Hình thức gây tổn hại trong môi trường học đường, không nhất thiết là đánh nhau trực tiếp hay hành hung bằng thể chất (tay đôi) như kiểu “bạo lực truyền thống” đã chuyển sang “đám đông, hội nhóm”. Bạo lực không chỉ học sinh nam mà lan sang cả học sinh nữ.
Đặc điểm, bạo lực của nữ còn nặng nề, dai dẳng và trích sâu vào tinh thần đối phương. Nam học sinh liên quan nhiều hơn đến bạo lực thể chất: đánh nhau, đe dọa trực tiếp, gây thương tích.
Nữ sinh thường gặp hoặc sử dụng nhiều hơn các dạng bạo lực gián tiếp: cô lập, nói xấu, thao túng quan hệ bạn bè, đặc biệt là hình thức bắt nạt trên không gian mạng xã hội.
Các chuyên gia cho rằng, tâm lý học sinh muốn được công nhận “hơn người”, cách thể hiện bản thân trong nhóm bạn nên dễ tham gia cổ vũ hoặc trực tiếp lao vào đánh nhau.
Ngoài ra, đi theo đám đông khiến các em cảm thấy “an toàn” hơn, ít sợ hậu quả hơn so với hành hung một mình. Trong đó, việc chia phe trên mạng xã hội là gốc rễ, biến xung đột cá nhân thành xung đột tập thể.
Một thông tin có thể lan truyền đến hàng triệu người chỉ trong vài giờ hoặc vài phút. Điều này khiến mạng xã hội trở thành một trong những công cụ có sức ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử truyền thông của nhân loại.
Từ đó tạo ra mặt trái của của mạng xã hội hay công nghệ, đồng nghĩa bạo lực học đường phi truyền thống có điều kiện phát triển mạnh mẽ. Cá nhân bình thường cũng có thể tạo ra nội dung có sức ảnh hưởng lớn mà trước đây chỉ các cơ quan truyền thông mới làm được. Thông thường mạng xã hội có ảnh hưởng bạo lực học đường phi truyền thống ở cả hai mặt, tích cực và tiêu cực.
Hiện nay, xu hướng bạo lực học đường tiêu cực được xã hội quan tâm nhiều hơn vì tốc độ lan truyền và mức độ ảnh hưởng hưởng tới tâm lý học sinh âm ỉ và rất lâu. Các chuyên gia đồng thuận về những biểu hiện bạo lực học đường phi truyền thông, như:
Khác với bạo lực học đường truyền thống, học sinh đa phần là tìm cách chế giễu, xúc phạm nhau qua bình luận hoặc tin nhắn thông qua các ứng dụng… Phát tán tranh ảnh, video nói xấu, xuyên tạc hay làm nhục đối phương. Dùng nhiều biện pháp khác nhau để cố tình cô lập trong nhóm chat hoặc nhóm bạn trong cộng đồng mạng.
Thực tế, dẫn đến nạn nhân bị ảnh hưởng tinh thần, stress, lo âu, trầm cảm hoặc có những hành vi cực đoan, tự hành hạ thể xác, cao nhất là tự sát. Từ đó, học sinh sợ tới trường, tự xa lánh bạn bè, mất tự tin và chất lượng học tập sa sút. Nói chung, mạng xã hội không trực tiếp tạo ra bạo lực học đường nhưng nó lại là sự khởi đầu, gián tiếp tạo ra bạo lực học đường phi truyền thống.
Chia sẻ và sưu tầm trên mạng ở trong nước và nước ngoài về các video bạo lực, đánh nhau, nội dung mang tính “giang hồ”, các thử thách mạo hiểm, phim hành động hay văn hóa mang tính công kích, chửi bới. Lúc đầu, chỉ có thể là tò mò, chia sẻ, muốn “nổi tiếng” bằng hành vi bạo lực, sau đó vô tình làm bạo lực trở thành “nội dung giải trí”.
Coi bạo lực là cách thể hiện bản thân, rồi tập làm theo, bắt chước hành vi tiêu cực. Qua năm tháng, học sinh sẽ thay đổi cá tính, dễ phản ứng, nóng nảy khi gặp phải những tình huống thật ngoài đời.
Mạng xã hội khơi mào cho bạo lực học đường phi truyền thống, khiến nhiều học sinh có tâm lý hay so sánh bản thân với người khác, luôn luôn muốn được nổi tiếng hoặc được bạn bè và mọi người chú ý. Các hành động chế giễu, cô lập, lan tin đồn, tẩy chay, đe dọa, xúc phạm về ngoại hình, về thành tích học tập hay rèn luyện và về giới tính… xảy ra ở trường, ngoài nhà trường và rộng hơn trong xã hội.
Bạo lực trên không gian mạng có thể diễn ra 24/7 qua internet. Bạo lực mang tính tập thể, tổ chức ghi hình và tung lên mạng xã hội để dằn mặt đối phương và phát tán clip trong phạm vi rộng hơn, vượt khỏi môi trường học đường, nhưng vẫn kín đáo, nên nhà trường rất khó phát hiện.
Ngày 23.3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 – 2030”. Đây có thể coi là biện pháp mạnh, với 5 trụ cột để bảo vệ trẻ em, đồng thời thúc đẩy trẻ em phát triển lành mạnh, tích cực, nâng cao năng lực số trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Đặc biệt, Thủ tướng giao Bộ Công an là cơ quan chủ trì, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá kết quả và đôn đốc thực hiện chương trình, đảm bảo thống nhất và hiệu quả thực chất. Điều này khẳng định bản chất, tính nhiều mặt của bạo lực học đường phi truyền thống.
Dù thế nào, tôi vẫn muốn nhấn mạnh tới vai trò đặc biệt của gia đình trong việc đồng hành cùng trẻ em, để chống lại bạo lực trong môi trường xã hội và môi trường số hóa phi truyền thống.
Một mô hình ngăn ngừa bạo lực, được sinh ra từ mặt trái của công nghệ hay một giải pháp khả thi bất kỳ nào, đều không thể thay thế bằng sự quan tâm của cha mẹ và không một “lá chắn” nào vững chắc hơn, bằng sự đồng hành sâu sắc của gia đình đối với trẻ em.
Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Tĩnh mới đây đã công bố điểm chuẩn dự kiến tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027.
Điểm chuẩn các trường THPT công lập không chuyên dao động 15-24,75 điểm. Trong đó, Trường THPT Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) tiếp tục dẫn đầu toàn tỉnh với mức 24,75 điểm; tiếp theo, Trường THPT Kỳ Anh và THPT Nghèn cùng đạt 21,25 điểm. 11 trường khác lấy mức điểm chuẩn thấp nhất 15 điểm.
Ngay sau khi điểm chuẩn dự kiến được công bố, nhiều phụ huynh và học sinh bày tỏ băn khoăn khi không ít thí sinh đạt khoảng 8 điểm mỗi môn, tương đương 24 điểm cho 3 môn thi, vẫn có nguy cơ không trúng tuyển vào Trường THPT Phan Đình Phùng theo nguyện vọng đã đăng ký.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay tại Hà Tĩnh ghi nhận hơn 21.000 thí sinh đăng ký dự thi, tăng gần 4.000 em so với năm trước. Trong đó, gần 1.500 thí sinh đăng ký dự thi vào Trường THPT chuyên Hà Tĩnh.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Tĩnh cho biết mặc dù chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường THPT công lập đã được UBND tỉnh điều chỉnh tăng từ 72% lên khoảng 74%, song số lượng thí sinh dự thi tăng mạnh khiến mức độ cạnh tranh cao hơn đáng kể.
Khoảng 26% học sinh còn lại sẽ được định hướng học tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc trường ngoài công lập trên địa bàn.
Theo đánh giá của ngành giáo dục, đề thi năm nay được xây dựng theo hướng phù hợp với mặt bằng chung học sinh toàn tỉnh, kể cả ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa. Vì vậy, việc đạt mức điểm khá không quá khó đối với nhiều thí sinh. Tuy nhiên, điều này cũng khiến phổ điểm tập trung ở mức cao, làm gia tăng sự cạnh tranh tại các trường có tỷ lệ đăng ký lớn.
Trường THPT Phan Đình Phùng tiếp tục là "điểm nóng" của mùa tuyển sinh. Năm nay, trường nhận 1.037 hồ sơ đăng ký nguyện vọng 1 nhưng chỉ tuyển 630 học sinh. Đáng chú ý, trong số các thí sinh đăng ký dự tuyển chỉ có một em có điểm dưới mức sàn 15 điểm.
Theo đại diện Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, thực tế có nhiều học sinh đạt điểm cao nhưng vẫn không đủ điều kiện trúng tuyển vào Trường THPT Phan Đình Phùng do tính cạnh tranh rất lớn. Những trường hợp này có thể lựa chọn học tại các trường ngoài công lập hoặc các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Theo quy định, mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường THPT công lập. Tuy nhiên, cơ hội xét tuyển nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 trên thực tế không nhiều, bởi nhiều trường đã tuyển đủ chỉ tiêu ngay từ nguyện vọng 1.
Tại khu vực trung tâm thành phố Hà Tĩnh cũ, các trường như THPT Lý Tự Trọng và THPT Lê Quý Đôn đều không xét tuyển nguyện vọng 2 do đã đủ chỉ tiêu. Trường THPT Thành Sen cũng chỉ còn khoảng 11 chỉ tiêu dành cho nguyện vọng 2.
Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, thí sinh đăng ký nguyện vọng 2 chỉ được xét tuyển khi trường còn chỉ tiêu sau khi hoàn thành tuyển sinh nguyện vọng 1. Điều này khiến không ít học sinh dù đạt điểm khá vẫn có thể không trúng tuyển vào trường công lập theo nguyện vọng đã đăng ký.
Suốt hai năm nay, trừ những kỳ nghỉ lễ kéo dài như Tết Nguyên đán, tháng nào trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 cũng xét và cấp bằng cho ít nhất 16 sinh viên, nhiều nhất hơn 2.300 em.
"Nếu chỉ 1-2 sinh viên có nhu cầu, nhà trường vẫn tổ chức", PGS. TS Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, nói.
Cách làm này thuộc diện hiếm, bởi các trường đại học thường có 1-4 đợt xét tốt nghiệp mỗi năm, phổ biến là hai đợt.
Ông Thụ cho biết lý do là lịch tuyển dụng của các cơ quan khác nhau. Cụ thể là ngành Sư phạm, mỗi tỉnh, thành hay trường học có lịch riêng theo nhu cầu chứ không cố định.
"Việc cấp bằng tốt nghiệp kịp thời giúp sinh viên có thể nộp hồ sơ tuyển dụng ngay", ông Thụ đánh giá. Bên cạnh đó, sinh viên có nguyện vọng học lên thạc sĩ, tiến sĩ cũng kịp thời tham gia xét tuyển.
Nguyễn Phúc Sơn, giáo viên tại Tây Ninh, tốt nghiệp xuất sắc ngành Sư phạm Tiếng Anh, năm ngoái, cho biết nộp hồ sơ xét tốt nghiệp vào tháng 9 thì đến tháng 10 nhận được chứng nhận tốt nghiệp tạm thời. Một tháng sau, Sơn có bằng chính thức.
Nếu đợi nhận bằng vào lễ tốt nghiệp, nam sinh có thể phải chờ thêm 7 tháng nữa, sang tháng 6 của năm sau. Nhờ sự linh hoạt trong xét và cấp bằng tốt nghiệp của trường, Sơn thuận lợi rải đơn xin việc.
Theo ông Thụ, dù thuận lợi nhưng cách làm trên khiến thầy cô vất vả hơn khi phải "gánh" thêm nhiều việc. Mỗi tháng, trường đều phải thành lập hội đồng xét tốt nghiệp để rà soát các điều kiện, xét các chuẩn đầu ra...
"Các dữ liệu phải cập nhật liên tục, đảm bảo chính xác tuyệt đối, kịp tiến độ xét tốt nghiệp hàng tháng", ông Thụ nói.
Động lực của trường là những phản hồi tích cực từ phụ huynh và sinh viên. Ông Thụ kể có phụ huynh đến trường để cảm ơn, ôm chầm lấy hiệu trưởng khi gặp ở sân trường. Có người mẹ mắc bệnh hiểm nghèo, mong mỏi được nhìn thấy bằng tốt nghiệp đại học của con trước khi mất.
"Việc nhận bằng kịp thời giúp sinh viên thực hiện được mong muốn, phụ huynh rất cảm động", ông chia sẻ.
Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 là một trong các trường đào tạo giáo viên chủ chốt của cả nước. Ngoài khối ngành này, trường có một số ngành ngôn ngữ, kỹ thuật, công nghệ thông tin, mỗi năm khoảng 1.000-3.000 sinh viên tốt nghiệp.
Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, với hơn 400 thỏa thuận hợp tác đang còn hiệu lực và gần 50 văn bản hợp tác mới được ký kết trong khuôn khổ hội nghị, có thể khẳng định rằng hợp tác giáo dục đại học giữa hai nước đang phát triển hết sức sôi động, thực chất và giàu tiềm năng.
Phát biểu tại hội nghị, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho biết hội nghị lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là hoạt động trọng tâm của Năm Hợp tác khoa học và giáo dục Việt Nam - Liên bang Nga 2026, trong bối cảnh quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga được thúc đẩy và phát triển mạnh mẽ.
Trong các cuộc trao đổi, tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, các nhà lãnh đạo đã nhiều lần khẳng định cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa hợp tác về giáo dục - đào tạo, nhất là trong những lĩnh vực Nga có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như quốc phòng - an ninh, văn hóa - nghệ thuật hàn lâm, thể dục - thể thao, các ngành khoa học cơ bản, năng lượng hạt nhân...
Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc mong muốn hội nghị sẽ mở ra các chương trình hợp tác mới, liên kết đào tạo, hợp tác nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật, trao đổi giảng viên, sinh viên, mở phân hiệu tại Việt Nam... Từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường tình hữu nghị giữa Nhân dân hai nước Việt - Nga.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết hội nghị có sự tham dự của 62 cơ sở giáo dục đại học Liên bang Nga và gần 70 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.
Hiện Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, được xác định là đột phá chiến lược.
Đặc biệt, các xu thế lớn như trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn, kinh tế xanh và phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế - xã hội toàn cầu. Trong bối cảnh đó, hợp tác giữa các quốc gia, đặc biệt là giữa các nền giáo dục đã trở thành yêu cầu tất yếu.
Trong khi đó Liên bang Nga đã khẳng định vai trò là một trung tâm khoa học, công nghệ và giáo dục hàng đầu thế giới.
"Sự tương đồng về nhu cầu phát triển và tính bổ trợ về thế mạnh giữa hai nền giáo dục mở ra dư địa hợp tác hết sức to lớn để hai bên nâng tầm hợp tác giáo dục đại học sang giai đoạn phát triển mới - giai đoạn hợp tác thực chất, chiều sâu, hiệu quả và cùng kiến tạo giá trị", Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.
