NASA vừa công bố Cẩm nang hướng dẫn căn cứ Mặt Trăng (MBUG) gồm 9 trang, nêu chi tiết những công việc mà cơ quan này cần thực hiện để xây dựng căn cứ hoạt động lâu dài ở cực nam Mặt Trăng. Theo MBUG cùng một số tài liệu cũ, NASA sẽ thực hiện hàng chục vụ phóng tàu và đổ bộ, triển khai thành ba giai đoạn. Cơ quan này chưa tiết lộ bao nhiêu trong số đó có phi hành đoàn, nhưng cho biết sẽ bắt đầu với chuỗi nhiệm vụ không người lái.
Giai đoạn 1 gồm 25 vụ phóng và 21 lần hạ cánh nhằm thiết lập khả năng tiếp cận thường xuyên và ổn định đến bề mặt Mặt Trăng. Theo kế hoạch Xây dựng Căn cứ Mặt Trăng do NASA công bố ngày 24/3, giai đoạn này dự kiến hoàn thành năm 2029.
Giai đoạn 2, dự kiến diễn ra năm 2029-2032, gồm 27 vụ phóng và 24 lần hạ cánh, hướng đến xây dựng hạ tầng ban đầu cho căn cứ Mặt Trăng và các nhiệm vụ chở người hai lần mỗi năm.
Giai đoạn 3, từ năm 2032 đến một thời điểm chưa xác định, sẽ có thêm 29 vụ phóng và 28 lần hạ cánh để thiết lập công nghệ vận chuyển hàng hóa qua lại, đồng thời duy trì sự hiện diện liên tục của con người trên Mặt Trăng.
NASA nổi tiếng với thành tựu đưa con người đổ bộ Mặt Trăng trong chương trình Apollo 54 năm trước. Tuy nhiên, việc xây căn cứ ở cực nam thiên thể này đi kèm với nhiều thách thức hơn, bắt đầu từ những điều cơ bản như nguồn điện ổn định.
Theo MBUG, cực nam Mặt Trăng có môi trường ánh sáng khác biệt đáng kể so với những cao nguyên và đồng bằng gần xích đạo mà phi hành gia Apollo từng ghé thăm. Tại đây, Mặt Trời sẽ luôn ở vị trí thấp so với đường chân trời và tạo bóng đổ dài. Điều này gây khó khăn cho quá trình sản xuất điện, đồng thời khiến các hệ thống phải trải qua những khoảng thời gian dài rất lạnh và tối.
NASA cần nắm thông tin chính xác về điều kiện ánh sáng và hiệu suất của pin quang điện để chọn các thiết bị năng lượng phù hợp. Chúng cũng cần đủ bền để chịu được việc tiếp xúc với bụi Mặt Trăng tích điện sắc nhọn. Bên cạnh đó, NASA cần hiểu rõ môi trường Mặt Trăng để vận hành máy phát nhiệt đồng vị phóng xạ – loại pin hạt nhân tạo ra nhiệt và điện. Kế hoạch dài hạn của cơ quan này về năng lượng bao gồm việc xây lò phản ứng hạt nhân trên Mặt Trăng.
Việc đổ bộ Mặt Trăng với tần suất dày như kế hoạch mới sẽ gặp nhiều trở ngại. MBUG lưu ý rằng NASA cần phát triển hệ thống hạ cánh chính xác có thể hoạt động ở địa hình với tầm nhìn kém và hệ thống tránh chướng ngại vật.
Ngoài ra, còn nhiều ẩn số ít được đề cập trong tài liệu như phản ứng của cơ thể người khi sống dài ngày trong môi trường Mặt Trăng. Điều này bao gồm tác động của bụi Mặt Trăng, trọng lực nhỏ, tia vũ trụ gây ung thư cùng với những thách thức liên quan đến duy trì sự sống, tập thể dục, dinh dưỡng.
NASA cho biết, họ đang nỗ lực lấp đầy nhiều khoảng trống về công nghệ và dữ liệu, đồng thời chú ý đến những yếu tố cần phát triển trong chương trình Mặt Trăng để phục vụ mục tiêu xa hơn là đưa người lên Sao Hỏa. Những yếu tố này gồm dữ liệu về sức khỏe phi hành gia trong không gian sâu và phát triển hệ thống năng lượng hạt nhân trên bề mặt Mặt Trăng.
Ngoài công nghệ, một vấn đề lớn khác là chi phí. Vài năm qua, NASA đã gặp khó khăn trong việc đưa con người trở lại Mặt Trăng. Bất chấp thành công của Artemis II, chương trình Artemis đang đội ngân sách (tiêu tốn hơn 100 tỷ USD đến nay) và chậm tiến độ so với mục tiêu ban đầu là đưa người đổ bộ Mặt Trăng năm 2024.
Chỉ hai ngày sau vụ phóng tàu chở phi hành đoàn Artemis II, Nhà Trắng đã đề xuất cắt giảm 23% ngân sách của NASA, tương đương khoảng 5,6 tỷ USD. Dù NASA tuyên bố sẽ xây căn cứ Mặt Trăng với chi phí 20 tỷ USD, chỉ riêng chi phí ước tính cho một tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS), tên lửa mạnh nhất của NASA, đã là 2,5 tỷ USD.
Dù vậy, Jared Isaacman, Giám đốc NASA, vẫn đang nỗ lực đẩy mạnh các hoạt động Mặt Trăng nhằm hiện thực hóa mục tiêu của NASA với Mặt Trăng và Sao Hỏa. Tại Hội nghị chuyên đề Vũ trụ 2026 diễn ra ở Colorado Springs ngày 14/4, Isaacman nói NASA làm tốt nhất khi “theo đuổi và đạt được những điều gần như bất khả thi”. Ông nói: “Chúng tôi muốn đưa nhiều thứ đáp xuống Mặt Trăng, nếu một số thất bại thì cũng không sao. Chúng tôi sẽ học hỏi từ đó”.
Theo Interesting Engineering, một nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Chiba (Nhật Bản) vừa công bố bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu suất của pin mặt trời perovskite, một công nghệ đang được xem là ứng viên tiềm năng thay thế silicon trong tương lai.
Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã tập trung giải quyết một trong những vấn đề lớn nhất của pin perovskite: sự suy giảm hiệu suất do các khuyết tật vi mô trong cấu trúc vật liệu. Những khuyết tật này thường khiến các electron bị "mắc kẹt", làm giảm khả năng chuyển đổi ánh sáng thành điện năng.
Để khắc phục, các nhà khoa học đã phát triển một phương pháp xử lý bề mặt và tối ưu cấu trúc tinh thể, giúp giảm đáng kể các điểm lỗi bên trong vật liệu. Nhờ đó, dòng điện tạo ra trở nên ổn định hơn, đồng thời hạn chế thất thoát năng lượng trong quá trình vận hành.
Kết quả đạt được đáng chú ý khi hiệu suất chuyển đổi năng lượng của pin perovskite đã được cải thiện rõ rệt, tiến gần hơn đến các mức hiệu suất cao nhất từng ghi nhận trong phòng thí nghiệm. Quan trọng hơn, sự cải tiến này không chỉ dừng ở hiệu suất mà còn giúp tăng độ ổn định - yếu tố vốn là rào cản lớn đối với việc thương mại hóa công nghệ.
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cách tiếp cận của nhóm nghiên cứu. Thay vì thay đổi hoàn toàn vật liệu, họ tập trung vào việc tinh chỉnh các lớp giao diện trong cấu trúc pin, vốn là khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển điện tích nhưng thường bị bỏ qua trong các thiết kế trước đây.
Cách làm này mang lại lợi ích kép khi vừa cải thiện hiệu suất, vừa giữ được quy trình sản xuất tương đối đơn giản. Kết quả là công nghệ mới có thể được tích hợp vào dây chuyền sản xuất hiện có mà không cần thay đổi quá nhiều, từ đó giúp giảm chi phí triển khai trong thực tế.
Pin mặt trời perovskite từ lâu thu hút sự chú ý nhờ khả năng sản xuất với chi phí thấp và tính linh hoạt cao, nhưng độ bền kém và hiệu suất không ổn định đã khiến công nghệ này gặp khó khăn trong việc ứng dụng rộng rãi. Tuy nhiên, nghiên cứu từ Nhật Bản cho thấy những hạn chế đó đang dần được khắc phục.
Dù vẫn còn cần thêm thời gian để kiểm chứng trong điều kiện thực tế, bước tiến này được xem là một tín hiệu tích cực cho tương lai của năng lượng mặt trời. Nếu tiếp tục được cải thiện, pin perovskite không chỉ giúp giảm chi phí điện mà còn mở rộng khả năng ứng dụng, từ các tấm pin truyền thống đến những bề mặt linh hoạt trong đô thị.
Trong cộng đồng công nghệ, bàn phím cơ từ lâu không còn là một thiết bị nhập liệu đơn thuần mà đã trở thành một thú chơi đầy nghệ thuật. Điểm làm nên sự khác biệt chính là các loại switch nằm dưới mỗi phím bấm (keycap). Chúng được mã hóa bằng màu sắc để người dùng dễ dàng nhận diện cảm giác gõ và âm thanh đặc trưng.
Nếu bạn là một game thủ thường xuyên phải thực hiện các thao tác nhanh như chớp, các dòng switch tuyến tính (Linear) như Red (đỏ) hay Yellow (vàng) là lựa chọn số một. Với lực nhấn nhẹ và hành trình trơn tru, chúng giúp đôi tay bạn lướt đi trên phím mà không gặp bất kỳ trở lực nào. Trong khi đó, switch Black (đen) với lực nhấn nặng hơn lại là lựa chọn ưa thích của những người cần sự chính xác tuyệt đối trong nhập liệu.
Đối với những người làm nghề viết lách, việc nghe tiếng 'click' mỗi khi nhấn phím khá thú vị. Switch Blue (xanh dương) mang lại cảm giác phản hồi mạnh, giúp bạn biết chắc chắn mình đã gõ đúng ký tự. Tuy nhiên, hãy cân nhắc kỹ nếu bạn làm việc trong văn phòng đông người, vì âm thanh của nó có thể làm phiền đến đồng nghiệp.
Nếu vừa muốn chơi game, vừa muốn làm việc văn phòng, switch Brown (nâu) chính là 'điểm chạm' lý tưởng. Nó có khấc phản hồi (tactile bump) giúp tăng độ chính xác nhưng lại không phát ra tiếng ồn khó chịu như switch Blue. Đây được xem là loại switch phổ thông dành cho những người mới bắt đầu dấn thân vào con đường phím cơ.
Bên cạnh các màu cơ bản, thị trường còn xuất hiện những loại switch 'độc lạ' như Silver (tốc độ siêu nhanh), Clear (lực nhấn siêu nặng) hay Green (tiếng kêu cực đại). Sự đa dạng này cho phép mỗi cá nhân tự tạo ra một chiếc bàn phím mang đậm bản sắc riêng, phục vụ chính xác thói quen và sở thích của mình.
Việc hiểu rõ ý nghĩa của các màu sắc của switch không chỉ giúp bạn làm việc năng suất hơn mà còn biến mỗi giây phút ngồi trước máy tính trở thành một trải nghiệm đầy cảm hứng.
Theo PhoneArena, tại hội thảo tài chính diễn ra tại Thâm Quyến tuần này, Zheng Jun, CTO bộ phận Hệ thống tài chính của Huawei, xác nhận dòng điện thoại cao cấp Mate 90 sắp tới của hãng sẽ trang bị bộ vi xử lý thuộc dòng Kirin thế hệ mới. Mẫu chip chưa có tên cụ thể này sẽ giúp Mate 90 đạt hiệu năng và tốc độ xử lý ngang ngửa với các đối thủ đang sử dụng chip 3 nm trên thị trường, đánh dấu bước ngoặt lớn của Huawei kể từ khi trình làng điện thoại Mate 60 Pro năm 2023.
Do hạn chế từ chính phủ Mỹ, Huawei không thể tiếp cận các hệ thống quang khắc tia cực tím bước sóng cực ngắn (EUV) - thiết bị cốt lõi để chế tạo vi xử lý tiên tiến có kích thước bóng bán dẫn siêu nhỏ.
Để giải bài toán đó, Huawei tìm ra hướng đi hoàn toàn mới áp dụng Định luật mở rộng Tau (Tau Scaling Law) kết hợp kiến trúc LogicFolding. Trong đó, thay vì cố gắng thu nhỏ kích thước bóng bán dẫn và dàn phẳng chúng trên mặt phẳng silicon như cách làm truyền thống, cấu trúc LogicFolding xếp chồng các thành phần của chip lên nhau theo chiều dọc. Trong khi đó, mục tiêu của Tau Scaling là chuyển dịch trọng tâm từ thu nhỏ bóng bán dẫn sang tối ưu hóa thời gian truyền tín hiệu. Bằng cách rút ngắn tối đa khoảng cách di chuyển của dữ liệu giữa các tầng linh kiện, chip có thể giảm đáng kể thời gian thực thi và mức tiêu thụ điện năng, từ đó nâng hiệu suất tổng thể một cách vượt trội.
Thông số rò rỉ cho thấy dòng chip xử lý Kirin mới sẽ sở hữu mật độ 238 triệu bóng bán dẫn trên mỗi mm², tăng 53,5% so với thế hệ trước. Nhờ xếp chồng, chip hứa hẹn hiệu năng tổng thể và hiệu suất năng lượng của nhân tăng 41%, tần số xung nhịp cao nhất tăng 12,7%.
Huawei đặt mục tiêu đến năm 2031 có thể áp dụng kỹ thuật này để sản xuất hàng loạt các dòng chip có sức mạnh tương đương tiến trình 1,4 nm. Giới chuyên gia nhận định "tương đương" đồng nghĩa chip Huawei vẫn khó có thể tối ưu tuyệt đối về lượng điện tiêu thụ và nhiệt độ như chip do TSMC hay Samsung sản xuất thực trên tiến trình 1,1 nm, tuy nhiên đây vẫn là thành tựu công nghệ đáng kinh ngạc.
Trước đó, năm 2023, Huawei gây chấn động ngành công nghệ toàn cầu khi ra mắt điện thoại Mate 60 Pro sử dụng chip Kirin 9000S tiến trình 7 nm do công ty Trung Quốc SMIC sản xuất, đánh dấu sự trở lại của kết nối 5G trên điện thoại Huawei sau vài năm bị Mỹ cô lập.
Bất chấp việc bị cắt đứt nguồn cung dịch vụ Google (GMS) và phải tự phát triển hệ điều hành HarmonyOS cùng hệ sinh thái riêng, Huawei đang chứng minh được sức sáng tạo và khả năng sống bền bỉ. Hãng cũng đang dẫn đầu thị phần điện thoại màn hình gập toàn cầu với 48%.
Việc trang bị chip với kiến trúc đột phá trên dòng Mate 90 cho thấy Huawei đang tự chủ công nghệ cốt lõi và sẵn sàng thách thức đối thủ như Apple hay Samsung trong phân khúc cao cấp.
