Sáng 8.4, Mỹ và Iran tuyên bố đồng ý ngừng bắn 2 tuần, ngay trước khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cho Iran. Liên Hiệp Quốc và nhiều nước đã lên tiếng về diễn biến mới này.
Bộ Ngoại giao Oman hôm nay 8.4 ra tuyên bố hoan nghênh thông báo về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Bộ này nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc tăng cường nỗ lực vào thời điểm hiện nay để tìm ra các giải pháp có khả năng giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng và đạt được sự chấm dứt vĩnh viễn tình trạng chiến tranh”.
Thủ tướng Anh Keir Starmer hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters dẫn tuyên bố từ văn phòng của nhà lãnh đạo này. Ông Starmer còn tuyên bố sẽ đến Trung Đông để hội đàm với các đối tác vùng Vịnh về việc đảm bảo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz được duy trì vĩnh viễn.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết chính phủ nước này hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo Reuters. Ông nhấn mạnh: “Mục tiêu hiện nay phải là đàm phán để chấm dứt xung đột lâu dài trong những ngày tới. Điều này chỉ có thể đạt được thông qua các kênh ngoại giao”.
Sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares nói rằng thế giới đã “đứng rất gần” thảm họa sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran trong tối hậu thư gửi Tehran. Ông Albares nói với đài phát thanh RNE rằng tối hậu thư của ông Trump là “hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với nhân loại” và còn quá sớm để xác định liệu cuộc xung đột đã kết thúc dứt điểm hay chưa.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng Ukraine hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cũng như việc mở cửa eo biển Hormuz. “Sự quyết đoán của Mỹ đã có hiệu quả. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc cần có sự quyết đoán đủ mạnh để buộc Moscow ngừng bắn và chấm dứt cuộc chiến chống lại Ukraine”, ông Sybiha viết tiếp, theo Reuters.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cho thấy lẽ phải đã thắng thế, nhưng “sẽ không có dầu giá rẻ”, theo Reuters.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hoan nghênh các thỏa thuận ngừng bắn với Iran, đồng thời nói rằng Trung Quốc đã nỗ lực hướng tới việc hiện thực hóa hòa bình lâu dài ở Trung Đông, theo Reuters.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Indonesia Yvonne Mewengkang thông báo rằng Indonesia hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran, và kêu gọi tất cả các bên tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và ngoại giao.
Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết nước này sẽ nỗ lực hết mình để đảm bảo các tàu Hàn Quốc có thể đi qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt dựa trên các điều kiện từ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran “là một bước lùi khỏi bờ vực sau nhiều tuần leo thang”. Bà nhấn mạnh lệnh ngừng bắn tạo ra một cơ hội rất cần thiết để giảm bớt các mối đe dọa, nối lại hoạt động vận chuyển hàng hải và tạo không gian cho ngoại giao hướng tới một thỏa thuận lâu dài.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 7.4 đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo AFP dẫn lời phát ngôn viên Stephane Dujarric.
Ông Dujarric cho biết thêm ông Guterres “kêu gọi tất cả các bên tham gia vào cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn để mở đường hướng tới một nền hòa bình toàn diện và lâu dài trong khu vực”.
Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập chính ở Israel Yair Lapid đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của cuộc chiến.
“Chưa từng có một thảm họa chính trị nào như thế này trong toàn bộ lịch sử của chúng ta. Israel thậm chí còn không được tham gia vào các quyết định liên quan cốt lõi an ninh quốc gia của chúng ta”, ông Lapid viết trên mạng xã hội.
Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần, nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 24/5 thông báo Nga tập kích nước này bằng một tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik, 5 tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, 30 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải để đánh đất, 54 tên lửa hành trình Iskander-K, Kh-101 và Kalibr, cùng 600 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy.
Cơ quan này tuyên bố lực lượng phòng không đã chặn được 55 tên lửa và 549 UAV, nhưng ngầm thừa nhận đã để lọt toàn bộ tên lửa Oreshnik, Kinzhal và Zircon, cùng nhiều quả đạn Iskander-M và tên lửa hành trình các loại.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết đòn tập kích nhằm trả đũa "những cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào địa điểm dân sự trên lãnh thổ Nga", liệt kệ các mục tiêu bị nhắm tới là cơ sở chỉ huy và kiểm soát, căn cứ không quân, trụ sở Bộ tư lệnh lục quân Ukraine, văn phòng Tổng cục Tình báo Quân đội (GUR), cùng nhiều căn cứ quân sự và doanh nghiệp quốc phòng.
Báo Financial Times nhận định chiến dịch của Nga "là tín hiệu chính trị nhằm răn đe Ukraine và các đối tác phương Tây".
Chuyên gia quân sự Nga Yuri Knutov cũng đưa ra quan điểm tương đồng, cho rằng đây không chỉ là hành động đáp trả quân sự thông thường, mà còn là thông điệp gửi tới phương Tây.
"Với tầm bắn khoảng 5.500 km, gần như mọi quốc gia châu Âu đều nằm trong vùng tấn công tiềm năng của Oreshnik. Thời gian để tên lửa bay đến thủ đô Warsaw của Ba Lan không quá hai phút, còn thủ đô Berlin của Đức là 3-5 phút. Các hệ thống phòng không đối phương sẽ không kịp trở tay", ông nói.
Knutov cho biết quyết định tập kích bằng Oreshnik "được lãnh đạo cấp cao nhất đưa ra", nhấn mạnh loại tên lửa này chỉ được sử dụng trong tình huống chiến đấu đặc biệt phức tạp.
Alexander Mercouris, chuyên gia quân sự Anh, nhận định cuộc tập kích của Nga ngày 24/5 đã xuyên thủng hệ thống phòng không Ukraine và gây ra thiệt hại lớn hơn các hoạt động gần đây.
"Xét về quy mô, chiến dịch này vượt xa so với những cuộc tập kích hiệp đồng trước đó. Đòn tấn công đã xuyên thủng lưới phòng không của thủ đô Kiev, mạng lưới phòng thủ của thành phố gần như không thể chống đỡ và dẫn đến tổn thất lớn ở nhiều nơi", ông nêu quan điểm.
Ông Mercouris nhận định trận tập kích có thể khiến Ukraine lo ngại hơn nữa về các động thái tiếp theo của Nga, đặc biệt khả năng mở chiến dịch mới với quy mô và tính răn đe lớn hơn nữa trong tương lai.
Bộ Ngoại giao Nga hôm 25/5 tuyên bố nước này sắp tiến hành "loạt cuộc tấn công có hệ thống" nhằm vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng tại Kiev. Mục tiêu gồm các cơ sở phục vụ thiết kế, sản xuất, lập trình UAV được cho là được triển khai "dưới sự hỗ trợ của chuyên gia NATO", cũng như "các trung tâm ra quyết định và sở chỉ huy".
"Do những cơ sở này nằm rải rác khắp Kiev, chúng tôi cảnh báo công dân nước ngoài, bao gồm cả nhân viên của các phái đoàn ngoại giao và tổ chức quốc tế, rời khỏi thành phố càng sớm càng tốt. Chúng tôi cũng cảnh báo người dân thủ đô Ukraine không nên tiếp cận các cơ sở hạ tầng quân sự và hành chính của chính quyền", Bộ Ngoại giao Nga cho hay.
New York Times đánh giá chiến dịch của Nga là ví dụ về cách đối thủ của phương Tây tận dụng tình trạng cạn kiệt đạn phòng không toàn cầu, sau khi lượng lớn tên lửa Patriot và THAAD được khai hỏa trong xung đột Trung Đông.
Ukraine đang nỗ lực chế tạo vũ khí phòng không và nhập khẩu khí tài nước ngoài để đối phó những đòn tập kích hiệp đồng do Nga tiến hành, nhưng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào tổ hợp phòng không Patriot để đối phó tên lửa đạn đạo.
Nguồn cung tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất của Patriot đang không đáp ứng kịp nhu cầu sau xung đột Trung Đông, khiến nhiều khẩu đội phòng không Ukraine rơi vào tình trạng "trắng bệ", không còn đạn chiến đấu.
Yuri Sak, cựu cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, chỉ ra rằng tình trạng thiếu thốn tên lửa Patriot "không phải là bí mật". "Chúng tôi đơn giản là không đủ đạn để đánh chặn toàn bộ tên lửa Nga, đó là phép tính đơn giản", ông nói khi đề cập cuộc tấn công ngày 24/5.
Phát biểu tại cuộc họp với các thành viên hội đồng tỉnh, thành phố, huyện, xã và lãnh đạo các sở, ban ngành khác nhau tại tỉnh Kampong Chhnang vào sáng nay 27.5, ông Hun Sen khẳng định luật nghĩa vụ quân sự mới của Campuchia sẽ được thực thi một cách bình đẳng. Ông nhấn mạnh rằng ngay cả các cháu của ông cũng sẽ phải đi nghĩa vụ quân sự.
Luật nghĩa vụ quân sự được ông Hun Sen ký ban hành vào ngày 23.5, sau khi được Hạ viện và Thượng viện thông qua.
Luật này gồm 8 chương và 20 điều, áp dụng cho tất cả công dân từ 18 đến 25 tuổi. Việc thực hiện nghĩa vụ quân sự của phụ nữ dựa trên nguyên tắc tự nguyện.
Thời gian đi nghĩa vụ quân sự là 24 tháng kể từ ngày nhập ngũ. Trong trường hợp cần thiết, thời gian phục vụ có thể được gia hạn thêm 6 tháng, theo quyết định của chính phủ.
Bất kỳ ai trốn tránh nghĩa vụ quân sự sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm và bị phạt tiền từ 1 triệu riel (hơn 6,5 triệu đồng) đến 4 triệu riel, nếu hành vi này xảy ra trong thời bình.
Nếu việc vi phạm luật nghĩa vụ quân sự mới xảy ra trong thời chiến hoặc đất nước bị lực lượng nước ngoài tấn công, người vi phạm sẽ bị phạt từ 2-5 năm tù giam và bị phạt tiền từ 4-10 triệu riel.
Năm 2006, Quốc hội Campuchia đã thông qua luật nghĩa vụ quân sự quy định người Campuchia từ 18 đến 30 tuổi phải phục vụ trong quân đội 18 tháng, dù luật này chưa được thực thi, theo AFP.
Các quan chức Campuchia cho hay luật năm 2006 không còn hoàn toàn phù hợp với nhu cầu an ninh và quốc phòng hiện tại của Campuchia. Chính phủ nước này nhấn mạnh luật mới nhằm tăng cường quốc phòng, bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và bồi dưỡng lòng yêu nước cũng như trách nhiệm công dân trong thế hệ trẻ.
Theo Đài KTLA, Tập đoàn công nghệ Google đang xin phép chính quyền liên bang để thả 32 triệu con muỗi đã qua xử lý đặc biệt tại hai bang California và Florida (Mỹ) trong hai năm tới.
Nằm trong khuôn khổ chương trình Debug của Google, dự án hoạt động với mục đích "dùng côn trùng tốt để diệt côn trùng xấu", thông qua việc thả hàng triệu con muỗi vô sinh vào môi trường nhằm triệt tiêu các quần thể muỗi mang mầm bệnh.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ, muỗi là loài động vật nguy hiểm nhất thế giới. Trong số hơn 3.500 loài muỗi, riêng muỗi vằn đã là trung gian lây truyền nhiều bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết, zika và chikungunya, khiến hàng trăm triệu người mắc bệnh mỗi năm.
Nhóm phát triển chương trình Debug cho biết phần lớn các bệnh do muỗi truyền hiện vẫn chưa có vắc xin hoặc phương pháp điều trị hiệu quả.
"Biện pháp phun thuốc trừ sâu không mang tính bền vững vì muỗi đang dần kháng thuốc, chưa kể hóa chất này có thể gây độc hại. Trong khi đó việc khơi thông các vũng nước đọng cũng là chưa đủ, bởi không thể xác định hết mọi nơi muỗi chọn làm ổ đẻ trứng", nhóm này chia sẻ.
Giải pháp mà nhóm nghiên cứu đưa ra là sử dụng muỗi đực nhiễm một loại vi khuẩn tự nhiên mang tên Wolbachia.
Khi những con muỗi đực này giao phối với muỗi cái, trứng sẽ không thể nở, từ đó dần triệt tiêu quần thể muỗi theo thời gian.
Vì chỉ có muỗi cái mới đốt người, các chuyên gia khẳng định việc thả muỗi đực sẽ không làm gia tăng nguy cơ bị muỗi đốt trong khu vực.
"Kỹ thuật này sử dụng vi khuẩn có sẵn trong tự nhiên, hoàn toàn không dùng đến hóa chất, chất độc và không can thiệp biến đổi gene", các nhà nghiên cứu thuộc dự án Debug nhấn mạnh.
Theo báo New York Post, hiện đề xuất của Google đang được Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ thẩm định.
Cơ quan này sẽ tiếp nhận ý kiến đóng góp của công chúng cho đến hết ngày 5-6, trước khi quyết định có cấp phép thử nghiệm hay không. Địa điểm cụ thể tiến hành thả muỗi vẫn chưa được công bố.
Phía Google cho biết sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống robot để nhân giống, phân loại và thả muỗi ở quy mô đủ lớn, nhằm bảo đảm kế hoạch đạt hiệu quả tối ưu.
