Tại hội thảo “Từ dữ liệu đến vị thế: Nghiên cứu, phát triển bền vững và sự hiện diện toàn cầu của đại học Việt Nam”, các chuyên gia và nhà quản lý vĩ mô đều khẳng định: quốc tế hóa không phải cuộc chơi của những “lối đi tắt” hay chiêu trò số liệu, mà là một cuộc rèn luyện bền bỉ hàng ngày bằng nội lực thực chất.
Theo bà Nguyễn Thu Thủy, Cục Trưởng Cục Hợp tác quốc tế, Bộ GD-ĐT, Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT đã đặt ra mục tiêu rõ ràng: đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có ít nhất 1 trường đại học lọt vào top 100 thế giới ở một số lĩnh vực, và ít nhất 8 trường thuộc nhóm 200 châu Á.
Tuy nhiên, những mục tiêu này không chỉ là những con số về thứ hạng. Điều quan trọng hơn, đó là yêu cầu nâng cao năng lực nội tại của các trường đại học Việt Nam: đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; tạo ra tri thức mới; thu hút và sử dụng nhân tài; kết nối hiệu quả với doanh nghiệp, địa phương, xã hội và cộng đồng học thuật quốc tế.
Bà Thủy nói: “Chúng ta không phát triển giáo dục chỉ để chạy theo vị trí trên bảng xếp hạng. Các bảng xếp hạng uy tín, khi được tiếp cận đúng, chỉ là công cụ tham chiếu để nhận diện điểm mạnh, khoảng trống của chính mình”.
Cùng quan điểm, PGS Nghiêm Xuân Huy, Giám đốc Viện Đào tạo số và Khảo thí (ĐH Quốc gia Hà Nội), cảnh báo về những hệ lụy của “trò chơi xếp hạng” (gaming) vốn đang gây nhiều băn khoăn trong xã hội. Đó là việc gian lận khai báo cơ sở công tác (affiliation), bắt tay tự trích dẫn chéo hay vận động hành lang đầy thực dụng trong các cuộc khảo sát.
Ông Huy nói: “Con đường đi tắt có thể mang lại thứ hạng tức thời, nhưng sẽ không thể ở lại lâu dài. Chỉ có đi lên bằng chất lượng thực sự mới tạo ra sự phát triển bền vững”.
Tại hội thảo, bà Phạm Thanh Hảo, Phó hiệu trưởng Trường ĐH VinUni đã nêu lên một thực trạng dáng suy ngẫm: Việt Nam hiện đang là nước nhập khẩu ròng (Net importer) tri thức với tỷ lệ thâm hụt lên tới 11/1. “Khoảng 250.000 sinh viên Việt Nam đi du học nước ngoài, nhưng chúng ta chỉ đón khoảng 20.000 sinh viên quốc tế đến. Trái lại, nước láng giềng Malaysia đang thặng dư xuất khẩu giáo dục với tỷ lệ 2,5/1 (đón 130.000 sinh viên quốc tế và chỉ cử đi 55.000 người)”, bà Hảo nói.
Theo bà Hảo, quốc tế hóa thực chất không đơn thuần là ký kết bề nổi, thu hút vài sinh viên trao đổi mà là cả quá trình xây dựng một đại học có năng lực tạo ra tri thức, nhân tài và các giá trị được thế giới đón nhận. Quốc tế hóa không phải để “quốc tế hơn”, mà là để trở nên giá trị hơn với thế giới.
Còn bà TS Lê Mai Lan, Chủ tịch Hội đồng trường Trường ĐH VinUni cho rằng, một bài học lớn trong xây dựng thương hiệu đại học toàn cầu chính là sự kiên định chiến lược. Và hơn thế, cần có tư duy quản trị “đánh đổi”, bởi nếu một nhà lãnh đạo muốn ưu tiên tất cả mọi việc thì thực tế sẽ không có việc nào là ưu tiên.
Đối với VinUni, trường chấp nhận đánh đổi chi phí đào tạo cực kỳ cao để giữ mô hình tinh gọn, kiểm soát chặt chẽ quy mô dưới 3.500 sinh viên nhưng dồn toàn lực thu hút đội ngũ giáo sư tinh hoa toàn cầu và nâng tỷ lệ học viên sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ) lên đến 40%.
Bà Lê Mai Lan cũng cho rằng, bức tranh cạnh tranh xếp hạng quốc tế thực chất không phải cuộc đua nội bộ giữa các trường trong nước, mà là cuộc đối đầu sòng phẳng với các hệ thống giáo dục được đầu tư khổng lồ tại châu Á, Trung Đông và toàn cầu. Để giáo dục đại học Việt Nam không bị tụt lại phía sau, các trường cần phải dựa vào “công thức” ba chân kiềng: nội lực – trợ lực – hợp lực.
Trong đó nội lực của mỗi trường là nền tảng cốt lõi. Sự trợ lực cơ chế chính sách từ Chính phủ và các tổ chức quốc tế giúp đại học Việt Nam tăng tốc. Còn tinh thần hợp lực, đoàn kết giữa các đại học – doanh nghiệp mới là thứ định hình nên vị thế vững chắc của cả quốc gia trên bản đồ tri thức toàn cầu.
Danh sách do Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt đầu tháng 5. Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, dẫn đầu với 9 chương trình kỹ sư và 6 chương trình thạc sĩ, thuộc các lĩnh vực Khoa học Sự sống, Kỹ thuật, Sản xuất và Chế biến, Kiến trúc và Xây dựng.
Nhóm chỉ có một chương trình được phê duyệt là Đại học Kinh tế TP HCM, Sư phạm Hà Nội, Tôn Đức Thắng, VinUni.
Theo chuẩn đào tạo chương trình kỹ sư, thạc sĩ tài năng lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học) do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành hồi tháng 9/2025, chương trình kỹ sư tài năng có ít nhất 180 tín chỉ, nhiều hơn 30 so với thông thường. Trong đó, ít nhất 8 tín chỉ được đào tạo tại doanh nghiệp. Với chương trình thạc sĩ tài năng, người học phải hoàn thành ít nhất 60 tín chỉ nếu đã tốt nghiệp đại học cùng nhóm ngành.
Đội ngũ giảng viên phải có từ 90% tiến sĩ trở lên. Ngoài ra, quá trình đào tạo có giảng viên quốc tế tham gia. Nếu không đáp ứng các điều kiện trên, chương trình bị đình chỉ tuyển sinh.
Về phía người học, luận văn tốt nghiệp phải gắn với nhiệm vụ nghiên cứu cấp Bộ trở lên hoặc đề tài nghiên cứu hợp tác với doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược (AI, Blockchain, mạng di động 5G/6G, điện toán đám mây, robot và tự động hóa, chip bán dẫn...)...
Danh sách 90 chương trình kỹ sư, thạc sĩ tài năng lĩnh vực STEM như sau:
Theo Đề án được Chính phủ phê duyệt tháng 5/2025, một trong những mục tiêu đến năm 2030, 35% tổng số sinh viên theo học khối ngành STEM, xây dựng 100 chương trình kỹ sư, thạc sĩ và 100 chương trình tiến sĩ tài năng.
Các trường sẽ được đầu tư nâng cấp phòng thí nghiệm, công nghệ, tạo điều kiện thu hút giảng viên giỏi ở nước ngoài về làm việc; tăng cường quyền tự chủ trong thu hút nhóm xuất sắc vào các vị trí quản lý học thuật gắn với bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư... Trong khi đó, người học được miễn, giảm học phí, ưu tiên học bổng ở mức cao nhất.
UBND TP Hà Nội vừa ban hành kế hoạch 272/KH-UBND về triển khai sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập trên địa bàn.
Theo đó, các trường mầm non, tiểu học và THCS thuộc UBND cấp xã quản lý sẽ được tổ chức theo ba mô hình: trường một cấp học đa cơ sở, trường liên cấp tiểu học - THCS và trường liên cấp tiểu học - THCS - THPT tiên tiến, hiện đại do Sở GD&ĐT trực tiếp quản lý.
Thống kê hiện trạng quy hoạch mạng lưới trường, lớp, học sinh, giáo viên tiểu học năm học 2025-2026 của Sở GD&ĐT Hà Nội cho thấy, toàn thành phố có 617 trường THCS công lập, 14.341 lớp và 609.670 học sinh.
Năm học 2025-2026, Hà Nội có 31.912 cán bộ, giáo viên, nhân viên tại 617 trường THCS công lập. Trong đó, có 1.401 cán bộ quản lý, 25.723 giáo viên, 344 giáo viên đoàn đội và 4.788 nhân viên.
Xét theo khu vực nội thành, trong nhóm 10 phường có nhiều trường THCS nhất, phường Hà Đông hiện có quy mô lớn nhất thành phố với 10 trường, 17.412 học sinh và 790 cán bộ, giáo viên.
Tiếp đến là phường Giảng Võ với 10.997 học sinh tại 6 trường, xếp ngay phía sau là phường Từ Liêm với 10.453 học sinh, cũng chỉ có 6 trường THCS công lập. Hai địa phương khác có quy mô lớn là phường Tương Mai (9.330 học sinh) và phường Yên Hòa (9.308 học sinh), đều có 6 trường.
Đáng chú ý, số liệu cho thấy sự chênh lệch khá lớn giữa các địa phương có cùng số lượng trường. Cùng có 6 trường THCS, nhưng phường Giảng Võ có gần 11.000 học sinh, Từ Liêm hơn 10.400 học sinh, trong khi phường Hai Bà Trưng chỉ có 6.745 học sinh.
Trong nhóm các địa phương có 5 trường THCS công lập, Thanh Xuân có quy mô lớn nhất với 8.783 học sinh, tiếp đến là Tây Hồ với 8.116 học sinh và Cầu Giấy với 7.451 học sinh.
Không chỉ khác biệt về số học sinh, quy mô đội ngũ giáo viên cũng có sự chênh lệch đáng kể. Phường Hà Đông hiện có 790 cán bộ, giáo viên, cao nhất trong nhóm 10 phường khu vực nội thành. Phường Giảng Võ có 579 nhân sự giáo dục, Yên Hòa có 484 người, trong khi Từ Liêm có 453 người dù quy mô học sinh gần tương đương Giảng Võ.
Nếu xét trên toàn thành phố, xã Đông Anh và xã Phú Xuyên là hai địa phương có nhiều trường THCS công lập nhất, cùng 11 trường.
Hiện trạng trường, lớp, học sinh, giáo viên và nhân viên trường THCS công lập trên địa bàn TP Hà Nội năm học 2025-2026:
Theo Kế hoạch 272, Hà Nội yêu cầu sau khi sắp xếp, mỗi xã, phường phải có ít nhất một trường mầm non, tiểu học và THCS; không sáp nhập trường nếu điều kiện đi lại không bảo đảm; giảm tối thiểu 50% đầu mối quản lý nhưng không giảm số lớp, không ảnh hưởng đến việc học của học sinh và tăng số lượng giáo viên trực tiếp giảng dạy. Các địa phương phải gửi đề án sắp xếp về Sở GD&ĐT trước ngày 26/7 và hoàn tất việc ban hành quyết định trước ngày 10/8.
Theo đó, Sở GD&ĐT TPHCM sẽ mở cổng tra cứu kết quả khảo sát tại địa chỉ: htttps://tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn/dang-ky-khao-sat
Tên đăng nhập là mã định danh của học sinh, mật khẩu là ngày tháng năm sinh của học sinh định dạng ddmmyyyy.
Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên TPHCM tổ chức mở rộng quy mô khảo sát vào lớp 6 sau sáp nhập, bao gồm cả khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu đối với Trường THCS Nguyễn An Ninh.
Các trường được TPHCM tổ chức khảo sát lớp 6 vào năm nay gồm: THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, phường Sài Gòn; THCS Hoa Lư, phường Tăng Nhơn Phú; THCS Bình Thọ, phường Thủ Đức; THCS Trần Quốc Toản, phường Bình Trưng; THCS Nguyễn An Ninh, phường Tam Thắng, với tổng số gần 8.400 học sinh tham gia.
Trong đó, Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa có mức tỷ lệ chọi cao nhất lên đến 1/12 khi có 4.225 thí sinh đăng ký dự khảo sát, với 350 chỉ tiêu.
Kế đến là Trường THCS Bình Thọ với mức chọi là 1/3,67 khi có 1.157 thí sinh đăng ký dự khảo sát, chỉ tiêu 315 học sinh.
Trường THCS Nguyễn An Ninh với mức chọi 1/2,9 khi ghi nhận 812 thí sinh đăng ký dự khảo sát, chỉ tiêu 280 học sinh.
Các trường THCS Hoa Lư, THCS Trần Quốc Toản với mức chọi tương đương nhau với 1/2,8 khi ghi nhận lần lượt là 1.186 thí sinh đăng ký dự khảo sát với chỉ tiêu 420 học sinh và 981 thí sinh đăng ký dự khảo sát với chỉ tiêu 350 học sinh.
Về công tác tổ chức, Sở GD&ĐT TPHCM phụ trách tổ chức khảo sát đối với Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa. Các trường còn lại do UBND phường tổ chức.
Năm nay, đề khảo sát vào lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa được giữ ổn định như các năm trước.
Bài khảo sát sẽ diễn ra trong thời gian 90 phút, gồm phần trắc nghiệm 20 câu (làm trong thời gian 30 phút); phần tự luận (làm trong thời gian 60 phút). Trong đó, phần tự luận gồm 3 nội dung: Khảo sát năng lực tiếng Anh (nghe hiểu, đọc hiểu, viết) bằng tiếng Anh; Khảo sát năng lực toán học và tư duy logic bằng tiếng Việt; Khảo sát năng lực đọc hiểu và làm văn làm bài bằng tiếng Việt.
Với đề khảo sát vào lớp 6 của 4 trường còn lại được giữ cấu trúc tương tự đề khảo sát vào lớp 6 của Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, tuy nhiên với phần khảo sát năng lực tiếng Anh (phần tự luận) chỉ có đọc và viết, sẽ không kiểm tra năng lực nghe hiểu của thí sinh (không có phần thi nghe).
