Một nhóm nhà khoa học do Viện Hải dương học Scripps thuộc Đại học California San Diego dẫn đầu cảnh báo tình trạng suy giảm oxy trong các thủy vực đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Xu hướng này có thể đẩy hành tinh vào một “không gian không an toàn”, với một số hậu quả kéo dài hàng thế kỷ và khó đảo ngược trong vòng đời con người.
Khác với oxy trong khí quyển, oxy hòa tan là lượng oxy hiện diện trong nước, cần thiết để cá, động vật không xương sống, vi sinh vật và nhiều sinh vật thủy sinh tồn tại.
Khi nồng độ oxy giảm xuống quá thấp, những “vùng chết” có thể xuất hiện, khiến phần lớn sinh vật phải di chuyển hoặc chết hàng loạt.
Theo nhóm nghiên cứu, ba tác nhân chính đang làm lượng oxy trong nước suy giảm gồm nhiệt độ tăng do hoạt động của con người, ô nhiễm dinh dưỡng quá mức và sự thay đổi trong quá trình lưu thông, thông khí của các tầng nước sâu.
Nước ấm giữ được ít oxy hơn nước lạnh. Trong khi đó lượng phân bón, nước thải và chất hữu cơ đổ vào sông, hồ, vùng ven biển thúc đẩy tảo phát triển mạnh.
Lúc tảo chết và phân hủy, vi sinh vật tiêu thụ một lượng lớn oxy, làm môi trường nước rơi vào trạng thái thiếu oxy.
Hệ quả có thể lan rộng trên toàn bộ chuỗi thức ăn, từ các sinh vật cực nhỏ đến cá và cá mập.
Động vật có vú biển dù hô hấp trên mặt nước cũng chịu ảnh hưởng khi nguồn thức ăn bị suy giảm, môi trường sống bị thu hẹp và con mồi di chuyển sang khu vực khác.
Tiến sĩ Erica Ferrer, tác giả chính của nghiên cứu, cho rằng sức khỏe và sự ổn định của Trái đất phụ thuộc chặt chẽ vào các hệ sinh thái dưới nước.
Những hệ sinh thái này cần oxy để duy trì các chức năng sinh học và hóa học bình thường.
Nhóm tác giả cũng phân tích mối liên hệ giữa suy giảm oxy trong nước với chín “ranh giới hành tinh”, gồm biến đổi khí hậu, axit hóa đại dương, suy giảm đa dạng sinh học, biến đổi nước ngọt, thay đổi sử dụng đất và ô nhiễm hóa chất.
Các nhà khoa học đề xuất bổ sung suy giảm oxy trong môi trường nước vào khung ranh giới hành tinh như một chỉ số độc lập.
Theo họ, hiện tượng này tác động trực tiếp tới đa dạng sinh học, chu trình dinh dưỡng và khả năng điều hòa khí hậu, đồng thời chịu ảnh hưởng từ nhiều sức ép môi trường khác.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Limnology and Oceanography.
Nhóm tác giả kêu gọi giới nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách xem suy giảm oxy là một rủi ro toàn cầu cần được xử lý đồng thời với biến đổi khí hậu, ô nhiễm và suy thoái hệ sinh thái.
Nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến khoảng 185 triệu người - hơn một nửa dân số Mỹ - với mức nhiệt tại nhiều nơi có thể chạm ngưỡng 46 độ C.
Thời tiết cực đoan đã buộc giới chức tại thủ đô Washington D.C và một số tiểu bang phải hoãn, hủy các sự kiện ngoài trời. Hội chợ quy mô lớn ở khu National Mall (Washington D.C) để giới thiệu đặc trưng của 50 tiểu bang Mỹ phải tạm đóng cửa ngày 3.7, trong khi lễ diễu hành ở thủ đô dự kiến diễn ra ngày 4.7 đã bị hủy. Sự kiện tại các thành phố mang đậm dấu ấn lịch sử với ngày độc lập như Philadelphia, New York, Boston cũng gặp gián đoạn.
Cũng nhân ngày lễ trên, Giáo hoàng gốc Mỹ Leo XIV đã gửi thông điệp chúc mừng từ Vatican. Ông hy vọng những lý tưởng về "sự thống nhất, công lý và hòa bình" của các nhà lập quốc sẽ tiếp tục dẫn dắt đất nước. Vào ngày 3.7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có phát biểu trước núi Rushmore (bang Nam Dakota), mở màn cho chuỗi sự kiện mừng đại lễ vào cuối tuần này.
Bộ Ngoại giao Ấn Độ ngày 12/6 cho biết lần thứ hai triệu tập ông Jason Meeks, phó trưởng phái đoàn ngoại giao Mỹ, để bày tỏ "sự phản đối mạnh mẽ về các cuộc tấn công liên tục của hải quân Mỹ nhằm vào các tàu thương mại chở thủy thủ Ấn Độ".
Các cuộc tấn công "đã dẫn đến mất mát đau thương của ba người Ấn Độ trong khi đây là điều có thể tránh được", theo cơ quan này.
Lần đầu tiên ông Meeks bị triệu tập là vào ngày 10/6, sau khi một cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào tàu MT Settebello mang cờ Palau ở ngoài khơi bờ biển Oman đã khiến ba thủy thủ Ấn Độ thiệt mạng. Trước đó hai ngày, một tàu chở dầu khác treo cờ Palau mang tên MT Marivex cũng bị nhắm mục tiêu và Oman đã dùng trực thăng sơ tán 24 thủy thủ Ấn Độ khỏi con tàu gặp nạn.
Thư ký báo chí Bộ Ngoại giao Ấn Độ Randhir Jaiswal cho biết ông Meeks đã bị triệu tập để "ghi nhận sự phản đối mạnh mẽ của chúng tôi".
Ngày 11/6, tàu chở dầu MT Jalveer treo cờ Guinea-Bissau đã bị đánh trúng trong cuộc tấn công của Mỹ. New Delhi cho biết thủy thủ đoàn của tàu, gồm 20 người Ấn Độ, đã được giải cứu. Sau cuộc tấn công, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ tại Washington cho biết Washington đang liên hệ trực tiếp với chính phủ Ấn Độ để trao đổi về vấn đề này.
Ấn Độ là một trong những quốc gia cung cấp lượng thủy thủ lớn nhất cho ngành hàng hải thương mại toàn cầu, với hơn 320.000 thuyền viên hoạt động vào năm 2025, theo Bộ Hàng hải nước này. Ngày 11/6, cơ quan này cảnh báo tất cả thủy thủ Ấn Độ phải "hết sức thận trọng" khi di chuyển qua các vùng biển bị ảnh hưởng bởi xung đột.
"Các cuộc tấn công liên tục vào ngành vận tải biển trong khu vực là điều rất đáng lo ngại và là hệ quả trực tiếp của cuộc xung đột đang diễn ra tại đây. Những cuộc tấn công này phải chấm dứt", ông Jaiswal nói cùng ngày.
Hải quân Ấn Độ ngày 11/6 cũng cho biết đã thực hiện "chiến dịch mạo hiểm" để tháo gỡ một đầu đạn tên lửa chưa nổ khỏi tàu chở dầu thô MT Olympic Life. Tàu chở dầu treo cờ Quần đảo Marshall này đã bị tấn công ngoài khơi bờ biển Oman vào ngày 26/5, nhưng vẫn cố gắng di chuyển an toàn về cảng Kochi ở miền nam Ấn Độ.
Hải quân Ấn Độ cho biết "quả đạn đã xuyên qua vỏ tàu, đi qua nhiều khoang cấu trúc và mắc kẹt bên trong một bồn chứa nhiên liệu".
Iran đã hạn chế hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải bình thường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu khí của thế giới, kể từ khi Mỹ và Israel tấn công nước này vào ngày 28/2. Mỹ cũng đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran để đáp trả.
Người dân địa phương phát hiện thi thể người đàn ông nước ngoài trong chiếc ôtô không khóa tại khu đất trống thuộc quận Dangkor, Phnom Penh hôm 30/5. Lực lượng chức năng cùng chuyên gia pháp y sau đó tới hiện trường để khám nghiệm tử thi, xác định danh tính nạn nhân và làm rõ nguyên nhân tử vong.
Tại hiện trường, họ phát hiện nhiều tang vật đáng ngờ bên trong và ngoài xe, gồm hai con dao, khăn giấy và băng keo đều dính máu, dây rút nhựa, gối, tất cùng số lượng lớn chai nước khoáng.
Kết quả khám nghiệm pháp y cho thấy nạn nhân bị nhiều vết thương nghiêm trọng, gồm vết rách ở đầu do bị đánh bằng lực mạnh, nhiều vết bầm tím trên mặt và cổ, mắt tụ máu, cùng các dấu vết bị đánh đập và trói trên tay chân và thân.
Chuyên gia pháp y bước đầu xác định nguyên nhân tử vong là ngạt thở. Nạn nhân bị đánh đập, đâm bằng hung khí và chịu nhiều hành vi bạo lực trước khi chết. Đây được xác định là vụ giết người có mưu tính.
Theo báo cáo điều tra sơ bộ, nạn nhân là Yang Weixin, 53 tuổi, người Trung Quốc, chủ một công ty bất động sản và sống trong tòa chung cư thuộc quận Chroy Changvar.
Vợ nạn nhân khai với cảnh sát rằng chồng bà mất tích vào tối 29/5. Khi kiểm tra camera an ninh tại bãi đỗ xe của khu căn hộ, hình ảnh ghi lại lúc 20h16 cho thấy ba người đàn ông chưa rõ danh tính đã cưỡng ép bắt cóc ông rồi đưa đi bằng ôtô.
Đến 3h ngày 30/5, bà nhận được tin nhắn từ chồng nói rằng những kẻ bắt cóc đang đòi khoản tiền chuộc 2 triệu USD. Ông tiếp tục gửi tin nhắn đến 8h47 sáng cùng ngày và tin nhắn cuối cùng có nội dung "thế là hết".
Khoảng 11h30, bà nhận được cuộc gọi từ cảnh sát thông báo chồng mình đã bị sát hại.
Người vợ cũng cho biết chồng bà từng xảy ra tranh chấp nợ nần với một người đàn ông Trung Quốc từ năm 2014, sau thương vụ kinh doanh thất bại. Năm ngoái, người này tiếp tục đến nhà yêu cầu trả nợ và mâu thuẫn giữa hai bên đã kéo dài nhiều năm.
Cảnh sát đang điều tra liệu vụ bắt cóc và sát hại này có liên quan đến tranh chấp làm ăn nói trên hay không.
