Theo báo cáo kinh tế – xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), nhiều lĩnh vực của nền kinh tế tiếp tục ghi nhận xu hướng phục hồi và tăng trưởng khả quan.
Trong đó, sản xuất công nghiệp tiếp tục đóng vai trò là điểm sáng. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) trong tháng 5 tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng, IIP tăng 9,1%, mức cao nhất trong vòng 4 năm trở lại đây.
Đáng chú ý, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với mức tăng 9,5%, đóng góp 7,4 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung của toàn ngành. Một số ngành ghi nhận mức tăng mạnh như sản xuất kim loại tăng 20,2%; sản xuất xe có động cơ tăng 18%; sản xuất hóa chất tăng 16,9%; sản phẩm khoáng phi kim loại tăng 16,2%.
Bên cạnh đó, đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tổng vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đầu năm ước đạt 254.100 tỷ đồng, tương đương 24% kế hoạch năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ.
Đặc biệt, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 24,81 tỷ USD, tăng mạnh 34,9% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6% và là mức cao nhất trong 5 năm qua. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục thu hút lượng vốn ngoại lớn nhất.
Ở khu vực doanh nghiệp, số lượng doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục tăng mạnh. Trong 5 tháng đầu năm, cả nước có hơn 94.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, tăng 42,1% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, gần 47.800 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, nâng tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường lên hơn 142.600.
Hoạt động thương mại và dịch vụ cũng phục hồi rõ nét. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 5 tháng đầu năm ước đạt khoảng 3,18 triệu tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ. Trong đó, doanh thu lưu trú, ăn uống tăng 13,3% và du lịch lữ hành tăng 12,2%, cho thấy nhu cầu tiêu dùng và du lịch tiếp tục cải thiện.
Thu ngân sách Nhà nước trong 5 tháng đạt gần 1,34 triệu tỷ đồng, tương đương 53% dự toán năm và tăng 15,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi ngân sách ước đạt 843.700 tỷ đồng, tăng 3,1%, tập trung cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và đầu tư.
Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực với tổng kim ngạch đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 215,66 tỷ USD (tăng 19,5%) và nhập khẩu đạt 229,46 tỷ USD (tăng 30,8%).
Tuy nhiên, cán cân thương mại đã chuyển sang nhập siêu 13,8 tỷ USD, trái ngược với mức xuất siêu 5,1 tỷ USD của cùng kỳ năm trước. Khu vực kinh tế trong nước ghi nhận mức nhập siêu lớn, trong khi khu vực FDI tiếp tục duy trì xuất siêu.
Xét theo thị trường, Mỹ vẫn là đối tác xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỷ USD, trong khi Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch đạt 92,6 tỷ USD.
Filatex, thuộc nhóm nhà sản xuất sợi polyester lớn hàng đầu Ấn Độ, đang đối diện giá các nguyên liệu nguồn gốc dầu mỏ như axit terephthalic tinh khiết (PTA) và monoethylene glycol (MEG) tăng gần 30%, theo CEO Madhu Sudhan Bhageria.
Tương tự, Avichal Arya, Giám đốc điều hành Bindal Silk Mills, nhà cung cấp vải polyester nhuộm và in cho các nhà bán lẻ bao gồm H&M, Indite (sở hữu Zara), Target, Walmart và IKEA, cho biết cuộc khủng hoảng năng lượng đã "đẩy mạnh" chi phí hóa chất và thuốc nhuộm lên cao.
Được làm từ các dẫn xuất dầu mỏ, polyester chiếm 59% sản lượng sợi trong ngành dệt may toàn cầu. Vải dệt từ sợi polyester ứng dụng nhiều trong phân khúc thời trang nhanh nhờ dễ kéo sợi, nhuộm và chi phí rẻ hơn các nguyên liệu khác như cotton. Nó dùng trong mọi thứ, từ quần short chạy bộ đến váy.
Tuy nhiên, đầu vào sản xuất polyester chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự khan hiếm các sản phẩm dầu mỏ tinh chế do gián đoạn eo biển Hormuz. Tại Surat (Ấn Độ), Radheshyam Textile đã ngừng hoạt động một nửa trong số 200 khung dệt polyester, kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu cuối tháng 2.
Công ty này đã ngừng mua sợi polyester mới, vì nếu không sẽ phải tăng giá bán lên khoảng 15%, mức khách hàng không thể chấp nhận. "Trước chiến sự, sản lượng hàng ngày của chúng tôi là 10.000 m, nhưng giờ còn 3.500 đến 4.000 m", Chủ công ty, cho biết.
Chi phí tăng cao khiến các nhà máy dệt nhuộm ở Surat phải đóng cửa hai ngày một tuần, tăng từ một ngày trước đây, theo Kailash Hakim, Chủ tịch Liên đoàn Hiệp hội Thương nhân Dệt may Surat. "Nếu tình hình tiếp diễn, tình trạng thiếu nguyên liệu thô sẽ bắt đầu xảy ra và các nhà máy phải đóng cửa", ông cảnh báo.
Dữ liệu từ Wood Mackenzie cho biết giá sợi polyester staple (sợi PSF) ở Ấn Độ đã tăng từ 100 rupee vào cuối tháng 2 lên 126,5 rupee mỗi kg sau một tháng. Giá giảm nhẹ sau khi chính phủ Ấn Độ giảm thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu thô hóa dầu, nhưng vẫn giữ ở mức 120 rupee mỗi kg, tính đến ngày 9/4.
Tại Trung Quốc, nhà sản xuất polyester lớn nhất thế giới, giá cũng đã tăng mạnh. Trong khi, ở Bangladesh, các nhà máy chủ yếu sản xuất quần áo từ vải cotton nhưng vẫn đối mặt với giá chỉ may polyester và chi phí hậu cần cao hơn. Dẫn lý do này, nhà sản xuất chỉ Coats Bangladesh đã thông báo tăng giá 15,5% từ ngày 15/4.
"Người mua đang thận trọng và cân nhắc rủi ro kỹ hơn trước khi đặt hàng, có thể ảnh hưởng đến sản lượng", ông Mohammad Hatem, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất và xuất khẩu hàng dệt kim Bangladesh, cho biết. Theo ông, nếu tình hình kéo dài thêm một tháng, sản lượng quần áo sẽ giảm vì giá tăng kéo giảm nhu cầu.
Đến nay, các thương hiệu thời trang nhanh và bán lẻ quần áo vẫn ổn định được giá bán lẻ, nhờ lượng hàng tích trữ từ trước. Nhà bán lẻ Primark (Anh) cho biết hàng tồn kho xuân/hè và phần lớn hàng thu/đông sẽ không bị ảnh hưởng.
"Nếu mua nguyên liệu thô liên quan đến năng lượng ngay lúc này, chúng tôi sẽ thấy lạm phát đáng kể, chỉ là chúng tôi không làm vậy", George Weston, Giám đốc điều hành Associated British Foods - công ty mẹ Primark, giải thích.
Nguồn tin của Reuters cho biết H&M dự kiến sẽ hấp thụ mức giá sản xuất tăng từ các nhà cung cấp Bangladesh trong những tuần tới, thay vì tăng giá bán. Trong tuyên bố chính thức, công ty nói không ghi nhận gián đoạn lớn nào đối với sản xuất tại Bangladesh và chưa thấy "bất kỳ số lượng yêu cầu đáng kể nào từ các nhà cung cấp để điều chỉnh đơn đặt hàng liên quan đến chi phí năng lượng".
Tập đoàn Inditex, chủ sở hữu của Zara, từ chối bình luận về nguồn cung polyester. Target, Walmart và IKEA chưa đưa ra phản hồi.
Liên Bộ Công Thương - Tài chính cho biết thị trường xăng dầu thế giới những ngày qua vẫn chịu tác động từ thông tin cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, xung đột quân sự giữa Nga với Ukraine.
Các yếu tố này khiến giá xăng dầu thế giới có xu hướng giảm so với 7 ngày trước. Cụ thể, mỗi thùng RON 92 dùng để pha chế E5 RON 92 hạ 7,5% xuống 116,8 USD, dầu diesel giảm 3,3% còn 141,9 USD. Mazut cũng sụt 2,3%, xuống 640 USD một tấn.
Từ 1/6, toàn bộ xăng khoáng RON 95-III được phối trộn với 10% ethanol để thành xăng E10 trước khi bán ra thị trường. Trong khi đó, xăng E5 RON 92 tiếp tục được duy trì đến hết năm 2030.
Ở kỳ điều hành chiều nay, liên Bộ tiếp tục điều chỉnh giá xăng dầu trong nước. Theo đó, giá E5 RON 92 hạ 1.470 đồng, còn 21.780 đồng một lít.
Các mặt hàng dầu cũng hạ so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel thấp hơn 790 đồng, còn mazut hạ 800 đồng so với 7 ngày trước.
Tuy nhiên, tại kỳ điều hành hôm nay, liên Bộ chưa công bố giá cơ sở mặt hàng xăng E10. Theo giá công bố của các doanh nghiệp đầu mối, mỗi lít xăng E10 RON 95-III giảm 1.330 đồng.
Giá bán lẻ xăng, dầu thay đổi như sau:
Tại kỳ này, nhà điều hành trích lập trở lại vào Quỹ bình ổn xăng dầu. Cụ thể, mức trích với xăng sinh học 500 đồng, diesel và mazut 300 đồng một lít, kg.
Đây là kỳ điều hành đầu tiên từ khi xăng E10 chính thức được bán đại trà trên toàn quốc, thay thế RON 95-III. E10 là một loại nhiên liệu sinh học, được pha trộn giữa ethanol nhiên liệu (cồn sinh học) và xăng khoáng.
Hiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Theo dự thảo, xăng E10 RON 95-III được xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến, do Nhà nước công bố giá cơ sở xăng dầu, thay thế xăng khoáng RON 95-III. Sau khi dự thảo nghị quyết này được ban hành, Bộ Công Thương sẽ cùng Bộ Tài chính công bố giá cơ sở mặt hàng xăng E10 RON 95-III.
Thực tế, lộ trình nhiên liệu sinh học được nhà điều hành xây dựng từ nhiều năm trước. Từ 2018, Việt Nam đã bán xăng E5 RON92 trên toàn quốc. Đến tháng 8/2025, E10 được thí điểm tại một số địa phương trước khi mở rộng trên phạm vi cả nước.
Tại họp báo Chính phủ ngày 3/6, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết cơ quan này sẽ kiểm tra đột xuất doanh nghiệp kinh doanh, phối trộn xăng dầu để đảm bảo chất lượng xăng E10 từ sản xuất, phối trộn, tới bán ra thị trường.
Ngày 4/5, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về hợp đồng mua bán giảm phát thải với Tổ chức tăng cường tài chính lâm nghiệp (Emergent) và xây dựng nghị định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon rừng.
Hợp đồng trên được Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký Ý định thư với Emergent, cơ quan điều hành Liên minh Giảm phát thải thông qua tăng cường tài chính rừng (LEAF), bốn năm trước, tại Hội nghị khí hậu COP26.
Theo đó, Việt Nam dự kiến chuyển nhượng cho tổ chức này 5,15 triệu tín chỉ carbon rừng vùng Tây Nguyên và Nam Trung Bộ giai đoạn 2021-2025, thông qua Hợp đồng mua bán giảm phát thải (ERPA). Giá tối thiểu ở mức 10 USD mỗi tín chỉ.
Sau khi bán, toàn bộ tín chỉ này sẽ được giữ lại để tính vào đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam. NDC là cam kết giảm thải của từng quốc gia, được đệ trình lên Liên Hợp Quốc 5 năm một lần.
Hợp đồng ERPA nhằm hỗ trợ các nước huy động nguồn tài chính quốc tế, qua đó thực hiện hoạt động giảm phát thải từ rừng như hạn chế mất, suy thoái rừng, bảo tồn, nâng cao trữ lượng carbon và quản lý bền vững tài nguyên rừng (REDD+)...
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam đã hoàn thành các điều kiện kỹ thuật và thể chế để sẵn sàng tiếp cận nguồn chi trả. Bộ dự kiến đàm phán, ký kết và triển khai hợp đồng này sau khi nhận được chủ trương từ Thủ tướng hoặc Nghị định carbon rừng được ban hành.
Phó thủ tướng nêu rõ thẩm quyền đàm phán, ký kết thuộc về Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Sau khi Nghị định quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng được ban hành, Bộ này cần đàm phán ngay trong tháng 6.
Liên quan đến dự thảo Nghị định trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Chính phủ điều chỉnh theo hướng phân cấp thủ tục hành chính "cấp tín chỉ carbon rừng" cho địa phương. Bộ dự kiến hoàn thành thẩm định, cấp tín chỉ carbon rừng giai đoạn 2021-2022 vào quý này, đồng thời trình đề nghị cấp tín chỉ giai đoạn 2023-2025 trong quý III.
Phó thủ tướng nhấn mạnh tính cấp bách của việc ban hành nghị định này để tạo khung pháp lý đầy đủ, thống nhất cho các địa phương, chủ rừng triển khai hoạt động bán tín chỉ carbon rừng. Lãnh đạo chính phủ cơ bản thống nhất đề xuất của Bộ về nội dung phân cấp, phù hợp với chỉ đạo của Thủ tướng về cắt giảm thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền cho các địa phương. Tuy nhiên, Bộ cần thiết lập một cơ chế giám sát kiểm tra, để bảo đảm thị trường carbon hoạt động minh bạch, hiệu quả.
