Giải mã bàn cờ quy hoạch Barcelona – kiến trúc đi trước thời đại

Cá nóc từ lâu được coi là nguyên liệu nguy hiểm bậc nhất thế giới. Loài cá này chứa tetrodotoxin - loại độc tố thần kinh mạnh gấp 1.200 lần xyanua và một lượng rất nhỏ cũng đủ gây tử vong. Sự nguy hiểm này từng được đưa vào văn hóa đại chúng, điển hình như trong một tập phim "The Simpsons" (năm 1991), khi nhân vật Homer nghĩ mình sắp chết vì trót ăn món fugu (cá nóc) tại một nhà hàng Nhật Bản.

Tuy nhiên, tại Busan - thành phố lớn thứ hai và là điểm đến ven biển nổi tiếng của Hàn Quốc, các nhà hàng cá nóc lại mọc lên như nấm. Khu phố Mipo ven biển thậm chí được người dân địa phương mệnh danh là "làng Cá Nóc". Một số nhà hàng tại đây từng xuất hiện trong Cẩm nang ẩm thực Michelin 2024.

Để biến loài cá "tử thần" thành món ăn an toàn, các đầu bếp phải trải qua quá trình đào tạo đặc biệt và được chính phủ cấp giấy phép hành nghề sau khi vượt qua kỳ thi khắt khe. Chứng chỉ này luôn được treo trang trọng trên tường nhà hàng để trấn an thực khách.

Một trong những địa chỉ nổi tiếng nhất tại Busan là Chowon Bokguk (trong tiếng Hàn, "bokguk" có nghĩa là súp cá nóc). Chủ quán, ông Kim Dong Sik, là đầu bếp cá nóc đầu tiên ở thành phố được cấp phép.

Vào giờ ăn trưa, thực khách có thể gọi thực đơn cố định gồm súp cá nóc, cá nóc chiên giòn ăn kèm banchan (các món dưa muối) và cơm, với giá từ 18.000 won (khoảng 12 USD). Bát súp có nước dùng đậm đà, được nấu cùng các loại rau như giá đỗ, củ cải trắng và rau muống.

Một trong những bộ phận độc hại nhất của cá nóc là mắt. Các chuyên gia sẽ loại bỏ phần này, cùng với xương và hầu hết nội tạng trước khi nấu. Vì máu cá cũng chứa lượng nhỏ chất độc, chúng phải được rửa sạch cẩn thận. Phần da cá ăn được, giàu collagen và được coi là phần ngon nhất.

Cá nóc từng được coi là đặc sản trong triều đại Joseon (thế kỷ XIV - đầu thế kỷ XX). Mặc dù có ý kiến cho rằng món cá nóc du nhập vào Hàn Quốc thông qua các đầu bếp Nhật Bản, nhà sử học ẩm thực Park Sung Bae không đồng tình.

Theo ông Park, ẩm thực là sự giao thoa văn hóa. Nhật Bản có xu hướng chuẩn hóa và hệ thống hóa các quy tắc ẩm thực, đòi hỏi sự tuân thủ chính xác. Trong khi đó, Hàn Quốc ít cứng nhắc hơn, hướng tới việc thể hiện triết lý trong sự không hoàn hảo để tạo ra nét đẹp không khuôn mẫu.

Giáo sư Park cho biết, người Hàn thường dùng súp cá nóc nấu cùng giá đỗ tạo vị tươi mát để giải rượu. Ngoài ra, thịt cá nóc săn chắc nên rất lý tưởng để làm bulgogi (món nướng đặc trưng).

Sự phổ biến của đặc sản này cùng rủi ro thường trực đã thúc đẩy sự ra đời của các trang trại nuôi cá nóc chuyên dụng tại Hàn Quốc. Độ độc của cá phụ thuộc vào chế độ ăn. Bằng cách kiểm soát nguồn thức ăn không chứa tetrodotoxin, khả năng cá nhiễm độc gần như bằng không. Hiện nay, hầu hết cá nóc trong thực đơn tại Busan đều có nguồn gốc từ trang trại.

Dù vậy, với giáo sư Park, sức hấp dẫn của bokguk không chỉ nằm ở huyền thoại văn hóa hay sự nguy hiểm kịch tính. Khi được hỏi lý do dành hơn hai thập kỷ nghiên cứu món ăn này, ông nhún vai đáp: "Nó rất ngon".

Tin Gốc: Vnexpress

Trong khi biểu tượng hoa mặt trời trên phần đuôi tàu tiếp tục được giữ nguyên như dấu ấn nhận diện của Sun PhuQuoc Airways kể từ những ngày đầu thành lập, trên thân tàu, tên gọi "Sun PhuQuoc" được tinh gọn thành ba ký tự "SPA". Sự thay đổi này đánh dấu bước phát triển tiếp theo của thương hiệu, đồng thời khẳng định "SPA" là dấu ấn nhận diện chủ đạo trên hành trình vươn ra khu vực và thế giới.

Điểm nhấn của thiết kế nằm ở chữ "A" trong "SPA", được cách điệu từ hình ảnh cánh hoa mặt trời hướng lên. Cánh hoa được tạo hình theo chuyển động xoay thuận chiều kim đồng hồ, cùng chiều quay của động cơ tàu bay, biểu trưng cho nguồn năng lượng không ngừng chuyển động, tinh thần đổi mới và khát vọng vươn xa.

Không chỉ là dấu ấn nhận diện thương hiệu, ba ký tự "SPA" còn mang ý nghĩa biểu tượng cho mô hình trải nghiệm "nghỉ dưỡng trên không - resort in the sky” mà hãng theo đuổi. Diện mạo mới truyền tải cảm giác thư thái, tươi mới và tràn đầy năng lượng, phản ánh cam kết của Sun PhuQuoc Airways trong việc mang đến cho hành khách của hãng những hành trình nuôi dưỡng cả thể chất lẫn cảm xúc. Với SPA mỗi chuyến bay không chỉ kết nối những điểm đến, mà còn là khoảng thời gian để hành khách nghỉ ngơi, thư giãn và tận hưởng sự êm ái ngay trên bầu trời.

Đại diện Sun PhuQuoc Airways chia sẻ: "Livery không đơn thuần là diện mạo của một chiếc máy bay, mà là hình ảnh sẽ đồng hành cùng Sun PhuQuoc Airways trên mọi hành trình trong nhiều năm tới. Diện mạo mới phản ánh khát vọng xây dựng một hãng hàng không Việt Nam mang bản sắc riêng, từng bước khẳng định vị thế trên bầu trời khu vực và thế giới".

Kể từ chuyến bay thương mại đầu tiên ngày 1.11.2025, Sun PhuQuoc Airways không ngừng mở rộng mạng bay với Phú Quốc là trung tâm kết nối, từng bước xây dựng mạng lưới trong nước và vươn tới các trung tâm kinh tế, du lịch của châu Á. Sau các đường bay quốc tế đến Đài Bắc, Seoul, Hồng Kông, Singapore và Bangkok, hãng tiếp tục mở rộng tới Malaysia, Nhật Bản, Ấn Độ, Nga và Kazakhstan.

Song hành với quá trình mở rộng mạng bay, Sun PhuQuoc Airways đang từng bước hoàn thiện trải nghiệm "Nghỉ dưỡng trên không” (Resort in the Sky) trên toàn đội tàu. Từ hương thơm đặc trưng La Festa, không gian cabin, hệ thống ghế ngồi, giải trí không dây (IFE) đến ẩm thực và phong cách phục vụ đều được chuẩn hóa nhằm mang đến trải nghiệm nghỉ dưỡng ngay từ khi hành khách bước lên khoang tàu.

Để đồng bộ trải nghiệm này, hãng cũng đang triển khai chương trình chuẩn hóa sản phẩm trên toàn hệ thống khai thác. Dự kiến đến cuối năm 2026, các tàu bay thân hẹp sẽ hoàn tất nâng cấp với khoang Thương gia (Business Class), đồng bộ cùng đội tàu thân rộng Airbus A330 chuẩn bị đưa vào khai thác từ tháng 9 tới, nhằm mang đến trải nghiệm đồng nhất theo tiêu chuẩn dịch vụ 5 sao trên mọi hành trình.

Sự xuất hiện của chiếc Airbus A321neo VN-A921 cùng bộ nhận diện mới không chỉ đánh dấu bước phát triển tiếp theo của đội tàu mà còn mở ra chương mới trong hành trình xây dựng thương hiệu Sun PhuQuoc Airways. Trong thời gian tới, toàn bộ các tàu bay mới sẽ mang nhận diện này, đồng thời đội tàu hiện hữu cũng sẽ từng bước được chuyển đổi.

Diện mạo mới sẽ đồng hành cùng Sun PhuQuoc Airways trên chặng đường mở rộng đội tàu, phát triển mạng bay quốc tế và nâng tầm trải nghiệm dịch vụ, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành hãng hàng không 5 sao quốc tế, đồng thời góp phần đưa Phú Quốc trở thành trung tâm kết nối hàng không - du lịch mới của khu vực.

Tin Gốc: Thanh Niên

Danh thắng Hang Dơi ở thôn 3, xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng (trước đây thuộc xã Tiên An, huyện Tiên Phước, Quảng Nam).

Đây là một quần thể đá biến chất (đá hoa dolomit) gồm hang động, vách đá, nhũ đá thuộc hệ tầng Khâm Đức, được hình thành cách đây khoảng vài trăm triệu năm.

Theo nghiên cứu, Hang Dơi là một hang đá cổ được kiến tạo từ 530 đến 158 triệu năm, một trong những hệ tầng đá cổ nhất ở Quảng Nam.

Các đá thuộc hệ tầng Khâm Đức và Núi Vú là đá biến chất lộ trên diện rộng, thể hiện rõ qua màu sắc, cấu tạo phân phiến, vi uốn nếp, cấu tạo khúc dồi, mặt trượt và đặc trưng mặt phân phiến với góc dốc thoải.

Đây là vết lộ hiếm có ở xứ nhiệt đới vì lộ toàn đá gốc, trong khi đó phần lớn ở các nơi khác (Yên Bái, Nghệ An và Tây Nguyên) đá gốc đều bị phong hóa mạnh.

Đá tạo vòm, tạo vách, đá xếp hàng, xếp lớp len lỏi trong những tán cây, dây leo um tùm bao phủ.

Cá biệt còn có những hang động đá với nhiều ngách ăn sâu vào núi đầy bí ẩn. Những vách đá dựng đứng cao từ 2m - 5m với hình thù khác nhau tạo thành vòm, hang động lộ thiên.

Đá ở Hang Dơi rất phong phú, đa dạng các kiểu thức đá phiến amphibolit - plagioclas sẫm màu, đá phiến plagioclas - amphibolit, đá phiến plagioclas - thạch anh - biotit vảy nhỏ, đôi khi chứa granat...

Ở trung tâm quần thể là hang động khá lớn, là động chính hay còn gọi là động Nàng Tiên, chiều sâu chừng 20m, chiều cao từ 1,4m đến 2m, rộng từ 1m đến 5m.

Động chính cũng là nơi cư trú của loài dơi, dơi nhiều đến mức trong kháng chiến chống Pháp trước đây, nhiều cơ sở cách mạng đã khai thác phân dơi làm thuốc súng.

Ngày nay nhiều người dân tận dụng nguồn phân dơi để làm phân bón cho các loại cây trồng. Đây cũng là cách lý giải vì sao người ta đặt tên cho địa danh này là Hang Dơi.

Một hang khác nằm bên phải cửa hang, người ta có thể đi vào từ hai đầu đều được với nhiều ngóc ngách, gọi tên là "Động Thiên" vì nó nằm lộ thiên.

Hang kéo dài cả trăm mét, có nhiều ngách ăn sâu vào núi và vẫn là bí ẩn cho những người muốn khám phá.

Những đường vân chi chít, vắt ngang thân các vách khiến người xem cứ ngỡ đang bước vào một thế giới huyền hoặc, kỳ ảo. Nhiều du khách ví von Hang Dơi là một "Công viên kỷ Jura" với trận đồ hóa thạch, đá vươn mình như những chú khủng long thời tiền sử.

Hệ sinh thái Hang Dơi là một mô hình lý tưởng cho sự phức tạp và đa dạng của tự nhiên. Thực vật rất phong phú, bao gồm các loại cây thân gỗ, dây leo và cây thuốc nam như cây sấu, cây ké, chò...

Đặc biệt tại đây đã phát hiện các loài cây mới, đó là cây khế đất (Oxalis barrelieri L, họ Oxalidaxeae).

Tháng 7-2025, UBND xã Thạnh Bình tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng di tích cấp tỉnh đối với danh lam thắng cảnh Hang Dơi.

Ông Nguyễn Đình Tứ, Phó chủ tịch UBND xã Thạnh Bình, cho biết đối với danh thắng này, địa phương đang đưa vào quy hoạch khoảng 2ha, triển khai cắm mốc để bảo vệ.

Trong định hướng xã đang xây dựng hoàn thiện đề án du lịch Thạnh Bình, trong đó có 2 di tích quốc gia là làng cổ Lộc Yên, nhà lưu niệm Huỳnh Thúc Kháng và 6 di tích cấp tỉnh, trong đó có Hang Dơi.

Bằng nguồn lực, tháng 6 này địa phương triển khai nạo vét cải tạo lối đi trong Hang Dơi, tập trung hoàn thiện đề án du lịch, thực hiện các quy trình để đảm bảo khai thác hiệu quả hoạt động ở Hang Dơi gắn với du lịch của xã, hoàn thiện các hạ tầng kết nối các tour, tuyến du lịch gắn với các di tích.

Xã cũng kiến nghị thành phố tạo điều kiện hỗ trợ địa phương về nguồn lực mở rộng các tuyến giao thông khớp nối các điểm di tích, danh thắng.

Trong đó từ Hang Dơi đến thác Ồ Ồ khoảng 5km chưa có đường, xã đã triển khai thực hiện các bước chuẩn bị mở đường, khớp nối vùng du lịch rộng lớn. Bên cạnh đó hỗ trợ xã hoàn thiện đề án du lịch để thực hiện đầu tư, phát triển kinh tế du lịch.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ