Tôi chưa làm xong thủ tục ly hôn với chồng là người nước ngoài. Vì vậy mấy năm nay tôi mua nhà, đất đều nhờ bạn bè, người thân đứng tên giúp để tránh rắc rối.
Việc nhờ người thân đứng tên nhà, đất có thể gặp những rủi ro gì, tôi phải làm gì để hạn chế thấp nhất rủi ro và bảo vệ tài sản của mình? (một bạn đọc).
Thạc sĩ Ngô Gia Hoàng, giảng viên Trường đại học Luật TP.HCM, trả lời:
Không ít người nhờ bạn bè, người thân đứng tên khi mua nhà, đất như một giải pháp tình thế để tránh vướng mắc pháp lý. Lý do có thể là sự ràng buộc của quy định pháp luật (chẳng hạn trước đây người Việt Nam định cư ở nước ngoài chưa được đứng tên sở hữu nhà), việc không đáp ứng điều kiện mua hoặc sở hữu trong một số trường hợp.
Cũng có trường hợp người mua né tránh nghĩa vụ tài chính hoặc hạn chế rủi ro khi phát sinh tranh chấp (trong ly hôn), trở ngại về tín dụng khiến phải nhờ người có hồ sơ vay tốt đứng tên hay để thuận tiện trong việc thực hiện các thủ tục pháp lý về sau…
Đây vẫn là giải pháp tiềm ẩn nhiều rủi ro, có thể khiến người bỏ tiền không còn quyền kiểm soát đối với chính tài sản của mình.
Theo quy định của Luật Đất đai 2024 và Luật Nhà ở 2023, quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở được xác lập trên cơ sở đăng ký và ghi nhận trên giấy chứng nhận (sổ hồng, sổ đỏ).
Người đứng tên trên giấy tờ được pháp luật công nhận là chủ sở hữu hợp pháp. Vì vậy việc nhờ người thân đứng tên hộ tiềm ẩn rủi ro rất lớn, đặc biệt khi phát sinh tranh chấp hoặc xảy ra biến cố ngoài ý muốn.
Rủi ro dễ thấy nhất là người đứng tên có thể không trả lại tài sản. Nhiều trường hợp, sau khi được nhờ đứng tên, người thân có thể thay đổi ý định, phủ nhận thỏa thuận ban đầu hoặc trì hoãn việc sang tên lại.
Tiếp theo, việc định đoạt tài sản trở nên bị động và phụ thuộc. Khi cần bán, thế chấp hoặc thực hiện các giao dịch khác, do chỉ có người sử dụng đất, chủ sở hữu mới có quyền nên người nhờ đứng tên sẽ bị lệ thuộc vào người đứng tên giùm.
Người này có thể đặt ra điều kiện, đòi thêm lợi ích hoặc thậm chí từ chối không hợp tác.
Đáng lo hơn, người đứng tên có thể tự ý định đoạt tài sản. Với tư cách là chủ sở hữu hợp pháp, người đứng tên có toàn quyền chuyển nhượng, thế chấp hoặc tặng cho tài sản mà không cần sự đồng ý của người bỏ tiền.
Khi xảy ra tranh chấp, người bỏ tiền phải chứng minh nguồn tiền và việc nhờ đứng tên, trong khi các chứng cứ này thường khó thu thập hoặc không đầy đủ. Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp người bỏ ra số tiền lớn nhưng vẫn không thể đòi lại tài sản.
Ngoài ra còn tồn tại rủi ro từ bên thứ ba. Nếu người đứng tên giùm phát sinh nghĩa vụ tài chính như vay nợ, bị kiện hoặc thi hành án, tài sản đứng tên họ có thể bị kê biên, xử lý để thanh toán nghĩa vụ.
Ví dụ, trường hợp tài sản đã được thế chấp tại ngân hàng, khi không trả được nợ, bên nhận thế chấp có quyền xử lý tài sản theo quy định.
Rủi ro khác là tranh chấp phát sinh trong quan hệ hôn nhân của người đứng tên giùm. Nếu người đứng tên giùm có vợ hoặc chồng, tài sản đứng tên họ có thể bị xác định là tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.
Khi ly hôn, tài sản này có thể bị phân chia, làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người bỏ tiền. Khi đó người bỏ tiền phải tham gia tranh chấp và tự chứng minh quyền sở hữu của mình – vốn là việc không dễ dàng.
Cuối cùng, tranh chấp thừa kế cũng là nguy cơ đáng kể. Khi người đứng tên mất, tài sản trở thành di sản và được chia thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc cho vợ/chồng, con hoặc người thừa kế khác của họ.
Người bỏ tiền chỉ có thể yêu cầu bảo vệ quyền lợi nếu chứng minh được mối quan hệ thực tế và thỏa thuận nhờ đứng tên. Quá trình này thường kéo dài, phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt khi phát sinh tranh chấp giữa nhiều người thừa kế.
Khi phát sinh tranh chấp, người nhờ đứng tên có thể khởi kiện yêu cầu tòa án bảo vệ quyền lợi của mình nhưng phải cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh quan hệ nhờ đứng tên giùm. Do đó việc chủ động chuẩn bị và lưu giữ chứng cứ ngay từ đầu là yếu tố hết sức quan trọng.
Các bên nên lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về việc nhờ đứng tên, trong đó xác định cụ thể người bỏ tiền, người đứng tên hộ, mục đích của giao dịch và cam kết hoàn trả tài sản, cam kết không định đoạt tài sản khi chưa có sự đồng ý của bên bỏ tiền…
Văn bản cần có chữ ký đầy đủ của các bên và nên có người làm chứng để tăng giá trị pháp lý. Cách làm này có thể “mất lòng trước” nhưng “được lòng sau”.
Nếu người đứng tên không muốn lập văn bản thỏa thuận hoặc người nhờ đứng tên e ngại ảnh hưởng đến mối quan hệ, thì vẫn nên chủ động lưu giữ các chứng cứ khác như ghi âm việc thỏa thuận, email, tin nhắn trao đổi,… để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi khi cần thiết.
Người nhờ đứng tên cũng cần lưu giữ đầy đủ chứng từ chuyển tiền. Các tài liệu như sao kê ngân hàng, giấy chuyển tiền, biên nhận, hoặc xác nhận giao nhận tiền… sẽ giúp chứng minh ai là người thực sự tạo lập tài sản.
Việc chuyển tiền trực tiếp cho bên bán, kèm theo xác nhận của họ hoặc tài liệu từ bên môi giới, cũng là nguồn chứng cứ có giá trị trong trường hợp xảy ra tranh chấp.
Người bỏ tiền nên cố gắng nắm giữ bản gốc sổ hồng, sổ đỏ để hạn chế khả năng người đứng tên tự ý chuyển nhượng hoặc thế chấp tài sản.
Viện KSND tối cao mới đây truy tố bị can Phạm Vũ Khiêm (Giám đốc Công ty Herbitech) và vợ là Trần Thị Huệ cùng 17 người khác trong vụ án "sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm", "vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "rửa tiền".
Trong đó, bị can Khiêm bị truy tố cả 3 tội danh. Bị can Trần Thị Huệ bị truy tố 2 tội "sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm" và "vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng".
Công ty Herbitech có trụ sở tại P.Nhân Chính (Hà Nội), hoạt động trong lĩnh vực gia công, sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe với nhà máy đặt tại H.Sóc Sơn cũ.
Bị can Phạm Vũ Khiêm là người trực tiếp quản lý toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời giao cho vợ là Trần Thị Huệ tham gia điều hành các mảng kinh doanh, nghiên cứu phát triển và sản xuất.
Bề ngoài, quy trình sản xuất của Herbitech được tổ chức khép kín, từ nghiên cứu công thức, thử nghiệm, đăng ký công bố sản phẩm đến sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, đằng sau lại là hàng loạt thủ đoạn nhằm giảm chi phí, tăng lợi nhuận.
Viện kiểm sát cáo buộc ông Khiêm chỉ đạo nhân viên thay đổi công thức sản xuất so với hồ sơ công bố sản phẩm. Nhiều nguyên liệu dùng để sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe bị cắt giảm, thay thế hoặc giảm hàm lượng hoạt chất chính. Song, hồ sơ công bố vẫn được công ty giữ nguyên để hợp thức hóa.
Kết quả điều tra xác định, Công ty Herbitech đã sản xuất 67 loại sản phẩm giả với tổng số hơn 12,9 triệu đơn vị sản phẩm gồm lọ, chai, hộp và gói.
Số hàng giả trên được công ty bán cho 35 khách hàng với tổng giá trị hơn 10 tỉ đồng, thu lời bất chính gần 1,4 tỉ đồng.
Để đối phó cơ quan chức năng, công ty còn lập song song hai hệ thống hồ sơ sản xuất. Một bộ phản ánh công thức thực tế đã bị thay đổi, bộ còn lại thể hiện đúng hồ sơ công bố nhằm che giấu vi phạm khi thanh tra, kiểm tra.
Kết quả điều tra cho thấy, từ năm 2018 - 2024, Công ty Herbitech có tổng doanh thu bán hàng thực tế hơn 335 tỉ đồng, nhưng chỉ kê khai hơn 145 tỉ đồng, bỏ ngoài sổ sách hơn 190 tỉ đồng, gây thiệt hại về thuế hơn 53 tỉ đồng (sau khi trừ phần doanh thu hàng giả).
Như đã đề cập, thông qua việc lập 2 hệ thống sổ sách kế toán, Công ty Herbitech để ngoài sổ sách, không kê khai với cơ quan thuế hơn 190 tỉ đồng doanh thu bán hàng thực tế.
Dù hoạt động kinh doanh thực tế có lãi, bị can Phạm Vũ Khiêm vẫn chỉ đạo bộ phận kế toán kê khai doanh nghiệp thua lỗ trong nhiều năm liên tiếp. Riêng năm 2018 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 398 triệu đồng.
Cơ quan truy tố xác định tổng lợi nhuận lũy kế của công ty là hơn 54,4 tỉ đồng, có nguồn gốc từ việc che giấu doanh thu và hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả.
Để hợp thức nguồn tiền, ông Khiêm chỉ đạo vợ thành lập Công ty CP dược phẩm Herbitech. Doanh nghiệp này sau đó ký hợp đồng thuê gần 5.000 m2 đất tại tỉnh Phú Thọ nhằm xây dựng nhà máy.
Thực hiện theo thỏa thuận, Công ty CP dược phẩm Herbitech đã thanh toán cho đối tác hơn 12,6 tỉ đồng. Trong số này, hơn 12,3 tỉ đồng có nguồn gốc từ hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả và che giấu doanh thu.
Quá trình điều tra, ông Khiêm thừa nhận hành vi phạm tội cũng như nguồn gốc số tiền sử dụng để đầu tư nhà máy.
Đến nay, các bị can trong vụ án đã nộp tổng số hơn 8 tỉ đồng và vợ chồng bị can Khiêm còn bị kê biên 2 căn chung cư tại Hà Nội.
Tại hội nghị, Phó chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Hà Thị Nga trình bày tờ trình về việc hiệp thương 3 nhân sự giữ chức Phó chủ tịch. Toàn bộ đại biểu tham dự đã biểu quyết thông qua, cử ông Nguyễn Phi Long, bà Lê Thị Thủy và ông Nguyễn Anh Tuấn tham gia Ủy ban, Đoàn Chủ tịch và giữ chức Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa 10, nhiệm kỳ 2024-2029.
Ông Nguyễn Phi Long 50 tuổi, quê Lào Cai, thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Ủy viên dự khuyết khóa 13, Ủy viên Trung ương khóa 14. Ông từng giữ các chức vụ tại Bình Định cũ, như Phó chủ tịch UBND tỉnh, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh. Năm 2022, ông làm Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình, sau đó được điều động giữ chức Phó bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ.
Từ tháng 9/2025, ông giữ chức Phó bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương.
Bà Lê Thị Thủy 62 tuổi, quê Nghệ An, thạc sĩ Luật học, là Ủy viên Trung ương Đảng ba khóa 12 đến 14. Cuối năm 2010, bà giữ chức Phó tổng Thanh tra Chính phủ; năm 2019 được điều động làm Bí thư Tỉnh ủy Hà Nam, nay là tỉnh Ninh Bình.
Từ tháng 2/2025, bà là Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ; đến tháng 3/2026 giữ chức Bí thư Đảng ủy Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.
Ông Nguyễn Anh Tuấn 47 tuổi, quê Thanh Hóa, tiến sĩ Quản lý kinh tế, Ủy viên Trung ương Đảng hai khóa 13, 14, đại biểu Quốc hội hai khóa 15, 16. Ông từng công tác tại Trung ương Đoàn, giữ các chức vụ như Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn. Năm 2022, ông làm Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh, là Bí thư Tỉnh ủy trẻ nhất cả nước thời điểm đó.
Tháng 7/2025, sau sáp nhập Bắc Ninh và Bắc Giang, ông được điều động về Trung ương, giữ chức Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Tháng 3/2026, ông được bầu làm Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.
Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hiện nay là bà Bùi Thị Minh Hoài. Các Phó chủ tịch gồm bà Hà Thị Nga, ông Nguyễn Phi Long, ông Lương Quốc Đoàn, bà Lê Thị Thủy, ông Nguyễn Anh Tuấn, ông Bùi Quang Huy, thượng tướng Bế Xuân Trường và ông Hoàng Công Thủy.
Bộ NN-MT và UBND TP.Hà Nội vừa thống nhất nhiều nội dung định hướng liên quan đến việc tính toán thủy lực, an toàn thoát lũ của sông Hồng, đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Theo đó, các bên cơ bản thống nhất với báo cáo, đề xuất điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng với các nội dung chính về phương án kiến trúc, điều chỉnh tăng tỷ lệ và quy mô diện tích xây dựng tại khu vực bãi sông để đáp ứng các mục tiêu phát triển trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
Khu vực này sẽ là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học công nghệ dọc 2 bên sông.
Đáng chú ý, Bộ NN-MT cùng UBND TP.Hà Nội đã thống nhất việc từng bước di dời, sắp xếp, quy hoạch lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê đáp ứng yêu cầu tái thiết toàn diện, đồng bộ không gian 2 bên sông Hồng theo Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội.
Đối với các làng nghề như làng gốm Bát Tràng, làng gốm Kim Lan, làng rau Văn Đức, làng nghề trồng hoa đào Nhật Tân sẽ được giữ gìn và hồi sinh trong cấu trúc không gian phát triển mới trên cơ sở đảm bảo môi trường sống chất lượng và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
Việc bảo tồn và phát triển làng nghề được định hướng gắn với không gian văn hóa du lịch trải nghiệm, công viên chuyên đề. Việc tái thiết không gian ở và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, phát triển kinh tế sáng tạo phải gắn với bản sắc địa phương, giúp cải thiện điều kiện sống, đảm bảo môi trường sống an toàn, văn minh và bền vững cho người dân ở Bát Tràng, Kim Lan, Văn Đức…
Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện phương án quy hoạch, thiết kế kiến trúc trong trường hợp bất lợi nhất, đặt trong bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu, các cơn bão lịch sử, các hiện tượng thời tiết cực đoạn.
Bộ NN-MT cùng UBND TP.Hà Nội cũng thống nhất phương pháp tiếp cận của dự án để đáp ứng yêu cầu không gian thoát, an toàn lũ trên cơ sở tính toán mô hình thủy lực đảm bảo đầy đủ các số liệu về thủy văn, thủy lực, an toàn lũ, tính toán cốt cao độ thiết kế.
Đồng thời, lồng ghép giải pháp chỉnh trị mực nước sông Hồng phù hợp với mùa mưa lũ, mùa khô cạn; đặt sông Hồng trong tổng thể các con sông qua Hà Nội để có phương án chỉnh trị, khôi phục các dòng sông Tích, sông Nhuệ, sông Đáy…
Cạnh đó, cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu phương án xây đập dâng trên sông Hồng (khu vực phố Hiến, tỉnh Hưng Yên) và trên sông Đuống (phía dưới cống Long Tửu, Hà Nội).
Dự án đầu tư trục đại lộ cảnh quan sông Hồng có quy mô khoảng 11.000 ha, bao gồm trục đại lộ giao thông khoảng 80 km; công viên cảnh quan, vui chơi giải trí khoảng 3.300 ha; giải phóng mặt bằng để tái thiết đô thị khoảng 2.100 ha.
Dự án nằm trên khu vực dọc sông Hồng từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, thuộc địa giới hành chính 19 xã, phường của Hà Nội. Số liệu khảo sát thể hiện có 50.000 hộ dân (khoảng 200.000 người) Hà Nội chịu ảnh hưởng của dự án, bị gián đoạn, xáo trộn về nơi ở, học tập, sản xuất kinh doanh.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 855.000 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2030.
Tại buổi tiếp xúc cử tri ngày 6.5, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết, đối với nhiều xã, phường ven sông, cần xử lý hài hòa giữa bảo tồn đê điều và phát triển kinh tế bãi sông.
Hà Nội đang khẩn trương hoàn thiện quy chế quản lý kiến trúc và quy hoạch chi tiết để người dân sớm ổn định chỗ ở, đồng thời hình thành các công viên rừng, khu sinh thái xứng tầm dọc theo sông Hồng, sông Đuống.
