Bằng chứng nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư từng có các triệu chứng ở bụng trước khi được chẩn đoán. Điều đáng lưu ý là ung thư không phải lúc nào cũng gây đau dữ dội. Nhiều trường hợp chỉ là cảm giác âm ỉ, khó chịu nhẹ nên dễ bị phớt lờ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Chính vì vậy, nhận diện sớm những kiểu đau bụng bất thường là rất quan trọng. Dưới đây là những dạng đau bụng có thể liên quan đến ung thư.
Đau âm ỉ vùng trên rốn là kiểu đau rất dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa thông thường như đầy hơi, khó tiêu hoặc viêm dạ dày. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài nhiều tuần hoặc lặp lại thường xuyên thì người mắc không nên xem nhẹ.
Ung thư dạ dày có thể gây đau vùng bụng trên kèm cảm giác khó tiêu, đầy bụng. Đặc điểm của kiểu đau này là không rõ ràng, không dữ dội nhưng dai dẳng, khiến người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị bằng thuốc dạ dày thông thường.
Nguyên nhân cơn đau là khi phát triển trong dạ dày, khối u gây viêm niêm mạc và làm rối loạn hoạt động co bóp. Điều này kích thích các dây thần kinh nội tạng, tạo ra cảm giác đau âm ỉ, khó xác định chính xác vị trí.
Các chuyên gia khuyến cáo người mắc nên khám nếu cơn đau kéo dài trên 2 – 3 tuần, không cải thiện khi dùng thuốc hoặc đi kèm các dấu hiệu như chán ăn, sụt cân, mau no sau khi ăn.
Đây là kiểu đau cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến ung thư đại trực tràng. Nhiều người có xu hướng bỏ qua vì nghĩ rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa tạm thời.
Nếu đau bụng đi kèm với táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi hình dạng phân hoặc cảm giác đi ngoài không hết, thì đó có thể là dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân là do khối u trong đại tràng có thể làm hẹp bên trong ruột, khiến phân khó di chuyển và gây táo bón. Ngược lại, khối u cũng có thể kích thích niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy. Trong một số trường hợp, phân có thể trở nên nhỏ, dẹt hoặc có lẫn máu.
Đau vùng bụng dưới, đặc biệt ở phụ nữ, thường bị nhầm với đau do kinh nguyệt hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện thường xuyên và không liên quan đến kinh nguyệt thì cần nghĩ đến khả năng bệnh lý khác, trong đó có ung thư buồng trứng.
Khối u buồng trứng khi phát triển có thể chèn ép các cơ quan xung quanh như bàng quang hoặc ruột. Ngoài ra, khối u còn có thể gây tích tụ dịch trong ổ bụng, làm tăng áp lực và gây đau lan ra vùng lưng hoặc hông.
Mọi người nên chú ý nếu cơn đau xảy ra thường xuyên, kèm theo các dấu hiệu như đầy bụng, nhanh no, tiểu nhiều hoặc cảm giác khó chịu kéo dài, theo Healthline.
Ngày 3.4, Bệnh viện Bình Định (ở phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị khoa học quốc tế với chủ đề “Đột phá trong chẩn đoán và điều trị bệnh lý tim mạch”, thu hút khoảng 250 đại biểu là các chuyên gia, bác sĩ trong và ngoài nước tham dự.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều báo cáo khoa học, cập nhật những tiến bộ mới trong lĩnh vực tim mạch, đặc biệt là các giải pháp nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị các bệnh lý phức tạp. Nội dung trao đổi nhấn mạnh vai trò của công nghệ và kinh nghiệm lâm sàng trong việc cải thiện hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.
Ông Đỗ Văn Tứ, Tổng giám đốc Bệnh viện Bình Định, cho biết chuỗi sự kiện lần này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng khám chữa bệnh của đơn vị. Theo ông Tứ, việc mở rộng hợp tác với các bệnh viện tuyến đầu không chỉ dừng lại ở các thỏa thuận, mà hướng đến mục tiêu chuyển giao, làm chủ các kỹ thuật y khoa hiện đại ngay tại địa phương, đặc biệt trong lĩnh vực tim mạch.
“Chúng tôi mong muốn đưa những tiến bộ y học tiên tiến nhất đến gần hơn với người dân, giúp giảm chi phí, hạn chế việc chuyển tuyến, đồng thời đảm bảo cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao một cách công bằng”, ông Tứ nói.
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Bệnh viện Bình Định tiến hành ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chuyên môn với nhiều đơn vị y tế uy tín, gồm: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Thống Nhất và Viện Tim mạch Quốc gia (Bệnh viện Bạch Mai). Các nội dung hợp tác tập trung vào đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng điều trị bệnh tim mạch tại địa phương.
Được biết, từ ngày 1 - 4.4, Bệnh viện Bình Định triển khai chuỗi hoạt động chuyên môn và hợp tác quốc tế. Trong đó, ngày 2.4 diễn ra chương trình giao lưu giữa các chuyên gia tim mạch hàng đầu đến từ Mỹ như Giáo sư Minh Bùi, Giáo sư Huy Phan. Tại đây, ê kíp chuyên gia đã trực tiếp thực hiện kỹ thuật đặt máy phá rung cho một bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn ngay tại phòng can thiệp tim mạch.
Kem là món tráng miệng được nhiều người yêu thích nhưng cũng khiến không ít người, đặc biệt là người mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường, lo ngại về ảnh hưởng đến đường huyết. Theo Verywell Health, kem có thể làm tăng đường huyết, song phản ứng của cơ thể không giống các thực phẩm nhiều đường khác do chứa cả chất béo và protein.
Đường huyết tăng sau ăn
Giống như các thực phẩm giàu carbohydrate khác, kem được cơ thể phân giải thành glucose trong quá trình tiêu hóa. Khi glucose đi vào máu, đường huyết bắt đầu tăng.
Mức tăng phụ thuộc chủ yếu vào lượng carbohydrate trong khẩu phần. Carbohydrate trong kem đến từ đường bổ sung, đường lactose tự nhiên trong sữa và các nguyên liệu như bánh quy, kẹo, caramel được trộn thêm. Vì vậy, khẩu phần càng lớn thì lượng carbohydrate nạp vào càng nhiều, đường huyết càng dễ tăng cao.
Chất béo và protein làm chậm quá trình hấp thu
Khác với nước ngọt hay kẹo, kem chứa nhiều chất béo và protein. Hai thành phần này làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, khiến carbohydrate được tiêu hóa và hấp thu từ từ hơn. Nhờ đó, glucose đi vào máu chậm hơn, đường huyết không tăng quá nhanh ngay sau khi ăn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa lượng đường hấp thu sẽ ít hơn mà chỉ làm thay đổi tốc độ hấp thu.
Theo các chuyên gia, tốc độ tiêu hóa còn phụ thuộc vào hàm lượng chất béo của kem, lượng kem ăn vào, việc ăn kem riêng hay cùng các thực phẩm khác cũng như khả năng tiêu hóa của từng người.
Đường huyết có thể đạt đỉnh muộn hơn
Do quá trình tiêu hóa diễn ra chậm, đường huyết sau khi ăn kem có thể đạt đỉnh muộn hơn so với nhiều món tráng miệng khác. Đây cũng là lý do không nên đánh giá tác động của kem chỉ dựa vào vị ngọt. Một loại kem có thể không làm đường huyết tăng ngay lập tức nhưng vẫn khiến đường huyết tăng đáng kể sau đó.
Thời điểm đường huyết đạt đỉnh chịu ảnh hưởng bởi hàm lượng chất béo, protein, lượng đường bổ sung, khẩu phần ăn và đặc điểm chuyển hóa của mỗi người.
Lưu ý khi ăn kem
Khẩu phần là yếu tố ảnh hưởng lớn đến đường huyết. Nửa cốc kem chứa ít carbohydrate hơn nhiều so với một tô kem lớn hoặc khẩu phần tại nhà hàng. Ăn càng nhiều kem, cơ thể càng hấp thu nhiều glucose, đồng thời nạp thêm nhiều đường và calo, khiến đường huyết dễ tăng cao hơn.
Thành phần của kem cũng tạo ra sự khác biệt. Một số loại chứa nhiều đường bổ sung hoặc các nguyên liệu như bánh quy, caramel, kẹo, trong khi một số khác được bổ sung protein, chất xơ hoặc sử dụng chất tạo ngọt thay thế. Chất xơ và protein có thể giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose, nhưng ngay cả kem ít đường vẫn có thể làm tăng đường huyết nếu tổng lượng carbohydrate cao.
Ngoài ra, phản ứng đường huyết ở mỗi người không giống nhau. Tuổi tác, độ nhạy insulin, mức độ vận động, chất lượng giấc ngủ, căng thẳng và tình trạng chuyển hóa đều ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý glucose. Vì vậy, rất khó dự đoán chính xác mức tăng đường huyết chỉ dựa trên một khẩu phần kem.
Theo Healthline, người mắc đái tháo đường không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn kem mà vẫn có thể thưởng thức với lượng vừa phải nếu kiểm soát tốt đường huyết và duy trì chế độ ăn cân đối. Nên ưu tiên các loại kem ít đường bổ sung, hạn chế kem chứa nhiều bánh quy, caramel, kẹo hoặc siro vì thường chứa nhiều carbohydrate hơn. Ăn kem sau bữa chính hoặc kết hợp cùng thực phẩm giàu protein, chất xơ cũng có thể giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose so với ăn kem riêng lẻ.
Cơ quan soạn thảo dự kiến áp dụng lộ trình tài chính từ năm 2026, thay thế quy định cũ đã tồn tại gần 15 năm. Thực tế nhiều năm qua, mô hình bệnh tật thay đổi và dịch bệnh diễn biến phức tạp trong khi tuyến cơ sở, y tế dự phòng nhận chế độ đãi ngộ chưa tương xứng, dẫn đến làn sóng y bác sĩ bỏ việc. Việc Bộ Y tế thay đổi chính sách lúc này đóng vai trò thiết thực giúp bù đắp áp lực công việc, đặc biệt tại những vị trí đối mặt rủi ro cao hoặc dễ xảy ra bạo hành y tế.
Dự thảo ấn định mức phụ cấp cao nhất 100% cho nhân viên trực tiếp làm hồi sức cấp cứu, chống độc, chăm sóc bệnh nhân tâm thần, pháp y và giải phẫu bệnh. Bộ Y tế cũng đưa nhóm nhân sự làm việc tại trạm y tế xã, cơ sở dự phòng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo vào diện nhận mức tối đa này, thay vì 70% như hiện hành. Tuy nhiên, cơ quan chức năng sẽ nâng tỷ lệ theo lộ trình 80% vào năm 2026, 90% năm 2027 và đạt 100% từ năm 2028.
Mức 70% dành cho người trực tiếp điều trị bệnh truyền nhiễm nhóm A, HIV/AIDS, lao, phong, chăm sóc trẻ sơ sinh, làm việc tại phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp III, IV hoặc cơ sở điều trị nghiện chất dạng thuốc phiện. Khối y tế dự phòng, trung tâm kiểm soát bệnh tật và kiểm dịch y tế biên giới cũng nhận tỷ lệ tương đương.
Với các công việc điều trị bệnh truyền nhiễm thông thường, xạ trị, hóa trị, y học hạt nhân, xét nghiệm mầm bệnh và giám sát dịch tễ cộng đồng, nhân sự y tế nhận hỗ trợ 60%. Những người làm chuyên môn gây mê hồi sức, bỏng, da liễu, nhi khoa, chẩn đoán hình ảnh, kiểm soát nhiễm khuẩn và dược lâm sàng hưởng mức 50%.
Nhóm thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh chung, phục hồi chức năng, y học cổ truyền, sản xuất thuốc, dinh dưỡng, bảo trì thiết bị và nhân viên hành chính tại các bệnh viện chuyên khoa truyền nhiễm, tâm thần, lao, phong nhận mức 40%.
Trong khi đó, người làm công tác dân số, truyền thông y tế, y tế trường học và nhân sự hành chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế thông thường nhận mức thấp nhất 30%, tăng 10% so với trước đây. Các bệnh viện, cơ sở y tế cũng có thể tự xem xét chi trả phụ cấp cho người lao động hợp đồng dựa trên tính chất công việc và nguồn thu thực tế.
Cơ quan quản lý tính tiền phụ cấp ưu đãi nghề bằng tỷ lệ phần trăm đề xuất nhân với mức lương chức danh nghề nghiệp hiện hưởng, cộng thêm các khoản phụ cấp chức vụ và thâm niên vượt khung.
Ví dụ, nếu một nhân viên y tế có tổng căn cứ tính phụ cấp là 10 triệu đồng mỗi tháng, mức phụ cấp ưu đãi nghề 30% tương ứng 3 triệu đồng; 40% là 4 triệu đồng; 50% là 5 triệu đồng; 60% là 6 triệu đồng; 70% là 7 triệu đồng và 100% là 10 triệu đồng mỗi tháng. Con số thực tế của từng người sẽ thay đổi theo lương chức danh, phụ cấp chức vụ và thâm niên vượt khung nếu có.
Theo đánh giá tác động từ Bộ Y tế, chính sách mới làm tăng chi phí nhân lực tại các bệnh viện và làm thay đổi cơ cấu quỹ lương. Do nhà nước đã tính phụ cấp vào cấu thành giá dịch vụ y tế, việc điều chỉnh tỷ lệ này có thể kéo theo việc tăng giá khám chữa bệnh, tăng mức chi trả từ quỹ bảo hiểm y tế cũng như phần viện phí người dân phải đóng.
Bộ Y tế ước tính ngân sách cần bổ sung để chi trả phần phụ cấp tăng thêm vào năm 2026 khoảng 5.961 tỷ đồng, trong đó nhà nước cấp 5.136 tỷ đồng và các đơn vị tự chủ lo hơn 825 tỷ đồng. Số tiền này dự kiến tăng lên 6.351 tỷ đồng vào năm 2027 và duy trì mức 6.714 tỷ đồng mỗi năm từ 2028.
