Thí sinh (TS) làm bài trong thời gian 150 phút gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn, được tổ chức theo hình thức thi trên giấy. Mỗi câu hỏi trắc nghiệm khách quan có 4 lựa chọn, TS chọn một đáp án đúng cho mỗi câu hỏi và điền câu trả lời vào phiếu trả lời trắc nghiệm.
Theo đó, cấu trúc bài thi gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ gồm 60 câu hỏi (30 câu tiếng Việt và 30 câu tiếng Anh); toán học gồm 30 câu hỏi; tư duy khoa học gồm 30 câu hỏi. Điểm số tối đa của bài thi là 1.200 điểm, trong đó điểm tối đa từng thành phần gồm: tiếng Việt 300 điểm, tiếng Anh 300 điểm; toán học 300 điểm và tư duy khoa học 300 điểm.
Độ khó của các câu hỏi trong đề thi được phân thành 3 mức độ và được phân bố theo tỷ lệ: mức độ 1 chiếm 30%, mức độ 2 chiếm 40%, mức độ 3 chiếm 30%.
Tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết kết quả thi đánh giá năng lực được xác định bằng phương pháp trắc nghiệm hiện đại theo lý thuyết ứng đáp câu hỏi, điểm của từng câu hỏi có trọng số khác nhau tùy thuộc vào độ khó.
Bước ra khỏi khu vực thi, các TS cho biết hoàn thành bài làm ở mức độ khác nhau. Một nhận định chung của nhiều TS là đề thi không quá khó nhưng khá dài, không dễ dàng lấy điểm cao trong thời gian quy định. Nhiều TS cho biết sẽ tiếp tục tham dự đợt 2 kỳ thi này để cải thiện điểm số, có kết quả xét tuyển vào ngành mong muốn.
Quốc Việt, học sinh (HS) Trường Thực hành Sài Gòn (TP.HCM), cho biết đề thi không quá khó nhưng khá dài. Đặc biệt ở phần thi sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, TS này gặp khó bởi từ “niêm”. “Em gần như chưa có khái niệm nào về từ “niêm” nhưng vẫn dựa vào đề bài, yêu cầu của đề để phân tích suy luận và chọn đáp án. Theo các đáp án đưa ra, em tự phiên được nghĩa từ “niêm” trong trường hợp này tương đương với các từ như: “nối với”, “ứng với”…”, Việt nói và cho biết đã xử lý được cơ bản bài thi, hy vọng đạt 850 điểm để tự tin hơn khi xét tuyển ngành điện – điện tử Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
Không chỉ gặp từ lạ trong phần tiếng Việt, một số HS cho biết câu hỏi khó nằm rải rác ở nhiều phần của đề thi. Gia Huy, HS Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP.HCM), nhìn nhận: “Có thể nói mức độ khó của đề không cao nhưng muốn đạt điểm cao phải làm kỹ và học chắc. Ngoài sách giáo khoa, TS còn phải đọc thêm bên ngoài. Chưa kể, có những câu hỏi trong đề kiểm tra kiến thức từ lớp 10 hoặc bậc THCS”.
Theo M.P, HS Trường THPT Trần Khai Nguyên (TP.HCM), toán là phần khó nhất. “Nhiều câu hỏi phần toán nhìn dạng quen nhưng không làm được, có thể nói cách ra đề và cách hỏi không giống như thi tốt nghiệp THPT. Mỗi TS chỉ có 75 giây cho một câu thì không thể ngồi tư duy giải tay như cách học truyền thống mà phải có kỹ năng làm bài phù hợp. Ngoài kiến thức thì tốc độ làm bài nhanh rất quan trọng để đạt điểm tốt trong bài thi năng lực”, M.P nói.
Trao đổi với Thanh Niên, Trần Minh Khang, HS lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (tỉnh Khánh Hòa), cho rằng nếu so với đề minh họa ĐH Quốc gia TP.HCM công bố trước đó, đề lần này “dễ thở” hơn. “Các câu hỏi tư duy logic không quá rối rắm như đề minh họa và phần toán cũng phân hóa ổn, độ khó từ dễ đến trung bình khó”, Khang nói.
Học lớp chuyên Anh, Khang cho biết dễ dàng hoàn thành phần thi tiếng Anh, song lại gặp không ít khó khăn ở phần tiếng Việt, đặc biệt ở những câu hỏi về lỗi chính tả và thi luật. Nam sinh đặt mục tiêu vào Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng đánh giá đề tiếng Việt có nhiều câu ngữ liệu dài, mất thời gian đọc.
Trọng Nhân, HS Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết đề thi năm nay có một số điểm mới khi bổ sung câu hỏi sâu hơn về kiến thức lịch sử, các câu hỏi này đòi hỏi TS phải biết sử mới làm được. Bên cạnh đó, đề năm nay cũng có điểm mới là thêm 2 câu tích phân. “Năm nay đề còn có một câu khá hay liên quan đến phần kiến thức lớp 9 môn vật lý. Có thể thấy phạm vi kiến thức được đưa vào đề thi là rất rộng, không chỉ trong chương trình lớp 12 hay THPT”, TS này nhận định. Trước khi tham dự kỳ thi này, Trọng Nhân từng nhiều lần đạt mức trên 900 điểm các lần thi thử. Với bài thi này, Trọng Nhân mong muốn đạt mức trên 1.000 điểm để tăng cơ hội xét tuyển vào ngành khoa học máy tính Trường ĐH Bách khoa TP.HCM.
Ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, cho biết, bộ này đang triển khai nhiều nhóm việc cụ thể để đảm bảo thống nhất sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2026 - 2027, đồng thời tiếp tục đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng dạy và học đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực, kỹ năng cho học sinh trong giai đoạn mới.
Trước đó, theo ông Thưởng, để triển khai theo yêu cầu về một bộ sách giáo khoa, Bộ GD-ĐT đã thành lập tổ nghiên cứu, tham khảo ý kiến các sở GD-ĐT và chuyên gia, xây dựng tiêu chí lựa chọn và quyết định chọn một trong 3 bộ sách hiện hành. Bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã được Bộ trưởng phê duyệt để áp dụng thống nhất.
Về triển khai trong thời gian tới, ông Thưởng cho biết, Bộ GD-ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa này, đồng thời cho phép khai thác các bộ sách khác làm tài liệu tham khảo. Quan điểm được nhấn mạnh là, dạy và học theo chương trình, sách giáo khoa chỉ là học liệu; do đó không gây lãng phí đối với các bộ sách khác.
Bộ cũng đã hoàn thành hiệu chỉnh nội dung sách giáo khoa, đặc biệt ở các môn lịch sử, địa lý, giáo dục công dân, phù hợp với việc điều chỉnh địa giới hành chính khi chuyển từ mô hình chính quyền 3 cấp sang 2 cấp.
Với mục tiêu là bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho nhà trường, giáo viên chậm nhất 20 ngày trước khai giảng, ông Thưởng cho biết, đến thời điểm hiện tại, 5/7 miền của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã nhập kho và công bố giảm giá sách trung bình 13,3% so với năm học trước.
Công tác tập huấn giáo viên được thực hiện theo hướng trọng tâm, tập trung vào các nội dung vướng mắc cần giải đáp, tránh dàn trải. Theo Thứ trưởng, với nền tảng chuyên môn, giáo viên có thể giảng dạy hiệu quả với các bộ sách giáo khoa khác nhau.
"Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung không đồng nghĩa với việc giới hạn nguồn học liệu; sách giáo khoa không phải "pháp lệnh", mà là tài liệu phục vụ dạy và học. Giáo viên và học sinh có thể tham khảo thêm các nguồn tài liệu khác như sách, báo, internet để làm phong phú kiến thức và phù hợp với định hướng từ "dạy kiến thức" sang "dạy kỹ năng", từ đó hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh", ông Thưởng khẳng định.
Về điều chỉnh chương trình và cơ cấu môn học, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, theo thông lệ quốc tế, một chương trình giáo dục có vòng đời từ 10 - 15 năm mới thay đổi tổng thể. Tuy nhiên, hằng năm, Bộ GD-ĐT thực hiện "phát triển chương trình" thông qua rà soát, điều chỉnh nội dung và chỉ đạo chuyên môn. Các nhà trường được chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp trên cơ sở khung chương trình chung.
Trong thời gian tới, ông Thưởng thông tin, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục tinh chỉnh, bổ sung các nội dung theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, như: tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Đồng thời, tăng cường giáo dục kỹ năng sống, văn hóa, nghệ thuật nhằm bảo đảm chuẩn đầu ra nhưng không gây quá tải cho học sinh.
Dù vậy, ông Thưởng nhấn mạnh, việc điều chỉnh chương trình cần được thực hiện thận trọng, có đánh giá tác động và huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, giáo viên trực tiếp giảng dạy. Mục tiêu là đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh mới, đồng thời bảo đảm tính ổn định của chương trình giáo dục phổ thông.
Định hướng xuyên suốt là chuyển từ "dạy kiến thức" sang "dạy kỹ năng", quan trọng nhất là đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và phát triển năng lực tự học của học sinh. Khi đó, học sinh có thể thích ứng với mọi chương trình, sách giáo khoa, học liệu khác nhau.
Ngày 9-5, Movenpick resort Cam Ranh tổ chức cuộc thi nghệ thuật tái chế với chủ đề “Waste 2 Art - Nghệ thuật từ tái chế”, thu hút hàng trăm học sinh trong tỉnh Khánh Hòa tham gia.
Không còn giấy vẽ hay toan màu truyền thống, chất liệu của cuộc thi là những món đồ bị xem là phế thải như chai nhựa, nắp chai, muỗng dùng một lần, bìa các tông… Dưới đôi tay sáng tạo của các học sinh, chúng dần được “hồi sinh” thành những con cá mập, rùa biển, cá heo, cá voi… 3D sống động.
Các đội thi sử dụng bìa các tông để tạo khung, sau đó phủ lớp "da" bằng vật liệu tái chế rồi phối màu acrylic để hoàn thiện tác phẩm. Có nhóm dùng muỗng nhựa làm vảy cá, nhóm khác cắt vỏ lon tạo mai rùa hoặc tận dụng nắp chai nhiều màu để tạo hiệu ứng chuyển sắc trên thân cá voi...
Tỉ mỉ gắn từng chiếc nắp chai lên mô hình rùa biển, em Trần Bình An, học sinh lớp 7 Trường THCS Quang Trung (xã Cam Lâm), cho biết trước đây em nghĩ rác chỉ là đồ bỏ đi, nhưng khi ghép lại mới thấy có thể tạo thành những tác phẩm đẹp mắt.
"Làm mô hình xong, chúng mình càng hiểu nếu mỗi người giảm xả nhựa thì biển sẽ sạch hơn rất nhiều", An chia sẻ.
Đại diện ban tổ chức cho biết cuộc thi không chỉ tạo sân chơi sáng tạo cho học sinh địa phương mà còn hướng đến nâng cao nhận thức về bảo tồn đại dương, tác động của rác thải nhựa đối với hệ sinh thái biển và tinh thần làm việc nhóm của thế hệ trẻ.
Sau khi hoàn thiện, 25 tác phẩm mang tên “Ocean Guardians - Những người bảo vệ đại dương” được trưng bày dọc lối đi và khu vực bãi biển của khu nghỉ dưỡng trong suốt mùa hè như một không gian nghệ thuật sinh thái, lan tỏa thông điệp sống xanh đến du khách.
Một số tác phẩm cá, mực, cá ngựa đẹp mắt của các bạn học sinh - Ảnh: TRẦN HOÀI
