Từ lâu, thằn lằn núi đã trở thành một trong những đặc sản nổi tiếng, được ví như “lộc trời” trên núi Bà Đen (Tây Ninh). Loài bò sát này là món ăn được nhiều du khách tìm kiếm mỗi khi đặt chân đến nơi này.
Sức hút của đặc sản địa phương đã góp phần hình thành một thị trường tiêu thụ khá sôi động. Khi nhu cầu ngày càng tăng, nghề săn bắt thằn lằn núi dần trở thành nguồn thu nhập của không ít người dân sinh sống quanh khu vực chân núi.
Anh Nguyễn Văn Trí (ngụ xã Tân Phú) nhớ lại, trước đây mỗi chuyến săn thằn lằn thường bắt đầu từ lúc chạng vạng tối và kéo dài đến tận sáng hôm sau.
“Ngày trước thằn lằn nhiều lắm, chỉ cần đi một đêm là có thể bắt được vài ký. Chúng thường ẩn trong các khe đá, bụi rậm nên người săn phải có kinh nghiệm mới tìm được. Còn bây giờ muốn bắt được phải đi xa hơn, tìm lâu hơn nhưng sản lượng giảm rất nhiều”, anh Trí nói.
Theo tìm hiểu của PV, thằn lằn núi Bà Đen thường sinh sống trong các hốc đá, khe núi cheo leo ở độ cao từ khoảng 100 – 500m trên sườn núi. Mùa xuất hiện nhiều nhất kéo dài từ tháng 4 đến tháng 8 hằng năm, khi thời tiết nắng nóng khiến chúng thường bò ra các mỏm đá để kiếm ăn và phơi nắng.
Để tiếp cận những khu vực này, người săn bắt phải đối mặt với địa hình hiểm trở, nhiều vách đá dựng đứng cùng không ít nguy cơ tai nạn. Tuy nhiên, sự khan hiếm ngày càng rõ nét của thằn lằn núi lại không làm giảm sức hút của mặt hàng này. Trái lại, nguồn cung sụt giảm trong khi nhu cầu vẫn cao đã đẩy giá bán lên mức đáng kể.
Hiện thằn lằn núi phơi khô được giao dịch với giá khoảng 1,5 triệu đồng/kg, trong khi thằn lằn tươi dao động từ 400.000 – 500.000 đồng/kg tùy thời điểm. Mức giá hấp dẫn khiến nhiều người xem đây là nguồn thu nhập đáng kể trong những lúc nông nhàn hoặc khi công việc chính gặp khó khăn.
Theo người dân địa phương, để săn bắt thằn lằn, nhiều phương pháp khác nhau được sử dụng như đặt xô nhựa chứa múi mít chín để dẫn dụ hoặc dùng thòng lọng tự chế.
Anh Trần Văn Hoàng (ngụ phường Bình Minh) cho rằng, số lượng thằn lằn hiện nay đã giảm đáng kể so với trước.
“Có những khu vực ngày xưa đi tới đâu cũng gặp, giờ gần như không còn thấy nữa. Nếu tiếp tục bắt cả những con còn nhỏ thì số lượng ngoài tự nhiên chắc chắn sẽ ngày càng suy giảm”, anh Hoàng nhận định.
Nỗi lo ấy không chỉ đến từ những người trực tiếp khai thác mà còn được nhìn nhận từ các cơ sở kinh doanh từng gắn bó với món đặc sản này.
Ông Đỗ Hùng Nam (chủ nhà hàng Sông Quê gần khu du lịch núi Bà Đen) cho biết, đã có thời điểm thằn lằn núi là một trong những món ăn được thực khách gọi nhiều nhất.
“Rất nhiều du khách từ các tỉnh, thành khác tìm đến để thưởng thức vì xem đây là đặc sản riêng có của Tây Ninh. Nhưng khi nhu cầu tăng cao, số người lên núi săn bắt cũng ngày càng nhiều, kéo theo nguy cơ suy giảm nguồn lợi tự nhiên”, ông Nam nói.
Khoảng hai năm trở lại đây, hưởng ứng chủ trương bảo vệ động vật hoang dã và bảo tồn đa dạng sinh học của cơ quan chức năng, nhà hàng của ông đã chủ động ngừng kinh doanh món thằn lằn núi.
“Ban đầu cũng có khách thắc mắc, nhưng khi được giải thích về nguy cơ suy giảm nguồn lợi tự nhiên thì đa số đều đồng tình. Theo tôi, việc hạn chế khai thác là cần thiết để quần thể ngoài tự nhiên có thời gian phục hồi, tránh nguy cơ cạn kiệt trong tương lai”, ông Nam chia sẻ.
Những lo ngại về sự suy giảm quần thể thằn lằn núi Bà Đen mới đây càng được chú ý khi lực lượng kiểm lâm phát hiện vụ vận chuyển trái phép số lượng lớn loài động vật này ngay khu vực chân núi.
Theo Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng số 1 thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tây Ninh, mới đây, sau khi tiếp nhận tin báo từ người dân, lực lượng chức năng đã phối hợp tổ chức mật phục tại khu vực ấp Phước Long 2, xã Dương Minh Châu, gần cổng sau núi Bà Đen.
Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện ông N.V.V. (53 tuổi, ngụ xã Tân Đông) điều khiển xe máy kéo theo thùng lôi có dấu hiệu nghi vấn nên tiến hành kiểm tra.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện bên trong thùng chứa 127kg thằn lằn núi Bà Đen, còn gọi là thạch sùng ngón Bà Đen (tên khoa học Cyrtodactylus badenensis). Toàn bộ số động vật rừng này đã chết và được cấp đông để chuẩn bị đưa đi tiêu thụ.
Làm việc với cơ quan chức năng, ông V. không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của số động vật trên và thừa nhận hành vi vận chuyển trái phép. Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng số 1 đã lập biên bản, tạm giữ tang vật cùng phương tiện để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
Vụ việc thêm một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về áp lực khai thác đối với loài động vật đặc hữu gắn liền với núi Bà Đen. Nếu việc khai thác thằn lằn đen tiếp tục diễn ra thiếu kiểm soát, nguồn lợi tự nhiên có nguy cơ suy giảm nghiêm trọng, thậm chí cạn kiệt.
Đại diện Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tây Ninh cho biết, thằn lằn núi Bà Đen là loài động vật rừng phân bố tự nhiên trong khu vực rừng đặc dụng núi Bà Đen. Các hành vi săn bắt, mua bán, vận chuyển động vật hoang dã trái phép đều bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Mỗi tháng 6, khi kỳ thi đại học Gaokao của Trung Quốc bắt đầu, hàng triệu học sinh bước vào cuộc cạnh tranh được xem là khốc liệt nhất thế giới. Thế nhưng, giữa những gương mặt tuổi 17-18 ấy, sự xuất hiện của Liang Shi - người đàn ông U60 luôn khiến dư luận sửng sốt.
Ông được truyền thông Trung Quốc gọi bằng nhiều biệt danh như "thí sinh lớn tuổi nhất Gaokao" hay "người đàn ông thi đại học suốt 27 năm".
Theo CNN, Liang Shi sinh năm 1967 tại tỉnh Tứ Xuyên. Ông bắt đầu tham gia kỳ thi đại học khi còn là một thanh niên trẻ nuôi mộng bước chân vào ngôi trường danh giá hàng đầu Trung Quốc. Thế nhưng, giấc mơ ấy kéo dài dai dẳng suốt hàng chục năm.
Trong khi nhiều bạn bè cùng trang lứa đã tốt nghiệp, đi làm rồi nghỉ hưu, Liang Shi vẫn tiếp tục xuất hiện trong các phòng thi Gaokao cùng những học sinh đáng tuổi con cháu mình.
Có năm, ông bước vào điểm thi với mái tóc bạc và chiếc bụng phệ đặc trưng của tuổi trung niên. Những bức ảnh chụp cảnh ông ngồi giữa dãy thí sinh tuổi teen nhanh chóng lan truyền mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc.
Nhiều người tò mò vì sao một người đàn ông đã có công việc ổn định, kinh doanh thành công và gia đình đầy đủ vẫn không từ bỏ kỳ thi vốn nổi tiếng áp lực này.
Chia sẻ với truyền thông, Liang Shi luôn mang trong mình nỗi tiếc nuối vì chưa từng được học tại một trường đại học top đầu. Ông cho rằng đó là "giấc mơ chưa hoàn thành" suốt cuộc đời mình."Không vào được đại học tốt là điều tôi luôn day dứt", ông từng nói với báo chí Trung Quốc.
Gaokao được xem là kỳ thi quyết định số phận của hàng triệu học sinh Trung Quốc. Chỉ một vài điểm số có thể thay đổi hoàn toàn tương lai thí sinh, từ cơ hội vào các trường đại học danh tiếng đến việc tìm kiếm công việc tốt sau này.
Áp lực khổng lồ ấy khiến Gaokao trở thành nỗi ám ảnh của nhiều thế hệ học sinh Trung Quốc. Một số địa phương thậm chí phải cấm xe cộ bóp còi gần điểm thi, điều phối giao thông đặc biệt và tăng cường lực lượng an ninh để đảm bảo sĩ tử làm bài trong yên tĩnh. Trong bối cảnh ấy, câu chuyện của Liang Shi càng trở nên đặc biệt.
Suốt nhiều năm, ông liên tục thi lại vì điểm số không đủ để vào ngôi trường mình mong muốn. Có thời điểm, ông đạt hơn 400 điểm - mức đủ để vào một số trường đại học - nhưng vẫn từ chối nhập học vì không đúng mục tiêu đề ra.
Năm 2021, ở tuổi 54, Liang Shi tiếp tục đăng ký thi lần thứ 25 và nói rằng ông vẫn chưa có ý định dừng lại. Theo CNN, người đàn ông này từng dành hàng giờ mỗi ngày để ôn luyện, làm đề và học lại kiến thức như một học sinh trung học thực thụ. Câu chuyện của ông tạo ra nhiều tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc.
Một số người xem Liang Shi là biểu tượng của sự kiên trì đáng khâm phục. Họ cho rằng việc dám theo đuổi ước mơ suốt hàng chục năm là điều không phải ai cũng làm được.
Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng ông đang bị ám ảnh quá mức bởi danh tiếng của các trường đại học top đầu. Bên cạnh những lời động viên, khen ngợi sự kiên trì, không ít người cho rằng ông đang lãng phí thời gian.
Dù nhận nhiều ý kiến trái chiều, Liang Shi vẫn tiếp tục xuất hiện trong mùa thi năm này qua năm khác. Với nhiều người trẻ Trung Quốc, hình ảnh người đàn ông tóc hoa râm lặng lẽ bước vào phòng thi giữa hàng nghìn thiếu niên đã trở thành biểu tượng kỳ lạ của Gaokao. Liang Shi cho biết mỗi người có một mục tiêu khác nhau để theo đuổi. "Chúng ta không thể nói ai đúng, ai sai. Miễn là luật pháp cho phép thì việc thi lại nhiều lần cũng không ảnh hưởng", ông bày tỏ.
Bộ GD&ĐT vừa có văn bản về việc miễn thi tốt nghiệp THPT và ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng năm 2026.
Theo Bộ GD&ĐT, kỳ thi chọn học sinh THPT vào các đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế và khu vực năm 2026 có 151 học sinh đang học lớp 12 năm học 2025-2026 tham gia.
Bộ GD-ĐT đề nghị các Sở GD&ĐT thực hiện việc miễn thi tốt nghiệp THPT năm học 2025-2026 đối với các thí sinh này theo quy định của quy chế thi tốt nghiệp THPT.
Cùng với đó, các đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng thực hiện việc ưu tiên xét tuyển thẳng vào đại học, cao đẳng năm 2026 theo quy định của quy chế tuyển sinh đối với 151 thí sinh này.
Danh sách 151 học sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT và được ưu tiên xét tuyển thẳng vào ĐH, CĐ năm 2026 như sau:
Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, tính đến hết ngày 3/5 đã có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 , mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trong số các thí sinh đã đăng ký, có hơn 8.000 thí sinh được miễn thi ngoại ngữ (chiếm 0,67%).
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra ngày 10-12/6, trong đó ngày 11 và 12/6 thí sinh chính thức làm bài thi.
Thí sinh phải thi 2 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn cùng 1 bài thi gồm 2 môn được lựa chọn trong số các môn còn lại là Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ định hướng công nghiệp, Công nghệ định hướng nông nghiệp, Tin học, Ngoại ngữ, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật. Thí sinh được chọn thi môn ngoại ngữ khác với ngoại ngữ được học tại trường phổ thông.
Phạm vi kiến thức của đề thi vẫn bám sát chương trình THPT, trong đó trọng tâm tập trung ở nội dung lớp 12, đồng thời lồng ghép một số câu hỏi thuộc kiến thức lớp 10 và lớp 11. Cấu trúc đề được thiết kế theo ma trận do Bộ GD-ĐT ban hành với ba mức độ đánh giá năng lực gồm nhận biết, thông hiểu và vận dụng.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục đi theo định hướng đánh giá năng lực và phẩm chất học sinh thay vì chỉ kiểm tra ghi nhớ kiến thức. Tỷ lệ câu hỏi phân hóa được giữ tương tự năm 2025, chú trọng thêm những nội dung yêu cầu thí sinh biết vận dụng kiến thức đã học để xử lý các tình huống gắn với thực tiễn đời sống.
Đối với các môn thi trắc nghiệm, đề sẽ được xây dựng theo những dạng thức như trong đề tham khảo mà Bộ GD-ĐT đã công bố trước đó, bao gồm câu hỏi nhiều lựa chọn, câu hỏi đúng/sai và dạng trả lời ngắn. Đáng chú ý, thang điểm ở bài thi trắc nghiệm sẽ không chia đều cho từng câu mà được phân bổ linh hoạt tùy theo mức độ và dạng câu hỏi.
Riêng môn Ngữ văn vẫn là môn duy nhất tổ chức thi theo hình thức tự luận. Ngữ liệu sử dụng trong đề thi tiếp tục là các văn bản nằm ngoài sách giáo khoa nhằm tăng khả năng đánh giá kỹ năng đọc hiểu, cảm thụ và tư duy độc lập của thí sinh.
Dọc khu vực giáp nghĩa địa Sỏi Nhị, những con đường mới mở len qua các quả đồi thấp dẫn vào từng cụm mộ xây bằng đá, xi măng kiên cố. Nhiều khu đất đã được san gạt bằng phẳng, dựng taluy chống sạt lở như một nghĩa trang thu nhỏ hình thành giữa đất nông nghiệp.
Theo tìm hiểu, từ năm 2018 đến nay, ông Nguyễn Trị (trú thôn An Đạo, xã Tịnh Khê) đã sử dụng hơn 21.165m² đất trồng cây lâu năm để phục vụ việc chôn cất, cải táng mồ mả. Các khu đất được chia nhỏ để chuyển nhượng cho người có nhu cầu làm nơi an táng.
Theo người dân địa phương, phần lớn người đến mua đất mộ là từ khu vực xã An Phú. Do muốn tìm nơi chôn cất gần khu dân cư cũ để tiện chăm nom nên nhiều gia đình đồng ý mua lại các phần đất do ông Trị đứng ra nhận chuyển nhượng rồi cải tạo.
Không dừng lại ở việc bán vị trí chôn cất, ông Trị còn nhận thi công mộ phần. Nếu chỉ xây mộ, chi phí khoảng 7-8 triệu đồng mỗi phần. Trường hợp làm trọn gói, từ san lấp mặt bằng, làm đường, xây kè chống sạt lở đến hoàn thiện mộ, giá dao động 30-50 triệu đồng tùy quy mô.
Theo thống kê của chính quyền địa phương, đến nay khu vực này đã có 87 phần mộ được chôn cất và cải táng. Trong đó, tại thôn Trường Định có 64 ngôi mộ trên diện tích hơn 11.000m²; còn thôn An Đạo có 26 mộ cải táng trên diện tích hơn 10.100m².
Điều khiến người dân bức xúc là hoạt động mua bán "đất mộ" vẫn tiếp diễn dù chính quyền nhiều lần lập biên bản, nhắc nhở và cắm biển cảnh báo tại hiện trường.
Nhiều cử tri ở xã Tịnh Khê cho rằng việc chôn cất tự phát gần chùa Minh Đức và Khu văn hóa Thiên Mã đang làm phá vỡ quy hoạch khu vực, ảnh hưởng cảnh quan môi trường và định hướng phát triển du lịch địa phương.
Theo Báo cáo số 52/BC-PKT ngày 23/4/2026 của Phòng Kinh tế xã Tịnh Khê, trước phản ánh kéo dài của người dân, ngày 27/1/2026 UBND xã đã tổ chức làm việc với ông Nguyễn Trị để làm rõ việc sử dụng đất nông nghiệp làm nơi an táng.
Qua kiểm tra, địa phương xác định việc chuyển nhượng, sử dụng đất trồng cây lâu năm để chôn cất là hành vi vi phạm quy định pháp luật đất đai. Ông Trị sau đó thừa nhận sai phạm và được yêu cầu chấm dứt hoạt động mua bán đất phục vụ chôn cất.
Đến ngày 9/4/2026, Phòng Kinh tế xã tiếp tục làm việc để xác minh thêm các nội dung liên quan. Theo khai nhận, ông Trị đang sử dụng nhiều thửa đất trồng cây lâu năm do gia đình để lại, đồng thời nhận chuyển nhượng thêm đất bằng thỏa thuận miệng từ các hộ dân khác để cải tạo thành nơi chôn cất.
Ngoài việc bán đất, ông Trị còn tổ chức xây dựng khoảng 45 ngôi mộ theo hình thức "trọn gói", bao gồm đào huyệt và xây dựng hoàn chỉnh.
Theo hồ sơ địa chính, trước ngày 1/7/2014, toàn bộ khu vực này là đất do UBND xã quản lý. Sau nhiều lần biến động, một số diện tích được cấp cho hộ dân sử dụng với mục đích đất trồng cây lâu năm.
UBND xã Tịnh Khê nhận định hành vi sử dụng đất nông nghiệp để chôn cất ngoài quy hoạch nghĩa địa thuộc trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất trái phép theo Nghị định 123/2024 của Chính phủ. Tuy nhiên, việc xử lý gặp nhiều khó khăn do diện tích vi phạm lớn, số lượng mộ nhiều, phần lớn đã xây dựng kiên cố và liên quan yếu tố tín ngưỡng, tâm linh.
Ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê cho biết hiện Công an xã đang phối hợp làm việc với các cá nhân liên quan để hoàn thiện hồ sơ, báo cáo UBND xã xem xét hướng xử lý trong thời gian tới.
