Trang Axios ngày 7.7 dẫn lời hai quan chức Mỹ cho hay quân đội Iran phóng ít nhất 2 tên lửa vào các tàu hàng di chuyển qua eo biển Hormuz.
Cuộc tấn công diễn ra vào tối 6.7, sau khi thỏa thuận kéo dài một tuần giữa Mỹ và Iran về việc tạm dừng tấn công tại eo biển này hết hạn.
Cơ quan Điều hành Thương mại hàng hải Vương quốc Anh cho biết họ nhận được báo cáo từ một tàu chở dầu đang di chuyển về phía nam gần bờ biển Oman ở eo biển Hormuz bị trúng một vật thể gây hỏa hoạn. Sự việc xảy ra khi con tàu đang di chuyển về hướng nam, cách làng Limah (Oman) khoảng 15 km về phía đông.
Theo một quan chức Mỹ, một tàu thương mại khác đã bị trúng tên lửa của Iran. Cả hai tàu đều bị hư hại đáng kể, nhưng không có thương vong, quan chức Mỹ cho biết.
Một trong hai tàu bị tấn công dường như là Al Rekayyat, tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng thuộc sở hữu và quản lý của Nakilat, công ty vận tải biển thuộc ngành công nghiệp khí tự nhiên hóa lỏng của Qatar.
Tàu này bị trúng đạn vào mạn trái, phía trên phòng máy và đang ở cửa eo biển Hormuz thuộc vịnh Oman.
Iran chưa đưa ra phản hồi liên quan thông tin mới nhất trên. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cũng chưa bình luận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 6.7 tuyên bố Mỹ hoặc sẽ đạt được thỏa thuận với Iran hoặc sẽ “hoàn thành công việc”, đồng thời nhắc lại lời đe dọa hành động quân sự khi Tehran thể hiện thái độ thách thức sau lễ tang của cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Giới quan sát cho rằng việc khôi phục các cuộc tấn công khiến bản ghi nhớ được ký kết chưa đầy 3 tuần trước có nguy cơ đổ vỡ và Mỹ có thể sẽ trả đũa bằng cách tấn công các mục tiêu của Iran.
“Chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc là chúng ta sẽ hoàn thành công việc. Được thôi. Hoàn thành công việc sẽ không khó. Tôi thà đạt được thỏa thuận hơn, vì tôi không muốn ảnh hưởng đến 91 triệu người”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
“Chúng ta có thể phá sập cầu của họ trong một giờ, chúng ta có thể cắt đứt nguồn cung năng lượng của họ… Hiện họ không có tiền. Chúng ta chưa hề cho họ tiền”, ông nói thêm.
Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Iran Mohammad Baqer Zolqadr gọi lời đe dọa của ông Trump là “ảo tưởng”.
“Người Iran không quen với ngôn ngữ đe dọa. Vì vậy, hãy nói chuyện với người dân Iran một cách tôn trọng, nếu không chúng tôi sẽ đáp trả bằng một ngôn ngữ khác”, ông Zolqadr phát biểu.
Cảnh sát và lực lượng an ninh được triển khai dày đặc xung quanh Nhà Trắng vào tối 23/5 (sáng nay giờ Hà Nội) sau khi loạt tiếng súng vang lên tại góc đường 17 và đoạn tây bắc của đại lộ Pennsylvania, ngay bên ngoài khu phức hợp Nhà Trắng.
Selina Wang, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của ABC News, đăng video ghi lại khoảnh khắc những tiếng súng vang lên và cô cúi xuống tìm chỗ trú ẩn. "Nghe như hàng chục phát súng. Chúng tôi được yêu cầu chạy nhanh đến phòng họp báo", cô cho hay.
Các thành viên đoàn báo chí đang có mặt trên Bãi cỏ phía Bắc đã được đưa vào phòng họp báo của Nhà Trắng. Họ được yêu cầu trú ẩn tại chỗ khi các mật vụ hét lên "nằm xuống" và cảnh báo về "tiếng súng nổ".
Một phóng viên cho biết âm thanh dường như phát ra từ phía Tòa nhà Văn phòng Điều hành Eisenhower của khu phức hợp Nhà Trắng.
Các mật vụ mang súng trường di chuyển qua khu vực Bãi cỏ phía Bắc và phong tỏa phòng họp báo Nhà Trắng sau khi có thông tin về tiếng súng nổ. Tổng thống Donald Trump đang ở Nhà Trắng vào thời điểm đó, khi ông đang nỗ lực đàm phán thỏa thuận với Iran.
Cảnh sát đã phong tỏa lối vào Nhà Trắng và Vệ binh Quốc gia Mỹ đã ngăn cản một phóng viên của AFP vào khu vực này.
Giám đốc FBI Kash Patel cho biết cơ quan này "đang có mặt tại hiện trường và hỗ trợ mật vụ ứng phó các phát súng khai hỏa gần khuôn viên Nhà Trắng".
Du khách Canada Reid Adrian nói rằng ông đang ở gần khu vực thì "nghe khoảng 20-25 tiếng giống như pháo hoa, nhưng thực ra là tiếng súng, rồi mọi người bắt đầu bỏ chạy".
Một quan chức cho biết nghi phạm đã bị "vô hiệu hóa" và được đưa đến bệnh viện George Washington, nhưng không nêu rõ tình trạng sức khỏe hoặc cách thức nghi phạm bị khống chế. "Nghi phạm được xác định là có vấn đề về tâm thần, từng bị áp lệnh cấm tiếp cận", quan chức này nói.
Lệnh phong tỏa được dỡ bỏ lúc 18h45 ngày 23/5 (5h45 ngày 24/5 giờ Hà Nội). Theo một quan chức cơ quan chấp pháp, hai người đã bị thương trong cuộc chạm trán với mật vụ gần Nhà Trắng.
Tổng thống Trump, 79 tuổi, từng là mục tiêu của 3 vụ ám sát bất thành. Sự việc gần nhất xảy ra hôm 25/4, khi một người đàn ông mang súng xông vào chốt kiểm soát an ninh gần căn phòng ông Trump đang tham dự buổi tiệc truyền thông tại khách sạn ở thủ đô Washington.
Theo Hãng tin AFP, ngày 8-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington sẽ cấp cho Kiev "quyền sản xuất" các hệ thống phòng không Patriot nổi tiếng nhằm giúp Ukraine đối phó các đợt tấn công của Nga, song không nêu thời điểm cụ thể thực hiện cam kết này.
Ukraine đang gặp khó khăn trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga, sau khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran trong năm nay làm ảnh hưởng đến nguồn cung tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất.
"Một trong những điều chúng ta sẽ bàn là chúng tôi sẽ cấp giấy phép để các vị sản xuất Patriot. Điều đó thật tuyệt, đúng không?" - ông Trump nói với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng với việc cấp phép để Ukraine sản xuất Patriot, "các vị sẽ không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ nữa".
"Đó là vũ khí phòng thủ, và tôi thích điều đó hơn là vũ khí tấn công" - ông Trump nói thêm.
"Chúng tôi vẫn chưa thông báo cho công ty sản xuất về việc này, nhưng rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi" - nhà lãnh đạo Mỹ cho biết, nhưng không giải thích chi tiết.
Theo giới chức địa phương, các đợt tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái mới nhất của Nga trong ngày 8-7 đã khiến 10 người thiệt mạng trên khắp Ukraine, trong đó có ba người ở thủ đô Kiev.
Nhà phân tích quân sự Ukraine Sergiy Zgurets nhận định Nga đang chiếm ưu thế về tên lửa đạn đạo và lợi dụng tình trạng Ukraine thiếu tên lửa Patriot để nhắm mục tiêu vào Kiev. "Điều này cho phép họ sử dụng các cuộc tấn công như một công cụ gây sức ép tâm lý" - ông nói.
Tuy nhiên, do thời gian sản xuất kéo dài, việc được cấp phép sản xuất Patriot - một trong những hệ thống tên lửa phòng không hiện đại nhất thế giới - có thể chưa giúp Ukraine giải quyết ngay các khó khăn hiện nay.
Theo Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại Mỹ (FPRI), cần tới 24 tháng để sản xuất tên lửa phòng không Patriot và khoảng 30 tháng để chế tạo động cơ của loại tên lửa này.
Bất chấp các cuộc không kích dữ dội của Nga trong những ngày gần đây, Ukraine đã gia tăng các cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ Nga.
Ông Trump cho rằng những cuộc tấn công này có thể góp phần chấm dứt chiến sự. "Đó là sự leo thang, nhưng cũng là sự leo thang có thể giúp đưa cuộc chiến đến hồi kết" - nhà lãnh đạo Mỹ lập luận.
Ông Trump và ông Zelensky gặp nhau lần này trong bầu không khí thân thiện hơn, trái ngược với màn đối đầu căng thẳng tại Nhà Trắng hồi năm ngoái. "Thật khó tin khi từ cuộc gặp ở Phòng Bầu dục đến bây giờ, chúng tôi đã xây dựng được mối quan hệ rất tốt" - Tổng thống Trump nói.
“Với tư cách là một cường quốc có trách nhiệm và là bên đảm bảo an ninh cho eo biển Hormuz, Iran cảnh báo chống lại bất kỳ hành động quân sự nào tại tuyến đường thủy này. An ninh của eo biển Hormuz thuộc về trách nhiệm của các quốc gia ven biển”, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố trên mạng xã hội X.
Bài đăng của ông Gharibabadi đi kèm một ảnh chụp màn hình tuyên bố chung của Anh và Pháp từ hôm 3/7. Cả hai nước đã tăng cường các nỗ lực nhằm đảm bảo tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, bao gồm cả việc tổ chức một hội nghị thượng đỉnh với 51 quốc gia khác vào tháng 4, sau khi Iran trên thực tế phong tỏa eo biển kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra hồi tháng 2.
Trong một tuyên bố chung được đưa ra bởi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer, hai nhà lãnh đạo đã mô tả eo biển Hormuz là một huyết mạch quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh rằng việc khôi phục lại sự qua lại an toàn của tàu thuyền từ tất cả các quốc gia qua tuyến đường thủy này là một vấn đề được quốc tế quan tâm.
Tuyên bố cũng cho biết Oman đã đồng ý hợp tác với Anh và Pháp để giúp đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải trong vùng biển lãnh hải của mình.
Ông Macron và ông Starmer tái khẳng định cam kết chung của hai nước trong việc duy trì sự ổn định khu vực, tôn trọng chủ quyền của tất cả các quốc gia, và tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các đối tác quốc tế để bảo vệ an ninh toàn cầu và tự do hàng hải.
Tổng thống Macron thông báo rằng Pháp đã triển khai các lực lượng rà phá thủy lôi chuyên dụng đến Trung Đông, bao gồm 2 tàu săn mìn, 2 tàu hộ tống và một máy bay tuần tra hàng hải.
Ông cho biết các khí tài này hiện đã sẵn sàng để cùng với các quốc gia đối tác đóng góp vào việc khôi phục hoàn toàn hoạt động giao thương hàng hải và sự qua lại an toàn của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Ông Macron mô tả việc ký kết bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran là một bước đi quan trọng hướng tới việc tăng cường ổn định khu vực, đặc biệt là thông qua việc tái khẳng định tự do hàng hải tại tuyến đường thủy chiến lược này.
Sau những gì được ông mô tả là các cuộc thảo luận mang tính xây dựng với Oman, và căn cứ vào bản ghi nhớ cùng các yêu cầu an ninh đang diễn tiến, ông Macron cho biết Pháp đã quyết định điều chỉnh việc triển khai quân sự của mình.
Như một phần của quyết định đó, tàu sân bay Charles de Gaulle sẽ quay trở lại cảng nhà ở Toulon, trong khi các đơn vị rà phá thủy lôi của Pháp và các tàu hộ tống của họ sẽ tiếp tục được duy trì triển khai tại khu vực và sẵn sàng ứng phó trong sự phối hợp với các đối tác.
Ông Macron nói thêm rằng Pháp sẽ vẫn tiếp tục huy động toàn lực và điều chỉnh thế trận quân sự của mình sao cho phù hợp với các diễn biến và nhu cầu an ninh trên khắp khu vực.
Tàu Charles de Gaulle đã đến Vùng Vịnh vào giữa tháng 5, đặt trong trạng thái sẵn sàng cho một sứ mệnh "trung lập" tiềm năng nhằm giúp đảm bảo an ninh hàng hải qua eo biển Hormuz.
