm tiền đề cho việc học các ngành ngôn ngữ khác”, ông Dũng nói.
Chuyên gia này cho hay, hiện khoảng 3/4 nguồn học liệu liên quan đến tiếng Anh. Do đó, họ có lợi thế trong việc tiếp cận trí tuệ và tiếp thu kiến thức, học tập.
“Ngành này luôn có tiềm năng phát triển và vẫn có mức cạnh tranh cao trong mùa tuyển sinh năm nay”, theo ông Dũng phân tích.
Chia sẻ về thu nhập đối với nhân sự ngành Ngôn ngữ Anh, ông Dũng cho hay: “Về mặt bằng chung, đa phần nhân lực ngôn ngữ Anh trong những năm đầu tiên có thể nhận mức lương 10-12 triệu đồng/tháng, sau đó gia tăng dần tùy thuộc từng vị trí việc làm mà người đó đảm nhận ở doanh nghiệp”.
Trong 3 năm gần đây, qua khảo sát mức độ việc làm của sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh tại Đại học Hà Nội sau khi tốt nghiệp 12 tháng, tỷ lệ có việc làm đạt 95-97%.
Cũng theo ông Dũng, các vị trí được nhà tuyển dụng quan tâm là nhóm ngành ngôn ngữ nước ngoài và các nhóm ngành được đào tạo bằng tiếng Anh, với các ngành thương mại, giáo dục, giảng dạy ngoại ngữ, du lịch, phiên dịch…
Cần thêm nhiều kỹ năng mềm
Ông Đặng Văn Thuận, đại diện đến từ ngân hàng Bắc Á Bank (tại Hà Nội), cho biết sinh viên ngôn ngữ mới ra trường hiện có kiến thức tốt nhưng còn thiếu kỹ năng mềm.
Do vậy, với một số vị trí, doanh nghiệp này cần thời gian để đào tạo thêm, thời gian đào tạo bao lâu tùy từng vị trí.
Cũng dưới góc nhìn này, ông LiuYang, Giám đốc một công ty liên quan đến dịch vụ ăn uống tại Việt Nam, cho biết nhiều sinh viên nhóm ngành ngôn ngữ nói chung lúc mới ra trường còn thiếu kỹ năng mềm. Do đó, doanh nghiệp phải tỉ mỉ đào tạo từng chút để giúp họ đứng vững trong môi trường doanh nghiệp.
Bà Đinh Thị Lan Hương, phòng hành chính nhân sự, Công ty du lịch Indochina Travel Expert, cho biết nhân sự ngành ngôn ngữ Anh tại công ty này có mức lương dao động khoảng 8-30 triệu đồng/tháng, tùy vị trí.
Cụ thể, với nhân sự sau khoảng 6 tháng làm việc, hoàn thành công việc tốt, có thể đạt mức lương 8-15 triệu đồng/tháng.
Những sinh viên nhóm ngôn ngữ, nhất là ngôn ngữ Anh còn thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng xử lý vấn đề, xử lý một số phần mềm và doanh nghiệp phải đào tạo thêm trong vòng 4-5 tháng mới thành thạo.
Ông Dũng cũng thừa nhận, vì sự phát triển của AI nên một số ngành ngôn ngữ bị ảnh hưởng.
Tạp chí Mathematische Zeitschrift cuối tháng trước xuất bản bài báo "Liouville–type results for infinity elliptic equations involving gradient and Hardy–Hénon nonlinearities" (tạm dịch: Các kết quả kiểu Liouville cho phương trình elip vô cực liên quan đến tính phi tuyến gradient và Hardy–Hénon).
Đây là tạp chí Q1 (nhóm uy tín nhất trong một lĩnh vực) theo Scimago, ra đời năm 1918. Tạp chí này tập trung vào các bài báo nghiên cứu chất lượng cao từ nhiều lĩnh vực trong toán học thuần túy và ứng dụng.
Tác giả chính của bài báo là Khưu Tấn Đạt, tân cử nhân trường Đại học Tôn Đức Thắng và Huỳnh Trung Hiếu, sinh viên năm thứ tư trường Đại học Sư phạm TP HCM. Cả hai thực hiện đề tài theo hướng dẫn của PGS. TS. Võ Hoàng Hưng (trường Đại học Sài Gòn), trong khuôn khổ trường hè "Sinh viên thực tập nghiên cứu khoa học" (REU), do Viện nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM) tổ chức cuối năm ngoái.
"Đây là niềm vui rất lớn trong quãng đường sinh viên", Đạt nói.
PGS Võ Hoàng Hưng đánh giá nghiên cứu của hai nam sinh có tính hàn lâm, góp phần mở rộng tri thức về toán học, với những ứng dụng tiềm ẩn trong Vật lý. Hướng nghiên cứu do anh chủ trì, ấp ủ từ năm 2022, dựa trên kết quả những công trình mà anh đã thực hiện trước đây.
Tại trường hè, sau các bài giảng kéo dài trong một tuần, sinh viên đăng ký làm việc cùng giảng viên có hướng nghiên cứu phù hợp. Đạt và Hiếu cùng quan tâm về Giải tích, được thầy định hướng đường suy luận, cách đi thẳng vào vấn đề khi nghiên cứu và trình bày kết quả. Cả hai sau đó tự tìm tòi thêm rồi triển khai.
Đạt đánh giá hướng nghiên cứu mà thầy đặt ra rất thách thức, trong khi kiến thức toán từ phổ thông và đại học của hai nam sinh ở mức nền tảng. Cả hai phải dành nhiều thời gian đọc tài liệu, nghiên cứu để cập nhật. Ba thầy trò tập trung cao độ suốt hơn 3 tháng, thường xuyên thảo luận tới 12 giờ đêm để kịp tiến độ.
Kết quả, nghiên cứu đạt giải nhất của chương trình này, được VIASM đánh giá có chất lượng "xuất sắc".
Theo PGS Hưng, những chương trình như REU vừa tạo điều kiện để sinh viên xuất sắc gặp gỡ các giáo sư trong và ngoài nước, vừa là cầu nối để họ tiếp xúc với những bài toán quan trọng. Làm việc với lớp trẻ tài năng cũng là cách để các nhà toán học góp phần đào tạo thế hệ kế cận.
"Đây là cơ hội đặc biệt để được học hỏi, kết nối và nhận sự hướng dẫn tận tình từ các thầy, cô đầu ngành", Đạt nhìn nhận.
PGS Hưng hy vọng kết quả của hai nam sinh sẽ là nền tảng vững chắc để các em tiếp tục theo đuổi đam mê, hướng đến giải quyết các vấn đề thách thức hơn trong toán học. Về lâu dài, ông mong các bạn trẻ có những công trình xuất sắc, được thực hiện trong nước.
Trước nghiên cứu trên, Đạt từng có bài báo công bố trên một tạp chí thuộc nhóm Q3, dưới sự hướng dẫn của PGS. TS. Trần Minh Phương và PGS. TS. Nguyễn Thành Nhân. Còn Hiếu từng đoạt giải nhất môn Giải tích và giải nhì môn Đại số trong kỳ Olympic Toán sinh viên năm 2023.
