Quả vả không chỉ là một món ăn dân dã quen thuộc mà còn được xem như một “kho tàng” dinh dưỡng tự nhiên. Ngày nay, loại quả này ngày càng thu hút sự quan tâm khi được nhắc đến trong cả y học cổ truyền lẫn các nghiên cứu hiện đại về sức khỏe.
Theo kinh nghiệm dân gian kết hợp với một số bằng chứng khoa học, quả vả mang lại nhiều tác động tích cực cho cơ thể. Nhờ tính mát và giàu chất xơ, quả có thể hỗ trợ nhuận tràng, thanh nhiệt, giảm ho, cải thiện tiêu hóa và kích thích cảm giác thèm ăn. Đây cũng là thực phẩm phù hợp cho những người gặp vấn đề về táo bón, khó tiêu hay rối loạn tiêu hóa.
Không dừng lại ở đó, các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên trong quả vả còn góp phần giảm viêm, hỗ trợ bảo vệ gan, mắt và giúp cơ thể ổn định đường huyết ở mức nhẹ. Một số nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận khả năng kháng khuẩn của loại quả này, giúp hạn chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.
Ở góc độ dinh dưỡng, quả vả được đánh giá có lợi cho tim mạch nhờ chứa kali cùng các axit béo tốt như omega-3 và omega-6, giúp hỗ trợ điều hòa huyết áp. Hàm lượng calo thấp nhưng giàu chất xơ khiến loại quả này trở thành lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng. Đồng thời, các khoáng chất như sắt và canxi cũng góp phần hỗ trợ phòng thiếu máu và duy trì hệ xương chắc khỏe.
Ngoài ra, quả vả còn được nhắc đến với nhiều lợi ích khác như hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa nhờ vitamin C và lượng nước dồi dào, cải thiện giấc ngủ, ổn định tinh thần và hỗ trợ chức năng não bộ. Các flavonoid tự nhiên trong quả cũng được cho là có vai trò bảo vệ tế bào, góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.
Trong y học dân gian, phần chất nhầy của quả còn được sử dụng để hỗ trợ chăm sóc các vấn đề ngoài da như mụn nhọt hay ghẻ lở, nhờ đặc tính làm dịu và hỗ trợ phục hồi da.
Từ một nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, quả vả đang dần được nhìn nhận như một thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, phù hợp với xu hướng ăn uống lành mạnh và cân bằng hiện nay.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, quả vả giúp tạo cảm giác no lâu, từ đó hạn chế lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Việc ăn 1-2 quả trước bữa ăn có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả và duy trì vóc dáng ổn định.
Ổn định huyết áp
Quả vả chứa ít natri nhưng lại giàu kali, đây là sự kết hợp có lợi trong việc hỗ trợ điều hòa huyết áp. Nhờ đó, loại quả này được xem là phù hợp với người có nguy cơ cao huyết áp hoặc đang cần duy trì tim mạch khỏe mạnh.
Tốt cho xương khớp
Hàm lượng canxi trong quả vả góp phần hỗ trợ phòng ngừa loãng xương. Bên cạnh đó, kali không chỉ giúp ổn định huyết áp mà còn góp phần duy trì mật độ xương, giúp hệ xương chắc khỏe hơn theo thời gian.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Lượng chất xơ dồi dào trong quả vả giúp cải thiện hoạt động của hệ tiêu hóa, thúc đẩy nhu động ruột và giảm tình trạng táo bón. Tuy nhiên, nên sử dụng với lượng vừa phải để tránh gây khó chịu đường ruột.
Tốt cho thị lực
Quả vả chứa vitamin A dưỡng chất quan trọng giúp duy trì sức khỏe đôi mắt. Việc bổ sung thực phẩm giàu vitamin A có thể góp phần hỗ trợ thị lực và giảm nguy cơ suy giảm chức năng mắt theo tuổi tác.
Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng quả vả thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính, trong đó có ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh. Ngoài ra, các dưỡng chất trong quả còn góp phần tăng cường sức khỏe tổng thể và hỗ trợ chức năng não bộ, giúp giảm mệt mỏi và cải thiện trí nhớ.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, quả vả xanh có thể được chế biến như rau sống, thái lát ăn kèm nước chấm hoặc trộn gỏi. Quả cũng có thể dùng để kho, nấu hầm cùng thịt giúp tăng giá trị dinh dưỡng.
Một số món ăn như gỏi vả, sườn heo hầm vả hoặc móng giò hầm vả được xem là bổ dưỡng, đặc biệt phù hợp với phụ nữ sau sinh nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa và bồi bổ cơ thể. Quả vả chín cũng có thể phơi khô, chế biến thành mứt hoặc sên đường, phù hợp làm món ăn tốt cho người lớn tuổi.
Dù có nhiều lợi ích, việc sử dụng quả vả cần có liều lượng hợp lý. Ăn quá nhiều trong một lần có thể gây đầy bụng, khó tiêu. Do chứa lượng đường tự nhiên khá cao, trẻ nhỏ ăn nhiều có nguy cơ sâu răng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Ngoài ra, do có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết, người có thể trạng yếu hoặc đang có vấn đề về huyết áp cần thận trọng khi sử dụng, tránh lạm dụng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Ngày 15/7, Trung tâm Y tế Diễn Châu (Nghệ An) cho biết, trên địa bàn vừa ghi nhận thêm một trường hợp tử vong nghi do bệnh dại sau khi bị chó cắn nhưng không tiêm vắc-xin phòng bệnh.
Nạn nhân là anh N.V.H. (SN 1981, trú xã Quảng Châu, Nghệ An).
Theo ngành y tế, trong thời gian làm việc tại Lào, anh H. mua một con chó về làm thịt và không may bị chó cắn. Sau tai nạn, anh không đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm vắc-xin phòng dại.
Khoảng ba tháng sau, anh H. xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại. Dù được đưa đến cơ sở y tế điều trị, bệnh nhân đã không qua khỏi.
Đây là trường hợp tử vong nghi do bệnh dại thứ hai được ghi nhận tại Nghệ An trong thời gian ngắn. Trước đó, đầu tháng 6/2026, ông N.V.V (SN 1957, trú xã Bạch Hà, Nghệ An) cũng tử vong nghi do bệnh dại sau khoảng 5 tháng bị chó nhà cắn.
Theo điều tra của ngành y tế, sau khi bị chó cắn, ông V. không tiêm vắc-xin phòng dại mà tự điều trị bằng thuốc nam. Chỉ khoảng 5 ngày sau khi cắn người, con chó đã chết. Đến khi xuất hiện các biểu hiện như sợ nước, sợ gió, nôn và kích thích, bệnh nhân được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi.
Sau khi ghi nhận các trường hợp trên, ngành y tế đã phối hợp với chính quyền địa phương rà soát các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền các biện pháp phòng, chống bệnh dại.
Theo khuyến cáo của ngành y tế, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại gây ra, lây từ động vật sang người chủ yếu qua vết cắn, vết cào hoặc nước bọt của động vật mắc bệnh tiếp xúc với vết thương hở hoặc niêm mạc. Một khi bệnh dại đã lên cơn, hầu như không còn khả năng cứu chữa.
Để phòng bệnh, ngay sau khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc dại cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở, người dân cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn bằng cồn 70% hoặc dung dịch i-ốt và đến cơ sở y tế gần nhất để được đánh giá nguy cơ, chỉ định tiêm vắc-xin phòng dại và huyết thanh kháng dại nếu cần.
Ngành y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự điều trị bằng thuốc nam, không đắp lá lên vết thương và không chờ theo dõi con vật hoặc đợi xuất hiện triệu chứng mới đi tiêm phòng. Đồng thời, cần tiêm phòng dại định kỳ cho chó, mèo nhằm bảo vệ sức khỏe của gia đình và cộng đồng.
Ngày 3-7, tại quảng trường Long Châu (tỉnh Vĩnh Long), Ban Chỉ đạo các chương trình, chiến dịch tình nguyện thanh niên tỉnh Vĩnh Long tổ chức lễ ra quân cao điểm Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026.
Theo Tỉnh Đoàn Vĩnh Long, chiến dịch diễn ra từ tháng 5 đến hết tháng 8, cao điểm trong tháng 7, với sự tham gia của hơn 5.500 chiến sĩ tình nguyện. Đến nay, 25 đơn vị trong và ngoài tỉnh đã kết nối, hỗ trợ trực tiếp cho 22 xã, phường.
Tại lễ ra quân, các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm trao hơn 6 tỉ đồng để thực hiện các công trình thanh niên.
Ngay sau lễ phát động, tuổi trẻ Vĩnh Long đồng loạt triển khai nhiều hoạt động vì cộng đồng như hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tích hợp VNeID, xóa điểm đen môi trường, thăm Mẹ Việt Nam anh hùng, trao 30 góc học tập, 40 suất học bổng cho học sinh khó khăn.
Nhiều công trình an sinh cũng được khởi động, gồm 10 căn nhà tình thương, nhà nhân ái và công trình "Nhà vệ sinh cho em" tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười đề nghị các cấp bộ Đoàn - Hội lựa chọn công trình, phần việc bám sát nhu cầu thực tế của người dân, ưu tiên xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo đảm an sinh xã hội để chiến dịch đạt hiệu quả thiết thực.
"Qua nhiều năm triển khai, Chiến dịch thanh niên tình nguyện hè đã tạo nên sức lan tỏa sâu rộng, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, nhận được sự quan tâm đồng hành của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội", bà Mười nói.
Giữa mùa hè oi bức, nước dừa trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người nhờ vị ngọt thanh, cảm giác giải khát tức thì và lời truyền miệng rằng đây là "thức uống tự nhiên bổ dưỡng". Tuy nhiên, một người đàn ông 69 tuổi tại Đan Mạch đã tử vong chỉ sau đúng 1 ngày nhập viện vì loại nước này.
Theo thông tin được chia sẻ, nạn nhân chỉ uống một ngụm nhỏ nước dừa bằng ống hút. Sau khi nhận thấy nước dừa có vị lạ, người này dừng uống. Khoảng 3 giờ sau, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng sốt cao, đổ mồ hôi, nôn mửa, sau đó rơi vào trạng thái lú lẫn và tử vong do phù não nặng dù đã được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Kết quả xét nghiệm mẫu nước dừa phát hiện sự hiện diện của nấm Arthrinium saccharicola, một loài nấm có khả năng sinh độc tố axit 3-nitropropionic (3-NPA) - chất độc thần kinh nguy hiểm.
Theo các chuyên gia, khi xâm nhập vào cơ thể, độc tố này có thể làm rối loạn quá trình sản xuất năng lượng của tế bào, gây tổn thương nghiêm trọng hệ thần kinh trung ương, dẫn đến co giật, rối loạn vận động, hôn mê và phù não cấp.
Các chuyên gia độc chất học cũng cảnh báo độc tố do loài nấm này tạo ra có độc lực rất mạnh. Chỉ cần một lượng nhỏ xâm nhập vào cơ thể cũng có thể gây suy đa cơ quan tiến triển nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Tiến sĩ Yang Chen-chang, Giám đốc Khoa Độc chất học lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), cho biết các loại quả có hàm lượng nước, đường và khoáng chất cao như dừa hay mía là môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nóng ẩm của mùa hè.
Chuyên gia cũng lưu ý nhiều người cho rằng quả dừa còn nguyên vỏ cứng có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài. Tuy nhiên, nếu để ở nhiệt độ thường, nước dừa có thể bắt đầu biến chất và lên men sau 1-2 ngày.
Đáng chú ý, một số độc tố do nấm sinh ra không làm thay đổi rõ rệt màu sắc hoặc mùi vị của nước dừa ở giai đoạn đầu, khiến người sử dụng khó nhận biết.
Tiến sĩ Yang khuyến cáo người tiêu dùng tuyệt đối không sử dụng nước dừa nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Về mùi vị: Nước dừa tươi chuẩn luôn có vị ngọt thanh đặc trưng và mùi thơm nhẹ dễ chịu. Nếu nếm thử thấy có vị chua, vị chát lạ, mùi thối hoặc mùi lên men tựa như rượu thì phải nhổ bỏ ngay lập tức.
- Về cấu trúc và màu sắc: Nước dừa an toàn phải trong suốt hoặc hơi đục nhẹ tự nhiên. Khi nước dừa chuyển sang màu sẫm, đục ngầu, xuất hiện tình trạng đặc quánh, vón cục hoặc có cặn lơ lửng bám quanh thành quả thì tuyệt đối không được sử dụng.
Quy tắc cốt lõi để phòng ngừa ngộ độc là toàn bộ dừa quả sau khi mua về cần được đưa vào bảo quản lạnh ở nhiệt độ dưới 4 độ C ngay lập tức để ức chế hoàn toàn sự phát triển của nấm mốc. Dừa nguyên quả lưu trữ trong ngăn mát tủ lạnh cũng chỉ nên sử dụng tối đa trong vòng 2 đến 3 tuần. Riêng đối với dừa đã chặt vát đầu hoặc nước dừa tươi đã đổ ra ly, thời gian bảo quản an toàn là không quá 24 giờ trong tủ lạnh.
Các chuyên gia lưu ý thêm, người mắc bệnh thận hoặc có dấu hiệu suy thận như phù chân, tiểu ít, mệt mỏi kéo dài nên hạn chế uống nước dừa thường xuyên. Nguyên nhân là thận yếu khó đào thải lượng kali dư thừa, làm tăng nguy cơ rối loạn điện giải và ảnh hưởng tim mạch.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng lưu ý người bị huyết áp thấp không nên uống quá nhiều nước dừa. Loại nước này có thể hỗ trợ làm giảm huyết áp tự nhiên, khiến một số người xuất hiện tình trạng chóng mặt, choáng váng hoặc mất sức, đặc biệt trong ngày nắng nóng.
Ngoài ra, người thường xuyên lạnh bụng, tiêu chảy hoặc rối loạn tiêu hóa cũng nên cẩn trọng. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nước dừa có tính mát, nếu dùng khi bụng đói hoặc uống liên tục trong thời gian ngắn có thể khiến hệ tiêu hóa nhạy cảm bị kích thích.
Các chuyên gia khuyến nghị, người khỏe mạnh chỉ nên uống nước dừa với lượng vừa phải, khoảng 1 quả mỗi ngày. Nếu có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc điều trị, nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên nước dừa để đảm bảo an toàn.
