Nụ hôn của ông Putin định hướng cuộc sống của cậu bé Trung Quốc

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/4 thông báo bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz theo quyết định của Tổng thống Donald Trump.

Quân đội Mỹ tuyên bố sẽ chặn bắt bất cứ tàu nào ra vào khu vực bờ biển tại Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.

Dù vậy, với các chủ tàu, tình hình hiện nay ở Hormuz vẫn quá mù mờ, đến mức nhiều tàu dầu, tàu hàng đã quyết định án binh bất động hoặc quay đầu, tránh đi qua eo biển vào thời điểm này.

"Nhiều chủ tàu đã nói với tôi rằng việc đi qua đó vẫn quá rủi ro", Tim Huxley, chủ tịch tập đoàn vận tải biển Mandarin Shipping, trụ sở ở Hong Kong, nói với CNN. "Ngay cả khi không quan tâm đến giá trị tàu hay hàng hóa, bạn vẫn có 30 thủy thủ trên những con tàu đó. Bạn có dám liều không khi phải đối mặt với khả năng bị cả phía Mỹ lẫn phía Iran nhắm vào?"

Theo bình luận viên Kristie Lu Stout của CNN, lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump "va chạm trực tiếp" với tuyên bố của phía Iran về việc kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu này. Điều đó đồng nghĩa các con tàu sẽ vừa có thể phải đi qua "trạm thu phí" của Iran, vừa bị hải quân Mỹ ngăn chặn.

Việc lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục đình trệ có thể giáng đòn mạnh hơn vào ngành năng lượng thế giới, tạo ra phép thử lớn tiếp theo trong cuộc chiến giữa Washington và Tehran: Liệu bên nào sẽ trụ vững trước những tổn thất kinh tế nếu cuộc đối đầu kéo dài.

Đòn nắn gân

Các quan chức chính quyền Mỹ hôm 12/4 cho hay lệnh phong tỏa đánh dấu bước chuyển mới trong chiến thuật của Washington. Thay vì tiếp tục phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự, cơ sở hạ tầng hay ngành công nghiệp quốc phòng Iran, ông Trump giờ đây tìm cách siết chặt ngành dầu mỏ, nguồn sống của quốc gia này, mặt hàng chiếm hơn 50% tỷ trọng xuất khẩu và gần như toàn bộ nguồn thu ngân sách của Tehran.

Kỳ vọng hàng đầu của Tổng thống Trump là buộc chính phủ Iran phải chấp nhận những điều khoản mà Phó tổng thống JD Vance đã đưa ra trong cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad, Pakistan.

New York Times ngày 13/4 dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ cho biết trong cuộc đàm phán, Washington đã yêu cầu Tehran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm, nhưng Iran chỉ đồng ý ngừng trong tối đa 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề nghị này.

Lệnh phong tỏa được công bố ngay sau khi cuộc đàm phán kết thúc cho thấy Tổng thống Trump dường như tin rằng đòn giáng kinh tế nặng nề sẽ khiến Iran phải khuất phục, theo bình luận viên David Sanger của NYTimes.

Về phía Iran, chiến lược của họ là buộc thị trường toàn cầu phải gánh chịu hệ lụy từ cuộc xung đột. Dù hứng chịu nhiều tổn thất trong 6 tuần giao tranh, Iran vẫn có khả năng gây áp lực lên các nước láng giềng ở vùng Vịnh bằng những đợt tập kích trả đũa. Các lãnh đạo Iran có thể đang đặt cược rằng khả năng chịu đựng áp lực chính trị của ông Trump cuối cùng sẽ đi đến giới hạn.

Nếu dầu của Iran không lọt qua được eo biển, giá dầu có thể sẽ tiếp tục leo thang theo thời gian. Một số công ty cho biết họ đang chuẩn bị cho kịch bản giá dầu lên tới 175 USD mỗi thùng. Mặt khác, Iran hiểu rõ những tác động chính trị tiềm tàng từ tình trạng lạm phát kéo dài tại Mỹ khi chỉ còn chưa đầy 7 tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ.

"Chẳng bao lâu nữa các người sẽ phải luyến tiếc thời giá xăng còn ở mức 4-5 USD", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra lời cảnh báo tới người tiêu dùng Mỹ sau khi các cuộc đàm phán giữa ông với Phó tổng thống Vance thất bại.

Tổng thống Trump hôm 12/4 thừa nhận rằng giá cả "sẽ duy trì ở mức hiện tại" cho đến kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, hoặc có thể "nhỉnh hơn một chút". Đây có thể là kịch bản thảm họa với nhiều ứng viên Cộng hòa, bởi họ vận động tranh cử với cam kết sẽ kéo giảm giá xăng và sinh hoạt phí cho cử tri.

Tuy nhiên, một số thành viên đảng Cộng hòa đã bày tỏ ủng hộ "bước đi chiến lược" của Tổng thống Trump khi áp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, bởi họ nhận ra rằng việc để Iran tiếp tục bán dầu là "lợi bất cập hại".

Vài tuần trước, ông Trump đã quyết định cho phép Iran bán số dầu đã được chuyển lên tàu, với hy vọng xoa dịu tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Quyết định này giúp giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ đáp ứng nhu cầu của toàn cầu trong khoảng 1,5 ngày, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.

Nhưng tác động lên giá cả lúc bấy giờ không thực sự đáng kể, trong khi nó khiến ông Trump như đang điều hành một cuộc chiến nửa vời, khi vừa tập kích Iran nhưng lại vừa để họ thu lợi. Thêm vào đó, việc Tehran áp thuế đối với tàu bè đi qua eo biển đã mang đến một nguồn thu mới đúng lúc họ cần nhất.

"Việc Iran có quyền đóng eo biển với tất cả các nước, trừ đối tác của họ hoặc những bên chịu nộp tiền, là điều không thể chấp nhận được", Richard Haass, cựu quan chức an ninh quốc gia cấp cao đảng Cộng hòa kiêm cựu chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, một trong những người đầu tiên ủng hộ chiến lược phong tỏa của chính quyền Trump, cho hay.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích dầu mỏ Kpler, Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tính đến hết tháng 3, nhiều hơn khoảng 100.000 thùng mỗi ngày so với ba tháng trước đó.

"Iran giàu lên trong khi những nước khác nghèo đi", Haass nói thêm."Lệnh phong tỏa sẽ gia tăng thêm áp lực kinh tế vốn đã bủa vây Iran từ trước cuộc chiến và nay lại càng trầm trọng hơn do xung đột. Nếu họ muốn bán dầu, họ phải mở cửa lại eo biển cho mọi tàu".

Phép thử cho chiến lược này có lẽ nằm ở phản ứng từ những khách hàng lớn nhất của Iran. Haass cho rằng nên kết hợp lệnh phong tỏa với một chiến lược ngoại giao nhằm lôi kéo các đối tác mua dầu lớn của Iran gây sức ép buộc họ phải nhượng bộ trước những yêu cầu từ Mỹ để khơi thông lại dòng chảy dầu mỏ. Tuy nhiên, chưa rõ liệu các quốc gia đó có thực hiện theo hay không.

"Chúng ta nên kết hợp biện pháp phong tỏa hoặc đe dọa phong tỏa với đề xuất thành lập một cơ quan quản lý mới cho eo biển có cả Iran tham gia nhằm trao cho Tehran quyền lên tiếng nhưng không phải quyền kiểm soát Hormuz", Haass nói thêm.

Nguy cơ

Kế hoạch trên có thể sẽ hiệu quả, song không loại trừ khả năng Iran sẽ đáp trả bằng cách tái khởi động chiến dịch tấn công vào những cơ sở năng lượng tại các nước láng giềng vùng Vịnh. Trong kịch bản này, về cơ bản Iran muốn gửi đi thông điệp rằng nếu họ không thể xuất khẩu dầu, các nước láng giềng Arab cũng sẽ phải cùng chịu trận.

CENTCOM tuyên bố sẽ giám sát chặt chẽ mọi con tàu đi qua Hormuz, nhưng không thể đảm bảo sẽ rà phá hết thủy lôi trong khu vực. Tàu hàng từ các quốc gia vùng Vịnh khi đi qua Hormuz phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro va phải thủy lôi hoặc bị tấn công bởi xuồng cao tốc và máy bay không người lái (UAV) Iran.

Nếu lệnh phong tỏa chỉ diễn ra trong ngắn hạn và có thể chấm dứt việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz, quyết định của ông Trump sẽ được coi là một cú lật ngược thế cờ ngoạn mục.

Tuy nhiên, nếu lệnh phong tỏa kéo dài, ông Trump sẽ đối mặt với rủi ro bị coi là người thiếu tầm nhìn xa, không lường trước được những hệ lụy tiềm tàng khi tấn công một Iran trông có vẻ như đã suy yếu. Cuộc chiến mà ông từng nghĩ chỉ kéo dài vài ngày nay đã bước sang tuần thứ 7 và đối với nền kinh tế toàn cầu, khó khăn vẫn còn ở phía trước, bình luận viên Sanger nhận định.

Tin Gốc: Vnexpress

Chiếc máy bay cánh quạt một động cơ Embraer 721C chở 5 người cất cánh từ sân bay Pampulha lúc 12h16 và gặp nạn vài phút sau đó tại khu Silveira, thành phố Belo Horizonte. Lực lượng khẩn cấp nhận được tin báo lúc 12h25.

Video ghi lại vụ tai nạn cho thấy phi cơ bay tầm thấp qua khu dân cư, dường như cố tránh những tòa nhà cao tầng trước khi va chạm vào một chung cư 4 tầng.

Máy bay lao trúng khu vực cầu thang giữa tầng 3 và tầng 4, không đâm trực tiếp vào các căn hộ. Không có cư dân nào trong tòa nhà bị thương.

Phi công 34 tuổi và hai hành khách thiệt mạng, trong đó có Fernando Moreira Souto, 36 tuổi, con trai thị trưởng thành phố. Hai người còn lại trên máy bay sống sót.

Máy bay gặp nạn là mẫu Embraer 721C sản xuất năm 1979. Phi công đã báo với đài kiểm soát không lưu sân bay Pampulha rằng máy bay gặp trục trặc khi cất cánh, trước khi đâm vào tòa nhà.

Các cơ quan điều tra tai nạn hàng không của Brazil và cảnh sát dân sự bang Minas Gerais đang điều tra nguyên nhân tai nạn.

Tin Gốc: Vnexpress

Tổng thống Zelensky hôm 11.7 cho biết đang chuẩn bị những thay đổi về ngoại giao để đẩy nhanh thực thi các thỏa thuận về cung cấp vũ khí. Ông nhấn mạnh không nên mất hàng tuần từ lúc công bố gói hỗ trợ đến lúc giao hàng, đồng thời khẳng định đây là trách nhiệm của những người làm công tác ngoại giao, theo trang The Kyiv Independent.

Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang cạn kiệt tên lửa đánh chặn Patriot để chống tên lửa đạn đạo Nga, sau các cuộc tấn công lớn gần đây vào Kyiv và các khu vực khác.

Chuyên gia về chiến sự Ukraine Huseyn Aliyev tại ĐH Glasgow (Scotland) cho biết Kyiv có thể ngăn UAV và tên lửa hành trình nhưng gặp khó trong việc chặn tên lửa đạn đạo. Nga đã đẩy mạnh sử dụng loại vũ khí này vì biết Ukraine không có đủ tên lửa đánh chặn PAC-3 của hệ thống Patriot. Theo tờ

El Pais, Nga đã phóng 53 tên lửa đạn đạo trong 2 đợt tấn công vào đầu tháng 7 với tỷ lệ trúng mục tiêu là 92%. Truyền thông Ukraine cho rằng tuyên bố của ông Zelensky báo hiệu một sự thay đổi nhân sự trong bộ máy ngoại giao, động thái thực tế và cấp bách trước cuộc khủng hoảng vũ khí phòng không.

Tuy nhiên, giới quan sát đánh giá Ukraine sẽ phải mất nhiều thời gian để "vá" lỗ hổng phòng không. Kyiv đang khó mua thêm tên lửa Patriot do nguồn cung hạn chế và nhiều quốc gia, từ châu Âu đến châu Á, bao gồm tại Trung Đông, đã mua hoặc đặt hàng từ trước để ưu tiên bổ sung kho dự trữ của họ. Nhu cầu toàn cầu tăng cao khiến thời gian chờ nhận Patriot kéo dài, theo Đài France24.

Hôm 9.7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đồng ý để Ukraine sản xuất tên lửa Patriot nhưng chỉ riêng thủ tục giấy tờ cũng mất từ 6 tháng đến một năm vì hệ thống Patriot chịu sự kiểm soát xuất khẩu rất nghiêm ngặt, nhà nghiên cứu Timur Kadyshev tại Viện Nghiên cứu hòa bình và Chính sách an ninh tại ĐH Hamburg (Đức) cho biết.

Nhật Bản hiện là nước duy nhất được Mỹ cấp phép sản xuất bản PAC-3. Mỹ cấp phép cho Đức sản xuất bản PAC-2, chuyên đối phó máy bay và tên lửa hành trình, vào năm 2022 nhưng dự kiến đến năm 2027 mới chuyển giao tên lửa đầu tiên. Tỷ lệ đánh chặn thành công của PAC-2 trước tên lửa đạn đạo được cho là dưới 10%. Trong khi đó, ngay cả bản PAC-3 cũng chỉ đạt 30-50%, nên lực lượng phòng thủ thường phải phóng 2 quả mỗi lần.

Trong trường hợp Ukraine được sản xuất bản PAC-3, cũng phải mất thêm nhiều năm để xây dựng dây chuyền sản xuất, chưa kể phải phụ thuộc linh kiện do Mỹ cung cấp. Chu kỳ sản xuất một số linh kiện do nhà thầu phụ cung cấp kéo dài đến 24 tháng, theo cố vấn Serhii Beskrestnov của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine. Do đó, cái gật đầu của ông Trump được cho chỉ là khởi đầu của quá trình và sẽ mất nhiều năm nữa Ukraine mới có được tên lửa Patriot do chính mình sản xuất.

Trong thời gian đó, phương án thực tế mà nước này có thể làm là đẩy mạnh ngoại giao để hối thúc đồng minh chuyển giao vũ khí. Bên cạnh đó, ông Aliyev cho rằng không có giải pháp thần kỳ nào vào lúc này cho Ukraine ngoài việc tấn công ngăn chặn nhằm vào các nhà máy sản xuất tên lửa và địa điểm phóng của Nga.

Tin Gốc: Thanh Niên