Tại tọa đàm tiết kiệm điện mùa cao điểm ngày 22/6, ông Ngô Sơn Hải, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết mỗi năm hệ thống điện quốc gia cần bổ sung khoảng 4.000-5.000 MW công suất mới để đáp ứng nhu cầu sử dụng.
Ông cho biết để đưa vào vận hành một dự án điện khí hóa lỏng (LNG) hoặc điện gió ngoài khơi quy mô 1.000 MW thường mất 3-4 năm chuẩn bị và xây dựng. Trong khi đó, nếu toàn hệ thống tiết kiệm được khoảng 2% điện năng tiêu thụ thì hiệu quả mang lại tương đương giảm nhu cầu đầu tư khoảng 1.000 MW công suất nguồn mới.
“Tiết kiệm điện là giải pháp nhanh chóng, hiệu quả và ít tốn kém hơn rất nhiều so với đầu tư nguồn điện mới”, ông Hải nói.
Theo lãnh đạo EVN, mỗi kWh điện tiết kiệm được giúp người dân, doanh nghiệp giảm hóa đơn tiền điện, đồng thời góp phần giảm chi phí chung của toàn xã hội. Bởi khi nhu cầu điện tăng cao, hệ thống phải huy động thêm các nguồn điện có giá thành cao hơn để đáp ứng. Việc sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả sẽ giúp hạn chế huy động các nguồn điện đắt đỏ này, qua đó giảm chi phí vận hành toàn hệ thống.
Cùng quan điểm, ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh, cho biết nhiều tổ chức quốc tế, trong đó có Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), coi tiết kiệm điện là “nguồn điện đầu tiên” (first fuel) bởi đây là giải pháp có chi phí thấp nhất để tăng khả năng đáp ứng nhu cầu năng lượng.
Theo ông Sơn, nhận thức về tiết kiệm điện tại khối doanh nghiệp đã cải thiện đáng kể do gắn trực tiếp với lợi nhuận và chi phí sản xuất. Tuy nhiên, ở khu vực dân cư – nhóm chiếm khoảng 30% tổng nhu cầu điện – ý thức sử dụng điện hiệu quả vẫn còn nhiều hạn chế.
Theo Chỉ thị 10 về tăng cường tiết kiệm điện giai đoạn 2026-2030, cả nước phấn đấu tiết kiệm tối thiểu 3% điện năng tiêu thụ trong năm 2026, đồng thời giảm ít nhất 3.000 MW công suất phụ tải đỉnh thông qua các chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải.
Yêu cầu tiết kiệm năng lượng đặt ra trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện có xu hướng tăng nhanh. Đợt nắng nóng cuối tháng 5 đã đẩy công suất tiêu thụ điện cao nhất lên gần 58.000MW, tăng 5,6% so với kỷ lục năm 2025, trong khi sản lượng điện có ngày vượt 1 tỷ kWh. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nhu cầu điện dự kiến tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới.
Theo đại diện Bộ Công Thương, một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là các bất ổn địa chính trị tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
“Khi chuỗi cung ứng bị đứt gãy, chi phí năng lượng có thể tăng 15-20%, thậm chí cao hơn”, ông Dũng nói. Ông dẫn chứng trong giai đoạn căng thẳng tại eo biển Hormuz, giá dầu từng tăng từ khoảng 50-60 USD lên trên 100 USD một thùng, tạo áp lực lớn tới hoạt động sản xuất kinh doanh và toàn bộ nền kinh tế.
Việt Nam còn đối mặt áp lực từ các yêu cầu giảm phát thải ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu lớn. Theo ông Dũng, các cơ chế như Thuế biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu hay Thỏa thuận xanh châu Âu (Green Deal) đang buộc hệ thống điện phải giảm dần hệ số phát thải carbon, qua đó đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến khó lường, việc dự báo và vận hành hệ thống điện trở nên phức tạp hơn.
Chưa kể, theo lãnh đạo Bộ Công Thương, tiến độ đầu tư các dự án nguồn và lưới điện cũng chịu áp lực từ thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và các vướng mắc trong triển khai.
Trước những thách thức này, ông Dũng cho rằng sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là một trong những trụ cột bảo đảm an ninh năng lượng, bên cạnh phát triển các nguồn than, dầu khí và năng lượng tái tạo.
Bộ Công Thương cũng đang nghiên cứu các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, nâng hiệu quả sử dụng năng lượng. Theo ông Dũng, cơ quan này sẽ phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nhằm tạo thêm nguồn lực cho quá trình chuyển đổi xanh.
Ban lãnh đạo Công ty cổ phần Thực phẩm Cholimex (Cholimex Food) kỳ vọng kết quả kinh doanh năm nay xô đổ kỷ lục mới thiết lập năm ngoái. Hồi 2025, công ty thu 4.087 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 356 tỷ đồng, tương ứng mỗi ngày lãi khoảng một tỷ đồng.
Lý giải mục tiêu cao nhất trong gần nửa thập kỷ hoạt động, ban lãnh đạo Cholimex Food nhìn nhận điểm tích cực là người tiêu dùng tiếp tục ưu tiên sản phẩm an toàn, minh bạch nguồn gốc và hoạt động thương mại điện tử ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, công ty dự báo năm nay hoạt động kinh doanh có thể đối mặt thách thức về chuỗi cung ứng, giá nguyên liệu, chi phí vận tải và tính ổn định của nguồn cung.
Cholimex Food tiền thân là Công ty công tư hợp doanh xuất nhập khẩu Trực Dụng tại quận 5 cũ, TP HCM. Họ thành lập năm 1981, ban đầu kinh doanh đa ngành, sau dần chuyên biệt theo hướng chế biến hải sản và thực phẩm.
Khoảng 4 năm sau khi ra đời, công ty bắt đầu nghiên cứu sản xuất tương ớt. Thời gian đầu, sản phẩm được ưa chuộng bởi hợp khẩu vị người tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên, trình độ sản xuất khi đó còn lạc hậu, xay ớt bằng cối đá và chiết rót bằng tay. Dần dần, công ty mới nhập thiết bị xay ớt từ Thụy Sĩ bằng nguồn ngân sách nhà nước để nâng công suất lên khoảng 30.000 chai mỗi ngày. Sản phẩm vừa tiêu thụ trong nước, vừa xuất sang các quốc gia Đông Âu theo mạng lưới kinh doanh của người Việt Nam đi học tập và hợp tác lao động.
Ban lãnh đạo Cholimex Food cho biết công ty hiện dẫn đầu ngành hàng sốt chấm và gia vị trong nước. Tương ớt và tương cà Cholimex có mặt ở khoảng 100.000 quầy bán lẻ, cửa hàng thức ăn nhanh và siêu thị. Công ty cũng là nhà cung cấp cho các chuỗi nhà hàng lớn như McDonald's, Haidilao, KFC, Jollibee...
Năm ngoái, Cholimex Food tung ra thị trường hơn 55 sản phẩm mới trong ngành hàng sốt chấm, gia vị và thực phẩm đông lạnh. Đối với xuất khẩu, công ty có thêm nhiều khách hàng mới tại Australia, Trung Quốc, Indonesia ngoài những thị trường truyền thống tại châu Âu.
Bên cạnh tăng trưởng kinh doanh đều đặn suốt nhiều năm, Cholimex Food giữ truyền thống chia cổ tức tiền mặt tỷ lệ cao. Theo kế hoạch trình cổ đông tại phiên họp thường niên sắp tới, công ty tính dành gần 41 tỷ đồng để trả cổ tức với tỷ lệ 50%, tức cổ đông sở hữu mỗi cổ phiếu nhận 5.000 đồng. Công ty hiện có 3 cổ đông lớn gồm Cholimex, Masan và Nichirei Foods Inc (Nhật Bản) với tỷ lệ nắm giữ tổng cộng 92,55%.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về cơ chế chi tạm ứng Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngân sách trung ương. Theo dự thảo, Bộ sẽ tiếp nhận nguồn tạm ứng từ ngân sách, phân bổ cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước quản lý, theo dõi, kiểm tra. Quỹ sẽ được tạm ứng cho các thương nhân đầu mối để điều hành giá.
Về quy trình lần đầu, dựa kịch bản điều hành giá, doanh nghiệp đầu mối gửi đề nghị tạm ứng theo sản lượng tiêu thụ dự kiến 7 ngày (x) mức chi quỹ cho diesel là 5.000 đồng, các mặt hàng khác 4.000 đồng một lít.
Trước mỗi kỳ điều hành tiếp theo, doanh nghiệp báo cáo việc sử dụng, số dư và nhu cầu tạm ứng từ quỹ.
Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước sẽ trình Bộ Công Thương duyệt và chuyển tiền vào tài khoản của doanh nghiệp đầu mối dùng riêng cho chi, trích lập và hoàn trả ngân sách.
Trường hợp nguồn tạm ứng không đủ cho chu kỳ điều hành 7 ngày, Cục đánh giá, đề xuất liên Bộ Công Thương - Tài chính trình cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán ngân sách để tiếp tục tạm ứng.
Sau quá trình bình ổn, doanh nghiệp xác định số tiền đã chi theo sản lượng tiêu thụ, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Lãi phát sinh được cộng vào quỹ.
Với trường hợp trích lập quỹ, trong 5 ngày sau mỗi kỳ điều hành, thương nhân xác định và chuyển toàn bộ tiền vào tài khoản phong tỏa. Số trích lập = mức trích (x) sản lượng tiêu thụ thực tế.
Khi quy mô quỹ đạt 8.000 tỷ đồng trở lên, Bộ Công Thương yêu cầu thương nhân đầu mối kiểm toán độc lập để xác định số chi, trích lập làm cơ sở quyết toán, hoàn trả ngân sách trong 3 tháng. Tiếp đó, thương nhân phải nộp số dư quỹ vào tài khoản trong vòng 5 ngày để cơ quan quản lý hoàn trả ngân sách và quyết toán.
Nếu sau 12 tháng từ khi trích lập, quỹ chưa đủ để hoàn trả, Bộ Công Thương báo cáo Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét.
Trước đó, theo quyết định của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chính phủ bổ sung 8.000 tỷ đồng cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Các giải pháp này được đưa ra trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông tiếp tục căng thẳng, khiến thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 11 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 24.330 đồng, dầu diesel 35.440 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 40.000 đồng một lít.
Để ổn định thị trường, nhà điều hành đã sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu 9 lần với mức chi gần 5.300 tỷ đồng. Hiện quỹ này còn khoảng 320 tỷ. Ngoài công cụ quỹ bình ổn, Chính phủ cũng giảm tối đa các loại thuế (bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt) nhằm giảm áp lực tăng giá nhiên liệu.
Từ 15h ngày 18/6, giá xăng E5 RON 92 giảm 1.210 đồng/lít còn 20.120 đồng/lít, xăng E10 RON 95-III được điều chỉnh giảm 1.310 đồng/lít còn 20.750 đồng/lít. Dầu diesel giảm mạnh 2.340 đồng/lít còn 23.530 đồng/lít, dầu mazut giảm 1.920 đồng/lít về mức 16.680 đồng/kg.
Như vậy, giá các mặt hàng này đã giảm mạnh liên tiếp trong 4 kỳ điều hành gần đây, trong đó giá xăng đã giảm tới hơn 4.000 đồng/lít. Hiện mặt bằng giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức thấp hơn so với các quốc gia trong khu vực.
Lý giải nguyên nhân giá xăng dầu giảm liên tiếp, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cho biết thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.
Yếu tố chủ yếu là Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột, đồng thời mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu thô; theo Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ EIA, dầu thô dự trữ của Mỹ giảm.
Bên cạnh đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA cảnh báo khả năng dư cung dầu mỏ trong thời gian tới khi cầu tăng thấp hơn cung; xung đột quân sự giữa Nga với Ukraine vẫn tiếp diễn... Các yếu tố nêu trên khiến giá thành phẩm xăng dầu thế giới những ngày qua có xu hướng giảm.
Cụ thể, giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân giữa kỳ điều hành giá ngày 11/6 và kỳ điều hành ngày 18/6 là 107,93 USD/thùng đối với xăng RON 92 dùng để pha chế xăng E5 RON 92 (giảm 8,47 USD/thùng, giảm 7,28%). Đối với xăng RON 95 dùng để pha chế xăng E10 RON 95-III, giá bình quân ở mức 110,91 USD/thùng.
Bộ Công Thương cho biết đến ngày 18/6, giá xăng tại các nước lân cận Việt Nam tiếp tục ở mức cao hơn: Thái Lan khoảng 33.236 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 29.955 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Lào 36.228 đồng/lít và Trung Quốc 33.948 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), trong khi Việt Nam ở mức 20.750 đồng/lít.
Đối với dầu, Thái Lan khoảng 31.376 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 30.743 đồng/lít, Lào 30.048 đồng/lít, Trung Quốc 30.893 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), còn Việt Nam là 23.534 đồng/lít. Nhìn chung, giá xăng dầu tại Việt Nam hiện vẫn thấp hơn so với các nước láng giềng có chung đường biên giới.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý quyết định trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu (nguồn tạm ứng từ ngân sách Nhà nước). Cụ thể, trích lập 200 đồng/lít với xăng sinh học; 800 đồng/lít với dầu diesel và 650 đồng/lít với dầu mazut.
Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có).
Liên Bộ Công Thương - Tài chính đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để thông báo giá xăng dầu phù hợp, đúng chỉ đạo và kịp thời đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Từ 1/6, hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu đã chuyển sang bán xăng E10. Bên cạnh đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được sản xuất, cung ứng đến hết năm 2030. Theo báo cáo của Bộ Công Thương, tính đến ngày 15/6, cả nước tiêu thụ 520 triệu lít xăng sinh học (E5, E10), trong đó xăng E10 khoảng 485 triệu lít (chiếm hơn 93%).
