Tại hồ sơ dự thảo chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, mà không cần chờ đến khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự.
Theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự hiện hành quy định chỉ được miễn trách nhiệm hình sự sau khi có quyết định khởi tố vụ án.
Song, có những tin báo, tố giác tội phạm, trong giai đoạn giải quyết, cơ quan có thẩm quyền đã có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự, nhưng vì quy định nên không thể thực hiện, vẫn phải khởi tố vụ án.
Điều này khiến phát sinh các thủ tục tố tụng, không đáp ứng yêu cầu về tính nhân đạo, nhân văn.
Bộ Công an cho rằng, việc bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm (thông qua quyết định không khởi tố vụ án) sẽ giúp giảm số lượng vụ án phải khởi tố không cần thiết, tiết kiệm thời gian, nhân lực, chi phí cho cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án.
Chính sách này còn nâng cao hiệu quả phân hóa xử lý tội phạm, bảo đảm chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước; tác động tích cực đối với doanh nghiệp có quản lý hoặc người lao động thuộc diện được miễn trách nhiệm hình sự.
Nếu giải quyết ngay từ giai đoạn tin báo, tố giác tội phạm sẽ giúp hạn chế tác động tiêu cực của việc khởi tố vụ án hình sự đối với uy tín, hoạt động sản xuất, kinh doanh, quan hệ tín dụng, đối tác và thị trường của doanh nghiệp.
Đồng thời, thúc đẩy người vi phạm chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả sớm hơn, qua đó giúp doanh nghiệp (bên bị thiệt hại) nhanh chóng thu hồi tài sản.
Để đảm bảo chặt chẽ, tránh nguy cơ áp dụng không thống nhất, thậm chí bỏ lọt tội phạm, Bộ Công an lưu ý cần quy định rõ căn cứ áp dụng, trách nhiệm chứng minh, sự phê chuẩn hoặc kiểm sát của viện kiểm sát và cơ chế bảo vệ quyền lợi của người bị hại.
Góp ý về dự thảo, Viện KSND tối cao cho rằng, trách nhiệm hình sự là trách nhiệm pháp lý đặt ra đối với người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm được quy định trong bộ luật Hình sự.
Cơ sở để xác định người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hay không phải căn cứ vào quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Không thể áp dụng miễn trách nhiệm hình sự đối với người không có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hoặc không phải là bị can, bị cáo.
“Do đó, nếu muốn miễn trách nhiệm hình sự thì phải căn cứ vào quyết định khởi tố bị can”, Viện KSND tối cao nhận định.
Cơ quan này cũng viện dẫn điều 18 bộ luật Tố tụng hình sự quy định về trách nhiệm khởi tố và xử lý vụ án hình sự, rằng “khi phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm khởi tố vụ án, áp dụng các biện pháp do bộ luật này quy định để xác định tội phạm…”. Nếu áp dụng miễn truy cứu trách nhiệm hình sự trước khi khởi tố bị can thì phải sửa đổi nguyên tắc này.
Phản hồi, Bộ Công an cho rằng, cần phân biệt giữa việc xác định có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự với việc xác định một người là có tội.
Miễn trách nhiệm hình sự trong giai đoạn giải quyết nguồn tin chỉ là xác định có căn cứ pháp lý để không tiếp tục quy trình truy cứu trách nhiệm hình sự, không phải là tuyên bố người đó có tội.
Thực tế, ở giai đoạn giải quyết nguồn tin, cơ quan có thẩm quyền đã được kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản. Nếu đã có đủ căn cứ thì việc miễn trách nhiệm hình sự ngay ở giai đoạn này là phù hợp, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng, tránh việc phải khởi tố rồi mới đình chỉ.
Cùng cho ý kiến, Văn phòng Chủ tịch nước nhận định bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành chưa quy định căn cứ không khởi tố tương ứng với các trường hợp miễn trách nhiệm hình sự ở giai đoạn tiền khởi tố. Cần nghiên cứu đồng bộ, tránh tình trạng “luật nội dung đi trước, luật hình thức không theo kịp”.
Bộ Công an tiếp thu, cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với Viện KSND tối cao trong quá trình xây dựng dự án bộ luật Tố tụng hình sự, thống nhất các vấn đề cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm thống nhất.
Khoảng 2h, xe khách giường nằm 24 chỗ biển số TP HCM, do anh Trần Thanh Hải, 41 tuổi, quê Khánh Hòa, điều khiển trên quốc lộ 1 theo hướng Bắc - Nam. Khi đến địa phận ấp Hưng Thịnh, xã Hưng Thịnh, cách Biên Hòa hơn 30 km, xe va chạm với taluy bên phải đường, theo chính quyền địa phương.
Sau cú va chạm, ôtô tiếp tục lao vào một taluy khác rồi dừng lại. Lửa bùng phát từ gầm xe và nhanh chóng bao trùm toàn bộ phương tiện. Tài xế lập tức cho xe tấp vào lề, hô hoán hành khách thoát thân, song ngọn lửa lan quá nhanh khiến nhiều người không kịp ra ngoài và tử vong.
Nhận tin báo, lực lượng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ Đồng Nai điều hai xe chuyên dụng cùng cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường dập lửa. Khoảng 30 phút sau, đám cháy cơ bản được khống chế. Kiểm tra bên trong xe, lực lượng chức năng phát hiện nhiều thi thể nạn nhân.
Vụ cháy còn làm 5 người bị thương, được đưa vào Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất cấp cứu. Sau điều trị, một nạn nhân bị thương nhẹ đã được xuất viện.
Sáng 20/4, thừa ủy quyền Thủ tướng, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình Quốc hội đề án thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Theo Bộ trưởng, quy hoạch vùng Đông Nam Bộ đã định hướng hình thành đô thị này trong giai đoạn đến năm 2030.
Chính phủ cho biết chủ trương nhằm nâng cao vai trò động lực của Đồng Nai trong phát triển vùng, đồng thời gắn kết chặt chẽ với TP HCM trong việc hình thành và phát triển không gian kinh tế, đô thị của toàn vùng Đông Nam Bộ. Trong tiến trình phát triển, Đồng Nai đã phát huy tốt các lợi thế về vị trí địa lý, truyền thống lịch sử, quốc phòng, an ninh, văn hóa và xã hội, qua đó trở thành một trong những địa phương có quy mô kinh tế lớn, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.
Địa phương hiện là đầu mối liên kết trực tiếp giữa TP HCM với các hành lang phát triển đi Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Hệ thống hạ tầng giao thông, công nghiệp, dịch vụ và logistics được đầu tư ngày càng đồng bộ, hiện đại, trong đó Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được xây dựng với tiến độ nhanh.
Chính phủ đánh giá Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị có tiềm năng phát triển lớn, theo mô hình đa trung tâm, đa chức năng, có sức lan tỏa mạnh trong vùng phía Nam và cả nước. Tỉnh đáp ứng đủ 5/5 điều kiện thành lập thành phố theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và đạt 7/7 tiêu chuẩn theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Bộ trưởng Nội vụ nhận định việc thành lập TP Đồng Nai không chỉ tạo động lực phát triển mới cho địa phương mà còn đóng góp cho khu vực miền Nam và cả nước. Đây là bước chuyển về mô hình phát triển và quản trị địa phương, hướng tới đô thị lớn có khả năng chia sẻ, liên kết và tương hỗ với TP HCM.
Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai được xác định là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế, đồng thời là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, góp phần định hình không gian phát triển mới của vùng Đông Nam Bộ.
TP Đồng Nai được thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên 12.737,18 km2, dân số khoảng 4,49 triệu người, gồm 33 phường và 62 xã của tỉnh Đồng Nai. Trụ sở của thành phố trực thuộc Trung ương này được giữ nguyên như hiện nay. Tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị cơ bản giữ nguyên, đồng thời sẽ thành lập thêm các cơ quan theo quy định của Đảng và pháp luật.
Trước mắt, Chính phủ đề xuất giữ nguyên đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện có; tỉnh Đồng Nai đã xây dựng phương án và lộ trình sắp xếp, bố trí nhân sự phù hợp với mô hình chính quyền đô thị trong thời gian tới.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tán thành sự cần thiết thành lập TP Đồng Nai, đồng thời đề nghị địa phương khẩn trương hoàn thiện quy hoạch đô thị và xây dựng lộ trình cụ thể để khắc phục các tiêu chí phân loại đô thị còn chưa đạt.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị quan tâm triển khai các dự án phát triển hệ thống đô thị vùng Đông Nam Bộ theo hướng đồng bộ, hiện đại, kết nối nhanh, qua đó giúp TP Đồng Nai trở thành đô thị lớn cấp vùng, có khả năng chia sẻ, tương hỗ và cùng phát triển với các địa phương khác. Bên cạnh đó, Chính phủ cần tiếp tục rà soát, xử lý hiệu quả các trụ sở, tài sản công dôi dư, đồng thời kiện toàn tổ chức bộ máy và biên chế các cơ quan trong hệ thống chính trị sau khi sắp xếp.
Quốc hội dự kiến thảo luận nội dung này tại hội trường vào ngày 22/4 và biểu quyết thông qua vào ngày 23/4.
Ngày 3/6, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ cho biết, TPHCM và các tỉnh, thành Nam Bộ trong tháng 6 mang đậm đặc trưng của mùa mưa với số ngày mưa tăng so với tháng trước.
Nhiệt độ có xu hướng giảm nhẹ; tuy nhiên, một số khu vực vẫn có thể xuất hiện những ngày nắng nóng cục bộ.
Theo cơ quan khí tượng, mưa sẽ xuất hiện thường xuyên hơn trong tháng 6, với 17-23 ngày có mưa. Lượng mưa tăng so với tháng 5 và ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Mưa chủ yếu xảy ra vào chiều tối, trong đó có những đợt mưa vừa đến mưa to.
Nền nhiệt tại Nam Bộ cũng có xu hướng giảm nhẹ so với tháng trước. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 31-34 độ C, một số nơi có thể chạm ngưỡng 35 độ C trong những ngày ít mưa. Nhiệt độ thấp nhất dao động 24-27 độ C.
Đài khí tượng cho biết, tháng 6 xuất hiện xen kẽ những ngày nắng và mưa dông. Dù không xảy ra nắng nóng diện rộng, thời tiết oi bức vẫn có thể xuất hiện cục bộ ở một số địa phương, đặc biệt vào thời điểm trước khi mưa dông hình thành.
Cơ quan khí tượng cũng lưu ý khả năng xuất hiện áp thấp nhiệt đới hoặc bão trên Biển Đông. Người dân và các địa phương cần theo dõi sát các bản tin dự báo để chủ động ứng phó với những diễn biến bất thường của thời tiết.
Sự thay đổi liên tục giữa nắng nóng và mưa dông có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ em và những người mắc bệnh tim mạch, hô hấp.
Bên cạnh đó, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, dông lốc, sét và gió giật mạnh vẫn có khả năng xuất hiện trong tháng 6; gây ngập úng tại các khu vực trũng thấp, ảnh hưởng đến giao thông, sinh hoạt của người dân.
