5 thực phẩm dùng thường xuyên có thể hại men răng

UBND thành phố dự kiến trình HĐND xem xét, thông qua nghị quyết này trong năm 2026. Chính sách áp dụng cho người bệnh có bảo hiểm y tế, điều trị tại các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn và đăng ký thường trú hoặc tạm trú liên tục từ 12 tháng trở lên.

Theo tờ trình UBND thành phố vừa gửi HĐND, người mắc suy thận mạn giai đoạn cuối đang chạy thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng chu kỳ sẽ không phải tự đóng phần đồng chi trả sau khi bảo hiểm y tế thanh toán, với các dịch vụ thường quy thuộc phạm vi bảo hiểm.

Thành phố thanh toán trực tiếp cho cơ sở y tế qua cơ chế khấu trừ viện phí, người bệnh không phải làm thêm thủ tục.

TP HCM hiện có khoảng 9.091 người suy thận mạn giai đoạn cuối phải điều trị thay thế thận thường xuyên. Người chạy thận nhân tạo lọc máu trung bình 12 lần mỗi tháng, người lọc màng bụng khoảng 30 lần.

Dù bảo hiểm y tế đã gánh phần lớn chi phí, người bệnh vẫn phải đóng phần đồng chi trả suốt quá trình điều trị. Với những ca lọc máu kéo dài nhiều năm, thậm chí cả đời, khoản tiền này trở thành gánh nặng lớn với nhiều gia đình. Sở Y tế tính toán tổng số tiền người bệnh tự chi trả cho hai phương pháp này khoảng 165,85 tỷ đồng mỗi năm - cũng chính là mức kinh phí thành phố dự kiến bố trí hằng năm.

Theo khảo sát của VnExpress, chi phí một lần chạy thận hiện dao động khoảng 700.000-2.000.000 đồng, thậm chí cao hơn tùy cơ sở y tế, vật tư và dịch vụ sử dụng. Người có bảo hiểm y tế được quỹ bảo hiểm thanh toán phần lớn chi phí theo quy định, nhưng vẫn phải đồng chi trả - tức tự thanh toán phần chi phí thuộc phạm vi bảo hiểm y tế mà quỹ không chi trả hết. Ngoài ra, người bệnh còn phải thanh toán các khoản ngoài phạm vi bảo hiểm y tế (nếu có). Do phải chạy thận khoảng ba lần mỗi tuần, sử dụng thuốc, xét nghiệm và điều trị kéo dài, tổng số tiền người bệnh tự chi trả mỗi tháng hiện khoảng 2,5-12 triệu đồng.

Suy thận mạn giai đoạn cuối là bệnh không hồi phục, người bệnh phụ thuộc hoàn toàn vào điều trị thay thế thận để duy trì sự sống. Việc đến bệnh viện nhiều lần mỗi tuần khiến khả năng lao động và thu nhập giảm sút, trong khi chi phí điều trị kéo dài dễ đẩy nhiều gia đình vào cảnh túng quẫn. UBND thành phố nhìn nhận áp lực tài chính là một nguyên nhân khiến một số người bệnh giãn hoặc bỏ điều trị, làm tăng nguy cơ biến chứng, đe dọa tính mạng và phát sinh thêm chi phí y tế.

Ngân sách thành phố chỉ hỗ trợ phần đồng chi trả thuộc phạm vi bảo hiểm y tế, không bao gồm thuốc, vật tư hay dịch vụ kỹ thuật ngoài danh mục bảo hiểm.

TP HCM hiện có 47 cơ sở chạy thận nhân tạo, gồm 39 đơn vị trực thuộc Sở Y tế và 8 bệnh viện thuộc bộ, ngành, với 766 máy lọc thận. Các cơ sở này chạy ba ca mỗi ngày, 6 ngày mỗi tuần để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.

Tin Gốc: Vnexpress

Cụ Margaret Ham, tròn 100 tuổi hôm 27/6, chia sẻ bí quyết sống thọ là nhờ "mứt cam và hút 40 điếu thuốc lá mỗi ngày", theo The Telegraph. Hiện cụ Ham vẫn tự đi lại và quán xuyến việc nhà mà không cần người trợ giúp.

Rachael Matthews, 47 tuổi, cháu ngoại của cụ, cho biết bà của mình chưa từng từ bỏ những thói quen trên bất chấp những cảnh báo về sức khỏe. Ngoài ra, cụ vẫn duy trì sở thích uống trà Yorkshire, trà đen truyền thống nổi tiếng nhất ở Anh, thay nước mỗi ngày.

"Bà tôi hút từ 20 đến 40 điếu thuốc một ngày và đã có thói quen đó từ rất lâu rồi. Bà chưa từng có ý định bỏ thuốc và chắc chắn cũng sẽ không dừng lại trong thời gian tới", Matthews, chủ một cửa hàng thời trang tại Daneshill, thị trấn Basingstoke, hạt Hampshire, chia sẻ.

Theo người cháu, cụ Ham "chỉ thích những thứ có hương vị đậm đà như trà Yorkshire phải pha với loại sữa có nắp vàng. Không phải loại sữa tách béo một phần, mà phải là sữa béo nguyên chất Jersey". "Thật khó tin, thế hệ ngày xưa dường như được làm từ một loại 'chất liệu' rất khác. Bà cũng rất thích ăn bơ với mứt cam và lớp bơ phải được phết dày khoảng 2,5 cm", Matthews nói thêm, cho biết bà cô hầu như không bao giờ uống rượu bia.

Theo người phụ nữ này, mẹ cô qua đời khi mới 52 tuổi sau một thời gian cố gắng thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh. "Khi đó, bà tôi đã nói: 'Thấy chưa, mẹ thì cứ tiếp tục sống theo cách của mẹ thôi'", cô kể.

Matthews cho hay cụ Ham hiện sống độc lập vì gia đình cũng không còn nhiều người. Việc bà sống thọ đến 100 tuổi là một điều kỳ diệu, vì thế cô muốn kỷ niệm cột mốc ấy và muốn bà "ngập trong những tấm thiệp chúc mừng" từ cộng đồng.

"Bà sử dụng gậy ba toong khá thành thục. Tôi đang nghĩ bà có thể sẽ gõ gậy vào người tôi khi phát hiện ra việc tôi đã làm", Matthews chia sẻ.

Hàng ngày, cô đều đến kiểm tra tình hình sức khỏe của bà. Vào mỗi chủ nhật, hai bà cháu lại cùng nhau dùng bữa tối tại nhà cụ. Ngoài ra, cụ Ham cũng rất thích dành thời gian bên cạnh người chắt gái Megan, 23 tuổi.

Cụ Ham sinh năm 1926 ở Bristol và từng trải qua những năm tháng chiến tranh tại đây. Matthews cho hay ngày đó hàng xóm đều ghen tị với hầm trú bom của nhà bà cô vì đó là một trong những căn hầm sâu và lớn nhất trong dãy phố.

"Bà vẫn nhớ như in cảnh tượng một chiếc máy bay ném bom bay qua ở khoảng cách rất thấp rồi đâm sầm xuống một khu vực không xa nơi bà sống. Bà mô tả trải nghiệm đó vô cùng đáng sợ", người cháu kể.

Năm 18 tuổi, cụ Ham gia nhập Lực lượng Không quân Phụ nữ Phụ trợ (WAAF), một tổ chức được thành lập vào năm 1939. Sau hai năm phục vụ trong quân ngũ, cụ chuyển đến Kilburn. Tại đây, cụ gặp bạn đời của mình và sinh được hai người con gái là bà Linda (dì của Matthews) và bà Sheila (mẹ của cô). Sau đó, cả gia đình chuyển đến định cư tại Basingstoke.

Để giữ bí mật cho món quà bất ngờ, Matthews mong mọi người gửi thiệp chúc mừng về địa chỉ riêng của cô, sau đó cô sẽ chuyển tận tay đến cho bà mình. Cô hy vọng những người mến mộ bà có thể đề tên người nhận là "Margaret" hoặc "NanNan" (cách gọi bà thân mật).

Theo các chuyên gia y tế, việc một người sống thọ có liên quan các yếu tố như di truyền học, môi trường, tâm lý hoặc may mắn thuần túy về xác xuất... Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới thống kê thuốc lá cướp đi sinh mạng của khoảng 8 triệu người mỗi năm, người hút thuốc trung bình mất từ 10 đến 15 năm tuổi thọ so với người không hút. Những nghiên cứu quy mô chỉ ra việc không hút thuốc lá, không uống rượu là một trong nhiều yếu tố giúp con người khỏe mạnh, hạn chế bệnh tật.

Tin Gốc: Vnexpress

TS.BS Nguyễn Tế Kha, Trưởng khoa Phẫu thuật Ung bướu Tiết niệu, Bệnh viện Bình Dân, tại hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về giải phẫu bệnh tiết niệu 2026 ngày 20/6, cho biết ung thư đường tiết niệu hiện gồm ba nhóm chính là ung thư thận, bàng quang và tuyến tiền liệt, với hơn 10.000 trường hợp mắc mới được phát hiện mỗi năm tại Việt Nam. Trong đó, ung thư tuyến tiền liệt đang có xu hướng gia tăng với số ca mổ chiếm tỷ lệ lớn tại viện, có thể do tuổi thọ dân số tăng, khả năng phát hiện tốt hơn và người dân quan tâm sức khỏe nhiều hơn trước.

Theo bác sĩ Kha, ung thư tuyến tiền liệt nguy hiểm ở chỗ thường tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn sớm, phần lớn bệnh nhân gần như không có triệu chứng rõ ràng. Các biểu hiện như tiểu khó, tiểu đêm, tiểu lắt nhắt hoặc cảm giác tiểu không hết thường dễ bị nhầm với phì đại lành tính tuyến tiền liệt, khiến nhiều người chủ quan.

"Không ít bệnh nhân đến viện khi ung thư đã tiến triển vì trước đó chỉ nghĩ mình mắc bệnh tiết niệu thông thường", bác sĩ nói. Dữ liệu tại Bệnh viện Bình Dân cho thấy chỉ khoảng 20% bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt được phát hiện ở giai đoạn sớm, trong khi 80% còn lại đến khám khi bệnh đã tiến triển.

Theo chuyên gia, xét nghiệm PSA (kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt), giá khoảng 200.000-300.000 đồng, là công cụ quan trọng nhất trong tầm soát. Đây là xét nghiệm máu đơn giản, giúp phát hiện bất thường ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng. Chỉ số PSA thường dưới 4 ng/ml. Khi PSA tăng từ 4 trở lên, đặc biệt trên 10, bác sĩ có thể chỉ định thêm MRI hoặc sinh thiết để xác định ung thư. PSA ở mức 10-20, khối u còn khu trú bên trong tuyến tiền liệt, ung thư đã ở giai đoạn hai. Chỉ số này từ 20 trở lên, khối ung thư xâm lấn ra bên ngoài nhưng chưa có di căn hạch hay di căn xa, bệnh ở giai đoạn ba.

Tuy nhiên, PSA tăng không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư. Chỉ số này cũng có thể tăng sau viêm nhiễm, đặt thông tiểu, khám trực tràng hoặc sau quan hệ tình dục. Vì vậy, kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá toàn diện.

Bác sĩ Kha cho biết nam giới có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến tiền liệt là nhóm nguy cơ cao. Nếu bố hoặc anh em ruột mắc bệnh, nguy cơ tăng đáng kể so với dân số chung, nên bắt đầu tầm soát từ tuổi 40 thay vì 50. Bên cạnh đó, béo phì, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, ít rau xanh và ít vận động cũng được xem là các yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh.

Ung thư tuyến tiền liệt phát hiện càng muộn, tiên lượng càng xấu. Khi ung thư còn khu trú trong tuyến tiền liệt, tỷ lệ sống sau 5 năm gần như đạt 100%, đồng nghĩa nhiều trường hợp có thể chữa khỏi hoàn toàn. Người bệnh cũng có cơ hội bảo tồn chức năng tiểu tiện và sinh lý.

Ngược lại, khi ung thư xâm lấn hoặc di căn, tỷ lệ sống giảm mạnh. Bệnh nhân có thể đối mặt với đau xương dữ dội, gãy xương bệnh lý, bí tiểu, liệt chi dưới hoặc di căn đến phổi, gan và các cơ quan khác.

"Điều trị giai đoạn muộn rất tốn kém, nhiều bệnh nhân phải phẫu thuật, xạ trị, nội tiết hoặc hóa trị kéo dài, chi phí có thể lên tới hàng trăm triệu đồng", bác sĩ Kha nói.

PGS.TS.BS Trần Vĩnh Hưng, Giám đốc Bệnh viện Bình Dân, cho biết chẩn đoán chính xác là nền tảng để điều trị hiệu quả ung thư tiết niệu. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm không chỉ tăng cơ hội chữa khỏi mà còn giúp bảo tồn cơ quan, chức năng và chất lượng sống cho người bệnh.

Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu đối với ung thư tuyến tiền liệt, song các chuyên gia khuyến cáo nam giới nên duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, hạn chế thịt đỏ, tăng rau xanh, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và đặc biệt không bỏ qua tầm soát định kỳ.

Tin Gốc: Vnexpress