Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (Nghị định 90/2026), có hiệu lực thi hành từ ngày 15.5.2026.
Theo Nghị định 90/2026, vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế là những hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính. Bao gồm vi phạm các quy định về: y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS; khám bệnh, chữa bệnh; dược, mỹ phẩm; thiết bị y tế; bảo hiểm y tế và vi phạm các quy định về dân số.
Nghị định quy định rõ mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về dân số là 30 triệu đồng đối với cá nhân và 60 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về bảo hiểm y tế là 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh, dược, mỹ phẩm và thiết bị y tế là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.
Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Với các hành vi vi phạm cụ thể như: vi phạm các quy định về uống rượu, bia và địa điểm không uống rượu, bia, Nghị định 90/2026 quy định cảnh cáo đối với người từ đủ 16 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia.
Phạt tiền từ 500.000 đồng – 1 triệu đồng đối với một trong các hành vi: uống rượu, bia tại địa điểm không uống rượu, bia theo quy định của pháp luật; xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu bia.
Phạt tiền từ 1 – 3 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập; ép buộc người khác uống rượu bia.
Phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với hành vi của người đứng đầu cơ sở kinh doanh vận tải, chủ phương tiện giao thông vận tải không thực hiện biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn người điều khiển phương tiện vận tải uống rượu, bia ngay trước và trong khi tham gia giao thông.
Về phòng chống tác hại thuốc lá, phạt tiền đến 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây tại nơi dành riêng cho người hút thuốc lá: không có phòng và hệ thống thông khí tách biệt với khu vực không hút thuốc lá; không có thiết bị phòng cháy, chữa cháy…
Với các biện pháp chống dịch, về kiểm dịch y tế biên giới, Nghị định 90/2026 quy định phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
Che giấu tình trạng bệnh của mình hoặc của người khác khi mắc bệnh truyền nhiễm đã được công bố là có dịch;
Không thực hiện hoặc từ chối thực hiện biện pháp vệ sinh, diệt trùng, tẩy uế trong vùng có dịch;
Không tham gia chống dịch theo quyết định huy động của người có thẩm quyền; Thu tiền khám và điều trị đối với trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A.
Nghị định cũng quy định, phạt tiền từ 15 – 20 triệu đồng đối với hành vi không chấp hành cách ly y tế…
Chiều 15.6, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi cho biết, các bác sĩ Khoa Nhi hô hấp vừa thực hiện thành công ca nội soi gắp một con đỉa còn sống trong đường thở của một bé gái 8 tuổi, ở xã Thanh Bồng, tỉnh Quảng Ngãi.
Trước đó, vào sáng cùng ngày, bệnh nhi được gia đình đưa đến khám tại Phòng khám Tai Mũi Họng, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi trong tình trạng khàn tiếng, ho nhiều và khó thở kéo dài.
Qua thăm khám lâm sàng kết hợp nội soi đường thở, các bác sĩ phát hiện một dị vật bất thường nằm sâu trong hệ hô hấp của bệnh nhi. Ngay sau đó, bệnh nhi được hội chẩn với Khoa Nhi hô hấp và chỉ định chuyển phòng mổ để thực hiện nội soi gắp dị vật khẩn cấp.
Trong quá trình nội soi phế quản, ê kíp điều trị phát hiện một con đỉa còn sống nằm tại vị trí carina - ngã ba khí quản, nơi chia đôi thành 2 phế quản trái và phải.
Theo các bác sĩ, hình ảnh nội soi cho thấy con đỉa liên tục co duỗi, di chuyển trong đường thở. Sau khi xác định chính xác vị trí dị vật, ê kíp đã tiến hành gắp thành công con đỉa ra ngoài. Dị vật được lấy ra có chiều dài hơn 12 cm.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Duy Thám, Trưởng khoa Nhi hô hấp, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết đây là trường hợp dị vật đường thở đặc biệt nguy hiểm.
"Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, con đỉa có thể tiếp tục hút máu, phát triển kích thước, gây bít tắc đường thở, dẫn đến suy hô hấp nặng, thậm chí đe dọa tính mạng bệnh nhi", bác sĩ Thám cho biết.
Theo người nhà bệnh nhi, trước đó cháu bé từng đi tắm suối và có uống nước suối. Đây có thể là nguyên nhân khiến đỉa xâm nhập vào đường hô hấp, sau đó bám lại và phát triển trong cơ thể.
Các bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi cho trẻ vui chơi, tắm suối hoặc sử dụng nguồn nước tự nhiên chưa qua xử lý. Khi trẻ xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài như ho dai dẳng, khàn tiếng, khó thở, ho ra máu hoặc cảm giác vướng ở cổ họng sau khi tiếp xúc với nguồn nước suối, ao hồ, cần nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm.
Ngày 1/5, TS Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay ung thư biểu mô tế bào đáy (Basal Cell Carcinoma - BCC) là loại ung thư da phổ biến, chiếm khoảng 75% trường hợp ung thư da. Tiên lượng tốt hơn nhiều so với các dạng ung thư khác, song bệnh có thể tái phát nhiều lần và ngày càng phức tạp do đặc tính sinh học của một số thể BCC nguy cơ cao, khả năng xâm lấn âm thầm khó kiểm soát.
Bệnh nhân trên bàn đầu xuất hiện vùng da môi trên dày lên bất thường. Khám ở bệnh viện chuyên khoa ung bướu, ông được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) và phẫu thuật cắt u lần thứ nhất.
Khoảng ba năm sau, vùng sẹo mổ cũ bắt đầu cứng, dày và đổi màu. Ông quay lại bệnh viện và được xác định BCC tái phát, phẫu thuật lần hai cắt rộng khối u và kết hợp tạo hình. Ba tháng sau, vùng cạnh mũi phải tiếp tục xuất hiện tình trạng dày và xơ cứng.
Sinh thiết tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội ghi nhận BCC cánh mũi phải trên nền BCC môi trên đã phẫu thuật, ông đến Bệnh viện Da liễu Trung ương điều trị. Bác sĩ ghi nhận tổn thương dạng mảng màu da vùng rãnh mũi - má phải kích thước 4x3 cm, bề mặt cứng chắc, ranh giới không rõ, giãn mạch xung quanh. Vùng môi trên phải để lại sẹo xơ, co kéo, bề mặt không đều - di chứng của hai lần phẫu thuật trước.
"Ca này phức tạp hơn bình thường do đồng thời mắc ba thể mô bệnh học trong cùng một tổn thương, trong đó thể thâm nhiễm có tính xâm lấn âm thầm dưới da không biểu hiện rõ trên lâm sàng", TS Sơn nói. Với đặc điểm sinh học này, ranh giới thực sự của khối u thường rộng hơn nhiều so với những gì có thể nhận thấy bằng mắt thường hay trên hình ảnh lâm sàng – đây là thách thức chuyên môn lớn ngay cả với các phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm.
Ngoài ra, vị trí tổn thương tại vùng rãnh mũi - má và môi trên thuộc "vùng nguy cơ cao" (vùng H của mặt) - nơi da mỏng, giải phẫu phức tạp và có nhiều cấu trúc quan trọng nằm sát nhau. Đây là một trong những vị trí được y văn thế giới xếp vào nhóm cần tiếp cận chuyên sâu nhất trong điều trị BCC.
Bệnh nhân được phẫu thuật Mohs kết hợp tạo hình tổn khuyết - phương pháp tiên tiến nhất hiện nay trong điều trị BCC nguy cơ cao và tái phát.
Phẫu thuật Mohs là kỹ thuật cắt bỏ ung thư da từng lớp mỏng, kiểm tra vi thể ngay trong phòng mổ để đảm bảo lấy hết 100% mô ung thư trong khi bảo tồn tối đa mô lành xung quanh. Tỷ lệ điều trị khỏi 90-95% với BCC tái phát – cao hơn so với phẫu thuật thông thường.
Trên thế giới, ung thư biểu mô tế bào đáy là loại ung thư phổ biến nhất ở người da trắng, với tỷ lệ mắc ngày càng gia tăng. Tại Việt Nam, BCC cũng được ghi nhận với tần suất ngày càng tăng, thương tổn hay gặp đặc biệt ở vùng da hở thường xuyên tiếp xúc ánh nắng như mặt, tai và cổ. Ranh giới vi thể của BCC thường rộng hơn nhiều so với những gì quan sát được trên lâm sàng, khiến việc kiểm soát diện cắt là thách thức với bác sĩ.
Bệnh thường khởi phát âm thầm, không đau, không ngứa, dễ bị nhầm là nốt ruồi, u lành hoặc sẹo thông thường. Các dấu hiệu như xuất hiện nốt sần hoặc mảng da bóng, trong suốt, màu hồng hoặc màu da, có thể có giãn mạch nhỏ xung quanh; vết loét không lành, hoặc lành rồi lại tái phát nhiều lần; vùng da dày cứng, ranh giới không rõ, đặc biệt ở mặt, tai, cổ hoặc vùng da thường xuyên tiếp xúc ánh nắng; sẹo cũ có dấu hiệu thay đổi cứng hơn, sưng lên, đổi màu.
Tuy nhiên, bắp cải tím được đánh giá cao hơn nhờ kết hợp giữa chất xơ và các chất chống oxy hóa có lợi cho đường ruột, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Trong khoảng 90 gram bắp cải tím có gần 1,9 gram chất xơ, trong khi cùng lượng bắp cải trắng cung cấp khoảng 2,3 gram. Chất xơ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe đường ruột, giúp hỗ trợ tiêu hóa và duy trì nhu động ruột ổn định.
Điểm khác biệt của bắp cải tím nằm ở hàm lượng anthocyanin, chất chống oxy hóa tạo nên màu tím đặc trưng. Hợp chất này cũng có trong các loại quả mọng, cà tím, lựu.
Nghiên cứu trên tạp chí Current Research in Food Science vào năm 2025 cho thấy anthocyanin giúp tăng sự đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột. Hợp chất này còn thúc đẩy sự phát triển của nhóm vi khuẩn tạo ra butyrate. Đây là axit béo chuỗi ngắn cung cấp năng lượng cho các tế bào lót đại tràng, giúp giảm viêm, củng cố hàng rào bảo vệ đường ruột và giảm nguy cơ mắc các bệnh tiêu hóa.
Ngoài ra, bắp cải tím chứa nhiều vitamin C hơn bắp cải trắng. Vitamin C có đặc tính chống oxy hóa và giúp duy trì sự khỏe mạnh của lớp niêm mạc đường ruột. Lớp niêm mạc này đóng vai trò quan trọng đối với hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch.
Bắp cải trắng chứa ít chất chống oxy hóa hơn nhưng vẫn là thực phẩm tốt cho sức khỏe đường ruột. Loại rau này thường được dùng để chế biến các món lên men. Quá trình lên men giúp tạo ra lợi khuẩn có lợi cho hệ tiêu hóa, đồng thời giúp bảo quản thực phẩm và tạo hương vị.
Các hợp chất hình thành trong quá trình lên men của bắp cải trắng cũng cho thấy khả năng bảo vệ đường ruột rất tốt.
Bắp cải có thể dùng ở dạng sống hoặc nấu chín.
Khi ăn sống, có thể thái sợi hoặc cắt mỏng để trộn salad hoặc ăn cùng các món ngũ cốc.
Bắp cải trắng lên men như dưa cải chua hoặc kim chi thích hợp ăn kèm bánh mì sandwich, hamburger, các món ngũ cốc hoặc dùng như món ăn kèm trong bữa cơm.
Khi chế biến bắp cải tím, nên hấp thay vì luộc hoặc xào để giữ được nhiều chất chống oxy hóa hơn. Ngoài ra, bạn có thể thêm một ít giấm hoặc nước cốt chanh trong lúc nấu để giữ màu tím tự nhiên.
