Sáng 2.6, HĐND TP.HCM tổ chức hội thảo “Quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm” với sự tham dự của hàng trăm đại biểu là lãnh đạo TP.HCM, giới chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan ngoại giao trên địa bàn.
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Võ Văn Minh, Chủ tịch HĐND TP.HCM, cho biết sau sáp nhập, TP.HCM rộng hơn 6.700 km2, dân số hơn 14 triệu người, là “siêu đô thị”, trung tâm kinh tế, tâm điểm thu hút đầu tư và là động lực tăng trưởng lớn nhất Việt Nam, cũng như khu vực Đông Nam Á.
Hiện nay, TP.HCM tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, đóng góp trên 23% GDP, hơn 30% tổng thu ngân sách nhà nước và 20,7% kim ngạch xuất nhập khẩu; trung tâm tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo của cả nước. Cùng với việc mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM đề xuất các cơ chế, chính sách phát triển đô thị phù hợp để tăng trưởng bứt phá.
“Việc xây dựng và triển khai Quy hoạch tổng thể TP.HCM có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, xác định các chiến lược phát triển đột phá, tái cấu trúc không gian phát triển và phân bố chức năng nhằm tối ưu hóa nguồn lực, tránh mâu thuẫn, xung đột nội vùng”, ông Minh nói.
Cũng theo ông Minh, ngày 19.5, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết đã đặt ra yêu cầu xây dựng quy hoạch tổng thể thành phố với tầm nhìn 100 năm, nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, tạo không gian và động lực phát triển mới, ổn định, lâu dài, nâng cao năng lực chống chịu biến đổi khí hậu.
Quy hoạch không gian phát triển thành phố theo tư duy đa cực, tích hợp, kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữa phát triển hiện đại và bảo tồn, lưu giữ các giá trị truyền thống.
Chủ tịch HĐND TP.HCM cho biết đây là hội thảo đầu tiên của thành phố trong quá trình triển khai lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM nhằm xây dựng cơ sở khoa học vững chắc để hoàn chỉnh khung chiến lược phát triển.
Ông Minh đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận các nhóm vấn đề trọng tâm gồm: khung chiến lược phát triển kinh tế – xã hội; định hướng cấu trúc không gian đô thị; hệ thống hạ tầng kỹ thuật; về tài nguyên, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
“Các bài tham luận và ý kiến trao đổi dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn sẽ là cơ sở để HĐND TP.HCM quyết định các vấn đề quan trọng, giám sát việc xây dựng và thực hiện quy hoạch tổng thể bảo đảm chất lượng, tính khả thi, hiệu quả thực tiễn và tầm nhìn chiến lược dài hạn”, ông Minh đề nghị.
TS Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, cho rằng cần đổi mới tư duy lập quy hoạch bởi với quy mô hiện tại, TP.HCM không còn là một đô thị đơn lẻ, mà đang tiến gần mô hình vùng đại đô thị giống như Thượng Hải, Toyo, Seoul, vùng đô thị New York…
Do đó, quy hoạch TP.HCM đến năm 2050, tầm nhìn 100 năm, cần chuyển từ tư duy quy hoạch mở rộng đô thị thành tư duy xây dựng một trung tâm kinh tế, đổi mới sáng tạo, có sức cạnh tranh toàn cầu; chuyển tư duy từ quy hoạch đất sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế.
“Nếu quy hoạch trước đây thường phải trả lời câu hỏi đất này làm gì thì tư duy quy hoạch mới phải trả lời câu hỏi ngành kinh tế nào sẽ tạo ra giá trị giá tăng cao nhất, con người sẽ sống và làm việc như thế nào, hệ thống hạ tầng nào giúp tăng năng suất mang tính đột phá và những nhân tố nào bảo đảm phát triển bền vững, bao trùm, thích ứng với biến đổi khí hậu”, TS Trần Du Lịch đặt vấn đề.
Về không gian phát triển, ông Lịch đề nghị làm rõ hơn mô hình phát triển đa cực, đa trung tâm, lấy giao thông công cộng làm xương sống phát triển đô thị – gắn kết mô hình TOD, định hướng bám sông, hướng biển. Đặc biệt, chuyên gia cho rằng cần chú trọng yếu tố thích ứng với biến đổi khí hậu, coi đây là trụ cột của quy họach.
Cũng theo TS Trần Du Lịch, quy hoạch tổng thể cần làm rõ mục tiêu và chỉ tiêu cho từng mốc thời gian năm 2035, năm 2045 và năm 2075 theo các nội dung trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm logistics và cảng biển quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo, đô thị biển – sông nước, thành phố vận hành dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo…
“Quy hoạch hiện đại không chỉ phải trả lời câu hỏi thành phố sẽ xây thêm những gì mà còn phải trả lời câu hỏi quan trọng hơn là trong 25, 50, 100 năm tới TP.HCM sẽ giữ vai trò gì trong mạng lưới các thành phố toàn cầu của châu Á và thế giới”, TS Trần Du Lịch góp ý.
Cũng tại hội thảo, một số chuyên gia cho rằng quy hoạch tổng thể TP.HCM cần phát huy tiềm năng kinh tế biển, nâng tầm đặc khu Côn Đảo, đảm bảo an ninh nguồn nước, thích ứng với biến đổi khí hậu, hình thành hệ sinh thái bền vững…
Rừng Cấm, còn gọi rú Cấm rộng hơn 4 ha, nằm trên đồi cao khoảng 70 m, ở làng Thọ Linh. Rừng được bảo vệ bằng hương ước truyền đời và trở thành lá phổi của vùng đất bán sơn địa, giữa miền gió Lào khắc nghiệt.
Từ trên cao nhìn xuống, rừng Cấm cách làng Thọ Linh bởi con sông rộng hơn 100 m, là mảng xanh giáp với rừng trồng gỗ keo. Trong rừng có hàng trăm cây gỗ quý như lim, sến, dỗi, gõ, giẻ... Nhiều cây đường kính gốc hơn một mét, tầng tán xếp chồng nhau. Do gần khu dân cư, động vật không nhiều, chủ yếu là chim, sóc và ong.
Theo gia phả của 5 dòng họ chính và bia đá trước đình làng, Thọ Linh được hình thành từ cuối thời Trần, đầu thời Lê, khoảng thế kỷ XV. Thời điểm đó, vùng đất này thường xuyên bị quân Chiêm Thành quấy nhiễu. Triều đình cử một vị tướng đến vùng đất Ô Châu, nay thuộc Quảng Trị dẹp loạn, đồng thời chiêu dân khai khẩn, lập làng. Cánh rừng Cấm hình thành từ những ngày đầu ấy.
Trong 8 năm chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ, khu rừng từng che chở cho bộ đội, điểm ẩn náu của lực lượng Hải quân khi tàu từ sông Gianh ngược dòng tiến vào. Tàu trú ẩn hai bên sông được cây rừng che chắn. Ven rừng là trận địa pháo, tạo thành thế phòng thủ vững chắc.
Ông Phan Xuân Hải, trưởng làng Thọ Linh, cho biết để bảo vệ rừng Cấm, người xưa đã có hương ước miệng quy định mọi cư dân, từ già đến trẻ, đều có trách nhiệm giữ rừng. Người lớn phải dạy con cháu không chặt phá cây, không xâm hại hệ sinh thái. Những ai vi phạm sẽ bị xử phạt nghiêm khắc.
"Rừng là tài sản của làng, là di sản của tổ tiên để lại. Mất rừng là có tội với tiền nhân", ông Hải nói. Quan niệm này đã ăn sâu vào nhận thức của người dân, trở thành quy ước bất thành văn nhưng có sức ràng buộc mạnh mẽ.
Sau ngày đất nước thống nhất, rừng xung quanh được người dân khai hoang, trồng trọt để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, rừng Cấm vẫn được giữ nguyên. Thời kỳ hợp tác xã, làng chỉ cho phép khai thác một số cây phục vụ công trình chung, còn lại tuyệt đối không đụng đến.
"Người dân ý thức rõ đây là rừng cấm. Dù cuộc sống còn khó khăn, không ai nghĩ đến chuyện phá rừng để lấy gỗ", ông Trần Đình Trường, trưởng thôn Linh Cận Sơn, làng Thọ Linh, cho hay.
Hiện nay, để tăng cường bảo vệ và cải thiện cảnh quan, dân làng còn trồng thêm các hàng xà cừ ven rừng. Những hàng cây này vừa tạo ranh giới tự nhiên, vừa góp phần giữ đất, chống xói mòn. Sắp tới làng mua cây lim trồng quanh rừng.
"Rừng Cấm là niềm tự hào của làng Thọ Linh. Nếu không có quy ước gìn giữ thì sẽ bị phá lấy đất sản xuất", trưởng làng Phan Xuân Hải nói, cho hay nhiều cây gỗ gõ thuộc nhóm 1, giá hàng chục triệu đồng một mét khối. Nhưng với người dân "đừng nói tiền triệu mà trăm tỷ đồng cũng không ai dám đụng đến cây".
Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Cà Mau, dự án Khu trung tâm thương mại Bạc Liêu (phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau) có quy mô hơn 40.280 m2, tổng mức đầu tư ban đầu hơn 21 tỉ đồng. Dự án phát sinh nhiều tồn tại trong lĩnh vực đất đai, đầu tư và đấu thầu ngay từ những năm đầu triển khai.
Một trong những nội dung được kết luận thanh tra chỉ ra là việc thu hồi, giao đất diễn ra trước khi có quyết định giao đất của Thủ tướng Chính phủ. Cụ thể, năm 1995, khi chưa có quyết định giao đất, Chủ tịch UBND tỉnh Minh Hải (cũ) đã ký Quyết định số 187 và 188/QĐ-UB thu hồi đất, giao mặt bằng cho Ban Quản lý dự án trung tâm thương mại thị xã Bạc Liêu. Trong khi đến năm 1998, Thủ tướng Chính phủ mới ban hành quyết định giao đất.
Theo kết luận thanh tra, việc thu hồi và giao đất trước đó được xác định là vượt thẩm quyền theo luật Đất đai năm 1993.
Không dừng ở đó, nhiều quyết định giải tỏa, thu hồi đất do lãnh đạo tỉnh Minh Hải (cũ) và sau này là tỉnh Bạc Liêu (cũ) ban hành được thanh tra xác định không đúng thẩm quyền.
Quá trình lựa chọn nhà đầu tư cũng được kết luận thanh tra đề cập. Tháng 8.1996, trên cơ sở đề xuất của UBND thị xã Bạc Liêu (cũ), Sở Kế hoạch - Đầu tư cùng lãnh đạo UBND tỉnh Minh Hải (cũ) thống nhất cho Công ty Thái Dương thi công dự án theo hình thức chỉ định thầu, không tổ chức đấu thầu. Theo kết luận thanh tra, việc này trái với Thông tư liên bộ số 03-TT/LB năm 1995 của Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng và Ủy ban Kế hoạch Nhà nước về đấu thầu.
Thanh tra xác định việc cho phép giao đất từng phần cho Công ty Thái Dương theo giá trị đầu tư thực tế nghiệm thu không phù hợp với quyết định giao đất của Thủ tướng Chính phủ.
Dự án được khởi công năm 1995, dự kiến hoàn thành năm 2000, nhưng sau đó điều chỉnh tiến độ 4 lần, kéo dài đến cuối năm 2010. Tuy nhiên, từ tháng 7.2009, dự án đã ngừng thi công hoàn toàn.
Theo kết luận thanh tra, tổng giá trị thực hiện của dự án chỉ đạt hơn 13,1 tỉ đồng. Nhiều hạng mục quan trọng như chợ trung tâm, nhà hàng, tháp nước, hệ thống thoát nước đường Hòa Bình, vỉa hè và cây xanh vẫn còn dang dở. Đáng chú ý, hồ sơ do chủ đầu tư cung cấp không có hồ sơ quản lý chất lượng đối với các hạng mục công trình đã thi công.
Kết luận thanh tra nêu Công ty Thái Dương không chuyển kinh phí cho Ban Quản lý dự án trung tâm thương mại thị xã Bạc Liêu thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng. Doanh nghiệp sau đó lâm vào tình trạng kiệt quệ tài chính, không còn khả năng tiếp tục thực hiện dự án và đến tháng 3.2019 đã có văn bản chấm dứt thực hiện dự án.
Đối với khoản tiền sử dụng đất hơn 14,9 tỉ đồng của dự án, kết luận thanh tra cho biết hiện chưa có hồ sơ chứng minh đã hoàn thành nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước.
Để tháo gỡ dự án tồn đọng kéo dài hơn 30 năm, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị cơ quan có thẩm quyền chỉ đạo UBND phường Bạc Liêu khẩn trương làm việc với Công ty Thái Dương để thanh lý Hợp đồng kinh tế số 05-95. Trường hợp không đạt được thỏa thuận, vụ việc cần được chuyển đến tòa án giải quyết theo quy định.
Thanh tra cũng kiến nghị sớm xác định định hướng đối với khu đất dự án; xem xét xử lý các quyết định thu hồi đất ban hành sai thẩm quyền gây vướng mắc cho công tác bồi thường; quyết định tiếp tục hay chấm dứt dự án để lựa chọn phương án đầu tư phù hợp, tránh kéo dài tình trạng lãng phí.
Đồng thời, cơ quan chức năng cần rà soát, truy thu đầy đủ các nghĩa vụ tài chính còn tồn đọng, làm rõ khoản tiền sử dụng đất hơn 14,9 tỉ đồng chưa có hồ sơ chứng minh đã nộp ngân sách; xử lý trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân tham mưu, ban hành các quyết định sai quy định về đất đai, đầu tư qua các thời kỳ.
Thanh tra tỉnh Cà Mau cho rằng, các sai phạm xảy ra từ hơn 30 năm trước, khi nhận thức pháp luật của cán bộ tham mưu còn hạn chế; mục đích nhằm đẩy nhanh dự án, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, chỉnh trang đô thị và chưa có chứng cứ tham nhũng. Do các tổ chức liên quan đã giải thể, phần lớn cá nhân đã qua đời hoặc mất năng lực nhận thức, cơ quan thanh tra kiến nghị không xem xét trách nhiệm.
Chiều 16/5, lãnh đạo UBND xã Sơn Hạ (Quảng Ngãi) thông tin, một vụ cháy ô tô tại chùa Kim Quang khiến nhiều người dân lo lắng về nguy cơ cháy lan.
Vụ cháy xảy ra lúc 11h cùng ngày tại nhà để xe trong chùa Kim Quang. Người dân đến chùa đã phát hiện phần đầu của ô tô 7 chỗ bốc cháy. Ngọn lửa sau đó lan nhanh, bao trùm toàn bộ xe, khói đen mù mịt.
Người dân báo sự việc đến công an sau đó sử dụng các phương tiện sẵn có để dập tắt đám cháy.
Nhận tin báo, Công xã Sơn Hạ đến hiện trường hỗ trợ người dân dập lửa, ngăn nguy cơ cháy lan sang khu vực xung quanh. Sau khoảng 30 phút, đám cháy đã được dập tắt nhưng ô tô bị hư hỏng nặng.
Ô tô bị cháy được chùa Kim Quang sử dụng đưa đón sư thầy. Cơ quan chức năng đang điều tra nguyên nhân vụ cháy.
