Vào rạng sáng 2/6, Nga đã phát động đợt tấn công phối hợp bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn trên khắp Ukraine, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và ít nhất 70 người khác bị thương. Các cuộc tấn công nhắm vào Kiev, Dnipro, Kharkov và một số khu vực khác tại Ukraine.
Đợt tấn công đã gây ra các vụ hỏa hoạn, làm hư hại các tòa chung cư nhiều tầng ở nhiều khu vực và gây mất điện ở một số vùng của thủ đô Kiev.
Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko xác nhận, tại Kiev, 4 người thiệt mạng và 51 người bị thương, trong đó có 3 trẻ em. 35 người được đưa vào bệnh viện, trong khi những người khác được cấp cứu tại hiện trường hoặc điều trị ngoại trú.
Nhiều tòa nhà dân cư bị hư hại trên khắp Kiev, trong khi cảnh báo không kích kéo dài hơn 3 giờ. Các mảnh vỡ rơi xuống và các cuộc tấn công đã gây thiệt hại trên nhiều khu vực của thủ đô.
Tại quận Podilskyi, một cuộc tấn công vào một tòa nhà chung cư 9 tầng khiến một phần cấu trúc tòa nhà bị sụp đổ.
Thị trưởng Klitschko cảnh báo người dân có thể bị mắc kẹt dưới đống đổ nát. Các tòa nhà và phương tiện giao thông cũng được nhìn thấy bốc cháy tại khu vực này.
Tại quận Shevchenkivskyi, một tên lửa có khả năng đã bắn trúng một tòa nhà chung cư 24 tầng, gây ra hỏa hoạn ở tầng 4 và tầng 5.
Tại quận Solomianskyi, các tầng trên của một tòa nhà chung cư 15 tầng bị hư hại. Chính quyền cũng báo cáo một vụ cháy ở tầng 7 và tầng 8 của một tòa nhà 24 tầng.
Tại quận Holosiivskyi, một cơ sở y tế bị hư hại, tầng 2 và tầng 3 bị sập một phần sau đòn tấn công và hỏa hoạn. Các vụ cháy cũng được báo cáo tại các tòa nhà, ki-ốt và bãi đỗ xe.
Tại quận Obolonskyi, mảnh vỡ máy bay không người lái rơi gần một trường mẫu giáo, trong khi một vụ cháy bùng phát tại một công trường xây dựng chưa hoàn thiện.
Tại quận Darnytskyi, mảnh vỡ rơi xuống gây cháy tại một trạm xăng và sau đó tại một tòa nhà. Tại quận Sviatoshynskyi, một vụ cháy bùng phát ở tầng một của một tòa chung cư cao tầng.
Thị trưởng Klitschko cũng cho biết đã có báo cáo về tình trạng mất điện ở các quận Podilskyi, Obolonskyi và Sviatoshynskyi.
Cuộc tấn công lan rộng ra ngoài thủ đô, với các cuộc tấn công được ghi nhận ở Dnipro và thiệt hại ở Kharkov.
Tại Dnipro, các cuộc tấn công đêm qua đã khiến 4 người thiệt mạng và ít nhất 16 người bị thương, thống đốc khu vực Oleksandr Hanzha cho biết.
Theo Thống đốc Hanzha, cuộc tấn công của Nga đã phá hủy một phần một tòa nhà 2 tầng và làm hư hại một số căn hộ trong một tòa chung cư 4 tầng.
Lực lượng Nga cũng đã tấn công vùng Kharkov ở đông bắc Ukraine đêm qua, nhắm vào hai quận của thành phố, Thị trưởng Ihor Terekhov xác nhận.
Một máy bay không người lái của đối phương đã tấn công một khu công nghiệp ở quận Osnovianskyi, trong khi một cuộc tấn công khác được ghi nhận ở quận Slobidskyi. Ông Terekhov cho biết có thương vong ở quận Osnovianskyi và một vụ cháy đã xảy ra tại hiện trường vụ tấn công.
Tại khu vực Kiev, 3 người bị thương sau khi lực lượng Nga tấn công khu vực này vào đêm qua bằng máy bay không người lái, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo.
Thiệt hại từ cuộc tấn công đã được ghi nhận ở 4 quận của khu vực Kiev, bao gồm các tòa nhà dân cư và các cơ sở kho bãi. Hỏa hoạn cũng bùng phát ở một số địa điểm.
Các cuộc tấn công vào Kiev, Dnipro và Kharkov là một phần của đợt tấn công tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn của Nga trên khắp Ukraine.
Không quân Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã phóng tên lửa hành trình Kalibr về phía Ukraine từ biển Caspi.
Cảnh báo phòng không đã được kích hoạt trên toàn quốc sau khi các đơn vị chiến thuật xác định mối đe dọa từ các cuộc tấn công tên lửa đạn đạo đến từ phía đông và đông bắc của Nga.
Các cuộc tấn công diễn ra sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky cảnh báo Moscow đang tích cực chuẩn bị đợt tấn công quy mô lớn vào Ukraine. Ông Zelensky nhắc lại rằng việc tăng cường hệ thống phòng không của Ukraine và đảm bảo thêm các tên lửa đánh chặn của phương Tây vẫn là ưu tiên hàng đầu của Kiev.
Cảnh báo của Tổng thống Zelensky được đưa ra sau tuyên bố công khai của Nga về các cuộc tấn công mới vào thủ đô Kiev và sau khi ông Zelensky gửi thư cho Tổng thống Mỹ Donald Trump để cảnh báo về tình trạng thiếu hụt ngày càng trầm trọng các hệ thống phòng không của Ukraine, đặc biệt là khả năng ứng phó tên lửa đạn đạo.
Vào cuối tháng 5, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã nói với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio rằng Moscow có kế hoạch tấn công các “trung tâm ra quyết định” của Ukraine và kêu gọi Washington sơ tán đại sứ quán tại Kiev. Bộ Ngoại giao Nga cũng đã ra tuyên bố kêu gọi công dân nước ngoài, bao gồm cả các nhà ngoại giao, rời khỏi Kiev.
Nga đang tích cực nâng cấp các UAV của mình và triển khai công nghệ bầy đàn tập kích. Điều này cho phép các UAV thay đổi đường bay theo thời gian thực trong quá trình thực hiện các cuộc tấn công đường không.
Chuyên gia quân sự Anatolii Khrapchynskyi chia sẻ với RBC-Ukraine, rằng bầy đàn UAV của Nga giờ đây thực sự nguy hiểm hơn cả tên lửa trong một số trường hợp.
Không giống tên lửa hành trình vốn bay theo lộ trình được lập trình sẵn, các UAV hiện đại có khả năng linh hoạt thích ứng với tình huống trên không. Theo chuyên gia, nhờ áp dụng công nghệ liên lạc dạng lưới (mesh), các UAV Nga có thể trao đổi thông tin trực tiếp với nhau ngay trong lúc bay.
Cơ chế hoạt động như sau: nếu những UAV đi đầu trong đội hình bị các tổ hỏa lực cơ động hoặc UAV đánh chặn của Ukraine phát hiện và tấn công, chúng sẽ gửi cảnh báo cho người điều khiển cũng như các UAV phía sau. Thậm chí Nga còn sử dụng một chatbot riêng trên nền tảng nhắn tin để hỗ trợ quá trình này.
“Các UAV phía sau sẽ thay đổi quỹ đạo và tránh khu vực đó vì biết nơi đó đang có mối đe dọa”, ông Khrapchynskyi cho biết.
Ngoài ra, một số UAV Shahed cải tiến hiện đã được trang bị hệ thống trinh sát điện tử. Điều này cho phép chúng tự động phát hiện các đài radar hoặc hệ thống tác chiến điện tử của Ukraine và khóa mục tiêu dựa trên tín hiệu phát xạ.
Theo ông Khrapchynskyi, nguyên tắc phòng không truyền thống “phát hiện rồi tiêu diệt” hiện không còn đủ hiệu quả trước các bầy đàn UAV.
Trong các cuộc tấn công hiện đại của Nga, UAV được phân chia nhiệm vụ rất rõ ràng: Một số làm nhiệm vụ trinh sát, trong khi một số đóng vai trò trạm tiếp sóng thông tin. Một số UAV được thiết kế để đối phó với máy bay Ukraine tìm cách đánh chặn chúng.
Để đối phó hiệu quả, Ukraine cần một “hệ thống phòng không thông minh”, trong đó ưu tiên hạ gục các UAV tiếp sóng thông tin, công cụ giúp bầy đàn vũ khí của Nga "nói chuyện" với nhau.
Theo chuyên gia, khi mất liên lạc, các UAV còn lại sẽ mất khả năng cơ động và phối hợp, trở thành những UAV thông thường dễ bị bắn hạ hơn nhiều.
“Bầy đàn UAV hiện là hướng phát triển triển vọng nhất. Người Nga đang đi theo con đường đó. Chúng ta có thể ngăn chặn họ hay không? Tôi nghĩ là có, vì chúng ta đã có một số giải pháp. Nhưng các biện pháp đối phó của chúng ta sẽ tiếp tục buộc đối phương hiện đại hóa hơn nữa", ông nhận định.
Ông Khrapchynskyi nhấn mạnh rằng mối nguy lớn nhất hiện nay nằm ở việc các công nghệ hiện đại ngày càng dễ tiếp cận.
Theo ông, Nga đang sử dụng cả những linh kiện máy tính dân dụng để nâng cấp vũ khí. Từ nền tảng công nghệ thương mại, họ có thể xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo phục vụ mục đích quân sự. Chuyên gia này nhận định, cách triển khai các linh kiện lưỡng dụng như vậy là vấn đề lớn nhất, vì chúng giúp Nga, với tư cách một cường quốc quân sự, có khả năng thích nghi và sản xuất quy mô lớn dù đối mặt với hàng loạt lệnh cấm vận.
Tiêm kích F-15E và cường kích A-10 nằm trong số các chiến đấu cơ đầu tiên của Mỹ lẫn Israel bị bắn hạ sau hàng ngàn đợt xuất kích vào không phận Iran.
Tuy nhiên, tờ The Wall Street Journal hôm 4.4 dẫn nguồn thạo tin tiết lộ chiếc A-10 không rơi xuống lãnh thổ Iran. Phi công Mỹ đã xoay xở lái được máy bay ra khỏi không phận Iran trước khi nhảy dù và được cứu sống.
Câu hỏi được đặt ra là những tổn thất như trên sẽ ảnh hưởng gì đến quyết tâm của Tổng thống Mỹ Donald Trump để tiếp tục và thậm chí leo thang chiến dịch quân sự trong thời gian tới.
"Những gì đã xảy ra cho thấy Iran có thể thắng mà không cần chiến thắng", theo nhận định của nhà phân tích Viện Trung Đông Alan Eyre, cựu chuyên gia của Bộ Ngoại giao Mỹ về Iran.
"Phía Mỹ cho rằng đang nắm mọi thứ trong tay, và diễn biến trên làm lung lay luận điểm này của họ", ông Eyre phân tích.
Thay vì tìm cách đối đầu trực diện với Mỹ và Israel, Iran lựa chọn chiến lược phi đối xứng, tấn công những quốc gia Arab vùng Vịnh, phá hủy các hệ thống radar và cơ sở hạ tầng phòng không, và làm gián đoạn lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz.
Chiến thuật này từng được lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) áp dụng trong chiến tranh Iraq, thông qua việc trang bị cho các nhóm vũ trang ủy nhiệm những thiết bị nổ tự chế khiến hàng ngàn binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Chiến dịch không kích của Mỹ và Israel đã bắn phá nhiều cơ sở tên lửa và các bệ phóng di động của Iran, nhưng Tehran vẫn tiếp tục phóng hàng chục tên lửa và máy bay không người lái (UAV) mỗi ngày, kéo dài cuộc xung đột, làm leo thang tổn thất kinh tế cho các nước vùng Vịnh và Mỹ.
Và đến ngày 3.4, Iran đã làm được điều chưa thể trước đó: bắn hạ chiến đấu cơ của Mỹ hoặc Israel trên không phận nước này
Cùng ngày, giới chức Tehran nói với bên trung gian rằng nước này từ chối gặp quan chức Mỹ tại Islamabad (Pakistan) và họ không thể chấp nhận được những yêu sách quá đáng của Nhà Trắng nhằm chấm dứt xung đột.
Chuyên gia William Wechsler, đứng đầu chương trình Trung Đông tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định rằng, dù giành ưu thế trên không, Mỹ vẫn chưa đạt được quyền kiểm soát tuyệt đối.
"IRGC là một tổ chức quân sự chuyên nghiệp, được chứng minh có năng lực học hỏi và thích ứng, và rõ ràng vẫn duy trì được khả năng đe dọa các phi công và quân nhân Mỹ", ông phân tích, đồng thời cảnh báo rằng cuộc xung đột có thể leo thang nhanh chóng dù Mỹ đang có ưu thế trên không.
Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine (USF) thông báo đã phối hợp với Cơ quan An ninh Ukraine để tập kích một trung tâm đào tạo, sản xuất của Học viện Khoa học Tên lửa và Pháo binh Nga vào hôm 20/5.
Robert Brovdi, chỉ huy USF, cho biết trung tâm trên nằm ở thành phố Snizhne tại tỉnh Donetsk, thêm rằng đây còn là điểm triển khai tạm thời của trung đoàn đặc nhiệm cơ giới số 78 "Sever-Akhmat" thuộc sư đoàn số 42 Nga.
Theo USF, cơ sở này là nơi đào tạo phi công điều khiển drone, đồng thời là khu lắp ráp drone và sản xuất đầu đạn gắn lên loại vũ khí này.
Brovdi cho hay lực lượng Ukraine đã triển khai 11 UAV mang đầu đạn nặng 100 kg trong cuộc tấn công. Kho đạn dưới lòng đất của trung tâm đã kích nổ sau đòn tấn công, khiến mức độ sát thương tăng lên.
Theo Brovdi, cuộc tấn công đã khiến 65 học viên phi công drone, cũng như lãnh đạo trung tâm, người có biệt danh Buryi và là tiến sĩ tại Học viện Khoa học Tên lửa và Pháo binh Nga, thiệt mạng. Ông cho biết Nga từng có ba học viện như vậy ở tỉnh Donetsk, song giờ "chỉ còn hai".
USF tuyên bố đòn đánh còn phá hủy các xưởng sửa chữa và sản xuất tại trung tâm, bên cạnh 4 thiết giáp hạng nhẹ Tigr đang được sửa chữa. Kho đạn và linh kiện drone cũng bị phá hủy.
Video được Ukraine công bố cho thấy các máy bay UAV Ukraine liên tiếp lao vào một khu nhà, tạo ra các vụ nổ. Ở cuối video là cảnh đám cháy lớn, dường như xảy ra tại khu nhà trên.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Cuộc tập kích này là một phần trong nỗ lực tăng cường tấn công bằng UAV của Ukraine. USF hôm 17/5 thông báo đã hoàn thành chiến dịch không kích hiệp đồng kéo dài 48 giờ, thực hiện tổng cộng 186 cuộc tấn công riêng rẽ nhắm vào 46 mục tiêu quân sự giá trị cao của Nga trên nhiều hướng khác nhau.
Theo Brovdi, trong số đó có những đòn đánh vào sâu trong đất Nga hoặc lãnh thổ do Moskva kiểm soát, nhắm mục tiêu các sở chỉ huy, trung tâm hậu cần, hệ thống phòng không và hạ tầng hải quân.
