Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế được giảm trừ chi phí y tế và giáo dục, đào tạo cho bản thân và người phụ thuộc. Mức giảm trừ đề xuất tối đa 23 triệu đồng mỗi năm với chi phí y tế và 24 triệu đồng với giáo dục, đào tạo.
Tuy nhiên, Bản tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý dự thảo cho biết, nhiều đơn vị cho rằng việc quy định một con số cố định có thể nhanh chóng lạc hậu trước biến động của giá cả và chi phí sinh hoạt.
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động dựa trên các chỉ tiêu như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức chi tiêu bình quân hoặc các chỉ số kinh tế vĩ mô khác.
Tương tự, một số địa phương như Huế, Đồng Nai cùng doanh nghiệp tư vấn thuế Deloitte cũng đề nghị không ấn định mức giảm trừ cố định trong nhiều năm. Chẳng hạn, UBND TP Huế cho rằng mức giảm trừ nên được tính theo một tỷ lệ tham chiếu với chỉ số như lương cơ sở hoặc giảm trừ gia cảnh, để bảo đảm phù hợp với biến động giá cả theo thời gian.
UBND Đồng Nai đề nghị có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động giá cả và mức sống của người dân. Việc này nhằm bảo đảm tính thực chất của chính sách, tăng khả năng hỗ trợ người nộp thuế, phù hợp với xu hướng quốc tế.
Góp ý cụ thể hơn, Deloitte cho rằng việc ấn định một mức cố định trong Nghị định, trong khi các yếu tố kinh tế – xã hội tác động đến chi phí y tế và giáo dục – đào tạo luôn biến động theo thời gian, có thể làm hạn chế tính linh hoạt của chính sách.
“Thực tế, cơ chế điều chỉnh các mức cố định trong Nghị định thường không theo kịp diễn biến thị trường, dẫn đến nguy cơ không phản ánh sát thực tế khi điều kiện kinh tế – xã hội thay đổi”, hãng tư vấn thuế nêu.
Theo số liệu Điều tra mức sống cư dân, chi tiêu bình quân cho y tế năm 2024 của mỗi người là 3,5 triệu đồng một năm, nội trú 10,2 triệu, giáo dục – đào tạo 9,6 triệu. Bộ Tài chính tính toán hiện mức chi tiêu của một người phụ thuộc và chính bản thân người nộp thuế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục – đào tạo.
Bộ Tài chính cho biết mức giảm trừ y tế tối đa được tính toán gấp 2,3 lần và giáo dục – đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục – đào tạo của cá nhân trong năm 2024. Theo đó, người nộp thuế có thu nhập trên 28,63 triệu đồng một tháng mới phải nộp thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%. Quy định này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người nộp thuế có chi phí y tế, giáo dục – đào tạo. Đồng thời, những người nộp thuế ở các bậc thấp sẽ được giảm với tỷ lệ cao hơn.
Thực tế, đa số ý kiến đồng tình với phương án này của Bộ Tài chính. Nhóm ủng hộ gồm Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, VCCI, Canon Việt Nam cùng nhiều địa phương như Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Cà Mau, Lai Châu và Điện Biên.
Các đơn vị cho rằng chi phí khám chữa bệnh, học tập và đào tạo đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Việc nâng mức giảm trừ sẽ phản ánh sát hơn chi phí thực tế của người dân, góp phần giảm gánh nặng thuế và khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử.
Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị các mức áp dụng cụ thể cao hơn hoặc thay đổi cách tính phù hợp.
Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng dự thảo đang có sự khác biệt giữa các khoản chi do doanh nghiệp và cá nhân tự chi trả. Theo dự thảo, các khoản chi chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc đào tạo do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động được miễn thuế thu nhập cá nhân và không bị khống chế về giá trị hay tần suất chi trả. Trong khi đó, chi phí y tế, giáo dục – đào tạo do chính người nộp thuế hoặc người phụ thuộc chi trả lại chỉ được giảm trừ trong phạm vi nhất định.
Do đó, AmCham đề nghị bỏ quy định về mức giảm trừ tối đa hoặc nâng trần giảm trừ với các khoản chi y tế, giáo dục – đào tạo do người lao động tự chi trả, đặc biệt trong những trường hợp phát sinh chi phí lớn như điều trị bệnh hiểm nghèo.
Liên quan đến chi phí y tế, Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đề nghị không áp dụng mức trần với người mắc bệnh hiểm nghèo để thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Theo đề xuất này, người nộp thuế được giảm trừ theo chi phí thực tế sau khi đã trừ phần được bảo hiểm y tế chi trả.
VAMA cũng kiến nghị tăng mức giảm trừ giáo dục theo từng cấp học, với mức cao hơn với bậc phổ thông (30-40 triệu đồng) và đại học (50 triệu đồng) để phản ánh chi phí thực tế của các hộ gia đình. Theo Hiệp hội này, học phí đại học hiện theo cơ chế tự chủ rất cao, do đó mức 21 triệu đồng không còn phản ánh đúng thực tế.
Một số ý kiến cũng đặt vấn đề về tính công bằng của mức giảm trừ đang được đề xuất. UBND TP Hải Phòng cho rằng nếu quy định một mức giảm trừ cố định cho chi phí y tế và giáo dục thì người có một người phụ thuộc và người có nhiều người phụ thuộc đều được hưởng mức giảm như nhau.
Cùng quan điểm, Canon Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế giảm trừ theo từng người phụ thuộc thay vì áp dụng mức trần chung cho cả hộ gia đình. Họ cũng cho rằng việc áp dụng mức giảm trừ chi phí y tế, giáo dục cào bằng giữa khu vực đô thị và nông thôn chưa đảm bảo tính thực tế.
Song Bộ Tài chính tiếp tục bảo lưu quan điểm. Theo cơ quan này, mức giảm trừ đề xuất đã được tính toán trong tổng thể chính sách và bảo đảm cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ người nộp thuế với khả năng của ngân sách nhà nước.
Theo thông cáo báo chí mới đăng tải, Meiko Electronics, nhà sản xuất bo mạch in (PCB) hàng đầu Nhật Bản, sẽ đầu tư 50 triệu USD để thành lập công ty con mới mang tên Meiko Electronics Yên Quang (MKYQ) tại Việt Nam.
Thông cáo cho biết động thái này nhằm đáp ứng nhu cầu dự kiến gia tăng từ các khách hàng của Meiko Electronics đang có nhu cầu chuyển dịch chuỗi cung ứng đến ASEAN.
Tập đoàn Nhật Bản này nhận định nhu cầu trên có thể vượt quá công suất của các nhà máy hiện có và đang xây dựng của Meiko, do đó doanh nghiệp quyết định thành lập MKYQ và xây dựng thêm nhà máy mới tại Việt Nam.
Công ty con Meiko Electronics Yên Quang sẽ được đặt tại tỉnh Phú Thọ và dự kiến thành lập vào ngày 25-4 tới.
Hiện diện tại Việt Nam từ năm 2006, Meiko cho đến nay đã đầu tư xây dựng tại Việt Nam 5 nhà máy sản xuất bản mạch điện tử, lắp ráp các bản mạch in điện tử. Tháng 7-2025, Meiko tổ chức lễ khánh thành giai đoạn 1 Nhà máy sản xuất và chế tạo bảng mạch in điện tử - Meiko Hòa Bình (Phú Thọ). Đây là nhà máy thứ 5 của Meiko tại Việt Nam.
Nhà máy Meiko Hòa Bình sẽ chuyên sản xuất bo mạch in phục vụ cho điện thoại iPhone của Apple, dự kiến đi vào sản xuất hàng loạt trong năm tài chính 2027.
Được biết, Meiko Electronics cũng vừa đầu tư thêm 255 triệu USD để xây dựng thêm nhà máy tại Việt Nam, chuyên sản xuất bo mạch in dự kiến được sử dụng trong điện thoại thông minh mới nhất của Samsung, và có khả năng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).
Nhà máy mới này được đặt tại Khu công nghiệp Quảng Minh (gần Hà Nội), khởi công trong năm 2026.
Với tổng vốn đầu tư dự kiến đạt 1 tỉ USD, Meiko nhận định Việt Nam có vai trò như một trung tâm sản xuất quan trọng của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Dự án mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm nhiều việc làm và thúc đẩy sự phát triển của ngành điện tử trong nước.
Theo văn bằng bảo hộ, UBND xã Tiên Phước, TP Đà Nẵng là tổ chức đại diện các xã được giao quản lý chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" cho sản phẩm hạt tiêu với khu vực địa lý được bảo hộ thuộc các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà trước đây thuộc huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.
Từ lâu hạt tiêu Tiên Phước nổi tiếng với hương thơm đậm, vị cay nồng đặc trưng và chất lượng cao.
Theo hồ sơ mô tả chỉ dẫn địa lý, sản phẩm gồm ba dạng chính là tiêu xanh, tiêu đen và tiêu trắng.
Trong đó tiêu đen Tiên Phước có hàm lượng piperin 6,82 - 7,17% và hàm lượng tinh dầu bay hơi từ 2,47 - 2,67%, tiêu trắng có hàm lượng piperin đạt 7,32 - 7,44%, tạo nên vị cay nồng đặc trưng khó nhầm lẫn với các vùng tiêu khác.
Các nhà khoa học xác định chất lượng đặc thù của tiêu Tiên Phước là kết quả của sự kết hợp đặc biệt giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và tập quán canh tác truyền thống của người dân địa phương. Tiêu được trồng trên vùng gò đồi, nhiều sỏi sạn, khí hậu có biên độ nhiệt ngày đêm lớn cùng số giờ nắng cao giúp cây tiêu tích lũy hàm lượng tinh dầu và piperin cao hơn.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, người dân địa phương vẫn duy trì các phương thức canh tác truyền thống như sử dụng choái sống, bố trí hàng tiêu theo hướng Đông - Tây, ưu tiên sử dụng phân chuồng, phân hữu cơ và phân vi sinh trong quá trình chăm sóc. Những kinh nghiệm sản xuất được tích lũy qua nhiều thế hệ đã góp phần tạo nên chất lượng và bản sắc riêng cho sản phẩm.
Không chỉ có giá trị về mặt chất lượng, hạt tiêu Tiên Phước còn mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa.
Từ đầu thế kỷ 17, hồ tiêu đã là một trong những mặt hàng giao thương quan trọng của vùng Đàng Trong thông qua thương cảng Hội An. Nhiều tài liệu lịch sử của các học giả trong và ngoài nước đều ghi nhận hồ tiêu Tiên Phước là sản vật quý, có danh tiếng từ sớm.
Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" đối với sản phẩm hạt tiêu có ý nghĩa quan trọng trong việc xác lập cơ sở pháp lý nhằm bảo vệ danh tiếng, chất lượng và nguồn gốc của sản phẩm.
Tạo điều kiện để tổ chức quản lý, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường theo quy định.
Đây là tiền đề để xây dựng và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh. Đồng thời cũng là động lực cho người nông dân thúc đẩy sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng quy mô thương mại.
Cùng với các chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ như sâm Ngọc Linh, quế Trà My, yến sào Cù Lao Chàm hay nước mắm Nam Ô, chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" được kỳ vọng sẽ góp phần nâng tầm hạt tiêu địa phương, đưa sản phẩm này trở thành một thương hiệu có giá trị cao, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước, tiếp cận thị trường quốc tế.
Tại hội nghị về đầu tư công ngày 24/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo địa phương "nghiêm túc nhìn nhận, rà soát tiến độ, chất lượng giải ngân đầu tư công để có chuyển biến ngay lập tức".
Theo đó, Thủ tướng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung cả nước. Ngược lại, ông phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân dưới mức bình quân.
Thủ tướng cho rằng, đầu tư công vẫn còn dàn trải, tình trạng chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ, nguồn nguyên vật liệu không bảo đảm. Trong khi đó, các cơ quan phối hợp chưa đồng bộ, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy.
"Giải ngân chậm, không hết vốn đã trở thành vấn đề kéo dài, phải có biện pháp mạnh để xử lý", ông nói.
Thực tế, đầu tư là một động lực tăng trưởng quan trọng, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Nguồn tiền này giúp nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, hỗ trợ tăng trưởng nhanh và bền vững. Theo tính toán, giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.
Theo Thủ tướng, giải ngân chậm phần lớn do nguyên nhân chủ quan khi cùng một mặt bằng pháp lý, có bộ ngành, địa phương làm tốt, nơi lại ì ạch. Một số bộ, cơ quan, địa phương thiếu kiểm tra đôn đốc, xử lý dự án chậm tiến độ chưa nghiêm, thậm chí còn tâm lý chờ đợi, né tránh, sợ trách nhiệm.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan thiếu chặt chẽ; năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý và nhà thầu còn hạn chế. Một số địa phương còn chậm trong khâu giải phóng mặt bằng, thiếu hụt nguyên vật liệu xây dựng và chi phí nhân công biến động.
Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được Thủ tướng giao trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách. Mức này cao hơn 30,6% so với năm ngoái. Đến 15/4, cả nước giải ngân gần 127.400 tỷ đồng, đạt 12,6% kế hoạch Thủ tướng giao.
Kết luận Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ xác định đầu tư công là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, phát triển hạ tầng đồng bộ và mở ra không gian phát triển mới. Do đó, đầu tư công phải được đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đi cùng với bảo đảm chất lượng công trình, hiệu quả sử dụng vốn.
Ông giao Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng phương án chấm điểm (KPI) việc thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo trước 15/5. Các bộ ngành, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là "nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu".
"Phải phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ", ông nói, đồng thời yêu cầu thay thế ngay ban quản lý dự án, nhà thầu, nhân sự yếu kém, không đáp ứng yêu cầu.
