Tại hồ sơ dự thảo chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, mà không cần chờ đến khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự.
Theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự hiện hành quy định chỉ được miễn trách nhiệm hình sự sau khi có quyết định khởi tố vụ án.
Song, có những tin báo, tố giác tội phạm, trong giai đoạn giải quyết, cơ quan có thẩm quyền đã có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự, nhưng vì quy định nên không thể thực hiện, vẫn phải khởi tố vụ án.
Điều này khiến phát sinh các thủ tục tố tụng, không đáp ứng yêu cầu về tính nhân đạo, nhân văn.
Bộ Công an cho rằng, việc bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm (thông qua quyết định không khởi tố vụ án) sẽ giúp giảm số lượng vụ án phải khởi tố không cần thiết, tiết kiệm thời gian, nhân lực, chi phí cho cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án.
Chính sách này còn nâng cao hiệu quả phân hóa xử lý tội phạm, bảo đảm chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước; tác động tích cực đối với doanh nghiệp có quản lý hoặc người lao động thuộc diện được miễn trách nhiệm hình sự.
Nếu giải quyết ngay từ giai đoạn tin báo, tố giác tội phạm sẽ giúp hạn chế tác động tiêu cực của việc khởi tố vụ án hình sự đối với uy tín, hoạt động sản xuất, kinh doanh, quan hệ tín dụng, đối tác và thị trường của doanh nghiệp.
Đồng thời, thúc đẩy người vi phạm chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả sớm hơn, qua đó giúp doanh nghiệp (bên bị thiệt hại) nhanh chóng thu hồi tài sản.
Để đảm bảo chặt chẽ, tránh nguy cơ áp dụng không thống nhất, thậm chí bỏ lọt tội phạm, Bộ Công an lưu ý cần quy định rõ căn cứ áp dụng, trách nhiệm chứng minh, sự phê chuẩn hoặc kiểm sát của viện kiểm sát và cơ chế bảo vệ quyền lợi của người bị hại.
Góp ý về dự thảo, Viện KSND tối cao cho rằng, trách nhiệm hình sự là trách nhiệm pháp lý đặt ra đối với người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm được quy định trong bộ luật Hình sự.
Cơ sở để xác định người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hay không phải căn cứ vào quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Không thể áp dụng miễn trách nhiệm hình sự đối với người không có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hoặc không phải là bị can, bị cáo.
“Do đó, nếu muốn miễn trách nhiệm hình sự thì phải căn cứ vào quyết định khởi tố bị can”, Viện KSND tối cao nhận định.
Cơ quan này cũng viện dẫn điều 18 bộ luật Tố tụng hình sự quy định về trách nhiệm khởi tố và xử lý vụ án hình sự, rằng “khi phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm khởi tố vụ án, áp dụng các biện pháp do bộ luật này quy định để xác định tội phạm…”. Nếu áp dụng miễn truy cứu trách nhiệm hình sự trước khi khởi tố bị can thì phải sửa đổi nguyên tắc này.
Phản hồi, Bộ Công an cho rằng, cần phân biệt giữa việc xác định có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự với việc xác định một người là có tội.
Miễn trách nhiệm hình sự trong giai đoạn giải quyết nguồn tin chỉ là xác định có căn cứ pháp lý để không tiếp tục quy trình truy cứu trách nhiệm hình sự, không phải là tuyên bố người đó có tội.
Thực tế, ở giai đoạn giải quyết nguồn tin, cơ quan có thẩm quyền đã được kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản. Nếu đã có đủ căn cứ thì việc miễn trách nhiệm hình sự ngay ở giai đoạn này là phù hợp, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng, tránh việc phải khởi tố rồi mới đình chỉ.
Cùng cho ý kiến, Văn phòng Chủ tịch nước nhận định bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành chưa quy định căn cứ không khởi tố tương ứng với các trường hợp miễn trách nhiệm hình sự ở giai đoạn tiền khởi tố. Cần nghiên cứu đồng bộ, tránh tình trạng “luật nội dung đi trước, luật hình thức không theo kịp”.
Bộ Công an tiếp thu, cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với Viện KSND tối cao trong quá trình xây dựng dự án bộ luật Tố tụng hình sự, thống nhất các vấn đề cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm thống nhất.
Ngày 26.5, mạng xã hội Facebook lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh lực lượng công an nhắc nhở 3 học sinh vi phạm luật giao thông theo cách khá đặc biệt, thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng.
Theo nội dung clip, 3 học sinh đi chung trên 1 xe máy điện và đều không đội mũ bảo hiểm đã bị lực lượng công an yêu cầu dừng xe để nhắc nhở.
Đáng chú ý, thay vì lập biên bản xử phạt, các cán bộ công an yêu cầu 3 học sinh thực hiện động tác "đứng lên ngồi xuống" để răn đe, giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông.
Đoạn clip sau khi đăng tải đã nhận được nhiều lời khen từ cư dân mạng. Nhiều người cho rằng cách xử lý của lực lượng chức năng vừa nghiêm, vừa mang tính giáo dục, giúp các em ghi nhớ lỗi vi phạm mà không tạo áp lực nặng nề.
Liên quan vụ việc, Công an phường Bắc Gianh (tỉnh Quảng Trị) cho biết 2 cán bộ, chiến sĩ xuất hiện trong clip thuộc Tổ cảnh sát trật tự Công an phường Bắc Gianh.
Theo thông tin từ cơ quan công an, sáng nay 26.5, trong lúc tuần tra kiểm soát tại khu vực tổ dân phố Minh Lợi, lực lượng chức năng phát hiện 3 học sinh ngồi chung trên 1 xe máy điện, không đội mũ bảo hiểm nên đã yêu cầu dừng phương tiện để kiểm tra, nhắc nhở.
Sau khi cho các em thực hiện động tác "đứng lên ngồi xuống" nhằm giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông, tổ công tác tiếp tục yêu cầu cả 3 dắt bộ xe về nhà và làm việc với phụ huynh để tránh tái diễn vi phạm.
Công an phường Bắc Gianh cho biết việc nhắc nhở nhằm nâng cao ý thức tham gia giao thông cho học sinh, nhất là quy định đội mũ bảo hiểm và không chở quá số người quy định.
Ngày 12.5, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cho biết Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng đã ký ban hành công văn yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp, UBND các xã, phường, đặc khu triển khai nghiêm túc quy định của Ban Thường vụ Thành ủy về trách nhiệm tiếp thu góp ý của Ủy ban MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân; đẩy mạnh đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với người dân trên địa bàn thành phố.
Các cơ quan, đơn vị được yêu cầu chủ động phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp, các tổ chức chính trị - xã hội trong tổ chức tiếp thu ý kiến, đối thoại với nhân dân. Đồng thời thiết lập, duy trì và công khai các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị; phân công rõ trách nhiệm cán bộ, công chức trong việc tiếp nhận, xử lý, tổng hợp và phản hồi ý kiến của người dân.
UBND thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh việc tiếp thu, giải trình phải được thực hiện kịp thời, công khai, minh bạch và đúng quy định. Kết quả thực hiện sẽ gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và địa phương.
Hằng năm, các cơ quan, địa phương phải xây dựng kế hoạch đối thoại với nhân dân, xác định rõ nội dung, thời gian và hình thức tổ chức bảo đảm thiết thực, hiệu quả. Đồng thời chủ động rà soát các vấn đề nổi cộm, bức xúc để tham mưu Chủ tịch UBND thành phố tổ chức các cuộc đối thoại định kỳ, chuyên đề hoặc đột xuất.
Nội dung đối thoại phải tập trung vào các "điểm nghẽn" trong quản lý, điều hành; các kiến nghị, phản ánh, vấn đề bức xúc được người dân quan tâm. Sau đối thoại, các cơ quan liên quan phải kịp thời xử lý, giải quyết và công khai kết quả theo quy định.
Bên cạnh đó, UBND thành phố Đà Nẵng cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong tổ chức đối thoại, tiếp nhận và xử lý ý kiến của nhân dân nhằm nâng cao tính minh bạch, kịp thời trong phản hồi thông tin.
Sở Nội vụ được giao chủ trì theo dõi, đôn đốc việc triển khai thực hiện; định kỳ tổng hợp, tham mưu UBND thành phố báo cáo Đảng ủy UBND thành phố Đà Nẵng theo quy định.
Ngày 18.4, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa phối hợp Khoa Mạch máu - Lồng ngực, Bệnh viện Nhân dân Gia Định phẫu thuật thành công cho một bệnh nhân ung thư cổ tử cung tái phát.
Bệnh nhân có khối hạch ung thư di căn nằm sâu trong bụng, bám và lan vào 2 mạch máu lớn là tĩnh mạch chủ bụng và tĩnh mạch thận trái, có thể ảnh hưởng đến lưu thông máu, khiến ca mổ trở nên khó khăn hơn.
Ca phẫu thuật do ê kíp Khoa Ngoại phụ khoa, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM phối hợp ê kíp Khoa Mạch máu - Lồng ngực, Bệnh viện Nhân dân Gia Định thực hiện. Tham gia mổ có tiến sĩ, bác sĩ Tiêu Chí Đức, Bệnh viện Nhân dân Gia Định; bác sĩ Nguyễn Văn Tiến, Trưởng khoa Ngoại phụ khoa, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cùng nhiều bác sĩ giàu kinh nghiệm của hai bệnh viện.
Sau hơn 8 giờ phẫu thuật, các bác sĩ đã lấy trọn khối hạch di căn kích thước lớn, đồng thời xử lý đoạn mạch máu bị khối u xâm lấn, góp phần giúp dòng máu có thể lưu thông trở lại bình thường, đảm bảo chức năng sinh lý cho người bệnh.
Đến ngày 16.4, một tuần sau mổ, bệnh nhân đã ổn định, có thể đi lại và sinh hoạt bình thường. Dự kiến người bệnh sẽ được xuất viện trong những ngày tới để tiếp tục điều trị theo kế hoạch của bác sĩ.
Chia sẻ về ca phẫu thuật, tiến sĩ, bác sĩ Tiêu Chí Đức cho biết: “Chúng tôi thực hiện những ca bệnh này với mong muốn người bệnh trong hoàn cảnh tương tự có thêm thông tin, cơ hội tiếp cận điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế có đủ điều kiện chuyên môn”.
Bác sĩ Nguyễn Văn Tiến, Trưởng khoa Ngoại Phụ khoa, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, nhấn mạnh: “Khoa Ngoại phụ khoa luôn nỗ lực tối đa để mang lại cơ hội điều trị và kéo dài thời gian sống cho người bệnh”.
Trường hợp này cho thấy hiệu quả của mô hình điều trị đa mô thức trong ung thư, đặc biệt là sự phối hợp liên viện giữa các chuyên khoa sâu trong xử trí những ca bệnh phức tạp. Qua đó, tiếp tục khẳng định năng lực chuyên môn của các cơ sở y tế tuyến cuối trong việc nâng cao chất lượng điều trị và mở rộng cơ hội sống cho người bệnh ung thư.
