Hình ảnh bác sĩ tức tốc bước xuống từ xe cấp cứu đậu trước sân Bệnh viện Từ Dũ, lao nhanh về phía phòng mổ đang thu hút sự quan tâm lớn, được nhiều người ví “kịch tính hơn cả điện ảnh”.
Theo chia sẻ trên mạng xã hội, chiếc xe cấp cứu đậu giữa sân Bệnh viện Từ Dũ là của Bệnh viện Chợ Rẫy chở bác sĩ tim mạch đến hỗ trợ trong tình huống báo động đỏ liên viện cho một ca ngưng tim ngay trên bàn mổ.
“Bác sĩ vừa xuống xe đã chạy như bay vào phòng mổ, và cuối cùng bệnh nhân đã ở lại với ba đứa con nhỏ của mình. Hơn cả điện ảnh”, tài khoản L.P.D. viết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online sáng 1-5, BSCKI Trịnh Ngọc Thạnh (khoa nội tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy) nhấn mạnh việc cứu sống sản phụ ngưng tim trên bàn mổ không phải là thành công của một cá nhân anh, mà là kết quả của sự phối hợp khẩn trương, chặt chẽ với ê kíp Bệnh viện Từ Dũ.
Anh cũng bất ngờ khi hành động cứu người – một trong những việc làm thường quy của người thầy thuốc – lại được cộng đồng mạng chia sẻ rộng rãi và ví “nhanh như chớp”, “kịch tích hơn cả điện ảnh”.
Bác sĩ Thạnh kể lại cách đây khoảng một tuần, Bệnh viện Chợ Rẫy nhận báo động đỏ liên viện từ Bệnh viện Từ Dũ về trường hợp sản phụ 30 tuổi đã có 3 con và đang mang thai lần thứ 4 nhưng thai chết lưu, nghi vỡ tử cung, huyết áp thấp…
Trong lúc ê kíp Bệnh viện Từ Dũ mổ khẩn cấp để lấy thai lưu và cắt tử cung, thì nhịp tim bệnh nhân giảm mạnh, ngưng tim ngay trên bàn mổ.
Ngay lúc này Bệnh viện Từ Dũ đã kích hoạt hệ thống báo động đỏ liên viện yêu cầu Bệnh viện Chợ Rẫy hỗ trợ. Ban lãnh đạo khoa và lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy đã điều động bác sĩ Thạnh trực tiếp sang hỗ trợ.
Xe cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy di chuyển với tốc độ cao, còi ưu tiên hú liên tục, và mất khoảng 7-8 phút đến Bệnh viện Từ Dũ. Lúc này tại cổng Bệnh viện Từ Dũ đã có ê kíp chờ sẵn để đưa bác sĩ Thạnh lên phòng mổ.
Từ trên xe cấp cứu, bác sĩ Thạnh đi tốc độ rất nhanh hướng về phía phòng mổ, cùng với ê kíp bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ.
Trong vòng 15 phút phối hợp hồi sức tích cực, các bác sĩ đã giành lại sự sống cho sản phụ.
“Đối với chúng tôi, những người khoác áo blouse trắng và hành nghề y, mục tiêu thuần khiết, cao cả, quan trọng nhất là cứu người nhanh nhất, đặc biệt là trường hợp nặng, báo động đỏ liên viện.
Khi xe cấp cứu đến cổng Bệnh viện Từ Dũ, tôi tức tốc chạy đến phòng mổ để kịp thời hội chẩn cùng ê kíp Bệnh viện Từ Dũ. Có lẽ chính khoảnh khắc đó tạo nên ấn tượng cho cộng đồng mạng và đúng nghĩa đen là xách áo blouse mà chạy”, bác sĩ Thạnh kể lại.
Bác sĩ Thạnh cho biết thêm trong các ca ngưng tim, thời gian xử lý được tính bằng từng phút và có thể thay đổi hoàn toàn tiên lượng của bệnh nhân. Nếu chậm trễ, dù cứu sống được tim, bệnh nhân vẫn có nguy cơ cao bị tổn thương não vĩnh viễn, dẫn đến sống thực vật hoặc tàn tật, mất khả năng sinh hoạt bình thường.
Tin vui là nghiên cứu vừa được công bố tạp chí y khoa British Journal of Sports Medicine đã tìm ra câu trả lời cho vấn đề vừa nêu.
Các nhà khoa học từ Đại học Bách khoa Ma Cao, Trung Quốc, đã phân tích dữ liệu của 17.088 người tham gia từ Ngân hàng Sinh học Anh UK Biobank, ở độ tuổi trung bình là 57. Những người tham gia được đeo thiết bị theo dõi mức độ vận động và được đo lượng oxy tối đa cơ thể cần khi tập luyện cường độ cao (VO2) để đánh giá thể lực tim mạch - mức độ hiệu quả của tim, phổi và cơ bắp trong việc cung cấp và sử dụng oxy.
Trong thời gian theo dõi khoảng 7,8 năm, đã xảy ra 1.233 biến cố tim mạch, bao gồm 874 ca rung nhĩ, 156 ca nhồi máu cơ tim, 111 ca suy tim và 92 ca đột quỵ.
Kết quả đã phát hiện:
Tập thể dục 150 phút mỗi tuần giúp giảm 7 - 8% nguy cơ đau tim và đột quỵ.
Đáng chú ý, mức giảm nguy cơ đạt được cao nhất, lên đến hơn 30% khi tập từ 560 - 610 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải đến mạnh như đi bộ nhanh, chạy hoặc đạp xe, tương đương 80 - 87 phút mỗi ngày, theo trang tin y khoa News Medical.
Con số này cao hơn từ 3 - 4 lần so với khuyến nghị sức khỏe cộng đồng hiện tại là người lớn nên tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải đến mạnh như đi bộ nhanh, chạy hoặc đạp xe.
Thể lực tim mạch ở mỗi người có sự khác biệt đáng kể và được xem là một chỉ dấu quan trọng phản ánh sức khỏe tim mạch tổng thể. Các nhà nghiên cứu cho biết người có thể lực tim mạch kém thường đối mặt nguy cơ cao hơn bị đau tim, đột quỵ và tử vong sớm.
Cá là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, chứa đầy đủ các a xít amin thiết yếu và dễ tiêu hóa. Ngoài ra, cá còn giàu a xít béo omega-3, vốn là chất béo có lợi cho tim mạch và não bộ. Bên cạnh đó, thịt cá còn có các vitamin quan trọng như vitamin D, B12 và các khoáng chất như i ốt, selen, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Trong nhiều trường hợp, cá được đông lạnh ngay sau khi đánh bắt có thể giữ được dinh dưỡng tốt hơn so với cá tươi ướp đá, thường phải mất vài ngày sau đó cho quá trình vận chuyển.
Về nguyên tắc, quá trình đông lạnh không làm mất ngay các thành phần dinh dưỡng quan trọng trong thịt cá. Protein trong cá khá ổn định khi đông lạnh. Phần lớn vi chất vẫn được giữ nếu cá được xử lý và bảo quản đúng cách. Điều này cho thấy sự khác biệt dinh dưỡng giữa cá tươi và cá đông lạnh không chỉ nằm ở phương pháp đông lạnh mà còn ở cách xử lý và thời gian bảo quản.
Phương pháp đông lạnh nhanh được sử dụng phổ biến. Cá được làm lạnh xuống nhiệt độ rất thấp ngay sau khi đánh bắt, giúp giữ nguyên gần như toàn bộ trạng thái dinh dưỡng ban đầu.
Cụ thể, quá trình này làm chậm rất nhiều các phản ứng phân hủy sinh học, ức chế hoạt động của enzyme và hạn chế quá trình ô xy hóa chất béo. Nhờ đó, cấu trúc thịt cá và thành phần dinh dưỡng được giữ gần như nguyên vẹn.
Trong thực tế, cá đông lạnh đúng quy trình có thể có giá trị dinh dưỡng tương đương cá tươi. Thậm chí, nếu cá tươi bị lưu trữ trong nhiều ngày trước khi đến tay người tiêu dùng, chất lượng dinh dưỡng có thể giảm nhiều hơn so với cá đã được đông lạnh ngay từ đầu.
Ngoài ra, điểm khác biệt lớn nhất giữa cá tươi và cá đông lạnh nằm ở thời gian bảo quản. Cá sau khi đánh bắt sẽ bắt đầu quá trình phân hủy tự nhiên. Enzyme và vi khuẩn bên trong cá sẽ dần làm giảm chất lượng thịt. Đồng thời, các a xít béo không bão hòa như omega-3 rất dễ bị ô xy hóa theo thời gian.
Với cá tươi, nếu không được tiêu thụ nhanh, chất lượng dinh dưỡng sẽ giảm đáng kể sau vài ngày, ngay cả khi được giữ lạnh bằng đá. Trong khi đó, cá đông lạnh có thể bảo quản trong nhiều tháng vì các quá trình phân hủy bị làm chậm lại đáng kể.
Trong thực tế, nếu có thể mua được cá tươi thực sự, tức là mới đánh bắt trong ngày, thì đây là lựa chọn tốt nhất. Tuy nhiên, trong đa số trường hợp, điều này là khó, nhất là ở những khu vực xa biển.
Vì vậy, cá được đông lạnh nhanh và bảo quản đúng cách, là một lựa chọn hợp lý và an toàn. Đặc biệt, nếu thời gian bảo quản chưa quá dài và bao bì đảm bảo kín, hạn chế tiếp xúc với không khí, cá đông lạnh hoàn toàn có thể cung cấp giá trị dinh dưỡng tương đương cá tươi, theo Eating Well.
Dẫn tin từ BBC ngày 29/4, các nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Ung thư (ICR) và Đại học Hoàng gia London (Anh) đã phân tích xu hướng sức khỏe cộng đồng trong nhiều thập kỷ. Kết quả chỉ ra tỷ lệ hút thuốc, sử dụng rượu bia, lười vận động hay ăn ít chất xơ đều giảm hoặc duy trì ổn định. Trong khi đó, tình trạng thừa cân liên tục tăng từ thập niên 1990, tỷ lệ thuận với đà bùng phát số ca ung thư khởi phát sớm. Mô mỡ dư thừa làm thay đổi nồng độ các hormone như insulin, từ đó thúc đẩy tế bào ác tính phát triển.
Nghiên cứu ghi nhận 11 loại ung thư có xu hướng tăng mạnh ở người trẻ, gồm: đại trực tràng, tuyến giáp, đa u tủy xương, gan, thận, túi mật, tuyến tụy, nội mạc tử cung, khoang miệng, vú và buồng trứng. Trong đó, ung thư vú và đại trực tràng chiếm số lượng lớn nhất với khoảng 11.500 ca mỗi năm; ung thư tuyến tụy và túi mật chiếm tỷ lệ thấp hơn. Hiện nay, cứ 1.000 người từ 20 đến 40 tuổi lại có một người mắc ung thư mỗi năm, thấp hơn mức một ca trên 100 người ở nhóm 50-70 tuổi.
Sự trẻ hóa của bệnh ung thư khiến giới y khoa lúng túng và thường bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Bà Caroline Mousdale kể con trai bà, Bradley Coombes (23 tuổi, sống tại Portsmouth), từng có thể trạng rất tốt và chuẩn bị đá bóng bán chuyên. Khi Bradley sụt cân nhanh, đau bụng, tiêu chảy và đại tiện ra máu, bác sĩ không nghĩ đến ung thư vì bệnh nhân còn quá trẻ. Mất 18 tháng kể từ lúc khởi phát triệu chứng, bác sĩ mới chẩn đoán đúng bệnh. Khối u đại tràng lúc đó đã lớn đến mức làm kẹt camera nội soi. Bradley tử vong sau đó dù bác sĩ đã can thiệp phẫu thuật và hóa trị.
Tuy nhiên, giới khoa học nhận định béo phì chưa giải thích trọn vẹn nguyên nhân gây bệnh. Đơn cử, trong 100 ca ung thư đại trực tràng mới, béo phì chỉ đóng vai trò nguyên nhân của khoảng 20 ca. Giáo sư Marc Gunter từ Đại học Hoàng gia London cho biết các nhà nghiên cứu đang tiếp tục tìm kiếm những tác nhân khác. Họ đặt nghi vấn vào thực phẩm siêu chế biến, hóa chất vĩnh cửu (PFAS), lạm dụng kháng sinh, nước ngọt, hóa chất diệt cỏ, ô nhiễm môi trường và sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột. Việc hệ thống y tế nâng cao năng lực tầm soát cũng góp phần phát hiện sớm nhiều ca bệnh hơn so với trước đây.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân chủ động thay đổi thói quen sống để phòng bệnh thay vì hoang mang trước dữ liệu mới. Giáo sư Montserrat García Closas từ ICR nhấn mạnh mọi người hoàn toàn kiểm soát được rủi ro thông qua việc duy trì cân nặng hợp lý và tích cực tập thể dục. Chỉ tính riêng hành động bỏ hút thuốc lá, cộng đồng đã đẩy lùi gần 40% gánh nặng ung thư toàn cầu.
