Giữa tháng 6, gió Lào thổi bỏng rát khắp thung lũng xã Trường Sơn. Trên đường liên xã, hàng loạt xe tải chở đá nối đuôi nhau, cuốn theo bụi phủ kín mặt đường. Cách đó không xa, từ Công ty TNHH Tổng công ty Thế Thịnh, tiếng máy nghiền đá, khoan đục vọng ra không ngớt. Mỗi khi đá đổ xuống phễu nghiền, máy xay hoạt động, bụi bốc lên thành từng cột lớn, bị gió thổi tràn đến khu dân cư.
Bên hiên nhà, anh Hồ Văn Hùng, 32 tuổi, dùng tay lau chiếc bàn gỗ vừa được quét dọn từ sáng. Chỉ vài giờ sau, mặt bàn đã phủ một lớp bụi mịn. “Ngày nào cũng vậy. Quét rồi lại bụi, lau rồi lại bẩn”, anh nói.
Anh Hùng sinh ra và lớn lên ở bản Khe Dây, xã Trường Sơn. Trước đây, nơi này yên bình với những vườn cây ăn quả và dòng suối chảy qua bản. Từ khi các mỏ đá đi vào hoạt động, cuộc sống của người dân đảo lộn. Từ 7h, các dây chuyền nghiền đá bắt đầu hoạt động. Tiếng động cơ gầm rú, tiếng đá va đập vang vọng khắp thung lũng. Nhiều hôm công việc kéo dài đến tận 22h.
Nhà anh Hùng nằm cách khu khai thác của Công ty Thế Thịnh hơn 300 m. Để chống bụi, gia đình phải mua lưới quây kín bốn phía, lắp thêm cửa kính và đóng kín ngày đêm. Tuy nhiên, bụi vẫn len lỏi vào từng ngóc ngách. Chỉ sau vài đường chổi ở phòng khách, một đống bụi nhỏ đã được gom lại.
Người dân cho biết những ngày gió Lào thổi mạnh, bụi từ mỏ đá theo gió bay xa hàng trăm mét, tràn vào khu dân cư như một màn sương đặc quánh. Nhà cửa, vườn tược đều đổi màu. Rau trồng sau nhà muốn ăn phải rửa nhiều lần. “Chúng tôi chỉ mong có giải pháp để giảm bớt bụi, để được hít thở không khí trong lành như trước đây”, anh Hùng nói.
Ngoài bụi và tiếng ồn, người dân còn lo lắng đá rơi trúng người. Năm ngày trước, vợ anh Hùng đang hái rau ngoài vườn thì một viên đá to bằng bát ăn cơm văng gần chân. Dòng suối chảy qua thôn Khe Dây từng là nguồn nước quen thuộc của nhiều hộ dân, nhưng những năm gần đây không thể sử dụng vì dầu mỡ, chất thải từ hoạt động khai thác mỏ.
Tại thôn Rào Trù, ông Nguyễn Đức Cảnh, 49 tuổi, chỉ tay về con đường liên xã chạy trước cửa nhà. Từ sáng sớm đến đêm, đoàn xe tải chở đá liên tục qua lại, ước tính 1.000 lượt. Mỗi khi xe chạy qua, bụi bốc lên thành từng đám dày đặc. “Hàng ngày tôi ngồi trong nhà, đóng cửa kính nhìn ra chỉ thấy một màu trắng”, ông nói.
Ông Cảnh chuyển đến thôn Rào Trù sinh sống 18 năm qua. Những ngày đầu, ông mở cửa hàng tạp hóa trước nhà với hy vọng có thêm thu nhập. Thế nhưng việc kinh doanh không kéo dài được lâu. “Bụi bám lên tất cả hàng hóa. Bánh kẹo, nước ngọt, đồ gia dụng ngày nào cũng phải lau. Khách ngại vào mua nên tôi đóng cửa”, ông giải thích.
Thống kê của chính quyền xã Trường Sơn, 45 hộ dân bản Khe Dây, 132 hộ ở bản Khe Ngang và 84 hộ ở thôn Rào Trù bị ảnh hưởng bởi mỏ đá. Người dân đã nhiều lần kiến nghị gửi cơ quan chức năng. Tuy nhiên, ông Cảnh nói bụi và tiếng ồn vẫn chưa được cải thiện. Mỗi ngày doanh nghiệp tưới nước vài lần nhưng chỉ khoảng nửa tiếng sau mặt đường lại khô và bụi.
Ông Hoàng Mạnh Hà, Chủ tịch xã Trường Sơn, cho biết địa bàn có bốn doanh nghiệp khai thác đá vôi, gồm Công ty TNHH VTTM Hòa Phát, Công ty TNHH Thục Linh, Công ty TNHH Tổng công ty Thế Thịnh và Công ty TNHH Thương mại xây dựng Bảo Ninh. Các doanh nghiệp đã lắp đặt hệ thống phun sương tại khu vực nghiền sàng, tưới nước trên các tuyến đường nhằm hạn chế bụi.
Tuy nhiên, hiệu quả chưa đáp ứng được yêu cầu do thời tiết nắng nóng kéo dài. Kết quả quan trắc của cơ quan chuyên môn, tại một số hộ dân gần khu vực mỏ đá, hàm lượng bụi vượt quy chuẩn cho phép tới 5 lần.
Để khắc phục, xã đã yêu cầu các doanh nghiệp tăng cường tưới nước, che phủ phương tiện vận chuyển, không để vật liệu rơi vãi ra đường; hạn chế hoạt động vận chuyển qua khu dân cư trong các khung giờ từ 11h30 đến 13h và từ 18h đến 5h hôm sau. Đồng thời, xã kiến nghị UBND tỉnh Quảng Trị và các sở ngành chuyên môn tổ chức kiểm tra toàn diện mức độ ô nhiễm bụi, tiếng ồn và độ rung tại các mỏ đá; bổ sung các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm tại khu vực mỏ khai thác đá vôi nhằm giảm thiểu bụi phát tán ra môi trường.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã có báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của đại biểu Quốc hội thảo luận dự luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Đáng chú ý, về thẩm quyền công chứng giao dịch bất động sản đã nhận được nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội khi thảo luận.
Nhiều đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành với việc xác định rõ, mở rộng phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính theo lộ trình phù hợp.
Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị chưa mở rộng ngay phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong dự luật, mà giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền này.
Việc giao để đảm bảo tính khả thi, phù hợp với thực tiễn xây dựng cơ sở dữ liệu công chứng hiện nay, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch về bất động sản.
Về nội dung này, Bộ Tư pháp cho biết so với Luật Công chứng năm 2024, dự luật đã thu hẹp phạm vi giao dịch cần thực hiện công chứng theo thẩm quyền địa hạt.
Như những giao dịch không có đối tượng trực tiếp là bất động sản, ví dụ hợp đồng ủy quyền liên quan đến bất động sản, hợp đồng chuyển nhượng hợp đồng mua bán bất động sản... thì không phải thực hiện công chứng theo địa hạt.
Vấn đề này để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp mà không ảnh hưởng đến việc bảo đảm tính xác thực, tính hợp pháp của giao dịch.
Dự luật cũng quy định Chính phủ quy định lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch theo quy định của điều này trong phạm vi toàn quốc, sau khi cơ sở dữ liệu công chứng được vận hành và các cơ sở dữ liệu có liên quan được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố.
Như vậy việc công chứng giao dịch bất động sản không phụ thuộc vào địa giới hành chính sẽ được thực hiện theo lộ trình một cách thận trọng, khi cơ sở dữ liệu công chứng và cơ sở dữ liệu có liên quan được vận hành đầy đủ, bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch, chặt chẽ, khả thi của trình tự, thủ tục công chứng.
Cũng qua thảo luận, một số ý kiến của đại biểu đề nghị làm rõ giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản có thuộc nhóm các giao dịch phải công chứng hay không?
Liên quan nội dung này, Bộ Tư pháp cho hay vấn đề giao dịch phải công chứng được quy định tại điều 3 Luật Công chứng năm 2024.
Còn quy định tại điều 4 của Luật Công chứng năm 2024, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 13 điều 1 dự luật là quy định về thẩm quyền công chứng đối với những loại giao dịch cụ thể.
Quy định này không đặt ra yêu cầu giao dịch đặt cọc để mua bán, chuyển nhượng bất động sản phải công chứng.
Trường hợp các chủ thể tự nguyện yêu cầu công chứng đối với loại giao dịch này, thì việc công chứng thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng có trụ sở tại tỉnh, thành phố nơi có bất động sản.
Qua thảo luận có ý kiến đề nghị nghiên cứu triển khai thực hiện công chứng điện tử từ xa.
Về nội dung này, Bộ Tư pháp thông tin Luật Công chứng 2024 đang quy định việc công chứng điện tử được thực hiện theo quy trình công chứng điện tử trực tiếp hoặc công chứng điện tử trực tuyến. Cả hai quy trình đều yêu cầu có sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.
Việc thực hiện công chứng điện tử mới được triển khai từ tháng 7-2025 đến nay và cần được đánh giá theo giai đoạn, mở rộng dần từng bước phù hợp với từng giai đoạn phát triển của công nghệ, khả năng thực hiện của công chứng viên, cơ sở hạ tầng, các điều kiện liên quan.
Thực tế qua nắm bắt thông tin từ Sở Tư pháp TP.HCM, tại TP mới có văn phòng công chứng thực hiện công chứng 1 hợp đồng ủy quyền theo hình thức công chứng điện tử trực tuyến, mà bên khởi tạo là văn phòng công chứng tại Hà Nội.
Tại TP Hà Nội có 8 tổ chức hành nghề công chứng cung cấp dịch vụ công chứng điện tử.
Bộ nêu thêm kinh nghiệm của một số nước có hoạt động công chứng phát triển, việc triển khai công chứng điện tử được tiến hành thận trọng, phù hợp với trình độ công nghệ thông tin của mỗi nước, từng bước thử nghiệm trước khi áp dụng rộng rãi.
Một doanh nghiệp có trụ sở ở phường Gia Sàng, tỉnh Thái Nguyên vừa đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp phép thăm dò khoáng sản quặng vàng tại khu vực Khuổi Mạn (thuộc xã Nghiên Loan, xã Phúc Lộc, tỉnh Thái Nguyên và một phần xã Phan Thanh, tỉnh Cao Bằng).
Doanh nghiệp này đã ký hợp đồng tư vấn với Liên đoàn Địa chất Đông Bắc (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thời gian đề xuất thăm dò trong 4 năm kể từ ngày được cấp giấy phép. Diện tích khu vực thăm dò gần 523ha.
Theo văn bản vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố, việc thăm dò nhằm mục đích khai thác khoáng sản vàng để chế biến thành kim loại vàng chất lượng cao như vàng 999; cung cấp sản phẩm vàng kim loại cho các công ty, đơn vị chuyên kinh doanh vàng kim loại hoặc đơn vị sử dụng kim loại vàng trong các ngành công nghiệp.
Doanh nghiệp cam kết đảm bảo khoáng sản vàng sau khai thác được sử dụng đúng với quy hoạch khoáng sản được ban hành kèm theo Quyết định số 866/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ hoặc quy định của pháp luật có liên quan.
Cuối tháng 3/2025, Đề án điều tra tổng thể về khoáng sản và hoàn thiện nền bản đồ địa chất tỷ lệ 1/50.000 vùng Tây Bắc phục vụ quy hoạch phát triển bền vững kinh tế xã hội được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố cho thấy 110 mỏ khoáng sản quý và quan trọng được phát hiện.
Trong đó có khoảng 40 mỏ vàng với tổng tài nguyên cấp 333 (được khoanh định trong phạm vi cấu tạo địa chất thuận lợi cho thành tạo khoáng sản) xác định được hơn 29,8 tấn vàng.
Mới đây, hai doanh nghiệp cũng đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp giấy phép thăm dò khoáng sản quặng vàng tại Đà Nẵng và tỉnh Đắk Lắk.
Theo kế hoạch, việc lấy ý kiến được làm đối với toàn bộ hộ gia đình tại các xã thuộc diện thành lập đơn vị hành chính đô thị tại TP.HCM. Mỗi hộ gia đình được phát một phiếu lấy ý kiến để đại diện hộ cho ý kiến đối với đề án thành lập phường trên cơ sở nguyên trạng xã.
Tài liệu phục vụ lấy ý kiến gồm dự thảo đề án thành lập phường; bản tóm tắt đề án với các nội dung về phương án thành lập phường trên cơ sở nguyên trạng xã, đánh giá tóm tắt tiêu chuẩn đơn vị hành chính và các điều kiện thành lập phường; danh mục các văn bản chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước; kế hoạch tổ chức lấy ý kiến của UBND TP.HCM và UBND cấp xã.
Các tài liệu này được đăng tải trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của UBND TP.HCM và UBND cấp xã; đồng thời niêm yết tại trụ sở UBND xã, các điểm sinh hoạt cộng đồng và phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng, tại các cuộc họp ấp, thôn trong thời gian lấy ý kiến.
UBND cấp xã tổ chức lấy ý kiến bằng hình thức phát phiếu trực tiếp đến từng hộ gia đình theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Việc lấy ý kiến được triển khai theo từng ấp, thôn hoặc liên ấp, thôn tùy điều kiện của địa phương.
Tổ phát phiếu lấy ý kiến có từ 3 đến 5 thành viên. Tổ trưởng là trưởng ban công tác Mặt trận ấp, thôn. Các thành viên gồm đại diện ấp, thôn, ban công tác Mặt trận, đại diện các tổ chức chính trị - xã hội và người có uy tín trong nhân dân.
Khi phát phiếu, tổ công tác gửi trực tiếp phiếu cho đại diện hộ gia đình ký nhận. Sau khi nghiên cứu, đại diện hộ gia đình đánh dấu vào ô đồng ý hoặc không đồng ý, có thể ghi thêm ý kiến khác và ký tên hoặc điểm chỉ trên phiếu.
Theo kế hoạch, nếu đạt từ 50% trở lên tổng số hộ gia đình ở địa phương đó tán thành, cơ quan xây dựng đề án tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và trình HĐND cấp xã xem xét. Trường hợp chưa đạt từ 50%, UBND cấp xã tổ chức lấy ý kiến lần thứ hai. Nếu vẫn không đạt, UBND cấp xã báo cáo UBND TP.HCM xem xét, quyết định.
UBND cấp xã hoàn thành tổ chức lấy ý kiến người dân trước ngày 18-6, báo cáo kết quả lấy ý kiến trước ngày 20-6, trình HĐND cấp xã xem xét, cho ý kiến trước ngày 22-6 và hoàn thiện hồ sơ gửi UBND TP.HCM thông qua Sở Nội vụ trước ngày 26-6.
