Chia sẻ tại Diễn đàn “Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ”, tổ chức ngày 15-4 tại Hà Nội, đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân – Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, Ủy viên Ban Chấp hành, Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân – Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – đánh giá rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm tỉ lệ áp đảo trong nền kinh tế, nhưng lại thường hạn chế về nguồn lực, thiếu nhân sự công nghệ và kinh nghiệm ứng phó sự cố.
Điều này khiến nhiều doanh nghiệp có nguy cơ trở thành “mắt xích yếu” trong hệ sinh thái số, dễ bị tấn công, lừa đảo, mất dữ liệu, gián đoạn hoạt động và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín trên thị trường.
Theo thống kê, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay đang chiếm 98% tổng số doanh nghiệp; gần 1,1 triệu doanh nghiệp hoạt động tính đến hết năm 2025.
Đại diện A05 cũng cho biết Chính phủ đã ban hành Quyết định số 433 ngày 16-3-2026, phê duyệt Đề án chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 – 2030, với mục tiêu hỗ trợ ít nhất 500.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó 300.000 doanh nghiệp được ứng dụng các sản phẩm, giải pháp công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo.
Theo ông, đây là bước tiến chiến lược, khẳng định chuyển đổi số và an ninh mạng là yếu tố sống còn của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế quốc gia.
Trong bối cảnh dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh, TS Nguyễn Hồng Quân khẳng định an ninh mạng không còn là bài toán kỹ thuật đơn thuần, mà đã trở thành điều kiện cốt lõi để doanh nghiệp duy trì hoạt động, bảo vệ niềm tin thị trường và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị.
Chuyển đổi số an toàn với doanh nghiệp vừa và nhỏ không chỉ là chuyện của từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà còn gắn trực tiếp với chủ quyền số, uy tín quốc gia và sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam, Phó cục trưởng Cục A05 nhấn mạnh.
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Hoa Cương – Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương – đưa ra phân tích áp lực và thách thức của doanh nghiệp vừa và nhỏ trên nền tảng số.
Đầu tiên là sự gia tăng của các cuộc tấn công mạng đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của doanh nghiệp.
Thứ hai, nhận thức về an ninh mạng còn thấp, không có nhân viên chuyên trách về an toàn thông tin, phần lớn chỉ bắt đầu đầu tư khi gặp sự cố.
Thứ ba, thiếu chiến lược dài hạn, phụ thuộc nền tảng bên thứ ba và là ‘mắt xích yếu” trong chuỗi cung ứng, “số hóa từng phần” chứ không “chuyển đổi số toàn diện”.
Trong khuôn khổ diễn đàn, ông Vũ Duy Hiền – Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – chia sẻ nhiều doanh nghiệp đang bước vào môi trường số với nguồn lực còn hạn chế, thiếu nhân lực công nghệ, thiếu công cụ phù hợp và thiếu kinh nghiệm ứng phó rủi ro, trong khi các mối đe dọa trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp.
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, một sự cố lừa đảo, rò rỉ dữ liệu, mã độc hay giả mạo thương hiệu không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà có thể tác động trực tiếp đến uy tín, khách hàng và sự tồn tại của doanh nghiệp.
Ông nhận định các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần thống nhất một nhận thức rõ ràng: an toàn, an ninh mạng không đứng ngoài chuyển đổi số, mà là điều kiện nền tảng để chuyển đổi số diễn ra hiệu quả và bền vững.
Theo BGR, mặc dù Google chưa công bố chính thức qua thông cáo báo chí, nhưng nhiều người dùng YouTube Premium đã nhận được email thông báo về sự thay đổi này khi cố gắng nâng cấp lên gói Family.
Cụ thể, gói YouTube Premium Family sẽ tăng từ 22,99 USD lên 26,99 USD mỗi tháng. Người dùng cá nhân cũng sẽ thấy hóa đơn hằng tháng của mình tăng từ 13,99 USD lên 15,99 USD. Đối với gói Premium Lite, mức giá sẽ tăng từ 7,99 USD lên 8,99 USD. Ngoài ra, người đăng ký YouTube Music Premium cũng sẽ phải trả thêm, với mức giá mới là 11,99 USD thay vì 10,99 USD. Gói dành cho sinh viên cũng tăng từ 7,99 USD lên 8,99 USD.
Mức tăng giá cao nhất trong đợt này là 4 USD cho gói Family, đánh dấu lần điều chỉnh giá đầu tiên kể từ năm 2022. Gói đăng ký Premium thông thường đã tăng giá lần gần đây nhất vào năm 2023.
Trong khi việc tăng giá này gây thất vọng cho nhiều người dùng, YouTube vẫn cung cấp lựa chọn tiết kiệm thông qua gói Premium Lite, với các tính năng cơ bản như không có quảng cáo, phát video trong nền và tải xuống video. Gói Premium Lite có thể giúp người dùng tiết kiệm khoảng 7 USD mỗi tháng, tuy nhiên cũng có một số hạn chế về nội dung như không có quyền truy cập YouTube Music và một số tính năng khác.
Với việc YouTube đang nỗ lực chống lại việc sử dụng trình chặn quảng cáo, gói Premium trở thành một lựa chọn hấp dẫn để trải nghiệm YouTube mà không bị làm phiền bởi quảng cáo. Google đã thực hiện nhiều biện pháp để giảm thiểu việc sử dụng trình chặn quảng cáo, bao gồm cả việc chặn người dùng AdBlock trên Chrome.
Mặc dù vậy, việc tăng giá dịch vụ trong bối cảnh lạm phát tăng có thể khiến người dùng phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định nâng cấp hoặc hạ cấp gói đăng ký của mình. Bên cạnh gói đăng ký hằng tháng, người dùng cũng có thể chuyển sang gói hằng năm để giúp tiết kiệm hơn, dĩ nhiên sẽ yêu cầu khoản tiền chi trả ban đầu nhiều hơn.
Nhu cầu gần như không giới hạn đối với chip nhớ phục vụ AI đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt trên toàn thế giới. Tình trạng khan hàng đẩy giá thành lên cao đến mức Apple cũng phải lên tiếng cảnh báo người tiêu dùng về việc điều chỉnh giá bán.
Trong một cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal, Giám đốc điều hành Apple Tim Cook cho biết việc tăng giá sản phẩm là điều không thể tránh khỏi. Cook nói thêm rằng tình trạng hiện tại của thị trường bộ nhớ sẽ không thể duy trì được lâu dài.
Tác động của cuộc khủng hoảng này trở nên rõ rệt nhất ở phân khúc điện thoại giá rẻ, nơi biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng manh. Thương hiệu Nothing mới đây đã chính thức hủy bỏ mẫu điện thoại CMF thế hệ tiếp theo, với lý do giá bộ nhớ tăng phi mã.
Đồng sáng lập của Nothing, ông Akis Evangelidis, chia sẻ trên nền tảng X rằng công ty không thể chế tạo một chiếc điện thoại ở mức giá hợp lý cho thương hiệu CMF trong bối cảnh hiện nay.
Theo tính toán của ban lãnh đạo Nothing, chi phí cho RAM ở thời điểm hiện tại thậm chí còn đắt hơn cả bộ vi xử lý và màn hình điện thoại cộng lại. Điều đó khiến việc duy trì mức giá cũ là điều bất khả thi.
Tình trạng thiếu hụt linh kiện bắt nguồn từ việc các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu như Micron, SK Hynix và Samsung đang ưu tiên năng lực sản xuất cho bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ các trung tâm dữ liệu AI.
Theo báo cáo từ CNBC, khi một nhà cung cấp như Micron sản xuất một đơn vị bộ nhớ HBM, họ buộc phải từ bỏ việc sản xuất ba đơn vị bộ nhớ thông thường dành cho điện thoại thông minh.
Sự đánh đổi này khiến nguồn cung linh kiện cho thiết bị di động bị thắt chặt đáng kể. Trong khi đó, các nhà máy mới phải mất nhiều năm mới có thể đi vào hoạt động. Đồng thời, phần lớn công suất bổ sung vẫn sẽ tập trung vào mảng HBM mang lại lợi nhuận cao hơn.
Ngay cả một gã khổng lồ có quyền lực thị trường và khả năng lập kế hoạch dài hạn như Apple cũng không nằm ngoài vòng xoáy ảnh hưởng này. Nhà phân tích Ranjit Atwal từ Gartner nhận định vấn đề đã vượt quá khả năng kiểm soát của Apple.
Trong khi đó, chuyên gia Francisco Jeronimo từ IDC chỉ ra một nghịch lý rằng thế giới đang bị gián đoạn bởi AI và người dùng phải trả hóa đơn cho AI ngay cả trước khi họ thực sự dùng chúng. Dự kiến, giá bán trung bình của điện thoại thông minh sẽ tăng khoảng 20% trong năm nay do tình trạng khan hiếm chip nhớ.
Tương lai của thị trường di động đang đứng trước những lựa chọn nghiệt ngã khi giá bộ nhớ làm phá vỡ các kế hoạch sản phẩm. Tình trạng này không chỉ là vấn đề riêng lẻ của Nothing hay Apple, mà là một áp lực chung đè nặng lên toàn bộ ngành công nghiệp di động.
Mặc dù chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu, thực tế triển khai tại nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối vừa và nhỏ (SME), vẫn gặp không ít rào cản. PGS-TS Đặng Vũ Bích Hạnh, giảng viên cao cấp Khoa Môi trường và Tài nguyên, Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhận định: "Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở việc doanh nghiệp chưa nhận thức được xu hướng phát triển xanh hay ESG, mà chủ yếu là do còn thiếu thông tin, thiếu mô hình phù hợp và lo ngại về chi phí đầu tư ban đầu".
Nỗi lo về cuộc chơi tốn kém đang khiến nhiều đơn vị chần chừ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên gia, PGS-TS Đặng Vũ Bích Hạnh nhận định nếu được lựa chọn đúng giải pháp và có lộ trình phù hợp, chuyển đổi xanh không phải là chi phí, mà là nền tảng để doanh nghiệp phát triển ổn định và sinh lời trong dài hạn.
Để hiện thực hóa mục tiêu Net-Zero một cách thực chất, khoa học công nghệ và chuyển đổi số đóng vai trò then chốt. Tại Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) chuyên ngành Công nghệ xanh và Tuần hoàn năm 2026 diễn ra mới đây tại TP.HCM, hơn 100 công nghệ và thiết bị đã được giới thiệu, tập trung vào các lĩnh vực như năng lượng xanh, xử lý môi trường, vật liệu xanh và đặc biệt là các công cụ quản trị ESG.
Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nhấn mạnh: "Techmart Công nghệ Xanh và Tuần hoàn 2026 được tổ chức không chỉ để giới thiệu công nghệ, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp có khả năng ứng dụng thực tế, phù hợp với điều kiện sản xuất và chi phí đầu tư của mình".
Tại đây, những bài toán thực tế của doanh nghiệp đã tìm được lời giải thông qua các mô hình chuyển đổi số như hệ thống điện mặt trời tích hợp IoT, phần mềm kiểm kê khí nhà kính, hay nền tảng blockchain truy xuất dấu chân carbon. Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM chia sẻ: "Thông qua các hoạt động kết nối, chúng ta tạo ra những giá trị thực tiễn, ví dụ như giá trị kinh tế, hay các giá trị thúc đẩy về mặt nghiên cứu công nghệ của các viện, trường và của các doanh nghiệp".
Đến nay, hành trình tới mục tiêu Net-Zero vào năm 2050 tại Việt Nam đang được dẫn dắt bởi tinh thần đổi mới sáng tạo thực chất. Khi doanh nghiệp không còn đứng đơn lẻ mà được hỗ trợ bởi một hệ sinh thái công nghệ đồng bộ, chuyển đổi xanh sẽ thực sự trở thành động lực mới cho năng lực cạnh tranh quốc gia trên trường quốc tế.
Sự thành công của tiến trình xanh hóa không thể tách rời sự hợp tác liên vùng. Một trong những dấu ấn quan trọng là việc ký kết thỏa thuận hợp tác giữa Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM với các địa phương gồm Cà Mau, Đắk Lắk và Đồng Nai nhằm thúc đẩy chia sẻ dữ liệu và kết nối nguồn lực đổi mới sáng tạo.
Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân cho biết: "Với vai trò là trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo lớn của cả nước, TP.HCM định hướng Sàn Giao dịch Công nghệ Thành phố trở thành đầu mối kết nối, chia sẻ dữ liệu công nghệ, thiết bị, chuyên gia, kết quả nghiên cứu và nhu cầu công nghệ giữa các địa phương". Việc kết nối vừa giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với giải pháp phù hợp, vừa hình thành một thị trường khoa học công nghệ minh bạch, có khả năng đo lường hiệu quả thực tế.
Hiệu quả của các nỗ lực này được minh chứng bằng các hợp đồng chuyển giao công nghệ được ký kết ngay tại sự kiện. Chia sẻ bên lề chương trình, bà Đinh Ngọc Vân Phương - Giám đốc kinh doanh Công ty CP Công nghệ Năng lượng Mặt trời VN đánh giá đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ không còn là "lựa chọn khuyến khích", mà trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc đầu tư vào công nghệ giúp tối ưu quy trình sản xuất, tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí vận hành, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng khả năng thích ứng với biến động của thị trường.
"Với các tiêu chuẩn ESG, công nghệ đóng vai trò rất quan trọng, hỗ trợ quản trị dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát phát thải và minh bạch hóa hoạt động sản xuất. Đây cũng là yêu cầu ngày càng phổ biến từ các đối tác quốc tế, chuỗi cung ứng toàn cầu và các thị trường xuất khẩu lớn", bà Đinh Ngọc Vân Phương nói.
