Bối cảnh toàn cầu hóa đã thay đổi rõ rệt diện mạo bóng đá Việt Nam. Hàng loạt Việt kiều đã xuất hiện ở đội tuyển quốc gia, U.23, U.20, thậm chí U.17. Các Việt kiều xuất hiện đông hơn, có chất lượng tốt hơn, không còn là thiểu số như trước đây.
Đội tuyển Việt Nam đã vượt qua vòng loại Asian Cup 2027 với ba mảnh ghép Việt kiều gồm Đặng Văn Lâm, Nguyễn Filip và Cao Pendant Quang Vinh. U.23 Việt Nam vô địch U.23 Đông Nam Á, SEA Games và đoạt HCĐ U.23 châu Á với Lê Viktor năng nổ ở cánh. Lứa U.23 hiện tại do quyền HLV trưởng Đinh Hồng Vinh dẫn dắt cũng có Trần Thành Trung, ngôi sao từng lọt nhóm những tài năng trẻ sáng giá nhất giải Bulgaria, cùng Việt kiều Vadim Nguyễn.
Lùi xuống cấp độ U.20 Việt Nam, Nguyễn Bá Nhật Ka (Việt kiều Nhật Bản) và Antonio Moric (Việt kiều Croatia) cũng đang là những “ngọc thô” được trao cơ hội thử sức, hay trước đây là Andrej Nguyễn An Khánh, Alex Bùi (đều là Việt kiều CH Czech).
Khác với giai đoạn trước, khi các Việt kiều thường hồi hương ở độ trưởng thành (có ngoại lệ là Mạc Hồng Quân, Văn Lâm về nước từ sớm), làn sóng Việt kiều lúc này về chơi ở V-League đã trẻ trung hơn, cho thấy mong muốn gắn bó với màu cờ sắc áo và hòa nhập cùng văn hóa Việt Nam lâu dài. Cơ chế cởi mở của V-League khi cho phép mỗi đội đăng ký tối đa 2 Việt kiều, cùng thay đổi tư duy theo chiều hướng thoáng và quốc tế hơn, đã giúp bóng đá Việt Nam thành đất lành để những người con xa xứ trở lại thử sức.
Tuy nhiên, nhìn vào những cái tên đang chơi bóng tại V-League, có lẽ nguồn lực Việt kiều vẫn chưa được khai thác hết, chủ yếu bởi hàng rào quốc tịch.
Đơn cử, cả hai Việt kiều tài năng của CLB Công an TP.HCM, gồm Khoa Ngô (Ngô Văn Khoa) và Lee Williams đều chưa có quốc tịch Việt Nam.
Khoa Ngô đang chói sáng ở mùa giải này với 3 bàn thắng, cùng nguồn năng lượng dồi dào khuấy đảo nhiều hàng phòng ngự V-League. Dù thể hình khiêm tốn, nhưng Khoa Ngô giỏi càn lướt, sẵn sàng tì đè, đấu tay đôi và nhanh nhẹn như linh dương. Sự nhiệt huyết của cầu thủ sinh năm 2006 là ngọn đèn rực rỡ khơi dậy hàng công CLB Công an TP.HCM, dù đây mới là mùa giải đầu tiên, Khoa Ngô chơi ở V-League.
Lee Williams (sinh năm 2007) cũng rất tài năng, đã ghi 2 bàn ở V-League và 1 bàn tại Cúp quốc gia, dù chưa tròn 19 tuổi. Được đào tạo bài bản ở Anh, Lee Williams có phong cách chơi bóng đơn giản, hiện đại, xử lý gọn gàng và làm tường, không chiến tốt với chiều cao 1,9 m.
Nếu có quốc tịch, cả Khoa Ngô và Lee Williams đều là “ngọc quý” cho lứa U.20, thậm chí U.23 Việt Nam. Nhìn tấm gương của Công Phương (2006), Văn Thuận, Văn Bình (2005) hay Quang Kiệt (2007) ở U.23 để thấy, chỉ cần có năng lực, mọi cầu thủ đều có cơ hội bất chấp tuổi tác.
Bên cạnh Lee Williams hay Khoa Ngô, còn nhiều Việt kiều khác đang chờ được cấp quốc tịch trong thời gian tới.
Tiêu biểu trong số này có trung vệ Kyle Colonna (cao 1,88 m). Việt kiều Mỹ đã chơi 20 trận mùa này, góp phần tạo nên hàng thủ chắc chắn thứ hai giải đấu của Thể Công Viettel (mới lọt lưới 19 bàn sau 21 trận).
Khác với mùa trước phải cạnh tranh quyết liệt để được ra sân tại Hà Nội, mùa này, Colonna là bức tường vững chãi ở Thể Công Viettel, khi chinh phục được HLV khó tính Velizar Popov. Colonna gây ấn tượng với lối chơi phán đoán đầu óc và “sạch”, khi mới nhận 6 thẻ vàng sau 37 trận V-League. Sinh năm 1999, Colonna là mảnh ghép tương lai của đội tuyển Việt Nam.
Adou Minh (sinh năm 1997) cũng là trung vệ Việt kiều tài năng, đã chơi 24 trận cho CLB Công an Hà Nội mùa này trên mọi đấu trường. Mùa trước, ngay khi hồi hương khoác áo Hà Tĩnh, Adou Minh đã chơi chắc chắn với 22 trận, lọt vào đội hình tiêu biểu V-League. Từng chơi bóng cho các đội bán chuyên Pháp và có thể hình ổn (cao 1,78 m), Adou Minh có lối đá thông minh, tranh chấp nhiệt huyết và lăn xả.
Ngoài ra, những Việt kiều “tài không đợi tuổi” đang cống hiến. Camilo Vasconcelo Minh (mang ba dòng máu Việt Nam, Bồ Đào Nha, Canada) của Hải Phòng sinh năm 2005, ra sân 9 trận cho Hải Phòng mùa này. Thử việc không thành công ở Hà Nội, Camilo đã đến đội bóng bớt cạnh tranh hơn để có cơ hội thi đấu thường xuyên.
Li-Sheng Eddie Tran (Việt kiều Thụy Điển) đã chơi 12 trận ở hạng nhất mùa này, đang cùng Bắc Ninh đua vé lên V-League.
Son Heung-min đã đá chính 12 trận liên tiếp cho Hàn Quốc tại World Cup, kể từ kỳ giải 2014 đến trận thua Mexico 0-1 ở lượt hai bảng A năm nay. Tuy nhiên, đến trận quyết định với Nam Phi, tiền đạo sinh năm 1992 phải dự bị và chỉ được tung vào sân ở hiệp hai.
HLV Hong Myung-bo từng khẳng định đây là tính toán chiến thuật và cân nhắc về thể lực. Theo ông, ban huấn luyện tin rằng Son vào sân từ hiệp hai khi đối thủ đã xuống sức sẽ hợp lý hơn. Tuy nhiên, tính toán đã không đem lại hiệu quả, khi Hàn Quốc thua 0-1 và dừng bước ở vòng bảng, còn HLV Hong chịu nhiều chỉ trích và đã phải từ chức.
Tuy nhiên, Nghị sĩ Jin Jong-oh, thuộc Quốc hội Hàn Quốc và là thành viên Đảng Quyền lực Quốc dân (PPP), nhận được một báo cáo khác với vấn đề này. "Theo thông tin từ nhiều quan chức chủ chốt thông thuộc tình hình của đội tuyển quốc gia, sự bất đồng đã xảy ra trước trận gặp Nam Phi", ông nói.
Vị nghị sĩ cho biết mâu thuẫn khởi phát vào ngày 7/6 tại sân tập của đội tuyển ở Guadalajara, Mexico. Một video của Đài truyền hình JTBC được đăng tải trên Youtube, đã ghi lại đoạn hội thoại của một nhóm phóng viên chế giễu Son Heung-min được miễn nghĩa vụ quân sự. Sự việc nhận được sự chú ý lớn của truyền thông trong nước và quốc tế. Đội tuyển Hàn Quốc cũng ngầm tẩy chay truyền thông, thông qua việc cầu thủ từ chối nhiều cuộc phỏng vấn.
Cốt lõi của cuộc xung đột là "việc tẩy chay sẽ kéo dài trong bao lâu". Nghị sĩ Jin cho biết: "Những cầu thủ kỳ cựu như Son và Lee Jae-sung có lập trường cứng rắn và muốn tiếp tục tẩy chay phỏng vấn. Một số cầu thủ khác thì phản đối, cho rằng từ chối phỏng vấn trong thời gian dài ở giải đấu như World Cup là không phù hợp".
Sau đó, lãnh đạo đội tuyển tuyên bố dỡ bỏ lệnh tẩy chay. Điều này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Lee Jae-sung, bạn thân cùng sinh năm 1992 với Son. Tuy nhiên, trong phòng thay đồ sau trận gặp Mexico, HLV Hong Myung-bo đã yêu cầu các cầu thủ trả lời phỏng vấn truyền thông. Nhiều cầu thủ đồng ý, còn Son và Lee vẫn từ chối. Riêng Lee còn vướng lịch xét nghiệm doping nên có lý do chính đáng.
Cuối cùng, hai cầu thủ này không xuất hiện trong đội hình xuất phát trước Nam Phi. "Nguồn tin cho biết việc loại Lee Jae-sung mới là sai lầm lớn hơn", ông Jin Jong-oh nói. "Mặc dù HLV có toàn quyền chọn lựa cầu thủ, chúng ta cần xem xét liệu có vấn đề nào trong quá trình này hay không".
Lee Jae-sung đang thi đấu cho Mainz 05 ở Bundesliga. Anh mặc áo số 10, là nhân tố quan trọng của ĐTQG nhiều năm qua khi ghi 15 bàn sau 107 trận. Truyền thông Hàn Quốc sau đó đã phát hiện chi tiết Lee Kang-in liên tục nói "phải đưa anh Lee Jae-sung vào sân thôi", ở giờ nghỉ giải lao uống nước trong hiệp hai trận gặp Nam Phi. Tuy nhiên, HLV Hong đã thay ba người từ đầu hiệp hai, trước khi trao cơ hội cho hậu vệ Park Jin-seob ở phút 65 và tiền đạo Cho Gue-sung ở phút 73.
Trường hợp hậu vệ Jens Castrop, sinh năm 2003 mang dòng máu lai Đức và đang chơi cho Borussia Monchengladbach, cũng bị đồn đoán mâu thuẫn với HLV trưởng. Tuy nhiên, nghị sĩ Jin Jong-oh cho biết việc cầu thủ này dự bị cả ba trận "không phải do kỹ năng mà khác biệt văn hóa", đồng thời có lỗi trong trao đổi giữa Jens với các quan chức ĐTQG.
Jin Jong-oh, sinh năm 1979, là cựu VĐV bắn súng nổi tiếng của Hàn Quốc. Ông từng giành bốn HC vàng Olympic từ năm 2008 đến 2016, ở nội dung sở trường 10m và 50m súng ngắn hơi nam. Hiện, ông là thành viên thuộc Ủy ban Văn hóa, Thể thao và Du lịch của Quốc hội Hàn Quốc. Vào ngày 29/6, Jin đã tuyên bố thành lập một trung tâm tố cáo tham nhũng để nhận thông tin liên quan đến các hoạt động tiêu cực trong LĐBĐ Hàn Quốc (KFA).
Ở World Cup 2026, Hàn Quốc nhận nhiều kỳ vọng khi sở hữu nhiều cầu thủ chất lượng và được thi đấu ở một bảng vừa sức. Tuy nhiên, việc dừng bước sớm khiến người hâm mộ phẫn nộ. Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung cũng bày tỏ sự thất vọng và kêu gọi cơ quan chức năng đánh giá kỹ lưỡng nguyên nhân thất bại, đồng thời chấn chỉnh hoạt động của KFA.
Sau đó, HLV Hong Myung-bo thông báo từ chức, còn Phó Chủ tịch KFA Park Hang-seo cúi đầu xin lỗi trong cuộc họp báo ở Mexico trước khi về nước.
Trên Instagram, Son Heung-min đăng tâm thư dài 1.061 từ. Anh bày tỏ sự đau lòng khi giấc mơ World Cup tan vỡ, đồng thời xin lỗi vì khiến người hâm mộ thất vọng. Tuy nhiên, anh cũng lên tiếng bảo vệ các đồng đội. "Tôi cảm thấy nặng lòng và có lỗi vì lại phải nhờ mọi người một lần nữa trong tình huống này", Son viết. "Thay vì chỉ trích và làm tổn thương các cầu thủ, tôi chân thành mong mọi người hãy gửi đến họ sự ủng hộ và động viên ấm áp, dù biết rằng rất khó khăn".
Đây có thể là kỳ World Cup cuối cùng của thế hệ vàng Hàn Quốc, với Son Heung-min, Lee Jae-sung, Hwang In-beom, Kim Min-jae. Son đã bốn lần liền dự giải, nhưng thành tích tốt nhất là vào vòng 1/8 World Cup 2022, trước khi thua Brazil 1-4.
Diễn ra rạng sáng 19.6, màn so tài giữa Thụy Sĩ và Bosnia - Herzegovina ở lượt trận thứ hai bảng B World Cup 2026 khởi đầu đầy toan tính. Cả hai đội chủ động nhập cuộc chậm rãi nhằm thăm dò đối phương. Điểm nhấn đáng chú ý duy nhất trong 45 phút đầu tiên thuộc về Dan Ndoye với pha dứt điểm đưa bóng đi chệch khung thành trong gang tấc ở phút thứ 10.
Sau giờ nghỉ, Thụy Sĩ bắt đầu gia tăng nhịp độ và chủ động đẩy cao đội hình ép sân. Tiền đạo Breel Embolo trở thành mối hiểm họa thường trực trước khung thành Bosnia - Herzegovina, điển hình là cú đánh đầu hiểm hóc ở phút 63 nhưng không thể đánh bại được sự xuất sắc của thủ môn Nikola Vasilj. Tuy nhiên, thế bế tắc cuối cùng cũng bị phá vỡ ở phút 74 khi Johan Manzambi chớp thời cơ cực nhanh trong vòng cấm để đưa đội bóng của HLV Murat Yakin vươn lên dẫn trước.
Cục diện trận đấu hoàn toàn xoay chuyển kể từ phút 80, sau tình huống Tarik Muharemovic nhận thẻ đỏ trực tiếp, đẩy Bosnia & Herzegovina vào thế mất người. Khai thác triệt để lợi thế quân số, Thụy Sĩ liên tiếp nới rộng cách biệt nhờ sự ăn ý trên hàng công. Phút 84, Ruben Vargas nhân đôi cách biệt từ đường kiến tạo của Embolo, trước khi chính anh đáp lễ để Manzambi hoàn tất cú đúp ở phút 90.
Ermin Mahmic ghi bàn danh dự cho Bosnia - Herzegovina bằng cú sút đẹp mắt để rút ngắn tỷ số ở phút 90+3. Trong khi đó, Thụy Sĩ có thêm bàn thắng trên chấm phạt đền nhờ công của thủ quân Granit Xhaka. Đây cũng là bàn thắng cuối cùng của trận đấu.
Với chiến thắng giòn giã này, Thụy Sĩ sáng cửa giành vé đi tiếp vào vòng knock-out World Cup 2026.
Ông viết: "Cuộc phiêu lưu tại World Cup đã khép lại, nhưng niềm tự hào dành cho đội tuyển còn lớn hơn bao giờ hết. Một tập thể dũng cảm đã chứng minh rằng gần như mọi điều đều có thể xảy ra. Các bạn đã mang đến cho chúng tôi những khoảnh khắc không thể nào quên, những trận đấu đẳng cấp thế giới và tinh thần đoàn kết lan tỏa khắp đất nước".
Sau đó, khi trả lời hãng thông tấn NTB, người đứng đầu Chính phủ Na Uy tiếp tục dành những lời khen ngợi cho thầy trò HLV Stale Solbakken.
"Xin cảm ơn Na Uy! Hành trình World Cup đã kết thúc, nhưng sau trận đấu này chúng tôi còn yêu mến đội tuyển hơn trước. Các cầu thủ đã thi đấu đầy dũng cảm, không hề e ngại đội tuyển Anh và trong phần lớn thời gian của trận đấu, Na Uy mới là đội chơi hay hơn", ông Jonas Gahr Stoere nhấn mạnh.
Đội tuyển Na Uy có hành trình xuất sắc tại World Cup 2026
ẢNH: REUTERS
Thủ tướng Na Uy cũng cho biết ông theo dõi trận đấu cùng gia đình và bạn bè tại Arendal. Ông bày tỏ niềm tự hào về bầu không khí mà đội tuyển đã tạo nên trên khắp đất nước.
"Cảm ơn các bạn vì nhiều tuần mang đến những trải nghiệm tuyệt vời, những trận đấu chất lượng, tinh thần cống hiến và những bàn thắng đẹp mắt. Những ký ức này sẽ được nhiều thế hệ người Na Uy ghi nhớ. Đội tuyển quốc gia đã chứng minh rằng gần như mọi điều đều có thể xảy ra".
Ông nói thêm: "Chúng ta đã cùng nhau dõi theo đội tuyển từ vòng loại đến World Cup, cổ vũ ở các sân vận động trên đất Mỹ cũng như tại các thành phố và thị trấn trên khắp Na Uy. Chúng ta đã hát vang, ăn mừng và đoàn kết theo đúng khẩu hiệu của đội tuyển: Cùng nhau mạnh mẽ hơn".
Đáng chú ý, Thủ tướng Jonas Gahr Stoere khẳng định thất bại trước đội tuyển Anh không phải dấu chấm hết cho thế hệ cầu thủ hiện tại.
"Na Uy đã bị loại khỏi World Cup, nhưng đây chưa phải là kết thúc. Đây là sự khởi đầu cho nhiều trải nghiệm tuyệt vời hơn với đội tuyển này. Tôi hoàn toàn tin tưởng vào điều đó", ông kết luận.
Không chỉ Chính phủ, Hoàng gia Na Uy cũng gửi lời tri ân đến đội tuyển. Thái tử Haakon, người trực tiếp có mặt trên khán đài tại Miami, đăng thông điệp ngắn gọn: "Cảm ơn các chàng trai vì cuộc phiêu lưu tuyệt vời này".
Dù thất bại đầy tiếc nuối trước đội tuyển Anh, bầu không khí tại Na Uy vẫn ngập tràn niềm tự hào. Theo cảnh sát Oslo, khoảng 135.000 người hâm mộ đã tập trung ở trung tâm thủ đô để theo dõi trận đấu. Sau tiếng còi mãn cuộc, hàng chục nghìn cổ động viên vẫn ở lại quảng trường Slottsplassen để hát, cổ vũ và cảm ơn đội tuyển vì hành trình lịch sử tại World Cup 2026.
Sau 28 năm mới trở lại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, Na Uy đã tiến thẳng tới vòng tứ kết và chỉ chịu dừng bước sau trận đấu mà nhiều người đánh giá họ chơi không hề lép vế trước đội tuyển Anh. Dù giấc mơ World Cup đã khép lại, màn trình diễn của Haaland và các đồng đội được xem là nền tảng để người hâm mộ Na Uy tiếp tục đặt kỳ vọng vào EURO 2028.
