Trời chưa sáng hẳn, chúng tôi có mặt tại khu vực sông Xà Lò, đoạn qua xóm Bà Rà (thôn Làng Trăng, xã Sơn Thủy, Quảng Ngãi). Đúng 6 giờ, từng tốp phụ huynh lặng lẽ xuất hiện bên bờ sông, bắt đầu hành trình quen thuộc: cõng học sinh lội nước đến trường.
Tháng 4, dòng sông hiền hơn mùa mưa, mặt nước rộng chừng 50 m, có đoạn chỉ ngang lưng người lớn. Nhưng dưới là lớp đá cuội phủ rong rêu trơn trượt, tiềm ẩn nhiều “bẫy ngầm”. Chỉ một bước trượt chân, cả người lớn lẫn trẻ nhỏ có thể ngã, đối mặt nguy cơ bị nước cuốn.
Một người mẹ vội cởi dép, xắn quần, đặt con lên vai rồi dò dẫm bước xuống làn nước lạnh. Đứa trẻ ôm chặt cổ mẹ, ánh mắt còn ngái ngủ. Mỗi bước đi là một lần thăm dò, giữ thăng bằng giữa dòng nước lững lờ.
Chị Đinh Thị Cam (30 tuổi, thôn Làng Trăng) cẩn thận gùi cặp, đặt con lên lưng rồi dặn: “Con bám chặt mẹ nghe chưa”. Chị cho biết, mỗi ngày phải dậy từ 4 giờ sáng chuẩn bị cho hai con, một cháu học mầm non, một cháu học lớp 3. “Phải đi sớm, chứ gặp lúc thủy điện xả nước là rất nguy hiểm”, chị nói.
Cách đó không xa, ông Đinh Văn Sanh (51 tuổi) đang cõng cháu băng qua dòng nước. “Đi đường vòng hơn 1 giờ, nên phải lội sông cho nhanh. Sợ cháu bị cuốn nên tôi cõng”, ông chia sẻ. Vào mùa mưa, nước dâng cao, người dân phải đi ghe nhưng không phải lúc nào cũng có. Nhiều gia đình đành cho con nghỉ học.
Theo thống kê, xóm Bà Rà có 59 hộ với 218 nhân khẩu; xóm Giá Gối có 48 hộ với 190 nhân khẩu. Đây là những khu vực thường xuyên phải lội sông để đi lại, trong đó học sinh chiếm số lượng lớn.
Chính quyền địa phương cho biết, dù đã nhiều lần tuyên truyền, cảnh báo người dân không lội sông nhưng thực tế khó kiểm soát. Từ tháng 7.2025 đến tháng 4.2026, trên địa bàn đã xảy ra 3 vụ đuối nước thương tâm do cố vượt sông.
Ông Lê Quốc Vũ, Chủ tịch UBND xã Sơn Thủy, cho biết hiện có hơn 200 học sinh từ mầm non đến THCS phải vượt sông Xà Lò để đến trường. “Chúng tôi vận động phụ huynh phải trực tiếp đưa đón, không để các em tự đi nhằm hạn chế rủi ro”, ông nói.
Về lâu dài, địa phương đã đề xuất xây dựng 2 cây cầu bắc qua sông Xà Lò. Một cầu dự kiến nối khu vực Sơn Trung cũ sang Sơn Hải cũ, cách điểm người dân thường lội sông khoảng 2 km. Nếu được đầu tư, quãng đường đi lại sẽ rút ngắn còn 3 – 4 km, thay vì 25 – 27 km như hiện nay, phục vụ hơn 9.500 người dân.
Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế, các dự án vẫn chưa được bố trí vốn. Trong khi đó, mỗi ngày trôi qua, hành trình cõng con vượt sông vẫn tiếp diễn, với những nguy hiểm luôn rình rập.
Một số hình ảnh PV Thanh Niên ghi nhận tại sông Xà Lò vào một buổi sáng trong tháng 4.2026:
Ngày 25.3, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đang thu thập hồ sơ, tài liệu liên quan đến sai phạm của bà Võ Thị Hường, nguyên Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Châu, cùng kết quả xử lý kỷ luật của Đảng ủy và UBND xã Dray Bhăng. Động thái này nhằm làm rõ các nội dung vi phạm, trong đó có dấu hiệu giả mạo chữ ký để hợp thức hóa hồ sơ, trục lợi trong quá trình công tác.
Theo kết luận của Đảng ủy xã Dray Bhăng, bà Võ Thị Hường có hàng loạt vi phạm và bị thi hành kỷ luật cách hết các chức vụ trong Đảng. UBND xã Dray Bhăng cũng đã quyết định cách chức hiệu trưởng đối với bà Hường.
Cơ quan chức năng xác định bà Hường đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động, chi phối việc chi trả và phân bổ chế độ khen thưởng theo Nghị định 73 của Chính phủ.
Ngoài ra, bà Hường còn bị cáo buộc bố trí, thanh toán chế độ giảng dạy sai quy định, thiếu khách quan; đồng thời thông đồng, phối hợp để hợp thức hóa hồ sơ nhằm trục lợi trong thanh toán chế độ giảng dạy của bản thân.
Đáng chú ý, bà Hường bị xác định đã chỉ đạo chỉnh sửa, thậm chí giả mạo chữ ký và chữ viết trong biên bản họp cha mẹ học sinh. Cùng với đó, việc quản lý, sử dụng quỹ hội phụ huynh bị kết luận không đúng quy định, thiếu minh bạch, đặc biệt trong hoạt động vận động kinh phí mua sắm trang thiết bị.
Không chỉ sai phạm về tài chính, nữ hiệu trưởng còn bị xác định sử dụng con dấu trái pháp luật, có hành vi gian dối, đối phó, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, giám sát.
Ban Chấp hành Đảng bộ xã Dray Bhăng nhận định bà Hường có biểu hiện quanh co, thiếu trung thực khi giải trình, chưa tự giác nhìn nhận hậu quả vi phạm; ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm chưa cao, làm giảm tính thuyết phục trong quá trình kiểm tra.
Đảng ủy xã đã chỉ đạo Ủy ban Kiểm tra làm rõ trách nhiệm các cá nhân có hành vi tiếp tay, liên quan đến vụ việc giả mạo chữ ký và sai lệch hồ sơ.
Đồng thời, Đảng bộ UBND xã Dray Bhăng yêu cầu xử lý theo quy định đối với các giáo viên, nhân viên có hành vi tham gia soạn đơn, chỉnh sửa biên bản, làm sai lệch hồ sơ, tài liệu liên quan đến công tác kiểm tra; cũng như những trường hợp phối hợp, thông đồng để thanh toán chế độ giảng dạy sai quy định.
Cơ quan chức năng cũng yêu cầu thành lập đoàn kiểm tra, rà soát toàn bộ việc thanh toán các khoản kinh phí, chế độ giảng dạy và kinh phí khen thưởng tại nhà trường, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định.
Vụ việc giả mạo chữ ký tại Trường tiểu học Kim Châu đang tiếp tục được Công an tỉnh Đắk Lắk làm rõ, xử lý theo quy định pháp luật.
Hội thao Giáo dục quốc phòng và an ninh học sinh THPT toàn quốc năm 2026 do UBND TP.HCM được chọn làm đơn vị đăng cai tổ chức với sự tham dự của 250 cán bộ quản lý, các thầy cô giáo, huấn luyện viên và 730 học sinh là vận động viên đến từ 34 địa phương trên cả nước
Tham dự lễ khai mạc có ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng thường trực Bộ GD-ĐT, Trưởng Ban chỉ đạo hội thao, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM và trung tướng Trần Vinh Ngọc, Chính ủy Quân khu 7 cùng đại diện các sở GD-ĐT, trọng tài, huấn luyện viên và vận động viên là học sinh đến từ nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Hội thao diễn ra từ ngày 14 đến 20.4 bao gồm phần thi toàn đoàn và thi cá nhân theo từng nội dung của các khối lớp khác nhau. Cụ thể học sinh khối lớp 10 thi đội ngũ từng người không có súng, thi kỹ thuật cấp cứu và chuyển thương; Khối lớp 11 thi ném lựu đạn xa trúng đích; thi tháo, lắp súng tiểu liên AK ban ngày; Khối lớp 12 thi bắn đạn thật súng tiểu liên AK, thi vận dụng các tư thế, động tác cơ bản khi vận động, thi chạy vũ trang.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cho biết Hội thao Giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh THPT là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm đẩy mạnh phong trào giảng dạy và học tập môn giáo dục quốc phòng và an ninh Qua đó góp phần kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy và học môn học này ở cấp THPT. Đồng thời phát hiện những tập thể, cá nhân xuất sắc để xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến, thúc đẩy phong trào thi đua học tập.
Về phía địa phương, ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, chia sẻ thành phố vinh dự được chọn đăng cai tổ chức hội thao. Ông Cường nhìn nhận, giáo dục quốc phòng và an ninh giữ vai trò quan trọng trong việc bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng cống hiến cho Tổ quốc. Việc triển khai hiệu quả nội dung này cũng là cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, gắn tri thức với rèn luyện phẩm chất, đạo đức và ý thức công dân.
Theo ông Nguyễn Mạnh Cường, TP.HCM luôn chú trọng đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục quốc phòng - an ninh, gắn với giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống và rèn luyện thể chất cho học sinh, qua đó góp phần xây dựng thế hệ trẻ phát triển toàn diện. Thành phố kỳ vọng đây sẽ là dịp để các địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh giao lưu, học hỏi, đồng thời quảng bá hình ảnh một TP.HCM năng động, hiện đại, nghĩa tình.
Để chuẩn bị cho Hội thao Giáo dục quốc phòng và an ninh học sinh THPT toàn quốc, TP.HCM đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, đơn vị liên quan chuẩn bị đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hậu cần, đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối để hội thao diễn ra nghiêm túc, hiệu quả.
Phòng thí nghiệm Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo (CSAIL) thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ngày 21/4 ra mắt MathNet. Đây là bộ dữ liệu gồm các đề ôn luyện toán quốc tế lớn nhất thế giới hiện nay, gấp 5 lần các kho lưu trữ cùng loại.
MathNet bao quát 143 kỳ thi từ 47 quốc gia và vùng lãnh thổ, sử dụng 17 ngôn ngữ, trải dài khoảng 40 năm. Trong đó, kho dữ liệu này lưu trữ 259 đề thi từ Việt Nam.
Shaden Alshammari, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại MIT và là tác giả chính, cho biết: "Mỗi quốc gia đều có những tuyển tập bài toán sáng tạo và độc đáo. Tuy nhiên, trước đây chưa từng có ai nỗ lực thu thập, làm sạch và số hóa chúng để chia sẻ rộng rãi".
Để xây dựng MathNet, nhóm nghiên cứu đã phải truy tìm gần 1.600 tệp PDF với tổng cộng hơn 25.000 trang tài liệu, bao gồm cả những bản quét cũ từ nhiều thập kỷ trước.
Một phần đáng kể đến từ Navid Safaei, một nhân vật kỳ cựu trong cộng đồng Olympic Toán quốc tế (IMO). Từ năm 2006, Safaei đã cần mẫn thu thập và quét các tập tài liệu thi đấu, tạo nên "xương sống" cho bộ dữ liệu đồ sộ này.
Khác với các diễn đàn toán học trực tuyến thường có lời giải ngắn gọn hoặc không chính thức, bài toán trong MathNet được trích xuất từ các tài liệu thi quốc gia chính thống. Mỗi lời giải đều được các chuyên gia viết, thẩm định kỹ lưỡng, dài nhiều trang và trình bày nhiều cách tiếp cận.
MathNet còn là "thước đo" cho năng lực của AI. Dù các mô hình ngôn ngữ lớn hiện nay được quảng bá là có khả năng giải toán cấp độ huy chương vàng IMO, kết quả thử nghiệm trên MathNet cho thấy thực tế phức tạp hơn.
Ngay cả GPT-5 (mô hình mạnh nhất được thử nghiệm) cũng chỉ đạt tỷ lệ giải đúng trung bình 69,3% trên 6.400 bài. Như vậy, AI vẫn "bó tay" trước gần 1/3 số bài toán Olympic. Đặc biệt, năng lực của AI sụt giảm nghiêm trọng ở các bài có hình vẽ hoặc sử dụng ngôn ngữ ít phổ biến như tiếng Mông Cổ.
Sultan Albarakati, đồng tác giả kiêm thành viên hội đồng IMO, cho biết nhóm nghiên cứu đã huy động hơn 30 chuyên gia từ nhiều quốc gia, trong đó có Nga, Ba Lan, Việt Nam,... để kiểm chứng và xác thực hàng nghìn lời giải.
"Chúng tôi hy vọng đây sẽ là điểm tựa, giúp mọi học sinh tiếp cận với những bài toán và lời giải chất lượng nhất thế giới", Alshammari chia sẻ.
