Ngày 1.6, các tỉnh Thanh Hóa, Ninh Bình đã tổ chức sơ kết 1 năm vận hành chính quyền 2 cấp. Lãnh đạo các địa phương đều khẳng định tính đúng đắn của mô hình chính quyền 2 cấp, và nêu ra những hạn chế, khó khăn cần được tháo gỡ nhanh để đảm bảo phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt nhất.
Báo cáo tại hội nghị, ông Trịnh Tuấn Sinh, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch MTTQ Việt Nam tỉnh Thanh Hóa, cho biết khi chuyển sang mô hình chính quyền 2 cấp, tỉnh này đã sắp xếp từ 547 xã, phường, thị trấn thành 166 xã, phường. Đến nay, bình quân mỗi xã có 61,6 công chức và 5,5 viên chức. Công tác phân cấp, phân quyền được triển khai mạnh mẽ với 1.060 nhiệm vụ được giao cho cấp xã thực hiện.
Tính từ ngày 1.7.2025 (ngày vận hành chính quyền 2 cấp) đến nay, hệ thống trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã đã tiếp nhận tổng 912.291 hồ sơ, tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99,05%.
Báo cáo cũng cho biết hoạt động của chính quyền 2 cấp sau 1 năm đã cơ bản ổn định, thông suốt, nhưng cũng còn tồn tại nhiều hạn chế, vướng mắc, như: số lượng đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thanh Hóa hiện nay còn nhiều, với 166 đơn vị (đứng thứ hai cả nước); quy mô nhiều xã còn nhỏ, nguồn lực phân tán, ảnh hưởng đến công tác quy hoạch, đầu tư phát triển và bố trí đội ngũ cán bộ có chất lượng; đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm ở một số lĩnh vực chuyên sâu như quy hoạch, đầu tư xây dựng, công nghệ thông tin, giáo dục, y tế còn thiếu.
Một số địa phương còn gặp khó khăn trong bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức theo vị trí việc làm; việc thích ứng với phương thức quản lý mới chưa đồng đều. Tình trạng vừa thừa vừa thiếu trụ sở làm việc, cơ sở vật chất sau sắp xếp vẫn đang đặt ra nhiều yêu cầu cần giải quyết…
Ông Lê Đức Thái, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, cho biết sau 1 năm vận hành chính quyền 2 cấp vẫn còn một số sở, ngành, địa phương trong nắm bắt tình hình, hướng dẫn tháo gỡ khó khăn cho cơ sở chưa thật sự kịp thời; công tác tham mưu phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực còn chậm và thiếu đồng bộ; một bộ phận cán bộ, công chức cấp xã chưa bắt nhịp với yêu cầu công việc mới; còn biểu hiện trông chờ, né tránh trách nhiệm.
Ông Thái yêu cầu các cấp, các ngành tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiện đại, hiệu quả; hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân.
Tại tỉnh Ninh Bình, sau khi sáp nhập từ 3 tỉnh Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định, tỉnh này sắp xếp còn 129 đơn vị hành chính cấp xã. Tỉnh này cũng đã ban hành 119 văn bản về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; thực hiện phân cấp, ủy quyền 79 nhiệm vụ từ cấp tỉnh cho cấp xã; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 96%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 94%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 95%… Ninh Bình cũng đã điều động, biệt phái, tăng cường 462 lượt công chức, viên chức về cơ sở công tác.
Ông Trần Huy Tuấn, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình khẳng định chủ trương xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là hoàn toàn đúng đắn, là bước đột phá trong đổi mới tổ chức bộ máy.
Theo ông Tuấn, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số khó khăn, hạn chế, như: sự chênh lệch về quy mô, điều kiện phát triển giữa các địa phương; khối lượng công việc ở cấp xã tăng cao…
Ông Tuấn cũng yêu cầu các đơn vị, địa phương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực; khắc phục triệt để tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã có tư duy số, tư duy phát triển…
Sáng 22.5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thời gian qua, TP.HCM đã thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội, tạo ra những thành tựu, kết quả quan trọng.
Tuy nhiên, các cơ chế thí điểm đặc thù còn giới hạn về thời gian, đôi khi thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật và chưa tạo được khung thể chế ổn định, lâu dài để thành phố phát triển. Do đó, TP.HCM cần chuyển các cơ chế, chính sách đặc thù thành khung pháp lý đặc biệt, vượt trội, tạo điều kiện để thành phố bứt phá mạnh mẽ.
Dự thảo luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn về tổ chức chính quyền, chế độ công vụ; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự an toàn đô thị; phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; liên kết, phát triển vùng và bảo vệ môi trường.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết bố cục dự thảo luật Đô thị đặc biệt tương tự như luật Thủ đô với cách tiếp cận phân quyền tối đa theo 3 nguyên tắc. Cụ thể, những thẩm quyền của Quốc hội giao về cho HĐND TP.HCM, những thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND TP.HCM và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.HCM.
Theo bà Hạnh, từ nền tảng của luật Thủ đô, luật hóa các nghị quyết đặc thù cho TP.HCM và đề xuất chính sách mới, dự thảo luật Đô thị đặc biệt đưa ra gần 300 thẩm quyền, trong đó HĐND TP.HCM có hơn 140 thẩm quyền, UBND TP.HCM có hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND TP.HCM có hơn 20 thẩm quyền.
Về sự ưu tiên, luật Đô thị đặc biệt sẽ được ưu tiên áp dụng khi xung đột với các luật khác, HĐND TP.HCM có quyền chọn áp dụng chính sách ưu đãi, thuận lợi hơn do Trung ương ban hành sau thời điểm luật có hiệu lực. Giám đốc Sở Tư pháp cho biết khoảng 30 - 35% cơ chế chính sách mới mang tính đặc thù của TP.HCM được đưa vào dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Tiến sĩ (TS) Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, đánh giá luật Đô thị đặc biệt là đạo luật về phân cấp, phân quyền tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho TP.HCM. "Nếu TP.HCM bỏ qua thì sẽ không còn cơ hội xây dựng thể chế phù hợp", ông Lịch nói, và cho biết tinh thần xây dựng pháp luật hiện nay là đẩy mạnh phân quyền.
Từ thực tiễn luật Thủ đô, ông Lịch đề xuất phân quyền theo hướng những gì không nằm trong phạm trù an ninh, quốc phòng, đối ngoại, dân tộc, tôn giáo thì đưa vào luật. Việc phân quyền nhằm giải quyết vấn đề tồn tại trong tổ chức bộ máy, dứt khoát không còn cơ chế xin cho, nhất là về ngân sách.
"Cơ chế hành chính hiện nay phải họp triền miên suốt ngày suốt đêm, văn bản đẩy sở này qua sở kia mà việc không chạy", ông Lịch nói, đồng thời nhận định đây là vấn đề cốt lõi mà luật Đô thị đặc biệt cần phải giải quyết.
Vị chuyên gia này đề xuất đổi mới trong tổ chức bộ máy theo hướng cấp sở là cơ quan quản lý nhà nước chứ không chỉ tham mưu, giúp việc; các thủ tục hành chính giao cho HĐND TP.HCM quyết định. Ngoài ra, ông Lịch cũng cho rằng nên giao quyền tự quyết cho TP.HCM về phúc lợi xã hội, biên chế, xử lý công sản…
Ngày 15.5, tại phiên xét xử sơ thẩm vụ án ma túy đặc biệt nghiêm trọng ở Quảng Ninh, bị cáo Bùi Đình Khánh được HĐXX cho nói lời sau cùng trước khi tòa nghị án.
Trước bục khai báo, Bùi Đình Khánh gửi lời xin HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt cho nhóm bị cáo phạm tội che giấu tội phạm và không tố giác tội phạm.
Bị cáo Khánh nói rằng, nhiều người liên quan chỉ vì tình cảm cá nhân nên vô tình vi phạm pháp luật sau khi bị cáo chủ động liên lạc nhờ giúp đỡ trong quá trình bỏ trốn.
Bùi Đình Khánh đề nghị HĐXX cân nhắc hoàn cảnh của một số bị cáo như Hồ Thị Thư, là mẹ nuôi đang lớn tuổi, sức khỏe yếu và phải chăm lo gia đình. Ngoài ra, các bị cáo Triệu Thị Hiền, Triệu Nguyễn Hoài Thương, Lò Văn Minh là người dân tộc thiểu số, hiểu biết pháp luật hạn chế và có hoàn cảnh khó khăn.
Trong lời nói sau cùng, Bùi Đình Khánh thừa nhận bản thân "thiếu tu dưỡng đạo đức, thiếu ý chí trước lòng tham nên gục ngã".
"Mặc dù được ăn học, gia đình có truyền thống cách mạng nhưng bị cáo đã sa ngã trước lợi nhuận, thực hiện hành vi buôn bán ma túy, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng", Bùi Đình Khánh trình bày tại tòa.
Bị cáo cũng cho rằng vụ án khiến nhiều gia đình tan nát, nhiều người vướng vòng lao lý.
"Nhiều gia đình tan nát, tất cả đều là do những người như bị cáo có nhận thức về pháp luật còn kém. Vì lòng tham nên bị gục ngã trước cám dỗ", Bùi Đình Khánh nói.
"Trùm" ma túy cũng gửi lời xin lỗi đến gia đình bị cáo, đặc biệt là mẹ bị cáo. Bùi Đình Khánh nói rằng, bản thân là con trưởng trong gia đình, đã phụ sự mong đợi của mẹ, đã không làm tròn trách nhiệm của một người con với gia đình.
Ngoài ra, Bùi Đình Khánh gửi lời chia buồn tới gia đình thiếu tá Nguyễn Đăng Khải, cán bộ công an hy sinh trong quá trình truy bắt nhóm tội phạm ma túy.
Khi được HĐXX hỏi có đề nghị gì cho bản thân, Bùi Đình Khánh khẳng định không xin giảm nhẹ hình phạt. "Bị cáo thấy bản án đó là thích đáng với mình. Đúng người, đúng tội, không có gì sai", Bùi Đình Khánh nói.
Theo cáo trạng, Bùi Đình Khánh giữ vai trò trung tâm trong đường dây mua bán ma túy xuyên tỉnh, trực tiếp cất giấu heroin, chuẩn bị súng AK, đạn và lựu đạn để phục vụ giao dịch ma túy và chống trả lực lượng chức năng.
Đại diện Viện KSND tỉnh Quảng Ninh trước đó đã đề nghị tuyên tử hình Bùi Đình Khánh về các tội giết người và mua bán trái phép chất ma túy. Tổng hợp hình phạt đề nghị là tử hình.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo thông tư hướng dẫn thực hiện một số quy định tại luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2025.
Một trong những nội dung được quy định chi tiết tại dự thảo là việc tổ chức căn tin tại cơ sở giam giữ.
Dự thảo đề xuất 5 nhóm nguyên tắc đối với hoạt động căn tin tại cơ sở giam giữ. Trong đó, hoạt động căn tin phải được tổ chức công khai, minh bạch, chủ yếu mang tính chất phục vụ; không được giao khoán, giao chỉ tiêu lợi nhuận hoặc đấu thầu hoạt động căn tin.
Đặc biệt, căn tin bán hàng cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam không được sử dụng tiền mặt.
Kết quả hoạt động căn tin sau khi khấu trừ các khoản chi phí hợp lý không thuộc đối tượng phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng.
Vẫn theo đề xuất, cán bộ bán hàng căn tin phải là cán bộ, chiến sĩ thuộc biên chế của cơ sở giam giữ và phải có quyết định phân công của thủ trưởng cơ sở giam giữ, thời gian làm công tác bán hàng căn tin không quá 24 tháng.
Hàng hóa bán trong căn tin bao gồm đồ ăn, đồ uống, đồ dùng cá nhân, hoặc hàng hóa khác do thủ trưởng cơ sở giam giữ quyết định.
Về giá bán, dự thảo quy định thủ trưởng cơ sở giam giữ sẽ quyết định giá bán hàng hóa trong căn tin theo giá bán lẻ của thị trường tại nơi cơ sở giam giữ đóng quân.
Hàng hóa trong căn tin phải được niêm yết giá công khai và thông báo cho người bị tạm giữ, người bị tạm giam biết loại hàng hóa, chủng loại, giá tiền, hình thức thanh toán và việc nhận, chuyển hàng hóa.
Giá bán hàng hóa phải được thủ trưởng cơ sở giam giữ phê duyệt theo định kỳ hàng tháng, niêm yết công khai, phù hợp với mặt bằng giá cả thị trường địa phương nơi đơn vị đóng quân.
Theo đề xuất, người bị tạm giữ, người bị tạm giam mua hàng căn tin bằng tiền gửi lưu ký, thông qua hình thức ký sổ.
Mỗi người có một sổ mua hàng hóa căn tin theo mẫu do Bộ Công an ban hành. Sổ này do cơ sở giam giữ cấp cho mỗi người, do cán bộ quản giáo (hoặc cán bộ căn tin) quản lý để theo dõi.
Tiền mua hàng được trừ dần từ tiền gửi lưu ký cho đến khi hết số tiền lưu ký ghi trong sổ.
Người bị tạm giữ, người bị tạm giam đăng ký mua hàng hóa thông qua cán bộ quản giáo; mỗi lần cán bộ giao hàng, người bị tạm giữ, người bị tạm giam phải kiểm tra đúng mặt hàng, số lượng, khối lượng đã đăng ký mua, số tiền phải trả và đối chiếu tại sổ mua hàng hóa và ký xác nhận vào sổ.
Người bị tạm giữ, người bị tạm giam không được mua bán, trao đổi hàng hóa với nhau. Nếu muốn giúp đỡ vật chất cho người khác mua hàng tại căn tin thì phải có đơn đề nghị và được đồng ý.
Người bị tạm giữ, người bị tạm giam vi phạm nội quy cơ sở giam giữ thì tùy tính chất mức độ có thể bị hạn chế mua hàng hóa.
