“Cách đây không lâu, một cậu bé 11 tuổi được cứu sống ở Caraballeda. Trong những giờ phút này, mỗi sinh mạng đều là nguồn hy vọng cho Venezuela”, Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez ngày 27/6 đăng trên mạng xã hội X.
Video được bà Rodriguez chia sẻ cho thấy một nhân viên tìm kiếm cứu nạn chui vào trong đống đổ nát để đưa cậu bé ra ngoài, sau đó được đồng đội hỗ trợ ra khỏi khu vực này. Nạn nhân được đưa lên cáng rời khỏi hiện trường.
“Chúng tôi đã được 24 quốc gia hỗ trợ, họ gửi 521 tấn hàng viện trợ, điều 2.741 nhân viên tìm kiếm cứu nạn và 86 chó nghiệp vụ tới làm việc cùng các đội của chúng tôi”, bà Rodriguez cho biết.
Trận động đất mạnh 7,2 độ xảy ra cách thủ đô Caracas của Venezuela khoảng 160 km về phía tây vào tối 24/6, tâm chấn nằm ở độ sâu 22 km. Chưa đầy một phút sau, trận thứ hai mạnh 7,5 độ xảy ra cách đó vài km với tâm chấn ở độ sâu 10 km. Đây là trận động đất mạnh nhất ở Venezuela kể từ năm 1900.
Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodriguez ngày 27/6 thông báo 1.430 người thiệt mạng và 3.238 người bị thương trong động đất kép. Tom Fletcher, trưởng ban viện trợ của Liên Hợp Quốc, ước tính số người chết có thể tiếp tục tăng và hơn 50.000 người vẫn mất tích.
Mô hình dự báo của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ cho thấy số người chết có khả năng lên tới hàng nghìn, với xác suất rất cao vượt quá 10.000 người.
Các đội cứu nạn đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm nạn nhân sống sót trong những đống đổ nát, song hy vọng đang giảm dần. Các chuyên gia cho biết 72 giờ đầu tiên sau thảm họa thiên nhiên là khoảng thời gian quan trọng để tìm kiếm người còn sống.
Liên Hợp Quốc ước tính thiệt hại của động đất kép có thể lên tới 6,7 tỷ USD, tương đương 6% GDP của Venezuela. Cơ quan LHQ phụ trách vấn đề di cư nhận định “có thể tới 6,76 triệu người bị ảnh hưởng, họ cần nơi trú ẩn khẩn cấp, nước sạch, đảm bảo vệ sinh, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ an ninh và hàng cứu trợ thiết yếu”.
Tin Gốc: Vnexpress
Frank Everink chưa từng nghĩ sẽ đặt chân tới Kansas City của Mỹ. Nhưng khi cổ động viên bóng đá người Hà Lan này thấy đội tuyển quốc gia sẽ thi đấu World Cup ở đây, ông đã thay đổi lộ trình chuyến du lịch vòng quanh thế giới của mình.
Everink lái chiếc xe cắm trại từ Toronto, Canada nhập cảnh vào Mỹ, dừng chân tại Detroit, Chicago và Indianapolis. Trên hành trình đó, ông cùng những cổ động viên châu Âu khác đổ xô đến Kansas City theo dõi World Cup và tận mắt chiêm ngưỡng những thành quả của nền kinh tế Mỹ.
Ông không khỏi kinh ngạc trước những ngôi nhà rộng lớn và nằm tách biệt, điều tương phản hoàn toàn với các căn hộ san sát, chen chúc ở Hà Lan.
"Nơi đây thật rộng lớn. Bạn đến chỗ này để mua sắm, rồi lại sang chỗ kia để khám răng. Người dân ở đây quá giàu có. Tôi nghĩ đó là lý do họ lại thân thiện đến thế", ông nói.
Cổ động viên Hà Lan đã tràn ngập Kansas City và các vùng ngoại ô trong tuần qua, trải nghiệm cuộc sống thường nhật tại Mỹ.
"Chúng tôi hơi sốc trước lượng thức ăn khổng lồ mà người Mỹ tiêu thụ", Sandra Tatee, cổ động viên trung thành của đội tuyển quốc gia Hà Lan, chia sẻ. Họ cũng không khỏi choáng ngợp trước quy mô của siêu thị Costco và những tuyến đường cao tốc.
Những ngày gần đây, mạng xã hội tràn ngập các video ghi lại cảnh người châu Âu bất ngờ trước những thứ vốn rất quen thuộc trong đời sống ngoại ô nước Mỹ, như một nhà để xe chứa được hai ôtô, một phòng thay đồ riêng biệt, hay chiếc tủ lạnh thứ hai trong nhà.
Video của một người Anh lần đầu thử món Chick-fil-A và cảm thán "món này ngon xuất sắc" đã gây bão mạng xã hội. Trong một video khác, anh tham quan bên trong một trạm cứu hỏa của Mỹ, không khỏi kinh ngạc trước quy mô của tòa nhà hay kích thước của những chiếc xe. "Thật điên rồ, nói nghiêm túc đấy", anh thốt lên.
Các số liệu thống kê đã phần nào làm sáng tỏ điều này. Theo dữ liệu từ Cục Điều tra Dân số Mỹ, một ngôi nhà trung bình ở Mỹ rộng khoảng 167 m2, trong đó những ngôi nhà đơn lập mới xây có diện tích vượt xa mức 185 m2. Trong khi đó, diện tích nhà ở trung bình của người châu Âu là khoảng 102 m2, theo cơ quan dữ liệu của Anh và Liên minh châu Âu.
Những trải nghiệm của cổ động viên châu Âu tại Mỹ đã khơi lại cuộc tranh luận lâu nay về việc Mỹ hay châu Âu có cuộc sống tốt hơn.
Tuy nhiên, Owen Tucker-Smith, nhà bình luận của WSJ, cho rằng những thước đo về sự giàu có này chỉ phản ánh một phần bức tranh cuộc sống ở hai châu lục. Người châu Âu có thể kiếm được ít tiền hơn và sở hữu ít tài sản hơn, nhưng họ cũng làm việc ít giờ hơn và được hưởng hệ thống an sinh xã hội tốt hơn.
Khi đứng trước lựa chọn định cư tại Mỹ hay Hà Lan, Ron Visser và vợ người Mỹ nhận thấy dù thu nhập của ông ở Hà Lan thấp hơn khoảng 40.000 USD mỗi năm so với mức lương vợ ông có thể nhận ở Mỹ, chênh lệch đó gần như được bù đắp bởi chi phí sinh hoạt thấp hơn ở Hà Lan.
Dù vậy, Visser thừa nhận điều xa xỉ mà nước Mỹ mang lại chính là không gian rộng lớn. Ông chuyển đến Mỹ vào mùa thu và hiện sống cùng vợ ở vùng ngoại ô Kansas City. Gần đây, ông chi 250.000 USD mua một khu đất khoảng 8,9 ha để biến nó thành trang trại. Ở Hà Lan, nơi đất đai chật hẹp, một khu đất như vậy sẽ có giá ít nhất một triệu USD.
Visser cùng các cổ động viên Hà Lan tuần qua tụ họp tại Alley Bar, quán bar ở thị trấn Parkville, bang Missouri. Chủ quán Chris Wallingford đã biến nơi đây thành "điểm hẹn" của người Hà Lan sau khi biết đại bản doanh của đội tuyển quốc gia nằm gần đó.
Theo ông Wallingford, nhiều vị khách tỏ ra ngạc nhiên trước khẩu phần ăn quá lớn ở Mỹ. Một phụ nữ gọi đĩa bánh nachos, nhưng chỉ ăn được khoảng bốn miếng.
Sự khác biệt về khẩu phần ăn từ lâu trở thành ví dụ điển hình khi nhắc đến khác biệt văn hóa giữa các quốc gia. Một nghiên cứu công bố năm 2024 cho thấy khẩu phần ăn ở Mỹ lớn hơn khoảng 42% so với ở Pháp. Ví dụ một cốc nước cỡ lớn của McDonald's tại Mỹ có dung tích tới khoảng 887 ml, gần gấp đôi cốc cỡ lớn tại Pháp hoặc Anh.
Alley Bar đã trở thành nơi giao thoa giữa hai nền văn hóa. Cổ động viên Hà Lan thưởng thức món ăn Mỹ, còn người Mỹ uống bia Hà Lan và mặc áo đấu của đội tuyển Hà Lan.
Trong những ngày diễn ra World Cup, Alley Bar luôn kín chỗ. Để chuẩn bị cho trận đấu với Tunisia vào tối 25/6, ông Wallingford đã cho ướp lạnh 35 thùng bia và đặt mua 400 chiếc croquette, món ăn vặt truyền thống của Hà Lan, từ một địa phương khác.
Everink đỗ chiếc xe của mình ngay trên con phố gần đó và đã trở thành khách quen tại Alley Bar, nơi ông theo dõi hầu hết các trận đấu. Trong suốt hành trình xuyên nước Mỹ, ông cũng nhận ra thêm một khác biệt lớn về văn hóa.
"Ở đây, chỉ cần ngồi vào bàn khoảng năm phút là mọi người đã bắt đầu nói chuyện về tiền bạc. Còn chúng tôi thì hầu như không bàn đến tiền. Chúng tôi nói về bản thân, về cuộc sống của mình", ông nói.
Dù Hà Lan không có nền kinh tế quy mô lớn như Mỹ, ông vẫn gọi quê hương mình là cỗ máy đổi mới sáng tạo hoạt động vô cùng hiệu quả.
"Châu Âu không nghèo theo cách nghèo của bang Alabama hay Mississippi. Sẽ thật sai lầm nếu kết luận rằng người châu Âu có mức sống thấp hơn so với người Mỹ, trong khi thực chất họ chỉ đang lựa chọn một cách sống khác", Paul Krugman, nhà bình luận của NY Times kiêm nhà kinh tế học người Mỹ, nhận xét hồi tháng 5.
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người của Mỹ đạt khoảng 85.000 USD vào năm 2024, trong khi Liên minh châu Âu là khoảng 43.000 USD. Khi điều chỉnh theo lạm phát, GDP bình quân đầu người của Mỹ đã tăng khoảng 20% trong giai đoạn 2014-2024, trong khi chỉ số này của EU tăng khoảng 16% cùng kỳ.
Ryan Schoonveld, người có gia đình đang sống tại Hà Lan, đã lái xe từ Michigan đến quán Alley Bar tại Kansas City lúc 2h sáng 25/6 để xem trận đấu. Ông cho biết người Mỹ có xu hướng nghĩ rằng người châu Âu chắc hẳn phải ghét mô hình kinh tế thuế cao, phúc lợi cao của họ.
"Nhưng không một ai trong số họ hàng của tôi phàn nàn về điều đó. Họ thực sự yêu thích nó", ông nói.
Hai anh em Sal và Daniello Cohen đã rong ruổi khắp nước Mỹ để cổ vũ cho đội tuyển Hà Lan. Sal rời Hà Lan đến Mỹ từ nhiều thập kỷ trước vì bị thu hút bởi các cơ hội khởi nghiệp tại quốc gia này. Daniello chọn ở lại Hà Lan, nơi anh vẫn có thể kiếm được mức thu nhập tốt và gói bảo hiểm y tế của anh chỉ tốn khoảng 350 euro (gần 400 USD) một tháng.
"Khẩu phần ăn ở Mỹ lớn hơn thật, nhưng giá cả ở đây cũng cao hơn nhiều", Daniello chia sẻ bên đĩa gà nướng BBQ và khoai tây chiên ở ngoại ô Kansas City.
Cổ động viên người Hà Lan Max Hall không hiểu vì sao Kansas City lại cần tới hai siêu thị Home Depot cách nhau chưa đầy 16 km. Khi bước vào một siêu thị Walmart để tìm mua quần áo mới do bị thất lạc hành lý, ông đã mất tới một giờ trong đó vì bị lạc giữa các lối đi. Những người đồng hương của Hall cũng gặp nhiều khó khăn để tìm đường trong siêu thị Costco.
Mats van der Plaats, cổ động viên Hà Lan, lại đặc biệt ấn tượng bởi những biển báo lối thoát hiểm khổng lồ trong các nhà vệ sinh ở Kansas City.
"Thiết kế ở đây thật khác thường. Thực sự rất hoành tráng", anh nói và cho biết thêm rằng người châu Âu du lịch đến Mỹ chính là để tận mắt chứng kiến những sự "quá cỡ" này. "Mọi thứ ở đây đều lớn gấp ba lần".
Tin Gốc: Vnexpress
Các nhà nghiên cứu đã biết ong xuất hiện tại nghĩa trang East Lawn, Ithaca, bang New York từ năm 1935, nhưng chưa ai biết chính xác có bao nhiêu cá thể sinh sống.
Nhóm chuyên gia Đại học Cornell đã quyết định thu thập ong tại nhiều điểm xung quanh nghĩa trang trong khoảng 45 ngày vào năm 2023, nhằm xác định số lượng ong làm tổ dưới lòng đất.
Kết quả cho thấy mật độ ong sinh sống dưới nghĩa trang này "nhiều bất thường", với khoảng 5,56 triệu con ong đã "vũ hóa", tức chui lên khỏi mặt đất để kiếm ăn và giao phối, trên khu vực rộng khoảng 6.500 m2, nhóm nghiên cứu viết trong bài báo được công bố hôm 13/4 trên tạp chí Apidologie.
Các chuyên gia cho biết một đàn ong mật bình thường chỉ có khoảng 30.000 cá thể. Tại các trang trại táo, mỗi hecta thường chỉ có khoảng hai đến ba đàn ong.
"Khi làm xong phép tính, tôi thực sự choáng váng. Tôi từng thấy những ước tính về lượng ong tập trung lên tới vài trăm nghìn con tại nghĩa trang này, nhưng chưa từng nghĩ con số ấy là 5,56 triệu con", Bryan Danforth, giáo sư côn trùng học dẫn đầu nghiên cứu, nói.
Các chuyên gia cho rằng nghĩa trang East Lawn là môi trường sinh thái cực kỳ lý tưởng cho loài ong, vì đất cát ở đây ít bị xới trộn, không sử dụng thuốc trừ sâu, nằm cách vườn ươm hoa quả Cornell Orchards chưa tới 1 km, nơi cung cấp nguồn phấn hoa khổng lồ vào mỗi dịp đầu xuân.
Đây là một trong những quần thể ong lớn nhất từng được ghi nhận tại Mỹ, cũng là quần thể lâu đời nhất. Liên đoàn Động vật Hoang dã Quốc gia Mỹ (NWF) cho biết khoảng 98% các loài ong bản địa tại Mỹ sống đơn lẻ, không theo bầy, trong đó 70% là ong làm tổ dưới đất.
Tin Gốc: Vnexpress
Phái đoàn Mỹ và Iran cuối tuần qua gặp nhau tại khách sạn Serena ở Islamabad, thủ đô Pakistan để đàm phán về thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây là cuộc gặp trực tiếp cấp cao nhất giữa hai bên kể từ năm 1979.
Tuy nhiên, sau gần 21 giờ đàm phán xuyên đêm, hai phái đoàn rời Pakistan mà không đạt thỏa thuận. Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho hay phía Mỹ đã đưa ra "đề nghị cuối cùng và tốt nhất", song Iran đã "chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi".
Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran cho hay các yêu cầu của Mỹ là "quá đáng" khiến các nhà đàm phán nước này không thể chấp nhận. Theo Tasnim, Iran đã đưa ra "những sáng kiến và đề xuất hợp lý", thêm rằng phía Mỹ "tính toán sai về chiến thuật đàm phán", đồng thời cảnh báo hiện trạng ở eo biển Hormuz sẽ không thể thay đổi "trừ phi Mỹ nhất trí với một thỏa thuận hợp lý".
Một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post rằng Mỹ và Iran đã không đạt được đồng thuận về nhiều vấn đề do Washington đưa ra. Những yêu cầu này bao gồm Iran phải chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium và cho phép Mỹ thu hồi lượng uranium đã được làm giàu ở mức cao, đồng thời tháo dỡ toàn bộ các cơ sở làm giàu hạt nhân chủ chốt.
Washington còn muốn Tehran chấp nhận khuôn khổ giảm căng thẳng rộng hơn với sự tham gia của các nước trong khu vực, ngừng tài trợ cho những lực lượng ủy nhiệm như Hamas, Hezbollah và Houthi ở Trung Đông. Điều kiện tiếp theo mà Mỹ đưa ra là Iran phải mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, cho phép tàu thuyền qua lại mà không thu phí.
Phía Mỹ cũng đưa kèm những đề nghị hấp dẫn, gồm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran, giúp quốc gia này hội nhập hoàn toàn với quốc tế, thậm chí là để ngỏ cơ hội thiết lập quan hệ đối tác, Saeed Shah, nhà bình luận của Time, dẫn các nguồn thạo tin cho biết.
"Washington dường như muốn thử nghiệm xem giới lãnh đạo Iran, sau khi trải qua 6 tuần xung đột và cái chết của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, giờ đây có chịu khuất phục hay không", Shah viết.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận bất đồng về "hai hoặc ba vấn đề then chốt" đã ngăn cản Tehran và Washington tiến tới thỏa thuận. Theo ông, hai bên đã đồng thuận về một số vấn đề, nhưng vẫn còn "khoảng cách về quan điểm" trong những chủ đề khác.
Đài truyền hình Press TV của Iran đưa tin rằng trong những điểm bất đồng có vấn đề về quyền đi lại qua eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran.
Về eo biển Hormuz, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nêu ý tưởng về việc Mỹ và Iran cùng quản lý eo biển này. Tuy nhiên, Tehran bác bỏ ý tưởng đó, nói rằng Hormuz thuộc lãnh hải của Iran và Oman, do đó chỉ có hai nước này mới có quyền quản lý eo biển.
Iran dường như tin rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới, là lợi thế rõ ràng nhất mà họ đang nắm giữ để làm đòn bẩy mặc cả. "Tehran chưa sẵn sàng cho những gì mà họ xem như là đầu hàng", bình luận viên Shah cho hay.
Hãng tin Fars của Iran dẫn lời một quan chức nước này cho rằng Mỹ đưa ra "yêu sách thái quá" về eo biển Hormuz. "Có vẻ như Mỹ đang muốn thông qua đàm phán để có được những gì họ chưa đạt được trong 40 ngày xung đột", quan chức này nói.
Ngoài eo biển Hormuz, một nhà phân tích thân cận với chính phủ Iran nói với New York Times rằng các cuộc đàm phán tan vỡ do Mỹ yêu cầu Iran ngừng làm giàu uranium trong 20 năm.
Trong văn bản phản hồi, phái đoàn Iran cho biết họ sẵn sàng ngừng làm giàu uranium trong không quá 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất này.
Hai quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ cho hay Washington còn yêu cầu Tehran chuyển hơn 400 kg uranium đã làm giàu cấp độ cao ra khỏi lãnh thổ nước này. Các quan chức Iran từ chối, tuyên bố số uranium đó phải được giữ lại bên trong Iran, nhưng đề xuất pha loãng nồng độ để không thể sử dụng cho mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân.
Nhưng phía Mỹ bác bỏ, lo ngại rằng việc để số uranium này tiếp tục nằm trong tay Iran sẽ tạo ra nguy cơ chúng được tái làm giàu trong tương lai để chế tạo bom hạt nhân.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói các bên "chỉ còn cách Bản ghi nhớ Islamabad trong gang tấc" thì vấp phải những yêu cầu quá mức và sự thay đổi điều kiện đàm phán từ phái đoàn Mỹ.
Phó tổng thống Vance cho hay phái đoàn Mỹ quyết định rời bàn đàm phán vào sáng 12/4, sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt thỏa thuận.
"Họ phải quay về Tehran, xin ý kiến từ Lãnh tụ Tối cao hoặc ai đó khác, để thực sự được phê chuẩn các điều khoản", ông Vance nói. "Các cuộc đàm phán có tiếp diễn hay có đạt được thỏa thuận hay không tùy thuộc vào Iran, vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều đề xuất".
Kamran Bokhari, chuyên gia cao cấp tại Hội đồng Chính sách Trung Đông ở Washington, nhận định các yêu cầu của Mỹ về vấn đề hạt nhân không để lại lối thoát để phía Iran có thể giữ thể diện, khi Tehran vốn coi chương trình hạt nhân là vấn đề tự tôn dân tộc. Ông coi việc phái đoàn Mỹ rời đi là "chiêu thức bỏ ngang kinh điển" trong sách lược đàm phán của Tổng thống Trump.
"Người Iran không muốn mình trông như thể đã đầu hàng. Uy tín của chính quyền ở trong nước và nước ngoài đang bị đe dọa", Bokhari nói.
Mohammad Javad Zarif, người từng là ngoại trưởng Iran khi quốc gia này đạt được thỏa thuận hạt nhân với Mỹ năm 2015, cho biết trên mạng xã hội rằng chính những bình luận của ông Vance trước khi rời Pakistan đã phản ánh lý do vòng đàm phán mới nhất thất bại.
"Mỹ phải học được rằng các vị không thể áp đặt điều khoản lên Iran", ông nói và thêm rằng "vẫn chưa quá muộn để học điều đó".
Nhiều nhà quan sát cũng tỏ ra lạc quan về triển vọng hai bên nối lại đàm phán. Muhammad Saeed, tướng về hưu của Pakistan, cho hay Islamabad sẽ tiếp tục đóng vai trò trung gian chuyển thông điệp giữa Mỹ và Iran. Ông nói thêm Iran có thể sẽ đưa ra đề xuất hồi đáp Mỹ sau khi tham khảo ý kiến các lãnh đạo trong nước, đồng thời hướng tới việc sắp xếp một cuộc gặp tiếp theo.
"Không ai ở cả hai phía nói quá trình đàm phán đã chấm dứt", ông Saeed cho hay.
Ngay cả việc hai bên ngồi xuống đàm phán với nhau cũng đã được xem là bước đột phá của xung đột, theo Saeed Shah, nhà bình luận của Time.
Baqaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, cho rằng sau cuộc chiến hơn 6 tuần và nhiều năm nghi kỵ lẫn nhau, một vòng đàm phán duy nhất không bao giờ có thể giải quyết được tất cả những khác biệt giữa Mỹ với Iran. Trong khi đó, đại sứ Iran tại Pakistan Reza Amiri Moghadam cho hay cuộc đối thoại giữa hai bên đã diễn ra trong không khí trang trọng và ôn hòa.
"Các cuộc đàm phán tại Islamabad đã đặt nền móng cho một tiến trình ngoại giao. Nếu lòng tin và thiện chí được củng cố, tiến trình có thể tạo ra khuôn khổ bền vững vì lợi ích của tất cả các bên", ông nói.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố trên mạng xã hội rằng một thỏa thuận có thể đạt được nếu Washington "từ bỏ cách tiếp cận tối đa hóa yêu sách và tôn trọng quyền lợi của nhân dân Iran". Ông Vance cũng nói Tổng thống Trump sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ bình thường hơn với Iran, nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng.
Sina Toossi, chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Chính sách Quốc tế ở Washington, cho biết cả hai bên đều có động lực để tiếp tục đàm phán. "Cái giá nếu chiến tranh bùng phát trở lại sẽ rất lớn đối với cả hai bên", Toossi cảnh báo.
Tin Gốc: Vnexpress