Iran muốn thu phí các công ty công nghệ lớn nhất thế giới đối với việc sử dụng các tuyến cáp Internet ngầm được đặt dưới eo biển Hormuz. Truyền thông Iran cảnh báo, lưu lượng truy cập có thể bị gián đoạn nếu các công ty này không trả tiền.
Theo các nguồn tin, các nhà lập pháp Iran đã thảo luận về một kế hoạch vào tuần trước, có thể nhắm mục tiêu vào các tuyến cáp ngầm kết nối các quốc gia Ả rập với châu Âu và châu Á.
“Chúng tôi sẽ áp thuế đối với các tuyến cáp Internet”, người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari cho biết trên mạng xã hội X vào tuần trước.
Các phương tiện truyền thông liên kết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) cho biết kế hoạch khai thác doanh thu từ eo biển của Tehran sẽ yêu cầu các công ty như Google, Microsoft, Meta và Amazon phải tuân thủ luật pháp Iran, trong khi các công ty cáp ngầm sẽ phải trả phí cấp phép cho việc đi qua của cáp, kèm theo quyền sửa chữa và bảo trì được trao độc quyền cho các công ty Iran.
Một số công ty trong số này đã đầu tư vào các tuyến cáp chạy qua eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư, nhưng hiện chưa rõ liệu các tuyến cáp đó có đi qua lãnh hải Iran hay không.
Cũng chưa rõ làm thế nào Iran có thể buộc các gã khổng lồ công nghệ phải tuân thủ, vì họ bị cấm thực hiện các khoản thanh toán cho Iran do các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ.
Trong bối cảnh Mỹ có dấu hiệu nối lại chiến dịch tấn công quân sự, Iran đang ngày càng ra tín hiệu rằng họ có các công cụ mạnh mẽ trong tay ngoài lực lượng quân sự. Động thái này nhấn mạnh tầm quan trọng của eo biển Hormuz ngoài việc xuất khẩu năng lượng, khi Tehran tìm cách biến lợi thế địa lý của mình thành sức mạnh chiến lược và kinh tế lâu dài.
Các tuyến cáp ngầm cấu thành nên xương sống của kết nối toàn cầu, vận chuyển phần lớn lưu lượng dữ liệu và Internet của thế giới. Việc nhắm mục tiêu vào chúng sẽ ảnh hưởng đến nhiều thứ hơn là chỉ tốc độ internet, đe dọa mọi thứ từ hệ thống ngân hàng, thông tin liên lạc quân sự và cơ sở hạ tầng đám mây AI cho đến làm việc từ xa, trò chơi trực tuyến và các dịch vụ phát trực tuyến.
Một số tuyến cáp ngầm xuyên lục địa lớn đi qua eo biển Hormuz. Do các rủi ro an ninh lâu nay với Iran, các nhà vận hành quốc tế đã cố tình né tránh lãnh hải Iran, thay vào đó tập trung phần lớn các tuyến cáp thành một dải hẹp dọc theo phía Oman của tuyến đường thủy.
Tuy nhiên, Alan Mauldin, giám đốc nghiên cứu tại TeleGeography, một công ty nghiên cứu viễn thông, cho biết 2 trong số các tuyến cáp đó, Falcon và Gulf Bridge International (GBI), chạy qua lãnh hải của Iran.
Iran không nêu rõ họ sẽ nhắm vào các tuyến cáp, nhưng họ nhiều lần tuyên bố về ý định trừng phạt các đồng minh của Washington trong khu vực.
Được trang bị các thợ lặn chiến đấu, tàu ngầm nhỏ và thiết bị không người lái dưới nước, IRGC tạo ra một mối đe dọa đối với các tuyến cáp dưới nước. Bất kỳ cuộc tấn công nào cũng có thể kích hoạt một “thảm họa kỹ thuật số” mang tính dây chuyền trên nhiều châu lục.
Các nước láng giềng của Iran trên khắp vịnh Ba Tư có thể phải đối mặt với tình trạng gián đoạn nghiêm trọng đối với kết nối Internet, có khả năng tác động đến các hoạt động xuất khẩu dầu khí quan trọng cũng như ngành ngân hàng.
Eo biển Hormuz là một hành lang kỹ thuật số then chốt giữa các trung tâm dữ liệu châu Á như Singapore và một số trạm cập bờ cáp ở châu Âu. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể làm chậm các giao dịch tài chính và giao dịch xuyên biên giới giữa châu Âu và châu Á, trong khi các khu vực của Đông Phi có thể phải đối mặt với tình trạng mất Internet diện rộng.
Thậm chí, nếu các lực lượng ủy nhiệm của Iran quyết định áp dụng các chiến thuật tương tự ở biển Đỏ, thiệt hại có thể còn tồi tệ hơn nhiều.
"Lực lượng phòng không của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đang đối phó với mối đe dọa từ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) đến từ Iran. Các tiếng động lớn vang lên khắp cả nước liên quan đến hoạt động đánh chặn đang diễn ra", Bộ Quốc phòng UAE ngày 5/5 thông báo, song chưa nêu thêm chi tiết liên quan.
Vài giờ sau, Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này "không phóng bất kỳ tên lửa hay UAV vào UAE trong những ngày qua". Cơ quan này cho biết Iran sẽ đưa ra thông báo rõ ràng khi thực hiện những vụ tập kích như vậy.
"Thông tin của Bộ Quốc phòng UAE là vô căn cứ và bị bác bỏ hoàn toàn. Mọi hành động tấn công nào xuất phát từ lãnh thổ UAE sẽ bị đáp trả kiên quyết", theo Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya. "UAE, một quốc gia Hồi giáo, không nên thành nơi trú ẩn cho Mỹ, Israel cùng lực lượng và thiết bị quân sự của họ".
Trước đó một ngày, UAE cáo buộc Iran mở đợt tập kích mới nhằm vào nước này, trong đó có cơ sở năng lượng ở Fujairah, gọi đây là "hành vi leo thang nguy hiểm".
Sau khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát, UAE bị tập kích nhiều hơn bất cứ quốc gia nào tại Trung Đông. Trong số các địa điểm tại UAE bị tấn công có căn cứ quân sự của Mỹ, hạ tầng năng lượng, cơ sở dân sự và nhiều địa danh nổi tiếng.
Loạt vụ tập kích của Iran được đánh giá là phá vỡ bầu không khí ổn định mà các quốc gia vùng Vịnh được hưởng trong thời gian dài. Mối đe dọa về những vụ tấn công mới bao trùm lên khu vực, đe dọa tham vọng đa dạng hóa nền kinh tế tại vùng Vịnh.
Các quốc gia khu vực trong nhiều tuần rơi vào bế tắc giữa xung đột và hòa bình, khi đàm phán giữa Mỹ và Iran đình trệ còn eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa hoàn toàn.
Hiện chưa rõ số phận phi công sau khi tiêm kích Mỹ bị bắn hạ tại Iran, các quan chức Mỹ và Israel giấu tên cho biết hôm nay.
Hãng tin Fars News của Iran cho biết quân đội nước này đang triển khai tìm kiếm phi công tiêm kích Mỹ bị phòng không nước này bắn rơi. "Lực lượng quân sự đã bắt đầu triển khai chiến dịch tìm kiếm phi công tiêm kích Mỹ bị bắn trúng vào sáng nay", hãng tin cho hay.
Một kênh thuộc truyền hình nhà nước Iran đặt tại tỉnh Kohkilouyeh và Boyer-Ahmad cùng ngày tuyên bố phi công tiêm kích Mỹ đã nhảy dù khỏi máy bay trên vùng trời phía tây nam đất nước.
Người dẫn chương trình kênh truyền hình này kêu gọi người dân giao nộp "phi công kẻ thù" cho cảnh sát, thêm rằng chính quyền hứa sẽ trao thưởng cho bất kỳ ai lập công. Dòng chữ chạy dưới màn hình trước đó kêu gọi người dân "hãy bắn nếu nhìn thấy họ".
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), đơn vị phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trước đó tuyên bố đã sử dụng "hệ thống phòng không hải quân tiên tiến" để bắn hạ một tiêm kích F-35 Mỹ trên bầu trời miền trung nước này. IRGC thêm rằng máy bay thuộc biên chế phi đoàn đồn trú tại căn cứ không quân Lakenheath ở Anh, nhấn mạnh nó đã bị vỡ vụn nên chưa thể xác định số phận người lái.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran cùng ngày công bố hình ảnh các mảnh vỡ được cho là của tiêm kích Mỹ bị bắn rơi, gồm một phần đầu cánh chính với dải đèn định vị ban đêm và cánh đuôi đứng có phù hiệu Lực lượng Không quân Mỹ ở châu Âu (USAFE).
Phân tích của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist sau đó cho thấy các mảnh vỡ gồm một phần đầu cánh chính với dải đèn định vị ban đêm, cánh đuôi đứng có phù hiệu Lực lượng Không quân Mỹ ở châu Âu (USAFE), cụm thiết bị tác chiến điện tử kỹ thuật số (DEWS) thường được bố trí ở chót đuôi tiêm kích F-15E.
"Vạch màu đỏ trên cánh đuôi đứng là dấu hiệu nhận diện của Phi đoàn Tiêm kích số 494, đơn vị F-15E đồn trú tại căn cứ Lakenheath ở Anh và đã triển khai tới Jordan cho chiến dịch tấn công Iran", David Cenciotti, tổng biên tập của Aviationist, cho hay.
Cenciotti chỉ ra rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy những hình ảnh này đã được chỉnh sửa hoặc tạo bằng AI. Ông cũng bác bỏ ý kiến cho rằng đây là hiện trường tiêm kích F-15E Mỹ rơi do bị Kuwait bắn nhầm hồi đầu tháng 3, do địa hình trong ảnh không trùng khớp với bất kỳ khu vực nào ở Kuwait.
Nếu được xác nhận, đây sẽ là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên vùng trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát. Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tiêm kích đa năng F-15E Strike Eagle được Mỹ phát triển vào thập niên 1980, dựa trên thiết kế chiến đấu cơ hai chỗ ngồi F-15B. Mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 31 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương gần 62 triệu USD hiện nay, chưa kèm theo vũ khí.
Biến thể này được bổ sung khả năng tiến công mặt đất với độ chính xác cao, thay vì chỉ giới hạn ở năng lực đối không như dòng F-15 nguyên bản, có khả năng thực hiện các nhiệm vụ công kích sâu trong không phận đối phương mà không cần phụ thuộc vào máy bay tác chiến điện tử hoặc tiêm kích hộ tống.
Theo trang tin Business Insider, bà Jiang, hiện là Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA), có mặt trên sân khấu và ngồi cạnh Tổng thống Donald Trump điều hành buổi tiệc khi vụ nổ súng xảy ra tại khách sạn Washington Hilton.
Khi tiếng súng vang lên trong khán phòng, không khí lập tức trở nên hỗn loạn, nhiều người la hét, chạy và tìm cách ẩn nấp.
Trong khi đó, lực lượng Mật vụ Mỹ nhanh chóng đưa ông Trump và Phó tổng thống rời khỏi sân khấu, các lực lượng vũ trang cũng xuất hiện để kiểm soát tình hình.
Sau sự cố, bà Jiang xuất hiện tại phòng họp báo ở Nhà Trắng và là người đặt câu hỏi đầu tiên trong cuộc họp báo của Tổng thống Trump.
Trước đó, bà cho biết trên mạng xã hội rằng đã đi cùng Tổng thống trở về Nhà Trắng để chuẩn bị cho cuộc họp báo, đồng thời thông tin tất cả những người tham dự sự kiện đều an toàn.
Nhiều đồng nghiệp và giới truyền thông đã khen ngợi sự điềm tĩnh và chuyên nghiệp của bà Jiang khi vừa điều hành sự kiện, vừa nhanh chóng chuyển sang tác nghiệp.
Một số lời kể mô tả lại rằng bà đã nhanh chóng chuyển từ vai trò điều hành buổi tiệc sang tác nghiệp trực tiếp và tham gia tường thuật trên sóng truyền hình gần như ngay lập tức.
Lãnh đạo Đài CBS cũng gửi thông báo nội bộ, ca ngợi bà vì giữ được sự bình tĩnh và xử lý tình huống một cách chuyên nghiệp trong hoàn cảnh hỗn loạn.
Bà Jiang đã báo tin qua điện thoại ngay từ hiện trường và nhanh chóng di chuyển đến Nhà Trắng để tiếp tục đưa tin.
Theo giới thiệu trên trang WHCA, bà Weijia Jiang, sinh tại Trung Quốc và lớn lên tại Mỹ, là phóng viên Nhà Trắng cấp cao của Đài CBS News từ năm 2015.
Bà Jiang được công nhận với các câu hỏi sắc sảo trong các buổi họp báo và đưa tin sâu rộng về chính sách, bao gồm cả bạo lực đối với cộng đồng người Mỹ gốc Á.
Bà đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng từ năm 2026 và là người phụ nữ da màu đầu tiên giữ chức vụ này.
Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng là tổ chức của các nhà báo chuyên đưa tin về Nhà Trắng và Tổng thống Mỹ.
