“Giữa cái nắng ‘như thiêu như đốt’ tại TP.HCM, trong khi phần lớn người dân tìm cách trốn nóng thì những tiểu thương bán nước giải khát và dịch vụ giải trí lại bước vào mùa làm ăn bận rộn nhất năm. Câu hỏi kinh doanh gì mùa nắng nóng đã có lời giải đáp.
Theo ghi nhận tại một công viên nước trên đường Đặng Thúc Vịnh (H.Hóc Môn cũ, TP.HCM), ngay từ sáng, khu vực này đã tấp nập người ra vào. Bãi giữ xe kín chỗ, từng gia đình dẫn theo trẻ nhỏ tay xách balo, áo phao, đồ bơi, háo hức bước vào bên trong.
Phía trong, không khí nhộn nhịp từ tiếng nước đổ từ các máng trượt, tiếng trẻ em cười đùa. Những hồ nước xanh mát luôn kín người, các khu trò chơi gần như cũng ít có khoảng trống. Nhân viên bán vé làm việc liên tục khi nhiều người xếp hàng đợi tới lượt mua vé.
Anh Nguyễn Tường Duy (37 tuổi), nhân viên làm việc tại đây, cho biết: “Vào những ngày cao điểm, chúng tôi có thể đón từ 2.000 – 3.000 khách, trong khi ngày thường chỉ khoảng 1.000 khách. Đây là thời điểm mà hầu hết các công viên nước đều ‘ăn nên làm ra’”.
Công viên nước mở cửa từ 8 giờ 30 đến 19 giờ 30, nhưng trong những ngày nắng nóng, cường độ làm việc của nhân viên tăng lên đáng kể. “Nhân viên phải làm việc hết công suất, từ bán vé, hướng dẫn khách đến đảm bảo an toàn tại các khu trò chơi”, anh Duy nói.
Theo anh, lượng khách không chỉ tập trung vào cuối tuần mà còn tăng mạnh vào các ngày trong tuần. “Nhiều gia đình sau khi đón con đi học về cũng ghé qua đây chơi. Có nhiều khách quen, tuần đến 4–5 lần”, anh cho biết.
Với mức giá vé từ 60.000 – 70.000 đồng vào ngày thường, tăng thêm 10.000 đồng vào cuối tuần và dịp lễ, nhiều gia đình vẫn sẵn sàng chi trả để đổi lấy không gian giải nhiệt cho con trẻ.
Ngồi dưới mái che quan sát con vui chơi, chị Phạm Thanh Tuyền (38 tuổi, ngụ đường Trần Thị Dối, TP.HCM) cho biết công viên nước là lựa chọn quen thuộc của gia đình mỗi khi trời nắng. “Tôi ở gần đây nên rảnh là đưa con đến. Mùa này bé nào cũng thích đi chơi nước, vừa mát vừa được vận động”, chị Tuyền chia sẻ.
Vào những ngày nắng nóng gay gắt, không khó để bắt gặp các hàng bán nước giải khát luôn tấp nập khách. Ghi nhận tại một hàng bán nước giải khát trên đường Tô Hiến Thành (Q.10 cũ), chúng tôi không khỏi bất ngờ khi thấy những bã mía chất cao thành đống, dù thời điểm này mới chỉ hơn đầu giờ chiều.
Theo ghi nhận, quầy nước lúc nào cũng có khách ra vào liên tục, người đứng chờ, người vừa nhận ly nước mát lạnh đã vội vã rời đi. Chủ quầy là vợ chồng chị Mai Thị Lệ (30 tuổi), quê Nam Định cũ. Chị cho biết đã bán nước giải khát tại đây hơn 3 năm. Quầy của chị có nhiều loại nước giải nhiệt như trà trái cây, nước rau má, trà tắc… nhưng đắt hàng nhất vẫn là nước mía.
“Hiện tại, mỗi ngày mình bán được khoảng 2 tạ mía. Nắng nóng nên ai cũng muốn uống nước nhiều để giải khát”, chị Lệ chia sẻ trong khi tay vẫn thoăn thoắt ép mía, thêm đá, đóng nắp ly cho khách. Thời điểm đầu giờ chiều, khách ghé mua nước ngày càng đông. Chị Lệ cùng em trai gần như không có phút nghỉ tay. Người này vừa rời đi thì người khác đã tới, dòng khách nối nhau liên tục.
“Những ngày nắng nóng cao điểm có thể bán được 700 – 800 ly nước, gấp đôi so với mùa mưa. Tôi mở bán từ 10 giờ sáng đến đêm, nhưng vào đợt nắng nóng này gần như không có thời gian nghỉ, ngay cả ăn cơm cũng tranh thủ”, chị nói.
Theo chị Lệ, khung giờ “vàng” thực sự là vào buổi chiều tan tầm và buổi tối. “Doanh thu những ngày cao điểm đạt khoảng 6 – 7 triệu đồng. Tuy nhiên, chi phí cũng tăng vì giá nguyên liệu như tắc, đường, ly nhựa đều nhích lên. Sau khi trừ hết, lợi nhuận còn khoảng 30 – 40%”, chị cho biết.
Không chỉ các quầy nước ở các trục đường lớn, những quán nhỏ trong hẻm cũng hưởng lợi rõ rệt từ thời tiết. Tại một quán nước trên đường Cô Giang (Q.Phú Nhuận cũ), chị Nguyễn Lê Kim Phụng (37 tuổi), cho biết lượng khách mùa này tăng đáng kể.
Hiện tại, chị đang bán các loại nước giải khát như: nước mía, nước sâm, các loại trà trái cây… “Riêng nước mía, mỗi ngày tôi bán được khoảng 100 ly và 30 chai 1 lít, chưa kể các loại nước khác. Tổng thể tăng khoảng 50 – 60% so với ngày thường”, chị Phụng nói.
Điểm đáng chú ý là hành vi tiêu dùng của người dân vào những ngày nắng nóng cũng thay đổi. Theo chị Phụng, nếu trước đây khách thường đến mua trực tiếp, thì nay lượng đơn hàng qua các ứng dụng giao đồ ăn tăng mạnh. “Trời nắng nóng có lẽ nhiều người ngại ra đường nên đặt online nhiều hơn, chị Phụng nói.
Để tận dụng cơ hội, chị còn làm thêm các loại kem mát lạnh, vừa đa dạng sản phẩm, vừa tăng thu nhập.
Tại đường Tây Thạnh (Q.Tân Phú cũ), xe nước cam của Lê Văn Tuấn (27 tuổi) hoạt động gần như liên tục. Khách đi đường ghé lại mua nước cam ép hoặc cam trái không ngớt. Những lúc vắng khách, Tuấn tranh thủ ép nước cam sẵn để kịp phục vụ.
“Mùa này là mùa mình bán được nhất. Nước cam ép giá từ 10.000 – 15.000 đồng, cam trái thì 35.000 đồng/3 kg”, Tuấn cho biết. Theo Tuấn, mỗi ngày có thể bán hết khoảng 100 kg cam, gấp đôi so với mùa mưa. Tuy nhiên, nguồn cung lại không dồi dào như nhu cầu. “Ai cũng bán được nên việc lấy hàng khó hơn, giá cũng cao hơn bình thường. Nhưng nhờ bán được nhiều nên thu nhập cũng tăng”, Tuấn nói.
Cục Bản quyền tác giả - Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch vừa có Công văn số 314/BQTG-QL&HTQT về việc thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, có đề nghị "không khai thác, sử dụng trái phép quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng". Vậy chia sẻ lại biểu diễn của nghệ sĩ lên mạng xã hội có vi phạm bản quyền?
Là fan của nhiều ca sĩ như Mỹ Tâm, Bùi Công Nam, HIEUTHUHAI, Phan Mai Thiên Anh (28 tuổi, ngụ P.Tân Định, TP.HCM), cho biết bản thân thường chia sẻ lại các video nhạc được đăng công khai trên Facebook hoặc YouTube để thể hiện sự yêu thích với thần tượng. Khi biết thông tin về văn bản mới của Cục Bản quyền tác giả, Thiên Anh cũng băn khoăn liệu hành động của mình có vi phạm hay không?
"Với các hình, video đã được chính chủ công khai, mình chia sẻ kèm đường dẫn chính thức để người xem có thể ủng hộ tác giả. Mình nghĩ việc chia sẻ video biểu diễn chỉ mang tính lan tỏa thông tin, thể hiện tình cảm với ca sĩ nên chắc không có gì sai, cũng hơi băn khoăn", Anh nói.
Cùng quan điểm, Nguyễn Trí Dũng (27 tuổi, ngụ P.Vườn Lài, TP.HCM), cho rằng những video biểu diễn, phim hay bài hát đã được công khai trên Facebook hoặc YouTube thì việc chia sẻ lại thường không có vấn đề. Tuy nhiên, với các nội dung trả phí hoặc giới hạn người xem, đăng lại có thể bị xem là vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. "Mình cũng hơi lo lắng, nên cũng phải rà soát lại vì biết đâu trước đây từng chia sẻ những video có thể vi phạm bản quyền", Dũng nói.
Trong khi đó, Đỗ Hồng Nhung (25 tuổi, ngụ P.Phú Thuận, TP.HCM) cho biết bản thân chỉ chia sẻ những thông tin tích cực về nghệ sĩ với bạn bè, người thân. "Khi quyền sở hữu trí tuệ được chú trọng, việc chia sẻ lại nội dung của người khác cũng có khả năng dẫn đến vi phạm vì các thông tin đó vốn thuộc quyền đăng tải của chủ sở hữu", Nhung nói.
Ở góc nhìn khác, anh Phạm Gia Thiện (28 tuổi, ngụ P.Chánh Hưng, TP.HCM) cho rằng nếu nội dung đã được đăng tải công khai và có sẵn tính năng chia sẻ, điều đó phần nào thể hiện mong muốn lan tỏa rộng rãi của người đăng. "Miễn nội dung không vi phạm pháp luật hay thuần phong mỹ tục thì việc người hâm mộ chia sẻ để thể hiện sự yêu thích là điều có thể chấp nhận được", Thiện bày tỏ.
Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLaw (P.Đống Đa, TP.Hà Nội), cho biết các nội dung như video biểu diễn, MV ca nhạc, bản ghi âm hay hình ảnh nghệ sĩ đều là đối tượng được bảo hộ theo luật Sở hữu trí tuệ. Chủ sở hữu có độc quyền trong việc sao chép, phân phối và truyền đạt tác phẩm đến công chúng. Hành vi sử dụng chính chức năng "share" (chia sẻ), "repost" (đăng lại link) của các nền tảng để dẫn người xem về bài đăng gốc thường không bị coi là xâm phạm bản quyền vì người dùng không tạo ra bản sao mới của tác phẩm. Ngược lại, nếu tải nội dung về rồi đăng lại dưới dạng bài đăng mới ("reup"), hành vi này đã bao gồm việc sao chép và truyền đạt lại tác phẩm đến công chúng. Nếu không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền hoặc không thuộc trường hợp ngoại lệ theo luật định, đây có thể bị xem là hành vi vi phạm.
Trước ý kiến cho rằng chỉ đăng lại và không kiếm tiền từ nội dung đó thì không vi phạm, ông Hà cho rằng việc sử dụng với mục đích cá nhân hay phi thương mại không đương nhiên loại trừ trách nhiệm pháp lý. Pháp luật chỉ cho phép một số ngoại lệ rất hạn chế như trích dẫn hợp lý để bình luận, phê bình hoặc phục vụ giảng dạy và phải đáp ứng những điều kiện chặt chẽ", ông Hà nhấn mạnh.
Theo ông Hà, một số hành vi dễ bị xem là xâm phạm quyền tác giả và có nguy cơ bị xử lý mạnh hơn theo tinh thần Công điện 38/CĐ-TTg gồm: tải video, MV, phim hoặc bản ghi âm về rồi đăng lại nguyên vẹn; reup nội dung để tăng lượt theo dõi, kiếm doanh thu quảng cáo; livestream lại chương trình có bản quyền; cắt ghép nội dung để xây dựng fanpage, kênh TikTok hoặc YouTube nhằm thu hút người xem. Đặc biệt, cơ quan quản lý hiện chú ý nhiều hơn đến các hành vi khai thác nội dung có hệ thống và mang yếu tố thương mại trên môi trường số. Những cá nhân hoặc tổ chức vận hành nhiều tài khoản để reup phim, âm nhạc hay video giải trí nhằm kiếm tiền từ quảng cáo hoặc tăng tương tác sẽ có nguy cơ bị xử lý cao hơn nhiều so với người dùng thông thường chia sẻ đơn lẻ vì mục đích cá nhân.
Luật sư Hà cho rằng nhiều người hiện vẫn hiểu chưa đúng việc "ghi nguồn", "tag nghệ sĩ" hoặc "không kiếm tiền" không đồng nghĩa với việc được tự do sử dụng nội dung có bản quyền. Trong nhiều trường hợp, dù không thu phí trực tiếp, hành vi đăng tải lại vẫn có thể bị xem là xâm phạm nếu ảnh hưởng đến quyền khai thác của chủ sở hữu hoặc giúp tài khoản tăng độ phủ, tương tác và mang lại lợi ích gián tiếp.
"Trong bối cảnh Chính phủ đang tăng cường thực thi quyền tác giả trên môi trường số, bạn trẻ dùng mạng xã hội nên ưu tiên sử dụng các công cụ chia sẻ chính thức của nền tảng, hạn chế tải xuống rồi đăng lại nội dung nguyên vẹn, đồng thời cẩn trọng với các hoạt động reup có tính thường xuyên hoặc nhằm mục đích xây dựng kênh, kiếm tương tác và doanh thu", ông Hà nói.
Chương trình được triển khai với mong muốn góp phần nâng cao nhận thức chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ em đồng bào dân tộc thiểu số – nhóm đối tượng còn gặp nhiều hạn chế trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế và kiến thức dinh dưỡng phù hợp.
Trong khuôn khổ chương trình, 300 em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn tại phường Ba Ngòi đã được kiểm tra sức khỏe tổng quát, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và tư vấn chuyên sâu bởi đội ngũ bác sĩ, dược sĩ của Bệnh viện đa khoa khu vực Cam Ranh. Những trường hợp có vấn đề về sức khỏe được hỗ trợ cấp phát thuốc miễn phí theo chỉ định của bác sĩ. Đồng thời, gần 300 phần quà sức khỏe do Pharmacity và MHD Pharma tài trợ cũng được trao đến các em tham gia chương trình.
Những hoạt động trên không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ trước mắt mà còn hướng đến việc xây dựng nền tảng sức khỏe bền vững cho trẻ em tại địa phương, góp phần mang đến sự chăm sóc thiết thực cả về thể chất và tinh thần cho trẻ em.
Bên cạnh hoạt động thăm khám, phụ huynh còn tham gia buổi tọa đàm với chủ đề "Vai trò của men tiêu hóa trong việc hỗ trợ hệ tiêu hóa và tăng cường khả năng hấp thu dinh dưỡng ở trẻ em", qua đó được cập nhật thêm kiến thức chăm sóc dinh dưỡng hằng ngày nhằm cải thiện thể trạng và hỗ trợ sự phát triển toàn diện cho trẻ nhỏ.
Chương trình cùng hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ em Việt Nam, góp phần xây dựng nền tảng sức khỏe bền vững cho thế hệ công dân tương lai của đất nước.
Danh hiệu thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM) là cái kết đẹp cho hành trình đại học của An. Ít ai biết rằng khởi đầu của An tại giảng đường không hề suôn sẻ. Cô từng trượt hai nguyện vọng quan trọng để rồi bước vào ngành kinh tế và quản lý công với không ít hụt hẫng.
Thế nhưng cú sốc lớn hơn đến ngay những ngày đầu nhập học. Do không vượt qua bài kiểm tra tiếng Anh đầu vào nên An bị giới hạn tín chỉ. Học kỳ đầu tiên của An chỉ được đăng ký tối đa 11 thay vì 16-20 tín chỉ.
Không chỉ vậy, An kể bản thân còn trải qua cảm giác "bị bỏ lại phía sau" khi liên tục gặp thất bại: rớt các câu lạc bộ mong muốn tham gia, có học kỳ điểm khá tốt nhưng vẫn không đủ điều kiện nhận học bổng vì vướng rào cản ngoại ngữ...
Chính giai đoạn tưởng như bất lợi khi bị giới hạn tín chỉ lại trở thành bước đệm quan trọng cho sự thay đổi của An. "Khi áp lực về số lượng môn học giảm xuống, mình có thêm thời gian để nhìn lại bản thân và tìm ra cách học phù hợp hơn", cô nói.
Thay vì học thụ động, An bắt đầu chuyển sang xem trước bài, đọc tài liệu, hệ thống lại kiến thức ngay sau buổi học. Cô nàng cũng học cách quản lý thời gian, sắp xếp ưu tiên và kiên trì với mục tiêu dài hạn.
Bước ngoặt thực sự đến vào cuối năm nhất, khi An hoàn thành chứng chỉ TOEIC 4 kỹ năng; trong đó bài thi nghe và đọc đạt 835/990 điểm ngay lần thi đầu tiên. Nhờ vậy, An không chỉ được gỡ bỏ giới hạn tín chỉ mà còn lấy lại sự tự tin.
Sau khi lấy lại sự tự tin trong học tập, An bắt đầu bước vào giai đoạn "tăng tốc". Cô nàng chủ động đăng ký học tối đa tín chỉ trong các học kỳ chính, đồng thời học thêm cả học kỳ hè để theo kịp tiến độ. Khối lượng kiến thức tăng lên đáng kể, nhưng nhờ phương pháp học đã được điều chỉnh từ trước, An vẫn duy trì được kết quả ổn định.
Theo An, chìa khóa không nằm ở việc học quá nhiều, mà là học một cách chủ động và đều. Phương pháp của An khá rõ ràng: chuẩn bị bài trước khi lên lớp, ngồi bàn đầu để giữ tập trung, chủ động trao đổi với giảng viên và sau giờ học thì hệ thống lại kiến thức bằng cách riêng của mình. Thay vì học dàn trải, cô tập trung vào những nội dung cốt lõi và luyện tập qua bài tập, đề thi.
Với An, điều quan trọng không phải là bắt đầu nhanh hay chậm, mà là có đủ bền bỉ để tiếp tục hay không. Những thay đổi lớn không đến từ bước nhảy vọt, mà bắt đầu từ những hành động nhỏ mỗi ngày. Hiện tại, An làm việc tại một doanh nghiệp thương mại điện tử hoạt động chủ yếu ở thị trường châu Âu và châu Mỹ, nơi cô bắt đầu từ vị trí thực tập sinh và được giữ lại làm nhân viên chính thức.
Đánh giá về sinh viên của mình, tiến sĩ Phạm Mỹ Duyên, giảng viên khoa Kinh tế, Trường ĐH Kinh tế - Luật, cho biết bà ấn tượng với tinh thần học tập chủ động và khả năng tự khám phá của An.
"Trong quá trình học tập, An luôn thể hiện khả năng phản biện, tranh biện trong mỗi bài học. Sự nổi bật của em không chỉ ở trên lớp mà còn ở các hoạt động ngoại khóa, các cuộc thi học thuật. Em tham gia nghiên cứu khoa học, tập viết báo và dấn thân trong nhiều hoạt động toàn diện", bà chia sẻ.
