Thực tiễn thời gian qua cho thấy, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đã phát huy khá rõ nét vai trò của mình trên nhiều phương diện.
Từ công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; đến tham gia tư vấn, phản biện xã hội; từ hoạt động nhân đạo, an sinh xã hội đến phát triển khoa học – công nghệ, văn hóa – nghệ thuật, đối ngoại nhân dân… các hội đều có những đóng góp thiết thực.
Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng, các hội đã trở thành nơi quy tụ đội ngũ trí thức, chuyên gia, văn nghệ sĩ, doanh nhân – những lực lượng có vai trò ngày càng quan trọng trong phát triển đất nước.
Nhiều hội đã tham gia tích cực vào quá trình xây dựng chính sách, đóng góp hàng chục nghìn ý kiến phản biện, tư vấn cho các dự thảo văn bản pháp luật và các chương trình phát triển kinh tế – xã hội.
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là nhiệm vụ chiến lược, là động lực và nguồn lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững.
Trong tổng thể đó, hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, trong đó có các hội quần chúng, giữ vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, đoàn kết, phát huy sức mạnh của các giai tầng xã hội.
Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi, bổ sung, ban hành và triển khai Quyết định số 118-QĐ/TW của Ban Bí thư, cùng với Kết luận số 230-KL/TW ngày 5.1.2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng đã tạo ra khuôn khổ chính trị – pháp lý quan trọng để tái cấu trúc hệ thống hội theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
Theo đó, hệ thống các hội ở Trung ương đã được rà soát, điều chỉnh còn 29 hội, đồng thời thực hiện hợp nhất, sắp xếp lại một số tổ chức bên trong theo hướng giảm đầu mối, khắc phục chồng chéo, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Đây không chỉ là sự điều chỉnh về số lượng, mà quan trọng hơn là sự chuyển đổi về tư duy tổ chức, từ “mở rộng quy mô” sang “nâng cao chất lượng và hiệu quả thực chất”.
Việc kiện toàn tổ chức đảng các hội đặt trực thuộc Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong phương thức lãnh đạo của Đảng, bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất, đồng thời tăng cường tính định hướng chính trị đối với hoạt động của các hội.
Tuy nhiên, nếu nhìn nhận một cách khách quan, quá trình sắp xếp hiện nay cần tiếp tục điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới. Mô hình tổ chức của nhiều hội vẫn còn cồng kềnh; số lượng đơn vị trực thuộc lớn; chức năng, nhiệm vụ một số hội còn có bất cập; hiệu quả hoạt động chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Một trong những vấn đề nổi lên hiện nay là cơ chế hoạt động của các hội chưa thực sự theo kịp yêu cầu phát triển. Cơ chế giao nhiệm vụ còn mang tính hành chính, chưa gắn chặt với sản phẩm đầu ra và hiệu quả thực tế. Trong khi đó, nguồn lực tài chính lại chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, dẫn đến hạn chế tính chủ động, sáng tạo của tổ chức hội.
Thực tế cho thấy, trong giai đoạn 2021 – 2025, ngân sách nhà nước đã phân bổ cho hoạt động của các hội còn khá lớn, nhưng cơ chế phân bổ chưa thực sự gắn với hiệu quả, chưa tạo động lực đủ mạnh để các hội đổi mới phương thức hoạt động.
Bên cạnh đó, năng lực quản trị nội bộ, nhất là quản lý các đơn vị trực thuộc, ở một số hội còn hạn chế; việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số chưa đồng bộ; phương thức tập hợp, vận động hội viên còn chậm đổi mới, chưa phù hợp với bối cảnh xã hội số, kinh tế số.
Những hạn chế này, nếu không được khắc phục kịp thời, sẽ làm suy giảm vai trò của các hội trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội.
Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, các hội quần chúng bảo đảm thiết thực, hiệu quả, hướng mạnh về cơ sở, lấy người dân làm trung tâm.
Trong cùng mạch tư duy đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa trong giai đoạn mới nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò của các tổ chức xã hội, các hội nghề nghiệp trong việc xây dựng hệ giá trị văn hóa, con người Việt Nam, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.
Đặt trong tổng thể đó, đổi mới tổ chức và hoạt động của các hội cần được định hướng theo một số trục lớn.
Trước hết, tiếp tục rà soát, hoàn thiện mô hình tổ chức theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, bảo đảm rõ chức năng, nhiệm vụ, tránh chồng chéo. Việc duy trì hay giải thể các đơn vị trực thuộc phải dựa trên tiêu chí hiệu quả thực chất, đúng tôn chỉ, mục đích.
Thứ hai, chuyển mạnh sang cơ chế “đặt hàng – giao nhiệm vụ” gắn với sản phẩm cụ thể, có đánh giá đầu ra rõ ràng. Ngân sách nhà nước cần được phân bổ theo nguyên tắc hiệu quả, minh bạch, đồng thời thúc đẩy các hội từng bước tự chủ tài chính, tăng cường xã hội hóa.
Thứ ba, đổi mới phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, lấy hội viên và người dân làm trung tâm phục vụ. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị, điều hành; phát triển các nền tảng kết nối hội viên; nâng cao chất lượng tư vấn, phản biện xã hội.
Thứ tư, phát huy mạnh mẽ vai trò của các hội trong việc nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước; góp phần củng cố đồng thuận xã hội – yếu tố cốt lõi của “thế trận lòng dân”.
Đổi mới tổ chức và hoạt động của các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ là một quá trình tất yếu, xuất phát từ yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Đây không chỉ là vấn đề tổ chức bộ máy, mà là vấn đề nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, tái định vị vai trò của các hội trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội.
Khi được tổ chức hợp lý, vận hành hiệu quả và gắn chặt với lợi ích của nhân dân, các hội sẽ tiếp tục là lực lượng quan trọng góp phần phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, củng cố niềm tin xã hội, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững, đúng như tinh thần mà Đại hội XIV của Đảng đã xác định.
Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch Quốc hội (QH) nhấn mạnh, Ủy ban Dân nguyện và giám sát (Ủy ban) phải trở thành cơ quan tham mưu chiến lược, là nơi phát hiện sớm vấn đề, cảnh báo chính sách, điều hòa hoạt động giám sát và theo đến cùng trách nhiệm thực thi. Chủ tịch QH yêu cầu đổi mới công tác dân nguyện theo hướng thực chất, trách nhiệm.
Báo cáo dân nguyện hằng tháng phải được nâng tầm, phải chỉ ra xu hướng nổi lên, lĩnh vực bức xúc, địa bàn phức tạp, cơ quan chậm giải quyết, vụ việc có nguy cơ trở thành điểm nóng. "Dân nguyện phải làm cho người dân thấy QH lắng nghe thật, theo dõi thật, giám sát thật và thúc đẩy giải quyết thật", Chủ tịch QH nhấn mạnh.
Về công tác tiếp xúc cử tri, Chủ tịch QH yêu cầu đổi mới theo hướng thực chất, tránh hình thức. Chủ tịch QH lưu ý, nâng tầm hoạt động giám sát theo hướng sắc bén, có trọng tâm, có hậu kiểm, có chuyển biến. Ủy ban cần tham mưu để hoạt động giám sát của QH, Ủy ban Thường vụ QH tập trung vào các vấn đề lớn: điểm nghẽn thể chế, tổ chức thực thi, phân bổ nguồn lực, kỷ luật công vụ, chất lượng dịch vụ công… Kết luận giám sát phải có địa chỉ trách nhiệm, thời hạn thực hiện, chỉ số kiểm đếm và cơ chế báo cáo lại; không để kiến nghị giám sát "rơi vào im lặng".
Liên quan đến hai đề án lớn về giám sát, gồm: Đề án về tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của QH, HĐND; và Đề án của Ủy ban Thường vụ QH về định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ QH, Chủ tịch QH cho rằng đây phải là sản phẩm chiến lược của năm 2026 và của cả nhiệm kỳ. Do đó, Ủy ban phải chuẩn bị thật tốt với tinh thần là giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, siết chặt kỷ luật thực thi, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân và thúc đẩy phát triển KT-XH.
Chủ tịch QH cũng đề nghị Ủy ban nghiên cứu từng bước ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong phân loại đơn thư, phát hiện vấn đề lặp lại, nhận diện xu hướng bức xúc xã hội, hỗ trợ lựa chọn nội dung giám sát. Về diễn đàn giám sát lần thứ 2, Chủ tịch QH đề nghị Ủy ban tiếp tục tham mưu và chuẩn bị kỹ lưỡng để tổ chức thành công diễn đàn, chú trọng tổng hợp, chắt lọc các ý kiến, đề xuất thành các kiến nghị cụ thể, có giá trị tham mưu cao cho QH, Ủy ban Thường vụ QH và lãnh đạo QH.
* Trước đó sáng cùng ngày, Chủ tịch QH chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban KH-CN và Môi trường của QH về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026 - 2031. Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch QH chỉ rõ, phải đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, có tầm nhìn chiến lược hơn, cách làm mới hơn, sáng tạo, chủ động hơn. Chủ tịch QH yêu cầu hoàn thiện thể chế KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, tháo gỡ điểm nghẽn pháp luật.
Nhấn mạnh 7 dự án luật Ủy ban KH-CN và Môi trường chủ trì thẩm tra trình QH thời gian tới đều là các luật quan trọng, Chủ tịch QH đề nghị chuyển mạnh từ "thẩm tra hồ sơ" sang "thẩm tra chính sách, tham mưu chiến lược"; đồng thời Ủy ban KH-CN và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Chính phủ trong quá trình xây dựng pháp luật, tiếp tục đổi mới cách nghĩ, cách làm với mục tiêu cuối cùng là tháo gỡ điểm nghẽn pháp luật, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp để đất nước phát triển.
Tại buổi tiếp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh chuyến thăm của Quyền Bộ trưởng Hùng Cao và đoàn công tác, nhân dịp tham gia Chương trình Đối tác Thái Bình Dương - Bạn bè Thái Bình Dương 2026 (PP-PF26); đánh giá cao ý nghĩa của việc tổ chức Chương trình hợp tác nhân đạo và ứng phó, cứu trợ thiên tai này tại tỉnh Quảng Trị - địa phương chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, cũng như tác động của thiên tai gần đây.
Thông qua Quyền Bộ trưởng Hùng Cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chuyển lời thăm hỏi tới Tổng thống Donald Trump và phu nhân, đồng thời nhắc lại lời mời Tổng thống và phu nhân sớm thăm Việt Nam.
Khẳng định Việt Nam luôn coi Mỹ là đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ mong muốn cùng Mỹ tiếp tục triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện, đưa quan hệ hai nước phát triển ngày càng thực chất, sâu rộng và hiệu quả, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực và trên thế giới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá cao những bước phát triển tích cực trong hợp tác quốc phòng thời gian qua, đề nghị hai bên tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế, chương trình và nguyên tắc hợp tác đã thống nhất; cụ thể hóa hợp tác trong một số lĩnh vực phù hợp với nhu cầu và lợi ích của mỗi bên.
Ông Hùng Cao bày tỏ vui mừng được thăm lại Việt Nam, đánh giá cao những bước phát triển tích cực của quan hệ Việt Nam - Mỹ trong thời gian qua.
Ông khẳng định Mỹ coi trọng quan hệ với Việt Nam, ủng hộ một nước Việt Nam mạnh, độc lập, tự cường và thịnh vượng, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong khu vực; đồng thời mong muốn tiếp tục thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trên các bình diện song phương, khu vực và toàn cầu.
Nhất trí với những đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, ông Hùng Cao cho rằng hợp tác quốc phòng, trong đó có hợp tác an ninh hàng hải đóng vai trò quan trọng cho hòa bình, thịnh vượng của hai nước, cũng như an ninh, hợp tác và phát triển ở khu vực. Ông bày tỏ mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực an ninh hàng hải, nâng cao năng lực, hỗ trợ nhân đạo, ứng phó thiên tai và các thách thức chung của khu vực.
Nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh trong quan hệ Việt Nam - Mỹ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Mỹ tiếp tục duy trì và mở rộng các dự án tẩy độc dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật.
Nhân dịp tháng 7 - tháng tri ân thương binh, liệt sỹ, sắp đến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Mỹ tăng cường chuyển giao công nghệ, cung cấp thông tin, kỷ vật giúp tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Việt Nam. Đây không chỉ là những hoạt động hợp tác mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là minh chứng cho những nỗ lực hàn gắn, hòa giải và xây dựng lòng tin giữa hai nước.
Ông Hùng Cao bày tỏ nhất trí với nhận định trên, đồng thời chia sẻ cá nhân sinh ra trong thời kỳ chiến tranh, bởi vậy hơn ai hết hiểu được nỗi đau chiến tranh, cho rằng những thành tựu đạt được trong hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh là minh chứng rõ nét cho tinh thần khép lại quá khứ, hướng tới tương lai giữa hai nước trong nhiều thập kỷ qua, giúp hàn gắn và chữa lành vết thương do chiến tranh để lại.
Quyền Bộ trưởng Hải quân cảm ơn Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã hỗ trợ Mỹ trong công tác tìm kiếm quân nhân mất tích, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục duy trì cam kết lâu dài đối với các chương trình khắc phục hậu quả chiến tranh tại Việt Nam.
Bày tỏ xúc động khi về thăm Việt Nam lần thứ hai, ông Hùng Cao chia sẻ ấn tượng sâu sắc về sự phát triển và vị thế quốc tế ngày càng tăng của Việt Nam.
Trên cương vị hiện nay và trên hết là một người mang trong mình dòng máu Việt, ông Hùng Cao khẳng định sẽ tiếp tục ủng hộ và đóng góp vào các nỗ lực để cộng đồng người Việt Nam tại Mỹ gắn bó và đóng góp vào nền hòa bình, tự cường và phát triển của đất nước, cũng như cho quan hệ Việt Nam - Mỹ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ tin tưởng quan hệ Việt Nam - Mỹ sẽ tiếp tục phát triển ổn định, thực chất và hiệu quả, đóng góp tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng vừa được Quốc hội tín nhiệm bầu làm Thủ tướng.
Thủ tướng Lào khẳng định sẵn sàng hợp tác với Thủ tướng Lê Minh Hưng để thúc đẩy và phát huy mối quan hệ giữa hai nước, nhất là triển khai thực chất, hiệu quả kết quả cuộc gặp hai Bộ Chính trị cũng như kết quả Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Lào - Việt Nam.
Về phía Trung Quốc, Thủ tướng Lý Cường chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng và tiếp tục khẳng định Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng hữu nghị, đối tác hợp tác quan trọng với nhiều lợi ích chiến lược chung. Dưới sự dẫn dắt của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, quan hệ hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.
Thủ tướng Lý Cường bày tỏ sẵn sàng cùng Thủ tướng Lê Minh Hưng thực hiện các nhận thức chung quan trọng của lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước, đẩy nhanh xây dựng cục diện hợp tác cùng thắng, cùng có lợi, qua đó đóng góp tích cực cho quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác toàn diện Trung Quốc - Việt Nam.
Thủ tướng Campuchia Hun Manet chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng và tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao vai trò và vị thế ở khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Hun Manet đánh giá cao mối quan hệ bền chặt, hữu nghị lâu đời giữa hai nước, được xây dựng trên tinh thần láng giềng tốt đẹp, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài; mong sớm được gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng để trao đổi về các biện pháp thúc đẩy hợp tác song phương cũng như tăng cường phối hợp trong khuôn khổ ASEAN và các cơ chế đa phương khác, vì lợi ích chung của nhân dân hai nước.
