Ngày 1/5, TS Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay ung thư biểu mô tế bào đáy (Basal Cell Carcinoma – BCC) là loại ung thư da phổ biến, chiếm khoảng 75% trường hợp ung thư da. Tiên lượng tốt hơn nhiều so với các dạng ung thư khác, song bệnh có thể tái phát nhiều lần và ngày càng phức tạp do đặc tính sinh học của một số thể BCC nguy cơ cao, khả năng xâm lấn âm thầm khó kiểm soát.
Bệnh nhân trên bàn đầu xuất hiện vùng da môi trên dày lên bất thường. Khám ở bệnh viện chuyên khoa ung bướu, ông được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) và phẫu thuật cắt u lần thứ nhất.
Khoảng ba năm sau, vùng sẹo mổ cũ bắt đầu cứng, dày và đổi màu. Ông quay lại bệnh viện và được xác định BCC tái phát, phẫu thuật lần hai cắt rộng khối u và kết hợp tạo hình. Ba tháng sau, vùng cạnh mũi phải tiếp tục xuất hiện tình trạng dày và xơ cứng.
Sinh thiết tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội ghi nhận BCC cánh mũi phải trên nền BCC môi trên đã phẫu thuật, ông đến Bệnh viện Da liễu Trung ương điều trị. Bác sĩ ghi nhận tổn thương dạng mảng màu da vùng rãnh mũi – má phải kích thước 4×3 cm, bề mặt cứng chắc, ranh giới không rõ, giãn mạch xung quanh. Vùng môi trên phải để lại sẹo xơ, co kéo, bề mặt không đều – di chứng của hai lần phẫu thuật trước.
“Ca này phức tạp hơn bình thường do đồng thời mắc ba thể mô bệnh học trong cùng một tổn thương, trong đó thể thâm nhiễm có tính xâm lấn âm thầm dưới da không biểu hiện rõ trên lâm sàng”, TS Sơn nói. Với đặc điểm sinh học này, ranh giới thực sự của khối u thường rộng hơn nhiều so với những gì có thể nhận thấy bằng mắt thường hay trên hình ảnh lâm sàng – đây là thách thức chuyên môn lớn ngay cả với các phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm.
Ngoài ra, vị trí tổn thương tại vùng rãnh mũi – má và môi trên thuộc “vùng nguy cơ cao” (vùng H của mặt) – nơi da mỏng, giải phẫu phức tạp và có nhiều cấu trúc quan trọng nằm sát nhau. Đây là một trong những vị trí được y văn thế giới xếp vào nhóm cần tiếp cận chuyên sâu nhất trong điều trị BCC.
Bệnh nhân được phẫu thuật Mohs kết hợp tạo hình tổn khuyết – phương pháp tiên tiến nhất hiện nay trong điều trị BCC nguy cơ cao và tái phát.
Phẫu thuật Mohs là kỹ thuật cắt bỏ ung thư da từng lớp mỏng, kiểm tra vi thể ngay trong phòng mổ để đảm bảo lấy hết 100% mô ung thư trong khi bảo tồn tối đa mô lành xung quanh. Tỷ lệ điều trị khỏi 90-95% với BCC tái phát – cao hơn so với phẫu thuật thông thường.
Trên thế giới, ung thư biểu mô tế bào đáy là loại ung thư phổ biến nhất ở người da trắng, với tỷ lệ mắc ngày càng gia tăng. Tại Việt Nam, BCC cũng được ghi nhận với tần suất ngày càng tăng, thương tổn hay gặp đặc biệt ở vùng da hở thường xuyên tiếp xúc ánh nắng như mặt, tai và cổ. Ranh giới vi thể của BCC thường rộng hơn nhiều so với những gì quan sát được trên lâm sàng, khiến việc kiểm soát diện cắt là thách thức với bác sĩ.
Bệnh thường khởi phát âm thầm, không đau, không ngứa, dễ bị nhầm là nốt ruồi, u lành hoặc sẹo thông thường. Các dấu hiệu như xuất hiện nốt sần hoặc mảng da bóng, trong suốt, màu hồng hoặc màu da, có thể có giãn mạch nhỏ xung quanh; vết loét không lành, hoặc lành rồi lại tái phát nhiều lần; vùng da dày cứng, ranh giới không rõ, đặc biệt ở mặt, tai, cổ hoặc vùng da thường xuyên tiếp xúc ánh nắng; sẹo cũ có dấu hiệu thay đổi cứng hơn, sưng lên, đổi màu.
Kết quả kiểm tra sức khỏe mới đây tại Bệnh viện Đa khoa Medlatec cho thấy các chỉ số sinh hóa máu của người đàn ông 33 tuổi đều vượt ngưỡng báo động. Cụ thể, chỉ số đường huyết đạt 6.66 mmol/L, chỉ số HbA1c lên tới 8.03%, trong khi mức bình thường dưới 5.7%. Đặc biệt, nồng độ Triglyceride (mỡ máu) chạm ngưỡng 11.93 mmol/L, gấp gần 7 lần mức cho phép. Ngoài ra, hàm lượng Cholesterol toàn phần, mỡ máu xấu (LDL-Cholesterol), men gan và axit uric đều tăng cao.
Trước đó một tháng, bệnh nhân tăng 4 kg, cán mốc 93 kg với chiều cao 1,7 m. Anh thường xuyên thèm đồ ngọt, ăn cơm nhiều hơn, nhanh đói và ngủ không sâu giấc. Dù vậy, do không thấy mệt mỏi hay tê bì tay chân, anh chủ quan cho rằng bản thân chỉ đang chịu áp lực sinh hoạt thông thường.
Tại bệnh viện, kết quả siêu âm và chụp CT xác nhận gan nhiễm mỡ độ III, mức độ nặng nhất có nguy cơ tiến triển thành xơ gan. Xét nghiệm nước tiểu cũng xuất hiện protein niệu, dấu hiệu cảnh báo sớm tình trạng tổn thương cầu thận do biến chứng tiểu đường.
Bệnh nhân cho biết gia đình kinh doanh quán ăn nên anh thường xuyên ăn tối muộn và ăn đêm với lượng tinh bột lớn. Ngoài ra, anh hầu như không tập thể dục. Cách đây một năm, người đàn ông từng bị đau gout cấp nhưng tự ý dừng thuốc và bỏ theo dõi chỉ số axit uric ngay khi hết đau.
Các bác sĩ xác định bệnh nhân mắc đái tháo đường type II, gout, rối loạn lipid máu nặng, gan nhiễm mỡ độ III và béo phì. Hiện anh phải điều trị ngoại trú bằng phác đồ phối hợp thuốc kiểm soát đường huyết, hạ mỡ máu, giảm axit uric và thuốc bổ trợ tế bào gan.
Theo các chuyên gia, sự kết hợp của nhóm bệnh chuyển hóa này làm gia tăng rủi ro xảy ra các biến cố tim mạch cấp tính như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ trong tương lai gần.
Phân tích về lối sống, bác sĩ cảnh báo vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm khiến cơ thể xử lý glucose kém hiệu quả. Việc nạp nhiều tinh bột và chất béo vào đêm muộn khiến năng lượng dư thừa tích trữ thành mỡ thay vì được tiêu thụ. Thói quen này cùng với lối sống ít vận động làm chậm quá trình trao đổi chất, gây đề kháng insulin và dẫn tới hàng loạt rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.
Sữa chua vẫn chứa lactose, một loại đường tự nhiên có trong sữa. Khi vào cơ thể, lactose sẽ được phân giải thành đường glucose và galactose. Do đó, sữa chua vẫn có thể ảnh hưởng đến đường huyết, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Tuy nhiên, lượng đường trong sữa chua không đường thường không quá cao. Một hộp sữa chua nguyên chất thông thường chỉ chứa khoảng 5 - 10 gram đường, thấp hơn nhiều so với các món tráng miệng ngọt.
Điều đáng lưu ý là nhiều loại sữa chua chế biến sẵn hiện nay chứa lượng đường bổ sung khá cao. Các sản phẩm có hương vị trái cây, socola hoặc dạng uống thường được thêm đường, siro hoặc chất tạo ngọt để tăng hương vị.
Một hộp sữa chua khoảng 100 - 170 gram hoặc một chai sữa chua uống 180 - 250 ml có thể chứa hơn 20 gram đường. Dùng hết một phần này có thể khiến đường huyết tăng nhanh.
Trên thực tế, người mắc tiểu đường không cần phải kiêng hoàn toàn sữa chua. Điều quan trọng là chọn loại sữa chua không đường và dùng ở mức vừa phải.
Một trong những lợi ích lớn của sữa chua là hàm lượng protein khá cao, đặc biệt ở sữa chua Hy Lạp. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng quá nhanh sau bữa ăn. Ngoài ra, thực phẩm giàu protein cũng giúp tạo cảm giác no lâu hơn, hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Sữa chua còn chứa probiotic, tức các vi khuẩn có lợi như lactobacillus và bifidobacterium. Những lợi khuẩn này có thể góp phần cải thiện hệ vi sinh đường ruột, giảm viêm và hỗ trợ chuyển hóa glucose tốt hơn.
Để tận dụng lợi ích của sữa chua mà không làm tăng nhanh đường huyết, người bị tiểu đường nên dùng sữa chua không đường.
Lượng sữa chua phù hợp phụ thuộc vào tổng chế độ ăn, mức đường huyết hiện tại và kế hoạch điều trị của từng người. Thông thường, một khẩu phần sữa chua khoảng 100 - 170 gram có thể phù hợp cho bữa phụ hoặc ăn kèm bữa sáng.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, người mắc tiểu đường cần cẩn trọng khi sử dụng sữa chua. Chẳng hạn, những nhóm người không dung nạp lactose, người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng protein hoặc khoáng chất, theo Healthline (Mỹ).
Theo ông Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, hoạt động kiểm tra được thực hiện theo hình thức đột xuất, thời hạn 15 ngày kể từ ngày công bố là 1/4.
Danh sách cơ sở được kiểm tra do Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội và Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh Ninh Bình lựa chọn. Theo ông Thịnh, Hà Nội và Ninh Bình là hai địa điểm liên quan đến đường dây giết mổ và tiêu thụ 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi, tương đương 300 tấn, vừa được Công an Hà Nội phát hiện.
Các đoàn kiểm tra sẽ tập trung vào việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo đảm an toàn thực phẩm tại cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể theo quy định hiện hành. Cục An toàn thực phẩm đã thành lập 2 đoàn kiểm tra với thành phần gồm đại diện Cục, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia và Chi cục địa phương.
Động thái kiểm tra này diễn ra trong bối cảnh Công an Hà Nội xác định Công ty Cường Phát là đầu mối tiêu thụ và phân phối, cung cấp thịt cho một số trường học. Danh sách trường học sử dụng thực phẩm từ công ty Cường Phát hiện chưa được công bố.
Bộ Y tế đánh giá vụ việc làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, đe dọa an toàn thực phẩm và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người dân, nhất là trẻ em, học sinh, sinh viên và người lao động. Hôm qua, Bộ Y tế cũng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố chấn chỉnh công tác quản lý bếp ăn tập thể sau vụ việc, tăng cường thanh kiểm tra đột xuất.
Đối với trường học có bếp ăn nội trú, bán trú và căng tin, Bộ Y tế yêu cầu nâng cao trách nhiệm của nhà trường, tăng cường tuyên truyền kiến thức an toàn thực phẩm cho giáo viên và học sinh. Đồng thời, huy động phụ huynh và các tổ chức trong trường tham gia giám sát hoạt động bếp ăn.
Dịch tả heo châu Phi (ASF) là bệnh truyền nhiễm chỉ xảy ra ở lợn, bao gồm lợn nhà và lợn rừng. Virus gây bệnh (ASFV) có khả năng lây lan cực nhanh và gây tỷ lệ tử vong gần như 100% ở lợn bị nhiễm. Virus tồn tại lâu trong môi trường và dễ lây lan qua hô hấp lẫn tiêu hóa giữa các con lợn. Người tiếp xúc với chuồng trại, xe vận chuyển hoặc thực phẩm từ lợn bệnh có thể phát tán virus.
Lợn mắc tả còn dễ nhiễm thêm các bệnh khác như tai xanh, cúm, thương hàn...Dù đã nấu chín, độc tố vẫn còn lại trong thịt. Khi ăn phải, người dùng có thể bị tiêu chảy, nôn, thậm chí sốc nhiễm trùng máu, có thể tử vong. Mặt khác, thịt lợn ốm, chết có thể bị nhiễm các loại vi khuẩn, ký sinh trùng khác (như giun sán, khuẩn Salmonella, E.coli) gây ngộ độc hoặc các bệnh tiêu hóa nguy hiểm cho người.
