Ngày 17/5, China Telecom công bố gói cước mới, nhưng thay vì theo megabyte hay gigabyte, nhà mạng này dựa trên token, hướng đến những khách hàng đang sử dụng mô hình AI, từ người dùng thông thường đến nhà phát triển và doanh nghiệp.
Trong đó, gói dành cho người tiêu dùng được thiết kế cho tác vụ hàng ngày, bắt đầu từ 9,9 nhân dân tệ (1,45 USD) mỗi tháng với 10 triệu token, tăng dần về giá và dung lượng, cao nhất đến 49,9 nhân dân tệ (7,3 USD) mỗi tháng với 80 triệu token. Các gói dành cho doanh nghiệp, hỗ trợ lập trình và triển khai tác nhân AI, có giá từ 39,9 nhân dân tệ (5,85 USD) đến 299,9 nhân dân tệ (44 USD), với hạn mức token 15-250 triệu.
Token là đơn vị cơ bản của AI, gồm văn bản, mã hoặc dữ liệu mà một mô hình trí tuệ nhân tạo xử lý hoặc tạo ra. Giống như việc phát video trực tuyến tiêu tốn megabyte, việc yêu cầu chatbot AI viết bài luận, gỡ lỗi mã hoặc tạo hình ảnh cũng tiêu tốn token. Một token tương đương với khoảng bốn ký tự, hoặc xấp xỉ ba phần tư của một từ, trong khi một triệu token tương đương với độ dài của toàn bộ bộ sách Harry Potter. Theo Global Times, trong các ngôn ngữ như tiếng Trung Quốc, một ký tự có thể được chia thành 2-3 token. Xử lý một hình ảnh độ phân giải cao có thể tiêu tốn của mô hình AI từ 200 đến hơn 1.000 token.
China Telecom đang kết hợp các gói cước token của mình với mô hình trí tuệ nhân tạo độc quyền có tên TeleChat, cùng một số hệ thống bên thứ ba như Zhipu AI GLM-5 và DeepSeek-V3.2, với nhiều tùy chọn bổ sung tăng cường khả năng kết nối và an ninh mạng. “Chúng tôi đang lấy hoạt động kinh doanh token làm trọng tâm chiến lược, thúc đẩy sự chuyển dịch từ kết nối dữ liệu sang các dịch vụ thông minh”, Chủ tịch China Telecom Ke Ruiwen cho biết trên website công ty.
Hai nhà mạng lớn khác của Trung Quốc là China Unicom và China Mobile cũng tìm cách chuyển đổi token thành đơn vị tính phí để bán cho khách hàng, tương tự cách từng làm với dữ liệu di động. Dù vậy, thay vì triển khai ở quy mô toàn quốc, cả hai thử nghiệm ở một số khu vực. Chẳng hạn, chi nhánh China Unicom Thượng Hải cuối tuần trước giới thiệu gói cước token mới kèm quà tặng. Từ tháng 4, China Mobile triển khai gói cước tại một số tỉnh, như cung cấp 7,5 triệu token với giá 15 nhân dân tệ (2,2 USD) mỗi tháng tại tỉnh Cát Lâm.
Đầu tháng này, Shanghai Telecom cũng ra mắt gói dịch vụ điện toán AI dựa trên token, trong đó có gói trả tiền theo mức sử dụng với một nhân dân tệ mua được 250.000 điểm hạn mức, tương đương 250.000 token nhập liệu trên mô hình Kimi-K2.5. Người dùng có thể truy cập hơn 30 mô hình AI phổ biến thông qua giao diện lập trình ứng dụng tiêu chuẩn và thanh toán qua hóa đơn điện thoại.
Shanghai Unicom cũng giới thiệu dịch vụ token dành riêng cho các công ty một người (OPC) qua gói Token Plan, Coding Plan, ban đầu được dùng thử miễn phí.
Theo SCMP, trong khi các công ty viễn thông đóng vai trò “nhà tổng hợp”, tức bán quyền truy cập vào nhiều mô hình AI khác nhau, doanh nghiệp “cha đẻ” mô hình AI chủ yếu cung cấp dịch vụ độc quyền.
Theo China Daily, chiến lược của các công ty phù hợp với sự bùng nổ về nhu cầu token tại Trung Quốc. Theo số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc tháng 3, hơn 140.000 tỷ token đã được sử dụng mỗi ngày tại quốc gia tỷ dân, tăng gấp 1.000 lần so với đầu 2024. Báo cáo cho biết, việc chi phí mô hình AI ngày càng tăng bắt đầu gây áp lực lên nhà phát triển và doanh nghiệp. Vấn đề gợi nhớ đến những ngày đầu của Internet di động, khi tốc độ chậm và phí cao sau đó nhường chỗ cho dữ liệu di động giá rẻ và dễ tiếp cận sau khi mạng 4G và 5G triển khai.
Giới chuyên gia đánh giá, xu hướng bán gói token AI xuất hiện trong bối cảnh thị trường AI Trung Quốc tăng trưởng nhanh sau thành công của các mô hình nội địa. Sự phổ biến của chatbot như Tencent Yuanbao, Alibaba Qwen hay Doubao của ByteDance khiến nhu cầu sử dụng token AI tăng mạnh, từ trò chuyện, viết code đến tạo hình ảnh và video.
Nhiều nhà mạng Trung Quốc tìm kiếm “nguồn doanh thu kế tiếp” trong bối cảnh thị trường data di động dần chững lại. Hãng nghiên cứu Omdia nhận định đây là quá trình chuyển dịch từ “bán kết nối Internet” sang “bán năng lực AI”. Một số nhà mạng còn kết hợp token AI với kết nối mạng và các lớp bảo mật thành gói dịch vụ trọn bộ. Theo Reuters, các công ty công nghệ Trung Quốc cũng đang tăng tốc đầu tư vào hạ tầng AI và chip nội địa nhằm đáp ứng nhu cầu token ngày càng tăng.
Mô hình này được đánh giá có nhiều điểm tương đồng với cách GitHub Copilot hay OpenAI triển khai “AI credit”, nhưng đưa xuống tầng viễn thông đại chúng. Theo Hello China Tech, điều này có thể thay đổi vai trò các nhà mạng trong tương lai, trở thành “trạm phân phối AI” cho người dùng phổ thông thay vì chỉ cung cấp dịch vụ Internet như trước.
"Ý định của chúng tôi là cung cấp công cụ sáng tạo hữu ích, giúp mọi người có quyền kiểm soát cách người khác kết nối với nội dung công khai của họ. Chúng tôi đã tiếp nhận phản hồi rằng tính năng không đáp ứng kỳ vọng và đã khóa nó hoàn toàn", Meta cho biết hôm 10/7.
Thông báo được đưa ra ba ngày sau khi công ty triển khai công cụ tạo ảnh miễn phí Muse Image - mô hình tạo ảnh đầu tiên của Meta Superintelligence Labs. Một tính năng gây chú ý trong Muse Image là cho phép chỉnh sửa ảnh của các tài khoản Instagram khác, miễn là nội dung đó được đặt ở chế độ công khai. Người dùng chỉ cần gắn thẻ tài khoản, sau đó Muse sẽ lấy ảnh trong tài khoản đó để tạo sản phẩm AI.
Chính sách của Meta nêu rõ "mọi người có thể sử dụng nội dung Instagram của bạn để tạo nội dung mới bằng công cụ AI của Meta" và người dùng cũng không nhận được thông báo nếu hành động này diễn ra.
Ngay sau khi ra mắt, tính năng trên đã gây lo ngại về quyền riêng tư. Meta khi đó khẳng định, nếu muốn ngăn người khác tạo ảnh AI từ bài đăng trên Instagram mà không cần chuyển tài khoản sang chế độ riêng tư, người dùng có thể điều chỉnh trong phần cài đặt.
Hannah Einbinder, diễn viên từng giành giải Emmy, chỉ trích tính năng, cho rằng nó được kích hoạt tự động và kêu gọi người theo dõi nhanh chóng vô hiệu hóa.
Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh - Liên đoàn Nghệ sĩ Truyền hình và Phát thanh Mỹ (SAG-AFTRA), công đoàn đại diện cho khoảng 170.000 diễn viên và chuyên gia truyền thông, cũng hối thúc các thành viên không sử dụng tính năng mới của Muse Image.
"Không thể chấp nhận phương án nào ngoài cho phép người dùng Instagram lựa chọn một cách rõ ràng và minh bạch về cách sử dụng hình ảnh của họ. Đây là sai lầm nghiêm trọng", tổ chức này cho hay.
SAG-AFTRA sau đó hoan nghênh Meta vì quyết định loại bỏ tính năng trên khỏi công cụ Muse Image.
Ngoài Muse Image, Meta cũng thông báo đang phát triển Muse Video và sẽ sớm ra mắt. Công cụ có khả năng tuân thủ tốt câu lệnh, đạt độ trung thực hình ảnh và tính nhất quán theo thời gian cao. Nhóm phát triển đang cải thiện những phần chưa tốt như đồng bộ hóa âm thanh - hình ảnh và chuyển động nhanh chính xác về mặt vật lý.
Trước đây, Meta sử dụng mô hình của bên thứ ba như Midjourney và Black Forest Labs để hỗ trợ nhiều tính năng tạo ảnh và video trong Meta AI. Công ty cho biết sẽ dùng mô hình mới của mình nhằm giảm phụ thuộc vào các công nghệ tương tự.
Đây là quy định được nêu tại Điều 34 Nghị định 174 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin, có hiệu lực từ ngày 1/7.
Cụ thể, thuê bao viễn thông sử dụng giấy tờ có thông tin không chính xác hoặc giấy tờ tùy thân của người khác, giấy tờ chứng nhận pháp nhân của tổ chức khác để giao kết hợp đồng theo mẫu bị phạt 200.000-500.000 đồng với mỗi số thuê bao, nếu vi phạm từ một đến 10 số.
Mức phạt tăng lên 5-10 triệu đồng nếu vi phạm từ 11 đến 200 thuê bao; 10-20 triệu đồng với 201-500 thuê bao và 30-50 triệu đồng nếu từ 501 thuê bao trở lên.
Nghị định còn xử phạt các hành vi không cập nhật việc thay đổi giấy tờ tùy thân; không cập nhật khi phát hiện thông tin thuê bao không chính xác hoặc sau khi nhận thông báo từ nhà mạng. Chủ thuê bao không đề nghị nhà mạng cấp lại hoặc chấm dứt hợp đồng khi làm mất hoặc không còn sử dụng SIM cũng sẽ bị xử phạt. Mức tiền nộp phạt tùy theo số lượng thuê bao.
Đối với các doanh nghiệp viễn thông, nếu vi phạm các quy định về giao kết hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch, lưu giữ và sử dụng thông tin thuê bao, họ có thể chịu mức xử phạt cao nhất lên tới 200 triệu đồng kèm theo đình chỉ phát triển thuê bao mới từ 1 tới 7 tháng.
Theo đại diện Cục Viễn thông, quy định mới nhằm làm rõ trách nhiệm của người đăng ký SIM thuê bao, bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp viễn thông.
Quy định hướng tới xử phạt các trường hợp "cố tình" sử dụng SIM không chính chủ, như cho thuê, cho mượn thông tin cá nhân để đăng ký thuê bao hoặc mua, bán SIM kích hoạt sẵn, không sang tên chính chủ theo quy định. "Đây được xem là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng SIM rác, SIM kích hoạt sẵn thời gian qua", đại diện Cục Viễn thông nhận định.
Trước băn khoăn về việc "Người sử dụng SIM không chính chủ có bị xử phạt nếu đến nhà mạng cập nhật lại thông tin?", đại diện Cục Viễn thông cho hay, người dân chủ động cập nhật thông tin thuê bao sẽ không bị xử lý.
Chia sẻ với VnExpress, đại diện Cục Viễn thông cho biết, các chủ thuê bao sẽ chịu "trách nhiệm liên đới" khi SIM bị sử dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật, hoặc nằm trong danh sách SIM kích hoạt sẵn của các điểm kinh doanh sai phạm. Chẳng hạn, trong quá trình thanh tra một điểm kinh doanh SIM, người đứng tên số điện thoại kích hoạt sẵn có thể bị mời đến xác minh, làm rõ trách nhiệm.
Theo cơ quan quản lý, cùng với quy định xử phạt, người dân hiện có thể tra cứu toàn bộ số thuê bao đứng tên mình trên ứng dụng VNeID, xác nhận các số đang sử dụng, phát hiện, chủ động loại bỏ những thuê bao không thuộc quyền kiểm soát.
Đại diện Cục Viễn thông cho rằng, việc người dùng di động chủ động xác minh và quản lý các số thuê bao đứng tên mình không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân mà còn hạn chế SIM rác, xây dựng môi trường viễn thông an toàn, minh bạch.
Dữ liệu từ đợt tổng rà soát thuê bao năm 2026 cho thấy, hơn 93 triệu số điện thoại đã xác nhận chính chủ trên VNeID, hơn hai triệu số được xác định không chính chủ. Khoảng 18 triệu số điện thoại chưa xác nhận trạng thái sử dụng đã bị khóa chiều gọi đi, từ 15/6. Các số thuê bao này sẽ phải xác thực lại thông tin, nếu không sẽ bị thu hồi và chấm dứt hợp đồng theo quy định.
Khi truy cập website, người dùng tại Việt Nam bắt đầu nhận được thông báo: "Từ ngày 16/4, Messenger.com sẽ chuyển sang facebook.com/messages". Sau thời gian này, khi truy cập vào trang riêng của Messenger, hệ thống sẽ tự động chuyển sang tên miền Facebook.
Dù hai trang có giao diện giống nhau và cùng thuộc Meta, việc chuyển đổi sẽ tác động đến một số người dùng nhất định. Chẳng hạn, nhiều người chỉ dùng nền tảng của Meta để chat và không có nhu cầu truy cập mạng xã hội. Do đó, họ thường khóa tài khoản Facebook, chỉ cài ứng dụng hoặc vào trang Messenger..com Với động thái mới, họ sẽ buộc phải mở lại Facebook, hoặc chỉ sử dụng app.
"Nếu đang dùng Messenger mà không có tài khoản Facebook, bạn có thể tiếp tục trò chuyện trên ứng dụng di động Messenger", Meta khuyến nghị. Nền tảng cũng cho phép khôi phục lịch sử trò chuyện bằng cách nhập mã PIN, sau khi đã tạo bản sao lưu lần đầu trên Messenger.
Đây là bước tiếp theo của Meta trong việc đóng dần các website và ứng dụng trên máy tính. Cuối năm ngoái, công ty cũng đóng ứng dụng Messenger cài trên máy tính Mac và Windows.
Theo TechCrunch, quyết định này giúp Meta giảm chi phí thông qua việc giảm số lượng nền tảng cần duy trì, nhưng gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Trên mạng xã hội như X và Reddit, nhiều người bày tỏ sự thất vọng với điều chỉnh của Meta, bởi họ chỉ có nhu cầu sử dụng trang web Messenger cho công việc hoặc để trò chuyện, trong khi nền tảng lại "ép" phải sử dụng thêm cả Facebook hoặc chuyển sang ứng dụng, đồng nghĩa liên tục phải cầm điện thoại lên mỗi khi cần kiểm tra hoặc trả lời tin nhắn.
Meta chưa giải thích về việc này.
Messenger ra mắt lần đầu với tên gọi Facebook Chat năm 2008, và phát triển thành ứng dụng thuộc Facebook năm 2011. Đến 2014, mạng xã hội loại bỏ chức năng nhắn tin khỏi ứng dụng di động để hướng người dùng đến ứng dụng nhắn tin độc lập. Messenger dần trở thành một nền tảng riêng biệt, tách khỏi Facebook và đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái Meta, cùng Instagram, WhatsApp, Threads. Tuy nhiên năm 2023, Meta lại đưa Messenger trở lại ứng dụng Facebook, sau đó dần đóng cửa các ứng dụng, website của Messenger trên máy tính.
