Hình thức gây tổn hại trong môi trường học đường, không nhất thiết là đánh nhau trực tiếp hay hành hung bằng thể chất (tay đôi) như kiểu “bạo lực truyền thống” đã chuyển sang “đám đông, hội nhóm”. Bạo lực không chỉ học sinh nam mà lan sang cả học sinh nữ.
Đặc điểm, bạo lực của nữ còn nặng nề, dai dẳng và trích sâu vào tinh thần đối phương. Nam học sinh liên quan nhiều hơn đến bạo lực thể chất: đánh nhau, đe dọa trực tiếp, gây thương tích.
Nữ sinh thường gặp hoặc sử dụng nhiều hơn các dạng bạo lực gián tiếp: cô lập, nói xấu, thao túng quan hệ bạn bè, đặc biệt là hình thức bắt nạt trên không gian mạng xã hội.
Các chuyên gia cho rằng, tâm lý học sinh muốn được công nhận “hơn người”, cách thể hiện bản thân trong nhóm bạn nên dễ tham gia cổ vũ hoặc trực tiếp lao vào đánh nhau.
Ngoài ra, đi theo đám đông khiến các em cảm thấy “an toàn” hơn, ít sợ hậu quả hơn so với hành hung một mình. Trong đó, việc chia phe trên mạng xã hội là gốc rễ, biến xung đột cá nhân thành xung đột tập thể.
Một thông tin có thể lan truyền đến hàng triệu người chỉ trong vài giờ hoặc vài phút. Điều này khiến mạng xã hội trở thành một trong những công cụ có sức ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử truyền thông của nhân loại.
Từ đó tạo ra mặt trái của của mạng xã hội hay công nghệ, đồng nghĩa bạo lực học đường phi truyền thống có điều kiện phát triển mạnh mẽ. Cá nhân bình thường cũng có thể tạo ra nội dung có sức ảnh hưởng lớn mà trước đây chỉ các cơ quan truyền thông mới làm được. Thông thường mạng xã hội có ảnh hưởng bạo lực học đường phi truyền thống ở cả hai mặt, tích cực và tiêu cực.
Hiện nay, xu hướng bạo lực học đường tiêu cực được xã hội quan tâm nhiều hơn vì tốc độ lan truyền và mức độ ảnh hưởng hưởng tới tâm lý học sinh âm ỉ và rất lâu. Các chuyên gia đồng thuận về những biểu hiện bạo lực học đường phi truyền thông, như:
Khác với bạo lực học đường truyền thống, học sinh đa phần là tìm cách chế giễu, xúc phạm nhau qua bình luận hoặc tin nhắn thông qua các ứng dụng… Phát tán tranh ảnh, video nói xấu, xuyên tạc hay làm nhục đối phương. Dùng nhiều biện pháp khác nhau để cố tình cô lập trong nhóm chat hoặc nhóm bạn trong cộng đồng mạng.
Thực tế, dẫn đến nạn nhân bị ảnh hưởng tinh thần, stress, lo âu, trầm cảm hoặc có những hành vi cực đoan, tự hành hạ thể xác, cao nhất là tự sát. Từ đó, học sinh sợ tới trường, tự xa lánh bạn bè, mất tự tin và chất lượng học tập sa sút. Nói chung, mạng xã hội không trực tiếp tạo ra bạo lực học đường nhưng nó lại là sự khởi đầu, gián tiếp tạo ra bạo lực học đường phi truyền thống.
Chia sẻ và sưu tầm trên mạng ở trong nước và nước ngoài về các video bạo lực, đánh nhau, nội dung mang tính “giang hồ”, các thử thách mạo hiểm, phim hành động hay văn hóa mang tính công kích, chửi bới. Lúc đầu, chỉ có thể là tò mò, chia sẻ, muốn “nổi tiếng” bằng hành vi bạo lực, sau đó vô tình làm bạo lực trở thành “nội dung giải trí”.
Coi bạo lực là cách thể hiện bản thân, rồi tập làm theo, bắt chước hành vi tiêu cực. Qua năm tháng, học sinh sẽ thay đổi cá tính, dễ phản ứng, nóng nảy khi gặp phải những tình huống thật ngoài đời.
Mạng xã hội khơi mào cho bạo lực học đường phi truyền thống, khiến nhiều học sinh có tâm lý hay so sánh bản thân với người khác, luôn luôn muốn được nổi tiếng hoặc được bạn bè và mọi người chú ý. Các hành động chế giễu, cô lập, lan tin đồn, tẩy chay, đe dọa, xúc phạm về ngoại hình, về thành tích học tập hay rèn luyện và về giới tính… xảy ra ở trường, ngoài nhà trường và rộng hơn trong xã hội.
Bạo lực trên không gian mạng có thể diễn ra 24/7 qua internet. Bạo lực mang tính tập thể, tổ chức ghi hình và tung lên mạng xã hội để dằn mặt đối phương và phát tán clip trong phạm vi rộng hơn, vượt khỏi môi trường học đường, nhưng vẫn kín đáo, nên nhà trường rất khó phát hiện.
Ngày 23.3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 – 2030”. Đây có thể coi là biện pháp mạnh, với 5 trụ cột để bảo vệ trẻ em, đồng thời thúc đẩy trẻ em phát triển lành mạnh, tích cực, nâng cao năng lực số trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Đặc biệt, Thủ tướng giao Bộ Công an là cơ quan chủ trì, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá kết quả và đôn đốc thực hiện chương trình, đảm bảo thống nhất và hiệu quả thực chất. Điều này khẳng định bản chất, tính nhiều mặt của bạo lực học đường phi truyền thống.
Dù thế nào, tôi vẫn muốn nhấn mạnh tới vai trò đặc biệt của gia đình trong việc đồng hành cùng trẻ em, để chống lại bạo lực trong môi trường xã hội và môi trường số hóa phi truyền thống.
Một mô hình ngăn ngừa bạo lực, được sinh ra từ mặt trái của công nghệ hay một giải pháp khả thi bất kỳ nào, đều không thể thay thế bằng sự quan tâm của cha mẹ và không một “lá chắn” nào vững chắc hơn, bằng sự đồng hành sâu sắc của gia đình đối với trẻ em.
Trung tâm xếp hạng đại học thế giới (CWUR) ngày 1/6 công bố kết quả xếp hạng năm 2026.
Các trường từ Mỹ áp đảo top 10 với 8 đại diện, trong đó Đại học Harvard vững vàng ở vị trí số 1, như năm ngoái. Hai vị trí còn lại trong nhóm này đều của Anh, gồm Đại học Cambridge và Oxford.
Châu Á chỉ có ba đại diện từ Nhật Bản và Hàn Quốc vào top 20, Đại học Tokyo có thứ hạng cao nhất - 13.
Trong top 30 trường hàng đầu, học phí với sinh viên quốc tế trải rộng từ 2.170 đến 91.600 USD (57 triệu - 2,4 tỷ đồng) mỗi năm. Thấp nhất là mức thu ở Đại học Tokyo, cao nhất là ngành Nha khoa ở Đại học McGill.
Dù không có đại diện nào trong top 30 năm nay, Trung Quốc có 360 trường được xếp hạng, nhiều nhất thế giới. 98% đại học của nước này tăng hạng, dẫn đầu là Đại học Thanh Hoa ở vị trí thứ 36. Mỹ có nhiều trường thứ nhì - 313 trường.
Trong khi đó, hai "ông lớn" về thu hút du học sinh là Canada và Australia sụt giảm. Theo CTV News, trong số 38 trường đại học được xếp hạng của Canada, chỉ Đại học Toronto không tụt hạng. Hơn một nửa số đại học của Australia giảm thứ hạng, gồm cả những trường danh tiếng như Đại học Sydney và Đại học Quốc gia Australia, theo AFR.
Năm nay, 6 cơ sở giáo dục của Việt Nam tiếp tục lọt top 10% thế giới, 4 trường thăng hạng.
Ngày 9-5 tại TP.HCM, Viện Y học gia đình Việt Nam và Trường thực hành Tâm vận động Aucouturier (Bỉ) ký kết triển khai chương trình đào tạo chuyên sâu về thực hành tâm vận động Aucouturier tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2029, dưới sự hỗ trợ của các chuyên gia châu Âu.
Mục tiêu sẽ phát triển nguồn nhân lực chuyên môn trong lĩnh vực hỗ trợ trẻ em có khó khăn phát triển tâm thần - tâm lý - vận động, đồng thời thúc đẩy mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng theo hướng liên ngành.
Trường thực hành Tâm vận động Aucouturier hiện là thành viên nòng cốt của ASEFOP - Hiệp hội các trường đào tạo về thực hành tâm vận động châu Âu.
Tại Việt Nam, khóa đào tạo đầu tiên dự kiến tuyển tối đa 27 học viên, dành cho các nhà chuyên môn đang trực tiếp làm việc với trẻ em có trình độ từ cử nhân trở lên trong các lĩnh vực y khoa, tâm lý, giáo dục hoặc hỗ trợ phát triển. Khóa học dự kiến diễn ra từ tháng 8-2026 đến tháng 8-2029.
Mỗi năm chương trình sẽ có hai đợt đào tạo trực tiếp vào tháng 8 và 12, kết hợp hoạt động giám sát trực tuyến định kỳ với các nhà đào tạo Bỉ và Việt Nam.
Đặc biệt, học viên sẽ phải thực hành thường xuyên tại các môi trường có trẻ em như trường chuyên biệt, bệnh viện, cơ sở giáo dục hoặc đơn vị can thiệp.
Hoạt động đào tạo tại Việt Nam sẽ do nhà đào tạo Nguyễn Lệ Bình - bác sĩ tâm thần nhi được ASEFOP công nhận cùng nhà đào tạo Danielle Michaux - nhà tâm lý được ASEFOP công nhận - phụ trách chuyên môn.
Theo bà Fanny Moreau - Chủ tịch Trường thực hành Tâm vận động Aucouturier, can thiệp cho trẻ em, đặc biệt là trẻ có khó khăn phát triển cần được thực hiện đúng ngay từ nền tảng ban đầu.
Muốn vậy, đội ngũ được đào tạo phải có năng lực chuyên môn vững, được giám sát bài bản, hiểu trẻ bằng sự quan sát tinh tế và luôn đặt lợi ích của trẻ ở trung tâm.
PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Hiệp - Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Y học gia đình Việt Nam - cho rằng chăm sóc sức khỏe trẻ em cần tiếp cận toàn diện về phát triển thể chất, tâm lý, cảm xúc và môi trường sống.
Lĩnh vực này ở Việt Nam đang thiếu đồng thời lực lượng thực hành trực tiếp với trẻ em và đội ngũ có khả năng đào tạo, giám sát chuyên môn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, thầy Huỳnh Thanh Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân - cho biết sau khi bức thư được đăng tải trên fanpage nhà trường, ông nhận được nhiều "tim" từ học sinh và phụ huynh. Đồng nghiệp nhận xét lá thư dễ thương, bạn bè bên ngoài cũng gửi nhiều lời khen ngợi.
Theo thầy Phú, nhà trường từ trước đến nay luôn có các văn bản rõ ràng, kịp thời để điều hành mọi hoạt động. Tuy nhiên, ông cho rằng không phải lúc nào những dòng chữ mang tính quản lý cũng đủ để truyền tải thông điệp cần thiết.
"Tôi nghĩ rằng điều chúng ta cần không chỉ là những dòng chữ mang tính quản lý, mà còn là những lời chạm đến trái tim để các em cảm nhận sự yêu thương", thầy Phú nhấn mạnh.
Thầy Phú cho biết lý do thầy viết bức thư này xuất phát từ việc thời tiết TP.HCM gần đây đang bước vào giai đoạn nắng nóng gay gắt. Ngay cả khi ngồi trong phòng làm việc, ông vẫn cảm nhận rõ sự oi bức.
"Tôi chợt nghĩ, nếu mình còn thấy như vậy thì chắc chắn thầy cô, các em học sinh phải hoạt động trong điều kiện này cũng sẽ có cảm nhận tương tự", thầy Phú nói.
Với thầy Phú, lá thư không nhằm mục đích nhắc nhở hay chỉ đạo, mà giống như một lời hỏi han, quan tâm. Qua đó, ông mong học sinh và giáo viên cảm nhận được sự thấu hiểu và tình thương luôn hiện diện trong môi trường học đường.
Thầy Phú chia sẻ trong bối cảnh thời tiết khắc nghiệt, điều khiến nhà trường lo lắng nhất không chỉ là việc dạy và học, mà còn là sức khỏe và sự an toàn của thầy cô, học sinh.
Trước thực tế này, ban giám hiệu nhà trường đã chủ động họp bàn và thống nhất nhiều giải pháp thiết thực nhằm giúp toàn trường vượt qua mùa nắng một cách nhẹ nhàng, an toàn hơn. Nhà trường cũng khuyến khích học sinh hạn chế vận động mạnh dưới nắng gắt, ưu tiên ở lại lớp hoặc thư viện.
Bên cạnh đó, đội ngũ nhân viên trong nhà trường cũng đã và đang tăng cường kiểm tra hệ thống nước uống, bổ sung kịp thời và chăm sóc mảng xanh trong khuôn viên, nhằm tạo môi trường học tập dễ chịu cho học sinh, giáo viên và cán bộ nhân viên trong thời tiết nắng nóng này.
