Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (Nghị định 90/2026), có hiệu lực thi hành từ ngày 15.5.2026.
Theo Nghị định 90/2026, vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế là những hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính. Bao gồm vi phạm các quy định về: y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS; khám bệnh, chữa bệnh; dược, mỹ phẩm; thiết bị y tế; bảo hiểm y tế và vi phạm các quy định về dân số.
Nghị định quy định rõ mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về dân số là 30 triệu đồng đối với cá nhân và 60 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về bảo hiểm y tế là 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh, dược, mỹ phẩm và thiết bị y tế là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.
Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Với các hành vi vi phạm cụ thể như: vi phạm các quy định về uống rượu, bia và địa điểm không uống rượu, bia, Nghị định 90/2026 quy định cảnh cáo đối với người từ đủ 16 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia.
Phạt tiền từ 500.000 đồng – 1 triệu đồng đối với một trong các hành vi: uống rượu, bia tại địa điểm không uống rượu, bia theo quy định của pháp luật; xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu bia.
Phạt tiền từ 1 – 3 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập; ép buộc người khác uống rượu bia.
Phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với hành vi của người đứng đầu cơ sở kinh doanh vận tải, chủ phương tiện giao thông vận tải không thực hiện biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn người điều khiển phương tiện vận tải uống rượu, bia ngay trước và trong khi tham gia giao thông.
Về phòng chống tác hại thuốc lá, phạt tiền đến 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây tại nơi dành riêng cho người hút thuốc lá: không có phòng và hệ thống thông khí tách biệt với khu vực không hút thuốc lá; không có thiết bị phòng cháy, chữa cháy…
Với các biện pháp chống dịch, về kiểm dịch y tế biên giới, Nghị định 90/2026 quy định phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
Che giấu tình trạng bệnh của mình hoặc của người khác khi mắc bệnh truyền nhiễm đã được công bố là có dịch;
Không thực hiện hoặc từ chối thực hiện biện pháp vệ sinh, diệt trùng, tẩy uế trong vùng có dịch;
Không tham gia chống dịch theo quyết định huy động của người có thẩm quyền; Thu tiền khám và điều trị đối với trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A.
Nghị định cũng quy định, phạt tiền từ 15 – 20 triệu đồng đối với hành vi không chấp hành cách ly y tế…
Tại hội nghị Sản phụ khoa Việt - Pháp - châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 26, diễn ra ở TPHCM ngày 14/5, BSCKII Lê Ngọc Diệp, Trưởng khoa Nội soi của Bệnh viện Từ Dũ đã báo cáo về một trường hợp bệnh nhân sinh con thành công sau nhiều năm chống chọi với căn bệnh ung thư nội mạc tử cung (EC).
Bệnh nhân là một phụ nữ 33 tuổi. Khai thác bệnh sử, vào năm 2021, bệnh nhân đến Bệnh viện Từ Dũ khám để đánh giá tình trạng vô sinh thì được phát hiện polyp nội mạc tử cung. Sau khi trải qua phẫu thuật cắt polyp, kết quả xét nghiệm mô bệnh học cho thấy bệnh nhân bị ung thư biểu mô tuyến nội mạc tử cung.
Vì chưa từng sinh con, bệnh nhân sau khi tham khảo ý kiến bác sĩ đã lựa chọn phương pháp điều trị bảo tồn khả năng sinh sản, bằng cách đặt vòng tránh thai giải phóng levonorgestrel và được theo dõi chặt chẽ thông qua sinh thiết nội mạc tử cung thường xuyên.
Sau khi có bằng chứng đáp ứng điều trị, bệnh nhân đã trải qua liệu pháp hỗ trợ sinh sản thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) với nhiều lần chuyển phôi. Sau một lần mang thai không thành công do dị tật bẩm sinh nghiêm trọng, bệnh nhân đã tái phát tình trạng tăng sản nội mạc tử cung, nên tiếp tục điều trị bảo tồn bằng phương pháp trên.
Thời gian sau đó, bệnh nhân trải qua các lần chuyển phôi bổ sung sau khi xét nghiệm di truyền trước khi làm tổ và đạt được thai kỳ đủ tháng khỏe mạnh.
Cuối cùng, bằng nhiều cố gắng của bệnh nhân và các y bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ, sản phụ sinh một em bé đủ tháng sau 2 lần thai nghén bất thường, ở thời điểm đã qua 4 năm điều trị ung thư. Kiểm tra tại thời điểm sinh mổ cho thấy, nội mạc tử cung bệnh nhân tăng sản khu trú mà không có tế bào ác tính.
Bệnh nhân tiếp tục điều trị bảo tồn tử cung, và kết quả kiểm tra mô học sau đặt vòng 6 tháng cho thấy lành tính. Hiện tại, người mẹ kỳ vọng tiếp tục được chuyển phôi để có thêm con.
Theo bác sĩ Diệp, ung thư nội mạc tử cung ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản không phổ biến, nhưng lại là thách thức đáng kể khi muốn bảo tồn khả năng sinh sản.
Trường hợp nêu trên cung cấp thêm bằng chứng về việc điều trị bằng liệu pháp progestin - đặc biệt là vòng tránh thai giải phóng levonorgestrel (LNG-IUD) - có thể là lựa chọn an toàn và hiệu quả cho những phụ nữ trẻ mắc ung thư nội mạc tử cung giai đoạn đầu muốn bảo tồn khả năng sinh sản.
"Việc theo dõi chặt chẽ kết hợp với các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản phù hợp có thể giúp bệnh nhân đạt được kết quả thai kỳ thuận lợi, trong khi vẫn duy trì sự an toàn về mặt ung thư", bác sĩ Diệp nhận định.
Hội nghị Sản Phụ khoa Việt - Pháp - châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 26 (OGVFAP 2026) diễn ra hai ngày 14-15/5. Đây là sự kiện khoa học quốc tế quy mô lớn và uy tín hàng đầu trong lĩnh vực sản phụ khoa tại Việt Nam và khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Hội nghị năm nay quy tụ nhiều chuyên gia, giáo sư, bác sĩ đầu ngành trong nước và quốc tế đến từ Anh, Hoa Kỳ, Pháp, Ý, Úc, Hàn Quốc, Argentina, Singapore... Chương trình khoa học được xây dựng quy mô với hơn 80 bài báo cáo chuyên đề, workshop thực hành và các phiên thảo luận chuyên sâu trải dài trên nhiều lĩnh vực mũi nhọn của sản phụ khoa.
Một trong những điểm nhấn quan trọng của OGVFAP 2026 là chủ đề "Can thiệp bào thai và y học bào thai hiện đại". Các báo cáo nổi bật về can thiệp, chẩn đoán và xử trí những trường hợp song thai có biến chứng… đã cho thấy Việt Nam đang từng bước tiệm cận trình độ của các trung tâm can thiệp bào thai hàng đầu thế giới.
Bên cạnh đó, hội nghị cũng tập trung mạnh vào các vấn đề sản khoa nguy cơ cao. Các nội dung như nhau cài răng lược, sinh non, tiền sản giật, xuất huyết sau sinh, theo dõi tim thai và hồi sức sơ sinh sẽ được trình bày dưới góc nhìn cập nhật quốc tế kết hợp kinh nghiệm thực tiễn tại Việt Nam.
BSCKII Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ cho biết, hội nghị được kỳ vọng tiếp tục là diễn đàn khoa học quan trọng thúc đẩy hợp tác quốc tế, chuyển giao kỹ thuật cao, nâng cao năng lực chuyên môn và góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe phụ nữ và trẻ sơ sinh tại Việt Nam cũng như trong khu vực.
Chia sẻ kỹ hơn về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Thu Huyền, Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), cho hay omega-3 là nhóm acid béo không no (chủ yếu gồm EPA và DHA), đã được chứng minh có lợi cho hệ tim mạch, thần kinh và chống viêm.
Tuy nhiên việc sử dụng omega-3 đặc biệt dưới dạng thực phẩm chức năng liều cao có thể ảnh hưởng đến huyết áp, do đó người có huyết áp thấp cần sử dụng một cách thận trọng.
Bác sĩ Huyền cho hay omega-3 (đặc biệt là EPA và DHA) nổi tiếng với khả năng làm sạch mạch máu và giảm viêm. Omega-3 không chống chỉ định tuyệt đối ở người huyết áp thấp, nhưng có thể làm giảm huyết áp thêm, nhất là khi dùng liều cao hoặc phối hợp với các thuốc/hợp chất khác có tác dụng hạ áp.
Nhưng chính cơ chế bảo vệ tim mạch này lại là lý do khiến người huyết áp thấp cần phải thận trọng.
Mức độ hạ huyết áp của omega-3 thường nhẹ đến trung bình (khoảng 2–5 mmHg) ở người bình thường hoặc tăng huyết áp, nhưng ở người có huyết áp thấp sẵn có, hiệu ứng này có thể trở nên đáng kể về mặt triệu chứng.
Theo đó, cơ chế hoạt động của omega-3 tác động lên huyết áp thông qua hai con đường chính. Omega-3 kích thích sản xuất nitric oxide, một chất giúp thư giãn và làm giãn nở các mạch máu. Khi mạch máu giãn ra, áp lực của dòng máu lên thành mạch giảm xuống, dẫn đến hạ huyết áp.
Ngoài ra, axit béo này có đặc tính chống kết tập tiểu cầu (làm loãng máu nhẹ). Máu lưu thông dễ dàng hơn làm giảm lực cản trong hệ thống tuần hoàn, từ đó kéo chỉ số huyết áp xuống thấp hơn.
Bác sĩ Huyền nêu rõ người huyết áp thấp khi nạp một lượng lớn omega-3 thường qua thực phẩm chức năng liều cao có thể đối mặt với các tình trạng chóng mặt và hoa mắt. Đây là biểu hiện do lưu lượng máu lên não không đủ vì áp suất quá thấp, hạ huyết áp tư thế.
Hay tình trạng mệt mỏi kéo dài do huyết áp không đủ để vận chuyển oxy và dưỡng chất đến các cơ quan một cách hiệu quả, gây mất tập trung.
Nguy cơ ngất xỉu, đặc biệt nguy hiểm khi thay đổi tư thế đột ngột hoặc khi đang vận hành máy móc, phương tiện giao thông.
"Thực tế, không phải người huyết áp thấp là phải "tuyệt giao" hoàn toàn với omega-3. Axit béo này vẫn cần thiết cho mắt và não bộ, vấn đề nằm ở liều lượng", bác sĩ Huyền khuyến cáo.
Vì vậy đối với người có huyết áp thấp hoặc ở mức gần thấp, trước khi bổ sung viên uống omega-3 nên tham khảo ý kiến của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng liều cao nếu đang điều trị các bệnh lý liên quan đến tuần hoàn.
Ưu tiên thực phẩm tự nhiên, thay vì dùng viên uống, hãy bổ sung thông qua khẩu phần ăn 2 bữa cá béo mỗi tuần.
Đồng thời theo dõi chỉ số, nếu bắt đầu dùng thực phẩm chức năng, hãy đo huyết áp định kỳ để sớm nhận diện các biến động tiêu cực.
"Lưu ý sự tương tác bởi omega-3 có thể cộng hưởng tác dụng với các loại thảo dược cũng có tính hạ áp như tỏi, gừng hoặc chiết xuất hạt nho. Việc bổ sung lợi hay hại đôi khi chỉ cách nhau bởi một liều lượng.
Hiểu rõ cơ chế của omega-3 sẽ giúp người huyết áp thấp tận dụng được lợi ích của nó mà không phải đánh đổi bằng sự an toàn của bản thân", bác sĩ Huyền chia sẻ.
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2025-2030 ngày 1/4, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang giao ngành y tế nhiệm vụ cấp bách là tổ chức tầm soát sức khỏe cho 100% người dân trong năm nay. Khác với các kế hoạch trước chia nhỏ thành nhiều giai đoạn, lần này lãnh đạo thành phố yêu cầu hoàn thành trong một năm và mỗi người phải được khám đủ một lần.
Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng thừa nhận đây là bài toán khó với một đô thị đông dân và biến động như TP HCM. Ngành y tế dự định chọn mô hình "kiềng ba chân" để giải quyết. Giải pháp đầu tiên là xóa rào cản địa lý. TP HCM tập trung nhiều lao động tự do, công nhân và người thường xuyên di chuyển nên buộc họ khám theo nơi thường trú sẽ tạo ra khoảng trống lớn. Cả hệ thống y tế công lẫn tư đủ điều kiện đều tham gia chiến dịch, dùng chung dữ liệu và quy trình thống nhất để người dân tự chọn nơi khám thuận tiện.
Chân thứ hai nhắm vào nhóm dễ bị bỏ sót nhất, gồm người cao tuổi, người yếu thế và bệnh nhân mạn tính. Thay vì chờ họ tự đến, trạm y tế phường xã sẽ chủ động xuống tận nơi khám, quản lý và theo dõi định kỳ. Đây là cách để tuyến y tế cơ sở thực sự gánh vai trò "gác cổng" sức khỏe cộng đồng.
Cuối cùng là dữ liệu y tế. Kết quả khám từ trường học, doanh nghiệp, cơ quan và bệnh viện sẽ được kéo về một hồ sơ sức khỏe điện tử chung. "Cách làm này tránh khám chồng chéo, tiết kiệm nguồn lực và giúp thành phố theo dõi sức khỏe toàn dân theo thời gian thực", người đứng đầu ngành y tế cho hay.
Sở Y tế cũng sẽ thiết kế và công bố các gói khám chia theo độ tuổi và nhóm nguy cơ để người dân chủ động lựa chọn. Ông Thượng cho biết tài chính cho chiến dịch đến từ ba nguồn là ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và xã hội hóa, với cơ chế thanh toán minh bạch là điều kiện tiên quyết để triển khai.
Trước đó, TP HCM triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn bộ người cao tuổi (không phân biệt thường trú hay tạm trú) từ đầu năm 2024, sau khi thí điểm ở một số xã phường vào cuối năm 2023. Trên cả nước, Bộ Y tế vừa đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
