“Họ đang tìm cách đánh cắp chiến thắng của hai ứng viên Cộng hòa xuất sắc trong bầu cử sơ bộ Thống đốc California và Thị trưởng Los Angeles. Lại là lượng lớn phiếu bầu qua thư xuất hiện rất muộn”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Truth Social vào rạng sáng 4/6.
Tuyên bố được ông Trump đưa ra khi California đang kiểm đếm phiếu bầu trong cuộc bầu cử sơ bộ cho ghế thống đốc bang và thị trưởng một số thành phố. Bang này áp dụng cơ chế “bầu cử rừng rậm”, nghĩa là các ứng viên Dân chủ và Cộng hòa cạnh tranh với nhau ngay từ vòng sơ bộ.
“Có gian lận lớn ở California”, ông Trump đăng bài khác 17 phút sau. “Phiếu bầu đều bị kẹt lại. Có thể nhiều tuần nữa mới xong. Văn phòng Công tố Liên bang ở Los Angeles đang điều tra. Vì sao kiểm phiếu chậm?”.
Ông Trump có thể đang ám chỉ việc lượng lớn phiếu bầu qua thư được đưa vào kiểm đếm muộn có thể làm thay đổi cục diện tại một số cuộc đua sít sao, nhưng không đưa ra bằng chứng cho cáo buộc gian lận.
Văn phòng công tố liên bang từ chối xác nhận thông tin đang điều tra các cáo buộc ông Trump đưa ra. Bộ Tư pháp Mỹ tại Washington chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Thống đốc California Gavin Newsom đã phản bác thông tin từ ông Trump. “Ông ấy lại nói dối về California. Đến lúc thu điện thoại, đưa ông ấy đi ngủ rồi”, văn phòng báo chí của Thống đốc Newsom phản hồi trên X.
Phát biểu trong họp báo tại Nhà Trắng cuối ngày 4/6, ông Trump tiếp tục lặp lại các cáo buộc, cho biết các quan chức bầu cử ở California “bất ngờ tìm thấy rất nhiều phiếu bầu vào tối qua”.
Phiếu bầu qua thư chiếm tỷ trọng lớn trong bầu cử ở California, thường khoảng 80% tổng số phiếu. Theo quy định của bang, những phiếu này vẫn được tính nếu đến nơi trong vòng một tuần sau ngày bầu cử và có dấu bưu điện không muộn hơn ngày bỏ phiếu.
California loại bỏ các cuộc bầu cử sơ bộ theo đảng phái từ năm 2010 nhằm giảm bớt sự phân cực chính trị. Theo phương thức “bầu cử rừng rậm”, tất cả ứng viên không phân biệt đảng phái đều cùng xuất hiện trên một lá phiếu để cử tri lựa chọn.
Hai ứng viên nhận được nhiều phiếu nhất trong “bầu cử rừng rậm” sẽ đối đầu trực tiếp trong tổng tuyển cử tháng 11, bất kể họ thuộc đảng nào. Cuộc đua giành ghế Thống đốc năm nay có tới 61 ứng viên.
Ứng viên Cộng hòa gần nhất giành chiến thắng trong cuộc đua Thống đốc California là Arnold Schwarzenegger vào năm 2006. Trong 4 cuộc bầu cử gần đây nhất, tỷ lệ ủng hộ của đảng Cộng hòa đều dưới 40%.
"Iran đã chuyển đề xuất đàm phán mới nhất của mình cho Pakistan, với tư cách là bên trung gian cho các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, vào ngày 30/4", hãng thông tấn IRNA của Iran đưa tin ngày 1/5, song không công bố nội dung của văn bản.
Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei, người đứng đầu nhánh tư pháp Iran, cùng ngày khẳng định nước này "chưa bao giờ né tránh đàm phán", song chắc chắn không chấp nhận hành động áp đặt. "Chúng tôi không muốn xung đột dưới bất cứ hình thức nào, chúng tôi không muốn chiến tranh hay để nó tiếp diễn", ông Ejei nói.
Iran trước đó đã đề xuất Mỹ hoãn đàm phán xung quanh vấn đề hạt nhân, thay vào đó là ưu tiên dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của nước này và chấm dứt hoàn toàn xung đột. Tuy nhiên, Tổng thống Trump bác bỏ phương án này.
Theo trang tin Axios, các quan chức Mỹ vẫn còn lo ngại nghiêm trọng về chương trình hạt nhân của Iran.
Mỹ và Israel ngày 28/2 bắt đầu chiến dịch tấn công Iran, giao tranh dừng lại sau lệnh ngừng bắn ngày 8/4 để Washington và Tehran đàm phán. Iran vẫn duy trì kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, còn Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả.
Quân đội Mỹ tuyên bố họ đã ngăn Iran xuất khẩu lượng dầu trị giá 6 tỷ USD. Wall Street Journal ngày 30/4 cho biết Tổng thống Trump đã chỉ thị cho các quan chức an ninh chuẩn bị cho đợt phong tỏa kéo dài nhiều tháng.
Ông Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh vì không tham gia nỗ lực mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Một quan chức Mỹ ngày 30/4 cho biết nước này đang khởi động liên minh quốc tế có tên Cấu trúc Tự do Hàng hải để khôi phục hoạt động vận tải qua tuyến đường biển trọng yếu.
Trong khi đó, Anh và Pháp dẫn đầu nỗ lực tập hợp liên minh gồm hàng chục quốc gia để mở lại eo biển Hormuz, song chỉ khi hòa bình tại khu vực được đảm bảo. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot khẳng định hai khối này "không có cùng bản chất" và sẽ bổ sung lẫn nhau, thay vì cạnh tranh.
Hãng tin Bloomberg dẫn nghiên cứu mới của Liên hợp quốc cho thấy cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran có thể xóa sổ gần 200 tỉ USD tăng trưởng kinh tế trên khắp Trung Đông.
Theo phân tích của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) về các hệ lụy kinh tế và xã hội đối với các quốc gia Ả Rập được công bố sáng 31-3, khu vực này có nguy cơ mất từ 120 tỉ USD đến 194 tỉ USD tổng sản phẩm quốc nội (GDP) do những gián đoạn từ cuộc chiến.
Cơ quan này cho biết đã nghiên cứu nhiều kịch bản khác nhau, để xác định tầm ảnh hưởng của cuộc xung đột bắt đầu từ ngày 28-2 đối với các quốc gia trong khu vực.
Các tác giả bản báo cáo nhận định thiệt hại có thể sẽ rất nghiêm trọng, ngay cả khi cuộc chiến kết thúc sớm.
"Sự leo thang quân sự ngắn hạn tại Trung Đông có thể tạo ra những tác động kinh tế - xã hội sâu rộng và lan tỏa trên khắp khu vực các quốc gia Ả Rập", báo cáo nhấn mạnh.
Báo cáo dự báo tổng thiệt hại có thể khiến tỉ lệ thất nghiệp trong khu vực tăng thêm tới 4 điểm phần trăm, tương đương với việc mất đi khoảng 3,6 triệu việc làm và đẩy 4 triệu người vào cảnh nghèo đói.
"Cuộc khủng hoảng này gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với các quốc gia trong khu vực", ông Abdallah Al Dardari, trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc phụ trách khu vực Ả Rập của UNDP, cho biết trong một tuyên bố.
Những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất dự kiến tập trung tại các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh và khu vực Levant (giáp Địa Trung Hải phía đông), với mỗi khu vực dự kiến mất hơn 5,2% GDP.
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran hiện đã bước sang tháng thứ hai, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt và gây bất ổn cho nền kinh tế thế giới.
Một báo cáo trước đó của Liên hợp quốc cho thấy việc tuyến vận tải qua eo biển Hormuz bị tê liệt đang đẩy giá lương thực và phân bón tăng cao, đặc biệt gây tác động nặng nề tới các quốc gia nghèo.
"Vào khoảng 20h40 giờ Seoul (18h40 giờ Hà Nội), vụ nổ và hỏa hoạn đã xảy ra trên tàu hàng do một công ty vận tải biển Hàn Quốc vận hành. Phương tiện khi đó đang neo đậu tại khu vực ngoài khơi cảng Umm Al Quwain của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), ngay trong eo biển Hormuz", Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết ngày 4/5.
Theo cơ quan này, thủy thủ đoàn trên tàu gồm 24 người, trong đó có 6 người Hàn Quốc. Vụ nổ và đám cháy đã gây hư hại cho tàu, nhưng chưa ghi nhận thương vong.
Dữ liệu trên website theo dõi hoạt động hàng hải Marine Traffic cho thấy phương tiện được nhắc đến là tàu hàng HMM Namu. Tàu dài 180 m, treo cờ Panama, do công ty vận tải biển HMM của Hàn Quốc vận hành.
Bộ Đại dương và Thủy sản Hàn Quốc cho biết vụ nổ được ghi nhận ở mạn trái tàu, gần khu vực phòng máy. HMM Namu đang neo chờ tại chỗ.
"Giới chức đang điều tra nguyên nhân và xác định thiệt hại", Bộ Ngoại giao Hàn Quốc tiếp tục. Hiện chưa rõ đây là một vụ tấn công hay do thủy lôi trôi dạt trên biển gây ra.
Đây là lần đầu tiên một tàu có liên hệ với Hàn Quốc bị tấn công trên eo biển Hormuz từ khi Iran phong tỏa gần như hoàn toàn với tuyến đường biển này.
Iran cấm hầu hết tàu thuyền qua eo biển Hormuz, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Seoul tháng trước cho biết một tàu chở dầu Hàn Quốc đã đi qua vùng biển an toàn.
Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển trong suốt cuộc xung đột. Hãng tin Yonhap cho biết trong số này có 26 tàu treo cờ Hàn Quốc.
Hàn Quốc phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu nhập khẩu từ Trung Đông, hầu hết vận chuyển qua eo biển Hormuz, để đảm bảo nhu cầu năng lượng.
"Chính phủ Hàn Quốc sẽ liên lạc chặt chẽ với các quốc gia liên quan trong vấn đề này và có biện pháp cần thiết để đảm bảo an toàn cho các tàu, thủy thủ Hàn Quốc trong eo biển Hormuz", Bộ Ngoại giao Hàn Quốc thông báo.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm nay cho biết các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của hải quân Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu thương mại mang cờ Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz thành công.
Tuy nhiên, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó ra tuyên bố bác bỏ thông tin có tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. "Không có bất kỳ tàu thương mại hay tàu chở dầu nào đi qua Hormuz trong vài giờ qua. Những tuyên bố từ giới chức Mỹ là vô căn cứ và hoàn toàn sai sự thật", IRGC cho biết.
