Tin Gốc: Thanh Niên
Bài toán được đề xuất bởi Paul Erdős, một nhà toán học người Hungary. Đây là một trong những câu hỏi nổi tiếng nhất trong lĩnh vực hình học tổ hợp. Bài toán được phát biểu như sau: Với n điểm trên mặt phẳng, số cặp điểm có khoảng cách đúng bằng 1 lớn nhất có thể là bao nhiêu?
Trong nhiều năm, không ít nhà toán học đã cố gắng giải nó. Cách tốt nhất từng được nghĩ ra là xếp các điểm thành một mạng lưới vuông. Tuy nhiên, OpenAI hôm 20/5 công bố AI nội bộ của mình đã tìm ra cách sắp xếp các điểm mới, bác bỏ giả thuyết này và tạo ra số lượng cặp điểm lớn hơn rất nhiều so với trước đó.
Điểm đột phá trong cách giải của mô hình này là dùng lý thuyết số đại số để giải bài hình học. OpenAI nói đây là một AI suy luận đa dụng, không huấn luyện riêng để giải toán. Lời giải cũng được một nhóm nhà toán học kiểm chứng độc lập.
Theo OpenAI, giới toán học đều "sửng sốt" trước lời giải của AI. Giáo sư Toán và Khoa học máy tính Noga Alon từ Đại học Princeton, nói mô hình là một thành tựu xuất sắc và lời giải là một "cú sốc" kiến thức.
"Tôi tin rằng mọi nhà toán học trong lĩnh vực hình học tổ hợp đều đã nghĩ đến bài toán này. AI đã xây dựng, phân tích và áp dụng công cụ phức tạp của lý thuyết số đại số một cách thanh lịch và khéo léo", ông nói.
Tim Gowers, nhà toán học từng giành huy chương Fields, gọi kết quả này là "một cột mốc trong toán học AI". Còn nhà lý thuyết số Arul Shankar nói lời giải chứng minh mô hình AI hiện tại không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ cho giới toán học mà còn có khả năng suy nghĩ và thực hiện ý tưởng.
GS toán Jacob Tsimerman ở Đại học Toronto, nói đã thử tìm ví dụ để phản bác lời giải của AI nhưng thất bại.
"Đây chắc chắn là một công trình đầy thử thách để quan sát kỹ lưỡng, ngay cả khi bạn biết chuyện gì đang xảy ra, và việc tự mình trải nghiệm nó lại càng khó khăn hơn", ông cho biết.
OpenAI cho biết khả năng suy luận toán học tốt có thể biến AI thành một trợ thủ nghiên cứu mạnh, vạch hướng đi mới và giúp nhà nghiên cứu giải quyết vấn đề phức tạp hoặc tốn thời gian.
"Nếu một mô hình có thể lập luận phức tạp, kết nối ý tưởng liên ngành và tạo ra kết quả được thẩm định, thì đó cũng là những năng lực vô cùng hữu ích trong sinh học, vật lý, khoa học vật liệu, kỹ thuật và y học", trích thông báo.
Tin Gốc: Vnexpress
Sự thiếu hụt trầm trọng nhân lực ngành điều dưỡng đặt ra yêu cầu cấp bách về việc thu hút tuyển sinh và đào tạo người học trong các trường ĐH và CĐ.
Chia sẻ về vấn đề này, tiến sĩ Vương Ánh Dương, Phó cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, cho biết VN hiện chỉ có khoảng 14-15 điều dưỡng/1 vạn dân trong khi Nghị quyết 20 của Ban Chấp hành T.Ư năm 2017 đặt ra mục tiêu đến năm 2025 phải có 25 điều dưỡng/1 vạn dân và năm 2030 là 33 điều dưỡng/1 vạn dân.
"Tỷ lệ này đang thuộc nhóm thấp của ASEAN. Thái Lan có khoảng 20-25 điều dưỡng/1 vạn dân, Malaysia khoảng 30-35, Singapore trên 70; các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế OECD trung bình từ 80-120. Chúng ta đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt điều dưỡng cả về số lượng, cơ cấu và chất lượng chuyên môn so với yêu cầu thực tế và so với mặt bằng chung của khu vực cũng như thế giới", tiến sĩ Dương nhận định.
Theo khảo sát của Cục Quản lý khám chữa bệnh, trong cùng một ca trực, trung bình một điều dưỡng tại khoa hồi sức tích cực phải chăm sóc từ 3-4 bệnh nhân.
"Khi số lượng điều dưỡng không đủ, người bệnh không được theo dõi và chăm sóc toàn diện, liên tục. Tại nhiều khoa lâm sàng, đặc biệt là hồi sức tích cực, một tỷ lệ lớn bệnh viện (BV) vẫn phải huy động người nhà người bệnh tham gia hỗ trợ chăm sóc thường ngày", ông Dương cho hay.
Hiện nay, VN có trên 100 cơ sở tham gia đào tạo điều dưỡng, tuy nhiên không phải trường nào cũng tuyển được đủ chỉ tiêu hằng năm. Năm 2025, hàng loạt trường phải tuyển bổ sung ngành điều dưỡng như Trường ĐH Y Dược (ĐH Huế, 65 chỉ tiêu), Trường ĐH Y Dược Thái Bình (86 chỉ tiêu), Trường ĐH Y Dược Hải Phòng (60 chỉ tiêu)… Trường ĐH Tây Nguyên tuyển 34 chỉ tiêu ngành điều dưỡng ở phương thức xét điểm thi tốt nghiệp thì không có thí sinh (TS) nào nhập học, tổng chỉ tiêu của các phương thức là 48 thì có khoảng 41 TS nhập học.
Các cơ sở đào tạo như ĐH Phenikaa, ĐH Duy Tân, các trường ĐH Văn Lang, Quốc tế Hồng Bàng, Nguyễn Tất Thành, Tân Tạo... đều phải tuyển bổ sung ngành này.
Ở bậc CĐ, số lượng người học ngành điều dưỡng cũng giảm nhiều so với những năm trước. Tiến sĩ Lê Lâm, Hiệu trưởng Trường CĐ Đại Việt Sài Gòn, cho biết: "Cách đây khoảng chục năm, TS đăng ký ngành này rất đông. Thời điểm hiện tại, nhu cầu nhân lực cần nhiều do hệ thống BV tư phát triển, BV công nâng cấp mở rộng, nhưng tại trường, người học điều dưỡng giảm từ 50-70%".
Trong một nghiên cứu của giảng viên Phạm Dương Thanh Tâm và Nguyễn Thị Thảo Ngọc, Khoa Điều dưỡng - Kỹ thuật y học Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, hầu hết sinh viên các ngành điều dưỡng, dược và y khoa được phỏng vấn đều cho rằng nghề điều dưỡng vất vả và áp lực nhất trong hệ thống y tế.
"Định kiến về ngành điều dưỡng còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các yếu tố gia đình, truyền thông và môi trường. Sinh viên cả 3 ngành trên đều nhận định ngành điều dưỡng thiếu vai trò lãnh đạo và cơ hội thăng tiến trong bộ máy quản lý. Hình ảnh người điều dưỡng bị lu mờ, ít được ghi nhận những đóng góp. Các gia đình có xu hướng thiên vị các ngành y đa khoa, dược hơn là điều dưỡng", nhóm nghiên cứu chia sẻ.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Uyên, Phó khoa Điều dưỡng - Hộ sinh Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng, nêu sự thiếu hụt điều dưỡng tại VN đến từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, chế độ đãi ngộ và mức lương chưa tương xứng khi lương khởi điểm của một điều dưỡng mới ra trường tại các BV công lập hiện nay còn thấp.
"Thứ hai là áp lực công việc. Vì thiếu nguồn điều dưỡng nên một số điều dưỡng phải chăm sóc số lượng bệnh nhân nhiều hơn so với tiêu chuẩn khuyến cáo. Bên cạnh đó là áp lực từ người nhà bệnh nhân cùng với trực đêm dẫn đến dễ kiệt sức. Vị thế xã hội chưa được nhìn nhận đúng khi trong tâm thức của nhiều người dân, bác sĩ là người ra y lệnh, còn điều dưỡng chỉ là người làm theo", tiến sĩ Uyên nhận định.
Tuy nhiên, theo tiến sĩ Uyên, hiện nay có 2 nhóm TS nhận thức theo 2 hướng. Một là e ngại vì vẫn còn định kiến, coi điều dưỡng là công việc phục vụ, vất vả, trực đêm hôm nhưng thu nhập không tương xứng. Do đó, tỷ lệ TS chọn ngành điều dưỡng có xu hướng sụt giảm. Nhiều trường gặp khó khăn trong việc tuyển sinh đủ chỉ tiêu.
"Trong khi đó, nhóm còn lại vẫn yêu ngành do được xã hội trọng dụng và dễ kiếm việc làm do cầu cao, đặc biệt cơ hội chuyển dịch lao động quốc tế. Các em có thể tới các thị trường lớn như Đức, Nhật Bản, Canada, Úc, Đài Loan với nhiều chương trình học bổng, tuyển dụng với mức lương rất cao và cơ hội định cư rõ ràng", tiến sĩ Uyên thông tin.
Tiến sĩ Lưu Nguyễn Đức Hạnh, Phó khoa Điều dưỡng Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cũng cho hay bên cạnh nhóm TS e ngại thì vẫn có nhiều bạn trẻ nhận thấy điều dưỡng là công việc có tính ổn định cao, nhu cầu xã hội lớn và vị thế của người điều dưỡng trong hệ thống y tế hiện đại đã được nâng tầm, không còn đơn thuần là người hỗ trợ mà là một cộng sự quan trọng trong quá trình chăm sóc người bệnh.
Để giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực và giữ chân sinh viên với nghề, tiến sĩ Đức Hạnh nêu: "Chương trình học của các trường phải bám sát thực tế, chú trọng kỹ năng lâm sàng. Giảng viên giàu kinh nghiệm và tâm huyết để truyền lửa nghề cho sinh viên. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị đào tạo và cơ sở thực tập. Khi sinh viên nhìn thấy cơ hội việc làm rộng mở, thu nhập ổn định và môi trường làm việc chuyên nghiệp ngay sau khi tốt nghiệp, các em sẽ tự tin theo đuổi nghề".
Trong khi đó, tiến sĩ Nguyễn Thị Anh, Phó khoa Điều dưỡng - Hộ sinh Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng, cho rằng Bộ Y tế và các cơ quan ban ngành cần ban hành chính sách tăng lương cơ bản, tăng phụ cấp ưu đãi nghề, đặc biệt là phụ cấp trực đêm, phụ cấp độc hại riêng cho khối điều dưỡng để họ yên tâm sống được với nghề.
"Phải đẩy mạnh truyền thông để xã hội hiểu rằng điều dưỡng là một ngành khoa học chăm sóc độc lập, phối hợp bình đẳng với bác sĩ chứ không phải nghề phụ thuộc. Môi trường làm việc cũng nên được cải thiện, giảm tải thủ tục hành chính bằng cách ứng dụng công nghệ thông tin để họ có nhiều thời gian tập trung vào chuyên môn chăm sóc người bệnh, giảm áp lực tâm lý", tiến sĩ Ánh chia sẻ thêm.
Theo tiến sĩ Ánh, nhà nước cũng có thể cân nhắc áp dụng chính sách miễn giảm học phí hoặc cấp học bổng cho sinh viên theo học ngành điều dưỡng nhằm thu hút học sinh nộp hồ sơ.
Tin Gốc: Thanh Niên
Vượt qua hơn 150.000 thí sinh trên cả nước, Mai Quang Minh Trí - cựu học sinh chuyên toán Trường THPT chuyên Quốc học Huế - đạt 1.122/1.200 điểm, trở thành thủ khoa kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM 2025.
Trong đó, bạn gây ấn tượng đặc biệt với điểm tuyệt đối phần toán, 284 điểm tư duy khoa học, 278 điểm tiếng Việt và 260 điểm tiếng Anh. Trí đồng thời là á khoa phương thức xét tuyển tổng hợp vào Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) với tổng điểm 97,24, trúng tuyển ngành kỹ thuật điện - điện tử.
Trí từng đạt 1.047 điểm ở đợt thi đánh giá năng lực đầu tiên cùng năm nhưng chưa hài lòng, đặc biệt ở phần toán, nên quyết định thi lại, xem đó như một cơ hội để "làm tốt hơn chính mình", một lựa chọn mang tính bước ngoặt khi nhiều thí sinh thường dừng lại với kết quả đã cao.
Từ trải nghiệm đó, Trí rút ra bài học quan trọng về sự cẩn trọng trong phòng thi, bởi theo bạn, sự khác biệt giữa hai lần thi không nằm ở kiến thức mới mà ở việc hạn chế sai sót và phân bổ thời gian hợp lý hơn.
Trí chia sẻ: "Ngay từ khoảng tháng 11 lớp 12, tôi bắt đầu ôn tập có hệ thống cho kỳ thi. Tôi thường luyện đề mô phỏng đúng thời gian 2 giờ 30 phút để rèn sức bền và phân bổ thời gian hợp lý. Ban đầu tôi dành khoảng 1 tiếng rưỡi mỗi ngày nhưng tăng dần lên khoảng 4 tiếng mỗi ngày khi gần thi".
Thay vì học tủ hay ghi nhớ máy móc, Trí tập trung nắm chắc kiến thức cốt lõi vì cho rằng đề thi đánh giá năng lực vẫn dựa trên nền tảng kiến thức phổ thông, chỉ khác ở cách đặt vấn đề và yêu cầu vận dụng, vì vậy học chắc cơ bản sẽ giúp xử lý linh hoạt nhiều dạng câu hỏi.
Với lợi thế ở toán và tư duy logic, Trí không gặp nhiều khó khăn ở phần phân tích số liệu nhưng nhận diện rõ điểm yếu của mình, anh chủ động dành nhiều thời gian hơn cho phần tiếng Việt, lựa chọn cách học có trọng tâm, ưu tiên cải thiện hạn chế thay vì chỉ tiếp tục củng cố thế mạnh.
Một chiến lược đáng chú ý khác là việc ôn song song kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi đánh giá năng lực, bởi theo Trí, hai kỳ thi này có chung nền tảng kiến thức nên có thể tận dụng để "ôn một được hai", tránh học lệch và giảm rủi ro.
Việc lựa chọn tổ hợp thi THPT gồm toán và tiếng Anh giúp Trí đồng thời chuẩn bị cho cả đánh giá năng lực vì đây là hai môn chiếm phần lớn số câu hỏi. Kết quả, ở kỳ thi tốt nghiệp THPT, Trí cũng đạt 27,25 điểm khối A01.
Bên cạnh đó, Trí sinh cũng nhấn mạnh yếu tố tâm lý khi không đặt áp lực điểm số cụ thể trước mỗi lần thi, thay vào đó tập trung làm tốt nhất trong khả năng để giữ trạng thái ổn định, bởi theo Trí, cảm giác hài lòng ngay sau khi làm bài mới là điều quan trọng nhất.
Không chỉ học tập với cường độ cao, Trí vẫn duy trì sự cân bằng bằng cách dành thời gian cho gia đình, bạn bè và giải trí để tránh kiệt sức trong giai đoạn ôn thi căng thẳng.
Với số điểm 1.106/1.200 (tiếng Việt: 280, tiếng Anh: 226, toán học và tư duy khoa học: 300), Trần Như Khải (cựu học sinh Trường THPT chuyên Nguyễn Du, Đắk Lắk) trở thành thủ khoa phương thức xét tuyển bằng kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2025 của Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM).
Ngay từ đầu lớp 12, Khải đã sớm xác định mục tiêu theo học chương trình tiên tiến ngành khoa học máy tính tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, từ đó xây dựng lộ trình ôn tập rõ ràng thay vì học dàn trải, bởi theo Khải, việc "chốt đích đến" giúp mỗi giờ học đều có định hướng cụ thể và tránh rơi vào trạng thái học đối phó.
Theo Khải, kỳ thi đánh giá năng lực đòi hỏi thí sinh phải vận dụng tư duy tổng hợp, khả năng đọc hiểu nhanh và xử lý thông tin hiệu quả. Vì vậy anh không chọn cách học tủ hay ghi nhớ máy móc mà tập trung luyện nhiều dạng đề, rèn kỹ năng phân tích và suy luận, xem việc hiểu bản chất câu hỏi quan trọng hơn việc tìm ra đáp án bằng mẹo.
Niềm yêu thích công nghệ hình thành từ sớm cũng trở thành động lực giúp Khải duy trì sự hứng thú trong suốt quá trình ôn thi. Khải thường chủ động tìm hiểu thêm kiến thức liên quan ngoài sách vở, qua đó giữ được phong độ ổn định trong một kỳ thi có tính cạnh tranh cao.
Phan Lê Thúc Bảo, sinh viên năm 3 ngành khoa học máy tính Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), là trường hợp đặc biệt khi lập "cú đúp thủ khoa" tại kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM.
Ở đợt 1 năm 2025, Bảo đạt 1.060 điểm, với 233 điểm tiếng Việt, 257 điểm tiếng Anh, 270 điểm toán và 300/300 điểm ở phần tư duy khoa học.
Trước đó tại đợt 2 năm 2023, khi còn là học sinh lớp 12 Trường THPT chuyên Quốc học (Huế), Bảo từng trở thành thủ khoa với 1.133/1.200 điểm, mức điểm cao nhất lịch sử kỳ thi, sau khi đạt 1.052 điểm ở đợt 1 cùng năm.
Tính đến nay, Bảo đã tham gia kỳ thi này năm lần và hai lần giữ vị trí thủ khoa. Chia sẻ về việc tiếp tục dự thi khi đã là sinh viên, Bảo cho biết mục tiêu không phải để xét tuyển mà nhằm cập nhật cấu trúc đề mới, đồng thời đồng hành, tiếp thêm động lực cho các thí sinh khóa sau; dù tự tin đạt điểm cao, việc tiếp tục đứng đầu vẫn là điều khiến Bảo bất ngờ.
Từ trải nghiệm của mình, Bảo cho rằng để làm tốt bài thi đánh giá năng lực cần hội tụ ba yếu tố: vững kiến thức cơ bản, trau dồi năng lực suy luận và chuẩn bị tâm lý vững vàng. "Kết quả không đến từ việc ôn luyện ngắn hạn mà là quá trình tích lũy lâu dài, đặc biệt trong ba năm THPT.
Với 120 câu hỏi trong 150 phút, thí sinh phải duy trì sự tập trung và sức bền để tránh hụt hơi ở giai đoạn cuối, vì vậy cần luyện đề thường xuyên để làm quen áp lực thời gian và xây dựng chiến thuật làm bài phù hợp", Bảo nói.
Qua quá trình ôn tập, Bảo nhận ra kỳ thi này đòi hỏi năng lực toàn diện, do đó tuyệt đối không học tủ hay học lệch mà tập trung nắm chắc kiến thức cốt lõi ở các phần toán, tiếng Việt, tiếng Anh, đồng thời rèn tư duy và khả năng suy luận.
"Các bạn cần phát huy được điểm mạnh và cải thiện điểm yếu của bản thân, từ đó có thể lên kế hoạch ôn tập đúng trọng tâm và phân bổ thời gian hiệu quả. Đề thi năm nay không yêu cầu kiến thức từ nhiều môn, vì thế mình tập trung nâng cao hơn kỹ năng làm bài và chiến thuật phòng thi của mình.
Bên cạnh đó, mình nghĩ điều quan trọng nhất là phải thoải mái nên việc học phải đi kèm với niềm vui. Vì nếu quá căng thẳng thì khó thể đạt kết quả cao trong bất cứ kỳ thi nào", Bảo nhấn mạnh.
Nguồn: https://tuoitre.vn/cac-thu-khoa-thi-danh-gia-nang-luc-tiet-lo-chien-luoc-vang-20260402095721381.htm