Thông tin được ông Lâm Đình Thắng – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM – trình bày trong tham luận tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 – 2030.
Ông Thắng cho hay trong quý 1-2026, TP.HCM đã chủ động, triển khai mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57. Đồng thời thực hiện nghiêm túc 45 nhiệm vụ do Ban chỉ đạo Trung ương giao đúng tiến độ, đạt yêu cầu, không có nhiệm vụ chậm muộn.
Báo cáo về một số nội dung đã triển khai và hoàn thành khâu chuẩn bị, ông Thắng cho biết TP.HCM đã hoàn thành các bước chuẩn bị quan trọng nhất, đang ở bước hoàn thiện và chuẩn bị ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm trong tháng 4.
Đây là mô hình hoàn toàn mới, góp phần thực hiện nghị quyết; thể hiện quyết tâm của TP trong việc triển khai những mô hình sáng tạo.
Theo đó, TP đã ban hành đề án, thu hút được 250 tỉ từ các doanh nghiệp tham gia góp vốn thành lập, trong đó có nhiều quỹ đầu tư chuyên nghiệp, nhiều tập đoàn công nghệ lớn, nhiều doanh nghiệp nước ngoài.
“Đây là mô hình công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm, hợp tác công tư, vốn nhà nước tối đa 40%. Quỹ hoạt động theo cơ chế thị trường, có kiểm soát rủi ro, do đội ngũ chuyên gia điều hành, có lộ trình tăng vốn rõ ràng”, ông Thắng cho hay.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho biết trong quý 1, TP cũng đã chủ động thử nghiệm các mô hình và công nghệ mới, tiêu biểu là ứng dụng UAV trong giao hàng, vận chuyển bưu chính, bước đầu mở ra hướng tiếp cận đối với kinh tế tầm thấp; đồng thời tiếp tục hoàn thiện phương thức triển khai lâu dài.
Mặt khác, TP có 2 mô hình rõ nét trong việc thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ và việc liên kết 3 nhà: đề án thí điểm chính sách thương mại hóa và sàn giao dịch công nghệ.
Trong đó, đề án thương mại hóa là chính sách mới, mang tính thí điểm thực hiện Nghị quyết 57 tại TP, thời gian thí điểm 3 năm.
Chính sách giúp tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất về thương mại hóa: xác định giá trị tài sản trí tuệ, Nhà nước chấp nhận rủi ro ngân sách, hỗ trợ tối đa 50% kinh phí để hoàn thiện sản phẩm; thủ tục giao quyền sở hữu được rút ngắn tối đa, đảm bảo giao đúng đối tượng và không hình sự hóa rủi ro khách quan.
Đề án nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp, viện, trường. TP đã chọn 54 sản phẩm với tổng vốn đầu tư hơn 500 tỉ đồng; Nhà nước hỗ trợ hơn 200 tỉ đồng để đưa sản phẩm ra thị trường. Số lượng sản phẩm của doanh nghiệp chiếm 41%, sản phẩm công nghệ chiến lược chiếm hơn 50%, chứng tỏ doanh nghiệp có niềm tin vào các chính sách mới của TP.
Còn “Sàn giao dịch công nghệ phiên bản mới” là nền tảng kết nối các cơ quan nhà nước, trường viện và doanh nghiệp thành hệ sinh thái giao dịch công nghệ, thể hiện rõ vai trò liên kết 3 nhà.
Sàn có kết nối với Sàn giao dịch công nghệ quốc gia, hiện tập hợp gần 2.000 doanh nghiệp và 150 viện, trường. Từ ngày ra mắt (20-3) đến nay, đã có 14 hợp đồng được ký kết với tổng trị giá gần 20 tỉ đồng. Nhiều sản phẩm công nghệ chiến lược đã được giao dịch, tiêu biểu như robot, UAV và hệ thống tự động hóa công nghiệp.
Theo ông Thắng, trọng tâm quý 2-2026, TP.HCM tiếp tục đảm bảo thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo của Ban chỉ đạo Trung ương.
Cùng với đó, tập trung hoàn thiện Nghị quyết phát triển TP.HCM và Luật Đô thị đặc biệt, trong đó có những chính sách vượt trội cho TP trên lĩnh vực khoa học công nghệ: ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm, khởi công Trung tâm dữ liệu AI tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung. Đồng thời thu hút đầu tư trên lĩnh vực khoa học công nghệ và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của TP…
UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến về Quy định cơ chế hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học trên địa bàn từ năm học 2026-2027. Theo đó, học sinh tiểu học đang theo học tại cơ sở giáo dục (không gồm cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài) trên địa bàn thành phố, tự nguyện tham gia sử dụng dịch vụ bán trú tại cơ sở giáo dục sẽ được hỗ trợ bữa ăn trưa.
Mức hỗ trợ 40.000 đồng/em/ngày áp dụng với học sinh tiểu học là con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và bãi giữa sông Hồng; học sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; học sinh khuyết tật; học sinh mồ côi cả cha và mẹ, bị bỏ rơi, không có nguồn nuôi dưỡng; học sinh thuộc diện bảo trợ xã hội; con người có công với cách mạng.
Học sinh tiểu học đang theo học tại các cơ sở giáo dục còn lại được hỗ trợ 28.000 đồng/em/ngày.
Trường hợp phụ huynh học sinh và nhà trường thống nhất mức tiền ăn cao hơn so với mức nhà nước hỗ trợ thì phần chênh lệch sẽ thu của người học (đảm bảo mức ăn tối thiểu là 40.000 đồng/em/ngày).
Thời gian hỗ trợ từ năm học 2026-2027 (theo số ngày ăn thực tế trong khung thời gian năm học) không quá 9 tháng/năm học. Nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.
Thành phố dự kiến số học sinh tiểu học năm học 2026-2027 gần 748.000, số bán trú khoảng 650.000 (tỷ lệ 87%, tăng 3 % so với năm học 2025-2026) thì tổng dự toán ngân sách đề xuất hơn 3.600 tỷ đồng.
Việc hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học đã được TP Hà Nội thực hiện từ năm học 2025-2026, với tổng kinh phí trên 2.500 tỷ đồng. UBND thành phố đánh giá việc được bảo đảm bữa ăn đầy đủ, hợp vệ sinh và cân đối dinh dưỡng giúp học sinh có đủ năng lượng học tập, vui chơi và rèn luyện trong cả ngày học. Tình trạng mệt mỏi, thiếu tập trung, buồn ngủ trong các tiết học buổi chiều giảm rõ rệt.
Ngoài tác động về thể chất, chính sách còn góp phần hình thành và phát triển các kỹ năng, thói quen tốt cho học sinh như: ăn uống khoa học, giữ gìn vệ sinh cá nhân, tự phục vụ, thực hiện nền nếp sinh hoạt tập thể, kỹ năng giao tiếp và ứng xử văn minh trong môi trường học đường.
Theo kế hoạch, nghị quyết về quy định hỗ trợ bữa trưa cho học sinh tiểu học sẽ được trình HĐND TP Hà Nội xem xét, thông qua vào kỳ họp thường lệ tháng 7.
Từ ngày 1.7.2026, theo luật sửa đổi, bổ sung một số điều luật Phòng, chống tham nhũng, mọi biến động tài sản từ 1 tỉ đồng trở lên sẽ phải giải trình. Song, quy định này chỉ dành cho cá nhân có nghĩa vụ phải kê khai theo luật.
Tại khoản 12 điều 1 luật sửa đổi, bổ sung luật Phòng, chống tham nhũng quy định “kê khai bổ sung được thực hiện khi người có nghĩa vụ kê khai có biến động tài sản, thu nhập trong năm có giá trị từ 1 tỉ đồng trở lên. Việc kê khai phải hoàn thành trước ngày 31.12 của năm có biến động về tài sản, thu nhập”.
Tại khoản 13 điều 1 luật sửa đổi, bổ sung luật Phòng, chống tham nhũng cũng nêu cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập theo dõi biến động về tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai thông qua phân tích, đánh giá thông tin từ bản kê khai hoặc từ các nguồn thông tin khác, khi phát hiện có biến động tài sản, thu nhập trong năm từ 1 tỉ đồng trở lên mà người có nghĩa vụ kê khai không kê khai thì cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập yêu cầu người đó cung cấp, bổ sung thông tin có liên quan; trường hợp tài sản, thu nhập có biến động tăng thì phải giải trình về nguồn gốc của tài sản, thu nhập tăng thêm.
Đây là những quy định bổ sung về kê khai biến động tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai.
Như vậy, từ ngày 1.7.2026, người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập, khi có biến động tài sản từ 1 tỉ đồng trở lên phải giải trình, thay vì mức 300 triệu đồng như trước đây.
Theo điều 34 luật sửa đổi, bổ sung luật Phòng, chống tham nhũng, thì người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập gồm:
Cạnh đó, tại luật sửa đổi, bổ sung luật Phòng, chống tham nhũng nêu “cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước (sau đây gọi là cơ quan, tổ chức, đơn vị) bao gồm cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước và tổ chức, đơn vị khác do Nhà nước thành lập, đầu tư cơ sở vật chất, cấp toàn bộ hoặc một phần kinh phí hoạt động”.
Theo đó, người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước là những đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh, giám sát của luật Phòng chống, tham nhũng.
Một trong những nội dung được quan tâm tại Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an đưa ra lấy ý kiến là đề xuất bổ sung tội sản xuất, buôn bán hàng kém chất lượng vào Bộ luật Hình sự.
Tuy nhiên VCCI cho rằng Bộ luật Hình sự hiện hành đã có quy định về "hàng giả" (từ Điều 192-195). "Hàng kém chất lượng" là khái niệm khác biệt, chỉ hàng thật nhưng không đạt tiêu chuẩn.
Theo cơ quan này, ranh giới giữa "kém chất lượng" với "không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật" hoặc "sản phẩm lỗi" rất mỏng manh. Đặc biệt trong sản xuất công nghiệp khi tỉ lệ sản phẩm lỗi nhất định là không thể tránh khỏi. Khái niệm "hàng kém chất lượng" cũng chưa thực sự đủ rõ để đảm bảo tính chính xác trong áp dụng pháp luật hình sự.
Vì thế VCCI cho rằng hầu hết các nước xử lý "hàng kém chất lượng" bằng pháp luật bảo vệ người tiêu dùng, tức thể hiện trách nhiệm với sản phẩm và xử phạt hành chính như thu hồi sản phẩm, phạt tiền.
Theo đó, pháp luật chỉ hình sự hóa khi có yếu tố cố ý lừa dối hoặc gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe, tính mạng.
Do đó VCCI đề nghị cân nhắc không bổ sung tội danh riêng cho hành vi này. Trong trường hợp hàng kém chất lượng gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tính mạng, hoàn toàn có thể xử lý theo các tội danh hiện hành như Điều 317 (vi phạm quy định về an toàn thực phẩm) hoặc Điều 360 (thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng).
Cùng với việc bổ sung tội danh trên, VCCI cho rằng với một số hành vi mới liên quan tới hoạt động sản xuất kinh doanh cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn. Trong đó có hành vi thiết lập hệ thống để cung cấp trái phép dịch vụ phát thanh, truyền hình trên mạng Internet.
Cũng theo VCCI, đây là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, tức vi phạm quy định về giấy phép. Tại các nước OECD, hành vi này thường xử lý bằng biện pháp hành chính, chỉ hình sự hóa khi có yếu tố gian lận, lừa đảo hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng.
Với hành vi trái phép liên quan đến hoạt động kinh doanh, giao dịch tiền ảo, tiền kỹ thuật số, tài sản ảo, theo VCCI, đây là lĩnh vực mà khung pháp lý quản lý còn đang xây dựng. Trong khi đó việc hình sự hóa hành vi "trái phép" sẽ tạo ra rủi ro pháp lý rất lớn trong khi việc mô tả hành vi còn rất chung chung, chưa rõ mức độ, hậu quả.
Ngoài ra còn các quy định về định giá, kiểm toán, kiểm định, giám định; hành vi trong lĩnh vực ngân hàng như bảo lãnh tín dụng, quản lý tài sản bảo đảm, quản lý khoản vay sau giải ngân; hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu chuẩn.
Việc bổ sung mới các hành vi vào dự luật tác động rất lớn đến quyền con người, quyền công dân và ảnh hưởng tới môi trường đầu tư kinh doanh khi đặt các pháp nhân thương mại vào những rủi ro pháp lý mới.
Do đó với các hành vi kinh tế mới, cần được đánh giá tác động kỹ lưỡng hơn, loại bỏ các đề xuất chưa rõ ràng, phạm vi quá rộng, có tính chất "tội kinh doanh trái phép" hoặc có sự chồng lấn với các tội phạm đã có trong Bộ luật Hình sự.
"Mọi đề xuất hình sự hóa hành vi mới cần trả lời được câu hỏi: biện pháp hành chính, dân sự, kỷ luật đã thực sự không đủ để xử lý chưa? Đây chính là nguyên tắc 'xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng' mà Nghị quyết 68 đã khẳng định" - VCCI góp ý.
