Buổi tọa đàm nằm trong khuôn khổ lễ phát động Cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội Social Pioneers 2026, do Đại học Kinh tế quốc dân phối hợp cùng Quỹ xã hội Phan Anh và dự án Heritex tổ chức.
Tại tọa đàm, vấn đề ranh giới giữa sáng tạo và sai lệch lịch sử được nhiều sinh viên quan tâm, đặt câu hỏi đến các chuyên gia.
Trong đó một nam sinh cho biết thời gian gần đây đã được xem nhiều kênh thông tin chia sẻ các nội dung về lịch sử, để lan tỏa tình yêu lịch sử cho người trẻ. Bên cạnh những kênh thông tin hoàn thành tốt nhiệm vụ, có một số kênh thông tin lại bị cư dân mạng chỉ trích vì đã làm sai lệch thông tin lịch sử. Nam sinh mong muốn các chuyên gia chỉ rõ gianh giới giữa sáng tạo và sai lệch lịch sử.
Một sinh viên khác băn khoăn khi khai thác các chất liệu lịch sử để truyền thông cần bám chặt vào những yếu tố cốt lõi nào để thông điệp đưa ra vừa hấp dẫn, vừa tôn trọng sự thật tuyệt đối.
Trả lời sinh viên, nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng vấn đề hiện nay là làm thế nào để dạy lịch sử tốt, để lịch sử trở thành nguồn cảm hứng, chứ không phải khổ sai về trí nhớ.
Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, bên cạnh nỗ lực của những nhà giáo dạy lịch sử, thì mỗi người dân cần phải có bản lĩnh tiếp cận những nguồn thông tin lịch sử ngày một to lớn nhưng cũng đầy cạm bẫy.
Theo ông, hiện chúng ta đang có những công cụ công nghệ rất lớn, không thể quay lưng lại với nó. Các bạn trẻ cần dũng cảm đương đầu, tìm cách tiếp cận tốt nhất, phải đóng góp thêm cho mạng xã hội những nguồn thông tin ngày càng chính xác, tích cực, có trách nhiệm về lịch sử, góp phần đẩy lùi các thông tin sai lệch, độc hại.
“Lịch sử sẽ sống mãi. Mảnh đất sống của lịch sử là sự trao truyền qua những thế hệ”, ông Quốc nói.
Còn nhà văn Hồ Bá Thược nhấn mạnh một nhà văn phải có trách nhiệm với lịch sử, phải tôn trọng lịch sử, thông qua lịch sử để giáo dục con người – đây là những điều cốt lõi.
Theo ông, các tác phẩm văn học hồi ký, bút ký, phỏng vấn phải là sự thật. Để viết được, người viết phải có vốn sống, phải đi nhiều, hiểu nhiều, biết nhiều, học nhiều, đọc nhiều, cảm nhận được những tinh túy nhất… Không thể ngồi một chỗ tự hư cấu không có cơ sở. Đây cũng là điều ông Thược muốn gửi gắm đến các bạn trẻ trước khi tạo ra một sản phẩm sáng tạo từ chất liệu lịch sử.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoàn – Trưởng khoa lý luận chính trị, Đại học Kinh tế quốc dân – chia sẻ với các môn lý luận chính trị, nhiều bạn trẻ coi đây là môn học bắt buộc, mang tâm lý “bị học”, không phải “được học”.
Theo bà Hoàn, để sinh viên thay đổi suy nghĩ trên, có hai yếu tố quan trọng là người dạy và người học. Trong đó người dạy phải biết thổi hồn cho kiến thức, mềm hóa kiến thức bằng những câu chuyện, nhân vật lịch sử, áp dụng công nghệ, giúp thế hệ trẻ kết nối được quá khứ – hiện tại – tương lai.
Chiều cùng ngày, Đại học Kinh tế quốc dân cùng các đơn vị tổ chức đã phát động Cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội Social Pioneers 2026 với chủ đề “Phục dựng cội nguồn, khởi tạo kỷ nguyên”.
Thí sinh dự thi có độ tuổi 16 – 24, được chia thành 2 bảng học sinh và sinh viên. Bốn vòng thi sẽ diễn ra từ ngày 15-5 đến 14-8.
Các đội thi sẽ tham gia trả lời trắc nghiệm kiến thức marketing; nghiên cứu xây dựng ý tưởng, kế hoạch sơ bộ cho dự án; thực hiện hóa sản phẩm truyền thông vòng bán kết; trình bày dự án và tranh luận với các đội thi trong vòng chung kết.
PGS.TS Nguyễn Đình Toàn – Phó trưởng khoa marketing, Đại học Kinh tế quốc dân – cho biết việc lựa chọn chủ đề thi năm nay xuất phát từ thực tiễn, thế hệ trẻ đang sống trong một môi trường thông tin tốc độ cao, nội dung ngắn, thuật toán định hình sự chú ý và thói quen tiếp nhận thông tin.
Trong bối cảnh đó, lịch sử và các giá trị văn hóa truyền thống có nguy cơ trở nên xa cách nếu vẫn được truyền tải theo mô thức một chiều, đồng thời cũng đối mặt với những rủi ro bị cắt xén, đơn giản hóa hoặc sai lệch khi lan truyền trên các nền tảng số.
“Cuộc thi năm nay đặt bài toán kết nối lịch sử, giới trẻ, công nghệ dưới lăng kính marketing xã hội. Chúng tôi tin rằng lịch sử thực sự sống khi được thế hệ trẻ tiếp nhận, đối thoại và tiếp nối”, ông Toàn nhấn mạnh.
Năm ngoái, có khoảng 2.100 thí sinh tham gia dự thi, đến từ hơn 150 trường THPT, cao đẳng và đại học tại 23/34 tỉnh, thành phố.
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa có Quyết định Ban hành hướng dẫn về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.
Hướng dẫn này là tài liệu khung, bao gồm các nội dung cơ bản có tính chất định hướng làm cơ sở để các cơ quan tài trợ kinh phí cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, các tổ chức khoa học và công nghệ cụ thể hóa thành quy tắc nội bộ và triển khai áp dụng trong phạm vi cơ quan, tổ chức.
Những quy tắc được xây dựng dựa vào quy định về liêm chính khoa học, đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ của luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của này.
Theo đó, hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ nêu rõ, các hành vi vi phạm liêm chính khoa gồm có ngụy tạo dữ liệu, kết quả nghiên cứu; giả mạo dữ liệu; đạo văn dưới mọi hình thức; ghi tên tác giả không đúng thực tế hoặc loại bỏ tác giả có đóng góp thực sự; cản trở, đe doạ, ép buộc, can thiệp vào quá trình đánh giá, phản biện, xét duyệt bản thảo công bố khoa học và các hành vi vi phạm khác do cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ bổ sung phù hợp với quy định của Đảng, Nhà nước.
Các hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp gồm có che giấu rủi ro gây hậu quả nghiêm trọng; truyền bá thông tin sai sự thật, xuyên tạc kết quả nghiên cứu; không được sự đồng ý tự nguyện bằng văn bản hoặc các hình thức khác tương tự của đối tượng nghiên cứu khi nghiên cứu trên người; tiết lộ dữ liệu nhạy cảm thu thập trong nghiên cứu mà không có sự cho phép.
Cùng với đó là hành vi sử dụng thiết bị, kinh phí, vật tư phục vụ mục đích cá nhân; không công khai mối quan hệ tài chính, nguồn tài trợ nghiên cứu, các xung đột lợi ích có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, độc lập, kết quả nghiên cứu; thực hiện nghiên cứu xâm phạm nhân phẩm, danh dự, quyền riêng tư của cá nhân, cộng đồng...
Bộ này yêu cầu trong văn bản ban hành quy tắc liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp cần quy định mọi cá nhân tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ phải tuân thủ các nguyên tắc liêm chính khoa học sau: Trung thực trong việc đề xuất, thực hiện, công bố và ứng dụng kết quả nghiên cứu; khách quan và minh bạch trong quá trình thiết kế nghiên cứu, thu thập, phân tích, xử lý và đánh giá kết quả nghiên cứu.
Bên cạnh đó, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và ghi nhận đầy đủ, chính xác sự đóng góp của các cá nhân, tổ chức liên quan; chịu trách nhiệm giải trình đối với kết quả nghiên cứu trước tổ chức chủ trì, cơ quan tài trợ, cộng đồng khoa học và xã hội khi được yêu cầu.
Văn bản về quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp mà Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn các đơn vị soạn thảo, có nội dung về việc tiếp nhận thông tin, tổ chức xác minh, kết luận và xử lý các hành vi vi phạm.
Cụ thể, lưu ý trong quá trình xem xét, xác minh dấu hiệu vi phạm và kết luận, xử lý hành vi vi phạm, cần bảo đảm bí mật thông tin và bảo vệ người cung cấp thông tin về dấu hiệu vi phạm; thông tin về người bị cáo buộc vi phạm và thông tin về vụ việc khi chưa có kết luận chính thức.
Trong quá trình xem xét, xác minh vi phạm, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ phải bảo đảm quyền được xem xét sự việc một cách khách quan, công bằng; quyền được biết, quyền giải trình, quyền khiếu nại của cá nhân bị cáo buộc vi phạm.
Cá nhân bị xem xét và bị kết luận có hành vi vi phạm có quyền khiếu nại, phản ánh, kiến nghị đối với việc xem xét và kết luận. Đồng thời, không coi người có dấu hiệu vi phạm là người vi phạm nếu chưa có bằng chứng rõ ràng và kết luận của người đứng đầu cơ quan, tổ chức.
Hành vi vi phạm liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp có nhiều mức độ khác nhau và có thể do lỗi vô ý hoặc lỗi cố ý của người vi phạm. Do vậy, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ có thể căn cứ vào vi phạm do vô ý hay cố ý, tính chất, mức độ, hậu quả của vi phạm để quy định biện pháp xử lý phù hợp.
Ví dụ như: nhắc nhở, phê bình; cảnh cáo bằng văn bản; yêu cầu cải chính, xin lỗi công khai; dừng giao chủ trì hoặc tham gia nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang thực hiện; không cho phép chủ trì hoặc tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ vô thời hạn hoặc trong thời gian nhất định; yêu cầu rút bài báo/ấn phẩm khoa học có liên quan đến hành vi vi phạm.
Hoặc yêu cầu hoàn trả kinh phí đã nhận khi bài báo/ấn phẩm bị rút hoặc bị kết luận vi phạm; thu hồi kinh phí và các danh hiệu, khen thưởng liên quan đến kết quả vi phạm; sửa đổi, hủy bỏ kết quả đánh giá nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
TS Nguyễn Quang Thuận, Phó hiệu trưởng trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-IS) đưa ra lời khuyên này, bên lề Tuần lễ kết nối việc làm của trường, ngày 4/4.
Ông Thuận cho biết hiện có hai vấn đề về việc làm cần lưu ý với sinh viên. Một là nhiều em đi làm sớm, có thu nhập đều nên lơ là việc học, dẫn đến hổng kiến thức nền tảng. Nhóm này thường khó đẩy kiến thức, kỹ năng lên cao để có công việc tốt hơn. Ông đánh giá như vậy, sinh viên không thể đi đường dài.
Hai là, ông cho rằng sinh viên nên mạnh dạn chấp nhận làm việc ở một số vị trí có tính thử thách, dù thu nhập chưa cao.
"Đó là những vị trí giúp các em học hỏi được nhiều, dần trở thành người làm chủ hay những người không thể thay thế trong doanh nghiệp. Khi đó, thu nhập tất yếu sẽ cao", ông Thuận nói. "Hãy coi đó là bài toán đầu tư".
Tại Tuần lễ kết nối việc làm của trường Quốc tế, chuyên gia cho biết hiện các doanh nghiệp giảm tuyển vị trí thực tập sinh, sinh viên mới ra trường (fresher). Thay vào đó, ứng viên có kinh nghiệm được ưu tiên.
Khảo sát của nền tảng công nghệ tuyển dụng JobOKO năm 2025 cũng cho thấy điều này khi nhu cầu tuyển vị trí fresher của các doanh nghiệp trong 10 tháng đầu năm 2025 giảm 12,96% so với cùng kỳ năm trước đó. Ở một số nhóm ngành như Hành chính - Nhân sự, Kế toán, Tài chính - Ngân hàng, mức sụt giảm mạnh hơn (34-54%).
Trước thực tế trên, ngoài việc không nên kén chọn công việc lương cao ngay sau khi ra trường, một số chuyên gia cho rằng sinh viên cần trang bị thêm nhiều kỹ năng, đặc biệt là AI.
Ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc điều hành Học viện AIUNI, nhìn nhận sinh viên hiện chủ yếu "chơi với AI", chỉ sử dụng AI để hỏi đáp đơn giản, chứ chưa thực sự có kỹ năng sử dụng.
"AI không thay thế nhưng đang định nghĩa lại công việc của chúng ta. Những việc làm phổ thông mang tính lặp đi lặp lại sẽ bị thay thế", ông Long nói. "Vì vậy, sinh viên cần làm chủ các công cụ AI, chuẩn bị sẵn các kỹ năng doanh nghiệp cần ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường".
Nói thêm, ông Nguyễn Quang Thuận khuyên sinh viên nâng cao khả năng ngoại ngữ, sự chủ động và các kiến thức, kỹ năng mang tính liên ngành.
Thực tế tại trường Quốc tế, sinh viên có ngoại ngữ tốt nhờ chương trình đào tạo hầu hết bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, những em ở ngành Phân tích dữ liệu kinh doanh có thu nhập tốt hơn cả, có em xuất sắc nhận mức 3.000-5.000 USD (80-130 triệu đồng). Lý do đây là ngành học có tính liên ngành, sinh viên được học cả kiến thức về công nghệ thông tin lẫn kinh doanh, tài chính.
Ông Thuận cho rằng doanh nghiệp thiếu nhân sự như vậy nên sinh viên hiểu biết liên ngành có lợi thế, giúp rút ngắn thời gian "đào tạo lại" khi mới được tuyển dụng. Ngoài ra, sinh viên cần hiểu biết về công việc ở doanh nghiệp, tận dụng các chương trình liên kết của trường.
Ông Trần Phi Long, Giám đốc Vườn ươm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, gợi ý sinh viên nghĩ tới khởi nghiệp để tích lũy kinh nghiệm, trong bối cảnh nhà nước, các đơn vị tăng cường hỗ trợ hoạt động này.
"Sinh viên có thể nghĩ tới việc kinh doanh nhỏ trước. Nếu có thất bại, các bạn cũng có kinh nghiệm cho các việc làm về sau", ông Long nói.
Mở đầu ngày hội tư vấn tuyển sinh vào lớp 10, cô Phạm Thị Bé Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM, đã giới thiệu sơ nét về chương trình đào tạo của nhà trường.
Theo đó, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong tổ chức cho 100% học sinh học 2 buổi/ngày, có bán trú. Nhà trường tổ chức cho học sinh chọn từng môn học lựa chọn (là các lớp học "chạy") theo đúng tinh thần của chương trình giáo dục phổ thông 2018, thay vì tổ chức cho học sinh lựa chọn tổ hợp từ 2-4 môn học như nhiều trường khác.
Đặc biệt, những năm gần đây, công tác đào tạo - bồi dưỡng học sinh giỏi của nhà trường đã thu được những "quả ngọt". Như năm học 2025-2026, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong có 153 học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp quốc gia, 453 học sinh đoạt giải học sinh giỏi cấp thành phố. Trong đó có 2 học sinh đang chuẩn bị tham dự kỳ thi Olympic châu Á - Thái Bình Dương môn toán và tin học.
Năm nay, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong cũng có 1 đề tài nghiên cứu khoa học (của 2 học sinh Nguyễn Tấn Đức và Hà Nhật Bảo, lớp 12 chuyên tin) đoạt giải nhất hội thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia và sắp tới sẽ đi thi hội thi khoa học kỹ thuật quốc tế.
Theo ghi nhận, ngày hội tư vấn tuyển sinh vào lớp 10 ở Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong không chỉ có phụ huynh, học sinh lớp 9 ở TP.HCM mà còn có khá nhiều phụ huynh, học sinh ở các tỉnh, thành khác tham gia.
Chị Nguyễn Thị Hồng, phụ huynh ở Cà Mau, cho biết: "Tôi và con trai bắt xe lên TP.HCM từ tối hôm qua để hôm nay kịp tham dự chương trình. Con tôi rất thích Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong. Hôm nay đi thực tế mắt thấy tai nghe cháu lại càng quyết tâm thi vào lớp 10 trường này. Tôi đi tham quan thấy trường rộng rãi, các thầy cô giáo và học sinh thì rất thân thiện và cởi mở nên cũng mong mỏi con mình sẽ đạt được ước mơ".
Được biết, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong sẽ tuyển sinh lớp 10 trên cả nước. Thí sinh sẽ thi 4 môn: văn, toán, tiếng Anh và môn chuyên trong ngày 1 và 2-6-2026.
Một số hình ảnh của ngày hội tư vấn tuyển sinh vào lớp 10 do Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM tổ chức:
