Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5.4 đã viết trên nền tảng Truth Social: “Thứ ba (ngày 7.4) sẽ là ngày nhà máy điện và ngày cầu, tất cả gói gọn trong một ngày, ở Iran. Sẽ không có gì sánh bằng. Mở cửa eo biển, kẻ thù điên rồ, nếu không các ngươi sẽ sống trong địa ngục. Cứ chờ xem. Vinh quang thuộc về Allah”.
Những phát ngôn này ngay lập tức vấp phải chỉ trích từ nhiều chính trị gia Mỹ. Hạ nghị sĩ Dân chủ Ro Khanna cho rằng trong khi ông Trump “chửi bới và đe dọa phạm tội ác trong xung đột”, chính quyền Mỹ lại không bảo đảm an toàn cho binh sĩ Mỹ đang hiện diện tại Iran – những người vẫn phải đối mặt với các cuộc tấn công. Trả lời chương trình Meet the Press của Đài NBC ngày 5.4, ông Khanna kêu gọi chấm dứt xung đột ngay lập tức, đồng thời thúc đẩy một lệnh ngừng bắn giữa Iran, Israel và Mỹ thông qua đàm phán.
Cùng quan điểm, thượng nghị sĩ Tim Kaine, thành viên Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, kêu gọi Tổng thống Trump “giảm bớt những lời lẽ gay gắt”. Ông Kaine cho rằng cách phát ngôn gần đây của ông chủ Nhà Trắng là “đáng xấu hổ và thiếu chín chắn”, đồng thời có thể làm gia tăng nguy cơ đối với lực lượng Mỹ trên thực địa.
Trong khi đó, lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng lời lẽ của Trump giống như của “một kẻ điên mất trí”. “Ông ta (ông Trump) đang đe dọa phạm tội ác chiến tranh và gây thù chuốc oán với các đồng minh. Đó là bản chất của ông ta, nhưng đó không phải là bản chất của chúng ta. Đất nước Mỹ xứng đáng có một nền văn minh tốt đẹp hơn nhiều”, theo The Guardian dẫn lời ông Schumer.
Trong khi đó, thượng nghị sĩ độc lập Bernie Sanders gọi tuyên bố này là “nguy hiểm và mất cân bằng”, còn thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy cho rằng tình hình đã “hoàn toàn vượt ngoài tầm kiểm soát”.
Đáng chú ý, bà Marjorie Taylor Greene – một cựu nghị sĩ Cộng hòa từng ủng hộ ông Trump – cũng lên tiếng chỉ trích. Bà cho rằng việc eo biển Hormuz bị đóng cửa là hệ quả của cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động, đồng thời cáo buộc các lập luận về chương trình hạt nhân Iran đã bị “thổi phồng” trong nhiều năm. Bà Greene trước đó đã công khai rạn nứt với ông Trump khi phản đối các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi tháng 6.2025, cho rằng điều này đi ngược cam kết “Nước Mỹ trên hết”.
Những tranh cãi này diễn ra ngay sau một chiến dịch giải cứu căng thẳng nhằm đưa 2 phi công Mỹ ra khỏi Iran. Tổng thống Trump mô tả đây là “một phép màu Phục sinh”, nhấn mạnh quy mô và mức độ phức tạp của chiến dịch khi diễn ra trong “một vùng lãnh thổ thù địch khắc nghiệt”.
Tuy nhiên, bất chấp việc Nhà Trắng coi đây là một thành công quân sự, các diễn biến mới nhất cho thấy Iran vẫn duy trì được năng lực phản công đáng kể sau hơn 5 tuần giao tranh. Điều này làm dấy lên nghi vấn về hiệu quả thực tế của chiến dịch quân sự mà Mỹ đang theo đuổi.
Hạ nghị sĩ Jake Auchincloss, cựu binh thủy quân lục chiến Mỹ, nhận định Iran đang chuyển trọng tâm sang kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược toàn cầu – với ý nghĩa quan trọng hơn cả chương trình hạt nhân. “Xét về tổng thể, cuộc chiến này là một thất bại về mặt chiến lược”, ông nói trên Fox News.
Trước đó, Mỹ đã tiến hành không kích cây cầu lớn nối Tehran với Karaj, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và 95 người bị thương. Tổng thống Trump sau đó đăng tải video về vụ tấn công và tiếp tục cảnh báo sẽ mở rộng danh sách mục tiêu sang các cơ sở hạ tầng trọng yếu khác của Iran.
Gần đây, ông Trump thường xuyên đe dọa Iran nhằm mục đích mở lại eo biển Hormuz. Là một trong những tuyến đường vận chuyển dầu khí quan trọng của thế giới, eo biển này đã bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến sự với Iran vào cuối tháng 2, khiến giá dầu trên toàn thế giới tăng cao.
Ông Mehdi Tabatabaei, phó phụ trách truyền thông tại Văn phòng Tổng thống Iran, ngày 5.4 cho biết Tehran sẽ chỉ mở cửa eo biển sau khi nhận được tiền bồi thường thiệt hại xung đột, được thanh toán thông qua một “chế độ pháp lý mới” dựa trên phí quá cảnh.
Tính đến nay, xung đột đã khiến hơn 3.500 người thiệt mạng trên toàn khu vực. Hơn 4 triệu người tại Iran và Lebanon buộc phải rời bỏ nhà cửa, tạo ra một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất khu vực trong những năm gần đây.
Báo Washington Post ngày 29/4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết USS Gerald R. Ford sẽ bắt đầu hành trình về nước trong vài ngày tới. Chưa rõ thời điểm tàu khởi hành, song một người nói rằng chiến hạm này dự kiến cập cảng tại bang Virginia vào giữa tháng 5.
USS Gerald R. Ford đang hoạt động ở biển Đỏ và không tham gia chiến dịch phong tỏa cảng biển Iran. Sau khi trở về cảng, tàu sẽ trải qua quá trình sửa chữa và bảo trì toàn diện. Động thái này khiến Mỹ còn hai tàu sân bay ở Trung Đông là USS George H.W. Bush và USS Abraham Lincoln.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Nhóm tác chiến tàu sân bay Ford rời căn cứ Norfolk ở bang Virginia từ cuối tháng 6/2025. Tính đến ngày 29/4, USS Gerald R. Ford đã hoạt động ngoài khơi 310 ngày, tức là hơn 10 tháng liên tiếp, và lập kỷ lục về đợt triển khai dài nhất của một tàu sân bay Mỹ trong nhiều thập kỷ.
Thời gian triển khai kéo dài dẫn đến nguy cơ thủy thủ đoàn gặp vấn đề về tinh thần và suy giảm năng lực sẵn sàng chiến đấu của chiến hạm. Cựu chuẩn đô đốc Mỹ Mark Montgomery cho biết trang thiết bị trên tàu sẽ bắt đầu hỏng hóc sau khoảng 8 tháng không được về cảng bảo dưỡng và sửa chữa.
Đám cháy bùng phát trong khu giặt là của tàu sân bay Ford hồi giữa tháng 3 đã hoành hành suốt hơn 30 giờ, khiến hàng trăm thủy thủ phải chuyển chỗ nghỉ và hải quân Mỹ phải đưa đệm dành cho tàu USS John F. Kennedy tới bổ sung chiến hạm này.
Giới lãnh đạo Lầu Năm Góc từng thừa nhận về những thách thức mà thủy thủ đoàn phải đối mặt trong thời gian dài làm nhiệm vụ trên biển.
Tại phiên điều trần ở quốc hội Mỹ hôm 29/4, nhiều nghị sĩ chất vấn Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng cái giá mà con tàu và thủy thủ đoàn phải trả có thực sự cần thiết hay không. Ông Hegseth trả lời rằng quyết định gia hạn được đưa ra sau "quá trình cân nhắc khó khăn", có tham vấn với hải quân Mỹ.
Làm nhiệm vụ trên biển quá lâu không chỉ ảnh hưởng đến khả năng hoạt động trong tương lai của chính USS Gerald R. Ford, mà còn tác động đến mức độ sẵn sàng của các tàu chiến khác, bởi các nhà máy của Mỹ có năng lực giới hạn và thường xuyên chậm tiến độ bảo dưỡng tàu hải quân.
USS Gerald R. Ford là chiến hạm đắt nhất trong lịch sử hải quân Mỹ với mức giá bàn giao gần 13 tỷ USD. Tuy nhiên, chiến hạm từng gặp nhiều vấn đề trong quá trình chế tạo, dẫn đến tình trạng chậm tiến độ và đội giá, cũng như trải qua nhiều trục trặc khi triển khai làm nhiệm vụ.
Hãng thông tấn Trung Quốc Xinhua hôm nay cho biết cựu bộ trưởng quốc phòng Ngụy Phượng Hòa bị kết án tử hình treo vì tội nhận hối lộ, trong khi cựu bộ trưởng Lý Thượng Phúc cũng phải nhận mức án tương tự vì tội nhận và đưa hối lộ.
Theo luật Trung Quốc, phạm nhân bị kết án tử hình treo sẽ được hoãn thi hành án 2 năm. Nếu không có sai phạm trong thời gian này, mức án sẽ được giảm xuống tù chung thân. Đây là mức án nặng nhất với các cựu sĩ quan quân đội cấp cao kể từ khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát động chiến dịch chống tham nhũng vào năm 2012.
Theo phán quyết của tòa, hai cựu bộ trưởng còn bị tước quyền chính trị suốt đời và bị tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Sau khi được giảm xuống án chung thân, hai người cũng không được ân xá hay hưởng bất cứ hình thức giảm án nào.
Tướng Ngụy Phượng Hòa giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc giai đoạn tháng 3/2018-3/2023. Tướng Lý Thượng Phúc là người kế nhiệm ông Ngụy và giữ chức vụ trong 7 tháng.
Quân ủy Trung ương Trung Quốc tháng 8/2023 bắt đầu điều tra "vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng", đồng thời tước quân tịch và quân hàm của ông Lý. Một tháng sau, cơ quan này điều tra và tước quân tịch, quân hàm của ông Ngụy. Tháng 6/2024, hai ông bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Tổng thống Donald Trump hôm 23/4 tiếp Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Moawad tại Nhà Trắng để tiến hành vòng đàm phán thứ hai do Washington làm trung gian. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee và Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa cũng dự cuộc họp.
"Cuộc gặp diễn ra rất tốt! Mỹ sẽ hợp tác với Lebanon để giúp nước này tự bảo vệ mình khỏi Hezbollah. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần", ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social trong lúc cuộc đàm phán diễn ra.
Tổng thống Mỹ thêm rằng ông mong muốn được tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun trong thời gian tới, đồng thời bày tỏ hy vọng có thể đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài trong năm nay. "Tôi cho rằng cơ hội đạt được hòa bình là rất lớn. Đây sẽ là trường hợp tương đối dễ dàng", ông Trump nói với phóng viên.
Chính phủ Israel và Lebanon chưa lên tiếng về quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn.
Thỏa thuận ngừng bắn, đạt được hồi tuần trước sau các cuộc đàm phán giữa đại sứ hai nước tại Mỹ và dự kiến hết hạn ngày 26/4, đã giúp giảm đáng kể tình trạng bạo lực. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel đang kiểm soát vùng đệm do họ tự thiết lập.
Nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tuyên bố "có quyền kháng cự trước lực lượng chiếm đóng".
Lebanon hôm 22/4 ghi nhận ngày chết chóc nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực hôm 16/4. Nhà báo Lebanon Amal Khalil là một trong 5 người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel. Hezbollah cho biết đã thực hiện 4 cuộc tấn công từ miền nam Lebanon để đáp trả Israel.
Nghị sĩ Hezbollah Hassan Fadlallah cho biết nhóm này muốn gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, nhưng "trên cơ sở Israel tuân thủ đầy đủ". Tại cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, ông nhắc lại sự phản đối của Hezbollah đối với các cuộc đàm phán trực tiếp và kêu gọi chính phủ Lebanon hủy mọi hình thức tiếp xúc trực tiếp với Israel.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.500 người thiệt mạng ở Lebanon. Israel đang kiểm soát dải lãnh thổ kéo dài 5-10 km bên trong lãnh thổ Lebanon và tuyên bố mục tiêu nhằm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Quân đội Israel cũng cảnh báo người dân miền nam Lebanon không được tiến vào khu vực này.
Mỹ trước đó đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi nước này gửi đề xuất đàm phán nhằm kết thúc chiến sự. Ông Trump hôm 23/4 cho biết Mỹ không vội chấm dứt xung đột với Iran, nhưng cảnh báo "thời gian đang cạn dần" đối với Tehran.
"Tôi còn rất nhiều thời gian, nhưng Iran thì không. Quân đội Iran đã bị hủy diệt, các lãnh đạo của họ không còn nữa, lệnh phong tỏa kín kẽ và vững chắc, từ đây mọi thứ chỉ có thể tồi tệ hơn", ông Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời loại trừ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran.
