Theo Hãng tin Reuters, một sĩ quan cấp cao thuộc Hải quân Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 12-5 tuyên bố nước này đã mở rộng phạm vi chiến lược của eo biển Hormuz thành một “khu vực hoạt động rộng lớn”, lớn hơn nhiều so với trước khi nổ ra xung đột.
Theo ông Mohammad Akbarzadeh, Phó giám đốc chính trị Hải quân IRGC, khu vực này hiện không chỉ giới hạn quanh các đảo chiến lược như Hormuz hay Hengam mà đã được mở rộng đáng kể về cả phạm vi địa lý lẫn ý nghĩa quân sự.
“Trước đây eo biển Hormuz được định nghĩa là khu vực hạn chế quanh các đảo như Hormuz và Hengam, nhưng hiện nay cách nhìn đó đã thay đổi”, ông phát biểu với Hãng tin Fars.
Các nguồn tin truyền thông Iran cho biết khu vực mới được xác định trải dài từ thành phố Jask ở phía đông đến đảo Siri ở phía tây, có thể rộng tới 200 – 300 dặm, tức tăng gấp 10 lần so với mức 20 – 30 dặm trước đây.
Hãng tin Tasnim mô tả khu vực này như một “hình lưỡi liềm hoàn chỉnh” bao trùm không gian kiểm soát rộng lớn hơn nhiều so với trước.
Đáng chú ý, động thái này được cho là lần điều chỉnh thứ hai của Iran kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel leo thang.
Trước đó hôm 4-5, IRGC đã công bố bản đồ thể hiện vùng kiểm soát mới được mở rộng đáng kể dọc theo một phần bờ biển vịnh Oman của UAE, làm dấy lên lo ngại về căng thẳng an ninh trong khu vực.
Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani cảnh báo rằng eo biển Hormuz đang bị biến thành một công cụ chiến tranh.
Phát biểu tại một cuộc họp báo cùng Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, ông cho biết khu vực này đã bị “sử dụng như một vũ khí trong cuộc chiến này”, gây tác động nghiêm trọng đến các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt về kinh tế, trong bối cảnh khủng hoảng làm hạn chế “tự do hàng hải”. Phía Thổ Nhĩ Kỳ cũng đồng tình và cho rằng eo biển này không bị biến thành “vũ khí”.
Trong khi đó cùng ngày 12-5, người phát ngôn Chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani cảnh báo nước này vẫn duy trì tư thế “sẵn sàng bóp cò”, nhưng ưu tiên “hòa bình bền vững và ngoại giao dựa trên lợi ích”.
Bà Fatemeh Mohajerani khẳng định Iran đã đối đầu với “cường quốc quân sự lớn nhất thế giới trong 40 ngày” và hiện vẫn “giữ tay trên cò súng” trong khi chờ đợi giải pháp đàm phán. Bà cũng nhấn mạnh Iran theo đuổi chính sách đối ngoại dựa trên ba nguyên tắc “danh dự, trí tuệ và lợi ích”.
Cơ quan Dự báo Thời tiết Quốc gia (NWS) của Mỹ cảnh báo rằng hàng chục kỷ lục nhiệt độ địa phương có thể bị phá vỡ, với nhiệt độ ở nhiều nơi vượt quá 100 độ F (38 độ C) và độ ẩm cao đẩy chỉ số nhiệt cảm nhận thực tế lên tới 115 độ F (46,11 độ C).
Hơn 60 triệu người ở Mỹ đang nằm trong diện cảnh báo nắng nóng, theo AFP dẫn thông báo từ NWS.
Tình trạng này xảy ra khi Mỹ chuẩn bị kỷ niệm 250 năm ngày độc lập, và khi nước này cùng với Canada và Mexico đồng đăng cai World Cup giữa cái nóng khắc nghiệt.
Chicago, thành phố lớn thứ ba của Mỹ, thông báo sẽ mở các trung tâm làm mát và cử nhân viên thành phố đi kiểm tra sức khỏe cho những người dân dễ bị tổn thương.
Tại New York, văn phòng Thị trưởng Zohran Mamdani thông báo họ đang triển khai một kế hoạch "chưa từng có, mang tính lịch sử" để đối phó với cái nóng, trong đó có cả việc sử dụng xe tải để cung cấp nước uống cho người dân, cũng như các trạm làm mát "lưu động" với quạt phun sương và khăn làm mát.
Trong khi đó, thủ đô Washington D.C được dự báo sẽ có nhiệt độ trên 100 độ F (khoảng 38 độ C) từ ngày 2.7 đến ngày 4.7, khi thành phố này tổ chức màn trình diễn pháo hoa trên Quảng trường Quốc gia mà theo ban tổ chức sẽ là màn trình diễn lớn nhất trong lịch sử để kỷ niệm 250 năm quốc khánh.
Các cơ quan y tế đang kêu gọi người dân theo dõi các dấu hiệu của bệnh liên quan nắng nóng, từ chuột rút và kiệt sức đến say nắng đe dọa tính mạng.
Tình trạng trẻ em chết trong xe hơi do bị bỏ quên lúc nắng nóng cũng là một mối lo ngại, với 9 trường hợp tử vong được báo cáo tại Mỹ từ đầu năm đến nay, so với mức trung bình 37 trường hợp mỗi năm, theo Hội đồng An toàn Quốc gia.
Nắng nóng gay gắt cũng đang hoành hành ở Trung Âu. Theo cơ quan khí tượng Slovakia, nhiệt độ ở nước này hôm 30.6 đã đạt kỷ lục mới 41,3 độ C, vượt qua kỷ lục cao nhất mọi thời đại là 41 độ C được thiết lập vào ngày hôm trước.
Bên kia biên giới, nhiệt độ đạt 42 độ C ở Szecseny (Hungary), vượt qua kỷ lục trước đó là 41,9 độ C từ năm 2007, theo thông báo của cơ quan khí tượng quốc gia HungaroMet trên Facebook.
Các hạn chế về tiêu thụ nước đã được áp đặt tại một số thành phố ở cả hai quốc gia châu Âu nói trên, nơi đã ở mức cảnh báo nắng nóng cao nhất trong nhiều ngày.
Các kỷ lục nhiệt độ cao nhất mọi thời đại đã bị phá vỡ trên khắp châu Âu trong đợt nắng nóng gay gắt kéo dài hơn một tuần qua, theo AFP.
"Chúng tôi tuyên bố quá trình tìm kiếm cứu nạn trong sự cố này đã được chuyển sang giai đoạn tìm kiếm thi thể", Scott Goldstein, lãnh đạo Sở Cứu hỏa hạt Cowlitz, cho biết trong cuộc họp báo ngày 27/5 về vụ bồn hóa chất tại nhà máy giấy Nippon Dynawave Packaging bị vỡ.
Tuyên bố được ông Goldstein đưa ra sau khi giới chức xác nhận hai người đã thiệt mạng, 9 người mất tích, ít nhất 8 người bị thương, trong đó một số người bị thương nặng. Việc giai đoạn cứu nạn được chuyển sang tìm kiếm thi thể đồng nghĩa 9 nạn nhân mất tích được nhận định là đã thiệt mạng.
"Chúng tôi đang chuẩn bị tinh thần cho việc đây có thể là thảm kịch công nghiệp gây chết người nhiều nhất trong lịch sử hiện đại của bang Washington", Thống đốc Washington Bob Ferguson nói tại cuộc họp báo.
Giới chức cho biết vẫn chưa xác định được nguyên nhân khiến bồn chứa 3,4 triệu lít hóa chất tại nhà máy Nippon Dynawave Packaging sụp đổ và bị vỡ vào sáng sớm 26/5. Bồn này chứa "chất lỏng trắng", loại dung dịch hóa học gồm natri hydroxit và natri sunfua được sử dụng trong sản xuất bột giấy, có thể gây bỏng nặng trên da.
Ông Matt Amos thuộc lực lượng cứu hỏa thành phố Longview nói tại họp báo rằng công tác tìm kiếm thi thể sẽ diễn ra chậm chạp trong môi trường "vô cùng nguy hiểm". Hiện vẫn chưa xác định được vị trí của 9 người mất tích và lực lượng cứu nạn đã tìm kiếm ở những khu vực mà họ có thể tiếp cận.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chất gây ô nhiễm đã tràn vào sông Columbia. Các đánh giá bổ sung đang được tiến hành để hiểu rõ hơn về phạm vi và mức độ tác động của sự cố đối với môi trường.
Giới chức cho hay chưa phát hiện tác động tiêu cực nào đến sức khỏe người dân, chất lượng không khí xung quanh hoặc hệ thống nước uống của thành phố Longview.
Giới chức ước tính khoảng 2-2,1 triệu lít hóa chất đã chảy ra khỏi bồn, trong khi lượng còn lại tiếp tục rò rỉ chậm. Họ khuyến cáo người dân nên tránh xa một số khu vực.
Nippon Paper Industries, công ty sản xuất giấy lớn thứ hai Nhật Bản tính theo doanh thu, đã mua lại nhà máy ở Longview từ công ty gỗ Weyerhaeuser với giá 225 triệu USD và thành lập công ty con Nippon Dynawave Packaging vào năm 2016.
Đây là sự cố thứ hai liên quan đến bồn chứa hóa chất công nghiệp xảy ra ở Mỹ trong chưa đầy một tuần. Bồn chứa 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) của công ty sản xuất hàng không vũ trụ GKN Aerospace tại quận Cam, bang California ngày 22/5 bị rò rỉ và tăng nhiệt, gây ra nguy cơ phát nổ, buộc giới chức phải sơ tán 50.000 người.
Quận Cam ngày 25/5 thu hẹp vùng sơ tán, cho phép khoảng 34.000 người trở về nhà, sau khi xác định bồn chứa MMA không còn nguy cơ phát nổ và họ vẫn nỗ lực phun nước để khắc phục hậu quả.
Sau khi chiếc chuyên cơ Không lực Một số hiệu 29000, là 1 trong 2 chiếc Boeing VC-25A nổi tiếng được Không quân Mỹ sử dụng làm chuyên cơ tổng thống, hạ cánh vào rạng sáng 18.6 (giờ Mỹ) gần Washington, một số quan chức Nhà Trắng đăng trên mạng xã hội lời tiễn biệt chuyên cơ này - vốn phục vụ từ năm 1990. "Chuyến bay cuối cùng", Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng Steve Cheung viết như vậy trên mạng xã hội, kèm theo ảnh chiếc máy bay được Không quân Mỹ gọi là VC-25A vừa quay về từ sân bay Paris Orly (Pháp). Còn Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Dan Scavino bày tỏ ông "may mắn được bay khắp thế giới trên chiếc máy bay biểu tượng này trong 5 năm rưỡi, trong tổng số 35 năm chuyên cơ phục vụ các đời tổng thống Mỹ".
Những thông điệp trên được đưa ra trong bối cảnh chiếc đầu tiên trong số 3 máy bay được nâng cấp cho vai trò chuyên cơ của tổng thống Mỹ chuẩn bị được bàn giao và có định danh là đội bay VC-25B, theo AFP. Chiếc Boeing do chính phủ Qatar tặng nằm trong số này.
CNN dẫn lời một người phát ngôn của Không quân Mỹ xác nhận chiếc VC-25B Bridge sẽ sớm gia nhập đội tàu bay chuyên chở lãnh đạo cấp cao bên cạnh chiếc VC-25A (mang số hiệu 28000) còn lại và C-32. Trong đó, C-32 là phiên bản Boeing 757 được cải tiến, thường dùng cho các chuyến công tác của phó tổng thống, đệ nhất phu nhân, các thành viên nội các, và đôi khi đảm nhận vai trò Không lực Một cho các đường băng ngắn hơn.
Đội bay gồm 2 chiếc VC-25A đã phục vụ hơn 3 thập niên và từ lâu bị Tổng thống Donald Trump muốn đổi sang tàu bay mới. Bên cạnh chiếc VC-25A (29000) vừa hoàn tất chuyến bay cuối cùng, chiếc VC-25A (28000) vẫn chưa xuất hiện trở lại kể từ khi đáp xuống sân bay Majors tại Greenville (bang Texas) ngày 2.6, theo trang ADS-B. Sân bay này cũng là nơi chiếc Boeing do chính phủ Qatar tặng được chuyển đổi thành Không lực Một tiếp theo.
Đài CNN dẫn lời giới quan sát cho biết đội bay Không lực Một thế hệ kế tiếp được sơn tổ hợp màu đỏ, trắng, vàng và xanh dương đậm theo ý của ông Trump. Hồi tháng 5, Không quân Mỹ ra thông báo chiếc máy bay do Qatar tặng chính thức hoàn tất việc nâng cấp và chuẩn bị được bàn giao. Bộ trưởng Không quân Mỹ ước tính chi phí cải tạo máy bay chưa đến 400 triệu USD.
Vẫn chưa rõ tương lai của chiếc VC-25A (28000). Chiếc Không lực Một này hồi năm 1990 có chuyến bay đầu tiên là chở Tổng thống George H.W. Bush đến bang Kansas. Ngày 11.9.2001, Tổng thống George W. Bush sau khi nhận được thông tin về vụ tấn công tòa tháp đôi đã vội vã lên chiếc Không lực Một VC-25A (28000) đến căn cứ không quân ở bang Louisiana và kế đến là căn cứ không quân ở bang Nebraska trước khi quay về thủ đô Washington phát biểu trước toàn dân. Chiếc máy bay này cũng từng chở các tổng thống Bill Clinton, Jimmy Carter và George H.W. Bush năm 1995 đến Israel dự tang lễ của thủ tướng nước này khi đó là ông Yitzhak Rabin.
