Tôi 30 tuổi, vợ cùng làm trong ngành IT. Với thu nhập gia đình khoảng 55 triệu một tháng, nghe có vẻ ổn nhưng sống ở Hà Nội, nuôi hai đứa con nhỏ, lại không có gia đình hai bên hỗ trợ, chỉ có người trong cuộc mới hiểu nó chật vật đến mức nào. Chúng tôi có hai bé gái, 2 tuổi và 4,5 tháng. Cả hai lần vợ tôi đều sinh mổ. Tôi vẫn còn nhớ rõ cảm giác đứng ngoài phòng mổ, vừa hồi hộp vừa lo lắng, vừa bất lực. Chờ đợi tin tức từ phòng mổ, tôi biết rằng việc sinh con chưa bao giờ là chuyện tự nhiên và đơn giản như nhiều người vẫn nói.
Sau mỗi lần sinh, vợ tôi mất rất nhiều thời gian để hồi phục. Những cơn đau kéo dài, vết mổ nhức buốt mỗi khi trở trời, rồi cả những đêm thức trắng vì con quấy khóc. Cuộc sống của chúng tôi từ ngày có con gần như bị đảo lộn hoàn toàn. Sáng dậy sớm, lo cho con lớn đi nhà trẻ, con bé thì bú, thay tã, dỗ ngủ. Ban ngày đi làm đã mệt, tối về lại tiếp tục “ca đêm” với con. Không có ông bà hai bên ở gần đỡ đần, mọi thứ đều do hai vợ chồng tự xoay xở. Có những hôm con ốm, hai vợ chồng phải thay nhau xin nghỉ làm đưa con đi viện. Có những đêm con khóc liên tục, hai đứa thay nhau bế mà mắt cay xè vì thiếu ngủ, vợ chồng stress vì cãi nhau, công việc áp lực, việc nhà chất đống và đủ thứ việc khiến chúng tôi rất mệt mỏi.
Ở Hà Nội, chi phí nuôi con không hề nhỏ. Tiền thuê nhà, tiền sữa, tiền bỉm, tiền học, tiền ăn uống… cứ thế đội lên từng tháng. Nhiều lúc tôi ngồi tính toán, thấy mình làm ra cũng không ít nhưng chẳng dư được bao nhiêu. Nhà thì vẫn ở thuê, mỗi tháng trừ tiền nhà đi là thấy áp lực rõ rệt. Việc mua nhà với giá nhà hiện tại, càng nghĩ càng thấy uất ức và bất lực. Nghĩ đến chuyện sinh thêm con, thật sự tôi không dám.
Trước khi sinh lần thứ hai, vợ chồng tôi đã có một cuộc nói chuyện rất nghiêm túc. Không phải là bốc đồng, mà là vì chúng tôi hiểu rõ khả năng của mình đến đâu. Hai đứa trẻ, hai vết mổ, một người vợ đã chịu quá nhiều đau đớn. Tôi không muốn cô ấy phải trải qua thêm lần nào nữa. Chúng tôi đã quyết định sẽ thực hiện triệt sản cho vợ trong quá trình mổ đẻ lần hai. Tuy nhiên trước khi lên bàn mổ, vợ đã bị mẹ vợ thuyết phục và không đăng ký triệt sản nữa. Tôi tuy không vui nhưng cũng không tiện nói vì đang giờ khắc quan trọng.
Vài tháng trôi qua và rồi một tối, vợ thủ thỉ vào tai tôi: “Anh ơi, hôm nào em đưa anh đi triệt sản nam nhé”. Tôi nghĩ một lúc rồi ừ một tiếng. Bản năng đầu tiên trong tôi thấy sợ hãi khi nghĩ tới đưa con dao vào chỗ đó và thực hiện thủ thuật. Sau đó tôi lên mạng tìm hiểu nghiêm túc về triệt sản nam, thực chất là một thủ thuật y khoa khá đơn giản. Bác sĩ sẽ cắt hoặc buộc ống dẫn tinh để tinh trùng không thể đi ra ngoài khi xuất tinh. Điều này không ảnh hưởng đến hormone nam, không làm giảm ham muốn, cũng không làm thay đổi khả năng sinh lý. Người đàn ông vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ là không còn khả năng làm cho đối phương mang thai nữa.
Tôi chủ động tìm hiểu bệnh viện uy tín, đặt lịch khám và xong xuôi rồi tâm sự với vợ: “Anh tự đặt lịch đi triệt rồi, hôm đấy không cần vợ đi cùng đâu”. Vợ bất ngờ và mừng rỡ khi nghe được câu nói đó từ tôi. Lúc nói câu đó, tôi thấy mình thật dũng cảm. Trước đây, trong đầu tôi, chuyện kế hoạch hóa gia đình gần như mặc định là việc của phụ nữ. Nhưng nhìn lại, tôi thấy điều đó không công bằng. Vợ tôi đã mang thai, sinh con, chịu đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. Tôi muốn san sẻ một phần trách nhiệm đó.
Quy trình thực hiện cũng không quá phức tạp. Đến bệnh viện kiểm tra, lấy mẫu máu và xét nghiệm tinh dịch đồ, tôi chờ kết quả và đi thẳng tới phòng thực hiện tiểu phẫu. Quá trình diễn ra khoảng 30 phút, gây tê tại chỗ, tôi hoàn toàn tỉnh táo trong suốt thời gian thực hiện. Thực sự khi làm tôi cũng thấy khá lo sợ, nhưng trong đầu luôn nghĩ đến việc vợ mình đã hai lần mổ đẻ, tôi lại có thêm ý chí để kiên cường. Sau khi xong, tôi có thể tự xuống khỏi giường bệnh, đi mua thuốc và tự về nhà. So với việc triệt sản nữ, vốn là một ca phẫu thuật lớn hơn, rủi ro cao hơn, thì triệt sản nam nhẹ nhàng và an toàn hơn rất nhiều.
Hiện tại đã qua ba ngày, tôi không có cảm giác đau sau phẫu thuật, mọi sinh hoạt đều bình thường. Ngay sau khi về nhà từ bệnh viện, tôi gọi điện chia sẻ cho bố đẻ tôi. Ông im lặng một lúc lâu rồi hỏi: “Sao không hỏi ý kiến bố mà đã tự ý làm? Làm cái này có ảnh hưởng gì đến sinh lý không? Nhỡ rồi như con gà trống thiến thì sao?”. Tôi hiểu nỗi lo của ông. Với thế hệ của bố, chuyện “bản lĩnh đàn ông” gắn rất nhiều với khả năng sinh sản. Tôi phải giải thích rất kỹ rằng thắt ống dẫn tinh không làm giảm testosterone, không ảnh hưởng đến khả năng quan hệ. Nhưng tôi vẫn thấy ông chưa hoàn toàn yên tâm.
Mẹ vợ khi được vợ tôi thông báo thì buồn ra mặt. Bà không nói thẳng nhưng tôi biết bà mong có cháu trai. Đời bà đã có hai cô con gái, chịu đủ sự khinh rẻ từ nhà chồng, sống không được tôn trọng trong cái xã hội phong kiến. Bà không muốn điều đó lặp lại ở cô con gái nhỏ bà hết mực yêu thương. Hai đứa cháu gái của bà rất đáng yêu nhưng trong suy nghĩ của nhiều người lớn, vẫn còn đó mong muốn “có thằng cu nối dõi”. Khi nghe chúng tôi quyết định không sinh thêm, lại còn triệt sản, bà chỉ thở dài: “Thôi, tùy các con”. Bạn bè tôi thì chia thành hai “phe” khá rõ ràng. Phái nữ khi nghe chuyện thì tỏ ra rất ủng hộ, khen tôi là người đàn ông của gia đình. Có người còn nói thẳng với tôi: “Bạn như thế là quá tuyệt vời rồi, không phải ai cũng dám làm đâu”. Tôi biết họ nhìn thấy ở đó sự chia sẻ, sự trách nhiệm, một người đàn ông thương vợ yêu con.
Còn phái nam thì… thực tế hơn. Câu hỏi phổ biến nhất là: “Thế sau này có nối lại được không?” ,”Muốn có thêm con thì làm IVF có được không?”, Có đứa còn đùa: “Nhỡ sau này đổi ý thì sao?”. Tôi cũng đã được bác sĩ giải thích. Về lý thuyết, có thể nối lại ống dẫn tinh, nhưng không phải lúc nào cũng thành công và chi phí cũng không nhỏ. Nhưng tôi nghĩ, nếu mình đã quyết định thì phải chấp nhận và hiện tại tôi không hề có nhu cầu nối lại ống này nên cũng chưa thực sự quan tâm. Quyết định này, với tôi, không phải là sự hy sinh, mà là lựa chọn lý trí. Tôi nhìn vào thực tế cuộc sống của mình: áp lực tài chính, công việc, việc nuôi dạy con cái, sức khỏe của vợ. Hai đứa con là đủ để chúng tôi yêu thương, chăm sóc và cố gắng mang lại cho chúng một cuộc sống tốt nhất có thể.
Có những đêm tôi nằm suy nghĩ rất nhiều. Tôi nghĩ về chuyện sinh đẻ, về cách xã hội vẫn còn nặng nề tư tưởng “trọng nam khinh nữ”. Tôi thấy nhiều gia đình cố sinh thêm chỉ để có con trai, dù kinh tế không đủ, dù người phụ nữ phải chịu rủi ro sức khỏe. Cái suy nghĩ “phải có con trai nối dõi” dường như đã ăn sâu vào máu của nhiều người. Nhưng tôi tự hỏi: nối dõi là gì? Là cái họ, hay là cách mình sống, cách mình nuôi dạy con cái? Nhìn hai cô công chúa nhỏ của tôi, với tôi đó là tất cả. Tôi không thấy thiếu bất cứ điều gì chỉ vì mình không có con trai. Tôi cũng nghĩ rằng đã đến lúc đàn ông cần nhìn nhận lại vai trò của mình trong việc kế hoạch hóa gia đình. Không thể mãi để phụ nữ gánh hết: từ việc tránh thai, mang thai, sinh con, đến chịu những rủi ro sức khỏe. Nếu có những phương án an toàn, đơn giản hơn dành cho nam giới, tại sao không?
Cuộc sống của những người trẻ lập nghiệp ở Hà Nội như chúng tôi vốn đã đủ áp lực. Không có nhà, không có người thân bên cạnh, mọi thứ đều phải tự mình lo liệu. Trong hoàn cảnh đó, việc đưa ra những quyết định có trách nhiệm với bản thân, với vợ con là điều cần thiết. Tôi không biết quyết định của mình có đúng với tất cả mọi người hay không. Nhưng với tôi, ở thời điểm này, đó là lựa chọn hợp lý nhất. Và quan trọng hơn, đó là lựa chọn mà tôi và vợ cùng đồng thuận, cùng chịu trách nhiệm. Có lẽ, như thế là đủ. Cảm ơn mọi người đã đọc tới đây.
Mấy hôm nay tôi thật sự rối trí, không biết nên cố gắng tiếp tục hay dừng lại cuộc hôn nhân này khi trong lòng chỉ còn lại sự mệt mỏi. Tôi vào Sài Gòn lập nghiệp sau khi tốt nghiệp ngành tài chính ngân hàng. Tôi gặp anh trong một lần sửa điện thoại, anh là người miền Tây, hiền lành, nói chuyện dễ gần nên dần nảy sinh tình cảm. Chúng tôi quen nhau gần ba năm rồi quyết định cưới, con giờ gần một tuổi.
Trước khi cưới, anh từng mở một tiệm sửa chữa nhỏ nhưng việc làm ăn không thuận lợi. Gia đình anh cũng có khoản nợ cũ nên sau khi cưới, gánh nặng tài chính gần như đè lên cả hai vợ chồng. Tôi đi làm văn phòng, ngoài giờ còn nhận thêm việc nhập liệu, anh cũng cố gắng nhưng thu nhập bấp bênh. Có thời điểm, tiền kiếm được không đủ trả lãi, tôi phải vay mượn khắp nơi, vay chỗ nọ đập chỗ kia. Nhiều đêm nhìn con ngủ, nước mắt tự rơi, thấy thương con vì thiếu thốn đủ thứ.
Khoảng một năm nay, tôi nghỉ việc để ở nhà chăm con vì không có ai phụ giúp, mọi chi phí đều dồn lên vai chồng. Ban đầu anh còn chăm chỉ, dần dần thay đổi. Tiệm sửa điện thoại chuyển sang mặt bằng nhỏ hơn, chi phí giảm nhưng thu nhập cũng không khá hơn bao nhiêu. Nợ nần vẫn còn, dù không bị thúc ép nhưng trong lòng tôi lúc nào cũng nặng trĩu. Điều khiến tôi buồn nhất là anh bắt đầu sa đà vào việc câu cá. Gần như tuần nào anh cũng đi vài ngày, có khi cả tuần chỉ làm việc cầm chừng. Tôi góp ý, anh gạt đi, bảo tôi không hiểu áp lực của anh. Mỗi lần tôi nhắc đến chuyện tiền bạc hay tương lai, anh lại cáu gắt, bảo tôi ở nhà thì biết gì mà nói. Tôi xin đi làm lại để phụ giúp nhưng anh không đồng ý, lấy lý do con còn nhỏ.
Tính anh vốn nóng, lại gia trưởng, vợ chồng thường xuyên cãi vã. Có lần bức xúc quá, tôi gọi điện cho mẹ chồng mong bà khuyên nhủ, bà chỉ nói tôi nên thông cảm cho chồng. Nghe vậy tôi càng tủi thân hơn. Những khoản nợ tôi đứng ra vay, những lời hỏi han từ bạn bè khiến tôi vừa áp lực vừa xấu hổ, nhưng dường như anh không để tâm. Đã nhiều lần tôi nghĩ đến chuyện bế con về quê ngoại, xin đi làm lại để từng bước trả nợ và làm lại cuộc đời. Rồi nhìn con quấn bố, tôi lại chùn bước. Tôi không muốn con thiếu tình cảm của cha, cũng không muốn gia đình tan vỡ khi con còn quá nhỏ.
Bố mẹ đẻ liên tục khuyên tôi quay về. Họ nói tôi đã hy sinh quá nhiều, từ tiền bạc đến công sức, thậm chí còn gánh thêm khoản nợ hơn trăm triệu đồng. Tôi vẫn đang phân vân giữa việc ở lại cố gắng thay đổi chồng hay dứt khoát rời đi để tự cứu lấy mình. Thực lòng tôi biết anh không phải người xấu, cũng không sa vào tệ nạn gì. Thế nhưng cứ sống mãi như thế này, tôi không thấy tương lai ở đâu, chán chồng vô cùng. Có phải tôi đang quá khắt khe, không đủ tinh tế để hiểu áp lực và sở thích của chồng? Hay tôi đang tự làm khổ mình khi cố níu giữ cuộc hôn nhân này? Tôi thật sự không biết nên đi tiếp hay dừng lại. Mong nhận được lời khuyên từ mọi người, đặc biệt là những người đàn ông từng ở trong hoàn cảnh giống chồng tôi.
Tôi viết những dòng này trong một tâm trạng vô cùng xáo trộn. Tôi 35 tuổi, chồng 37 tuổi, có 4 năm gắn bó. Trước khi anh đi Nhật, chính anh là người chủ động đề nghị đăng ký kết hôn để chúng tôi chính thức thành vợ chồng. Anh là người đàn ông văn minh, rất tốt và yêu thương con riêng của tôi như con ruột. Thời gian sống chung tại TP HCM, chúng tôi khá hạnh phúc với tổng thu nhập ròng khoảng 50 triệu đồng/tháng. Anh lo tiền thuê nhà 10 triệu đồng, tôi lo toàn bộ chi phí sinh hoạt cho gia đình. Ngày đi Nhật, anh quyết định một mình, chỉ thông báo khi sự việc đã rồi và hai tháng sau anh bay.
Khi anh sang Nhật, dù tỷ giá đồng Yên sụt giảm, anh vẫn chu đáo lo chi phí đi lại hàng năm để hai mẹ con sang thăm anh. Anh cũng chủ động cho tôi tiền mổ mắt và học bằng lái xe. Suốt 3 năm qua, anh cũng để dành được 800 triệu đồng. Hiểu sự vất vả của chồng nên tôi chưa từng đòi hỏi anh chu cấp. Chúng tôi duy trì nguyên tắc "tiền ai nấy lo", một mình tôi tự xoay xở nuôi con và trang trải mọi thứ ở Việt Nam. Ngay cả khi sảy thai hai lần hay gặp tai nạn phải nhập viện phẫu thuật, tôi cũng tự lo liệu viện phí mà không dám xin anh, sợ anh phương xa lo lắng. Với tôi, một người mất hết cha mẹ, không có anh chị em ruột thịt, anh và con chính là những người thân, là chỗ dựa duy nhất tôi có trên đời. Thương anh, tôi còn chủ động kiếm thêm thu nhập cho anh trai anh, nhưng anh lại phủ nhận vì cho rằng anh không được lợi gì từ việc này.
Mâu thuẫn âm ỉ từ một năm trước liên quan đến chuyện đất đai. Sau khi góp tiền 50/50 mua chung miếng đất thứ nhất, tôi đã tự ý vay mượn mua thêm mảnh thứ hai mà không hỏi ý kiến anh. Tôi đã xin lỗi và anh thống nhất bỏ qua, nhưng sự việc này có lẽ đã làm anh mất lòng tin. Gần đây, khi có người hỏi mua đất, tôi bàn với anh bán lô đất chung để dồn tiền trả nợ ngân hàng cho lô thứ hai, phần còn dư dành làm kinh phí đi Australia cho cả hai. Thế nhưng anh kiên quyết không đồng ý. Anh muốn chia đôi tiền ngay lập tức vì quan niệm lô thứ hai tôi tự mua thì tự chịu. Tôi cũng không dám đòi hỏi gì thêm.
Áp lực công việc và định hướng thay đổi liên tục của anh khiến tôi vô cùng mệt mỏi. Dù giấy tờ định cư tại Nhật của hai mẹ con đã hoàn tất, anh lại bất ngờ thay đổi ý định, muốn chuyển hướng sang Australia. Anh dồn toàn lực cho kế hoạch định cư tại Australia vào cuối năm 2026, yêu cầu tôi phải đóng góp 200 triệu đồng và đạt chứng chỉ tiếng Anh để đi cùng, nếu không anh sẽ đi một mình. Vì sòng phẳng tài chính, tôi ăn ngoài, mua ổ bánh mì hay ly cà phê cũng phải cân nhắc. Thấy anh quá áp lực, tôi khuyên anh về Việt Nam đoàn tụ, nhưng anh ra điều kiện tôi phải lo cho anh chỗ ở (thuê nhà 10 triệu đồng và điện nước 2 triệu đồng/tháng) trong lúc anh chưa có việc làm.
Hiện tại, tôi sắp thất nghiệp, thu nhập về tay 20 triệu đồng, hàng tháng trả lãi 5 triệu đồng và nuôi con. Khi biết tin tôi sắp mất việc, anh trách móc tôi không thể làm "back-up" cho anh, dù sau đó vẫn âm thầm chuyển về cho tôi 40 triệu đồng. Đỉnh điểm là khi tôi đi ăn vặt cùng một người em trai chung nhà 20 phút (chúng tôi chia phòng trong chung cư để tiết kiệm chi phí), tôi đã chủ động báo trước, chụp hình gửi anh và về là gọi video ngay, anh lại quy chụp tôi ngoại tình. Anh không cho tôi giải thích, thậm chí gọi điện về cho mẹ chồng và nói với con nhỏ rằng tôi phản bội. Trong cơn uất ức vì bị xúc phạm danh dự, như giọt nước tràn ly sau nhiều tháng ròng căng thẳng, tôi gọi điện nói chuyện ly hôn với mẹ anh. Ngay lập tức, anh đòi lại số tiền 40 triệu đồng đã cho trước đó.
Bốn năm qua, mỗi lần vợ chồng giận nhau, anh chưa bao giờ chịu xuống nước, tôi luôn là người xin lỗi trước. Lần này, khi chạm đến lòng tự trọng và sự tính toán của anh trở nên quá lạnh lùng, tôi thấy mình không còn sức để bao dung. Hiện tại, tôi chặn liên lạc để tập trung tìm việc và phỏng vấn, vì mỗi lần nhận tin nhắn của anh là tôi lại khóc, làm xáo trộn hoàn toàn lịch học tập.
Tôi hụt hẫng khi nhận ra trong giấc mơ của người mà mình coi là "người thân duy nhất", mẹ con tôi lại trở thành gánh nặng tài chính thay vì là những người đồng hành. Tôi nên buông tay để anh đi tìm giấc mơ của mình, hay cố gắng hàn gắn khi sự tôn trọng đã sứt mẻ hoàn toàn? Mong nhận được lời khuyên từ độc giả.
Có ai càng gần tuổi 38 lại càng sợ những buổi tối cô đơn không? Nhìn từ bên ngoài, tôi có cuộc sống mà nhiều người mơ ước. Chồng làm hai công việc để lo cho gia đình, trả mọi chi phí, tài khoản chung dù chỉ anh đi làm, cho tôi tiền tiêu vặt, mua chiếc xe hơi mới tôi thích lái khi ở nhà, vẫn đưa tôi đi ăn riêng bên ngoài cuối tuần, còn mua vé cho hai vợ chồng đi Ý vào tháng sau. Chúng tôi vẫn có thời gian riêng ba tiếng một tuần và vẫn có quan hệ vợ chồng khi có người giữ con.
Anh không có người khác vì tôi gắn định vị trên xe nên biết anh đi đâu và anh có đạo nên rất sợ tội ngoại tình. Nhưng điều khiến tôi buồn là đã khá lâu rồi chúng tôi không còn ngủ chung giường thường xuyên từ khi có con. Tôi ngủ với con trai nhỏ 2 tuổi, còn anh ấy thường ngủ với con trai lớn ở phòng bên. Tôi đã nói với anh nhiều lần rằng tôi thấy cô đơn. Có khi anh ngủ với tôi được một hai đêm rồi lại quay về ngủ với con trai lớn. Anh nói ôm nhau, anh ngủ không được, con trai nhỏ lại hay thức giữa đêm và anh thương con trai lớn vì chỉ còn 7-8 năm nữa con sẽ đi học xa nhà nên muốn gần gũi con nhiều hơn. Tôi hiểu lý do của anh. Tôi biết anh là người cha tốt và một người chồng có trách nhiệm. Nhưng có những đêm tỉnh giấc, nhìn sang bên cạnh không có chồng, tôi thấy lòng mình trống trải.
Càng gần tuổi 38, tôi càng sợ cảm giác thức dậy giữa đêm mà không có người đàn ông của mình nằm bên cạnh. Có những lúc, tôi chỉ ước có một vòng tay ôm mình, có một người nằm kế bên để cảm thấy mình không cô đơn. Tôi không thiếu vật chất. Thứ tôi thiếu là cảm giác được gần gũi, được nhớ và được yêu theo cách trái tim mình cần. Có ai từng ở trong một cuộc hôn nhân mà mọi thứ đều ổn nhưng đêm xuống lại thấy cô đơn như vậy không? Tôi có ích kỷ khi chỉ mong một người nằm cạnh mình vào buổi tối? Chúng tôi đã đi tư vấn hôn nhân và nói chuyện rất nhiều lần nhưng anh vẫn không giữ thói quen ngủ với vợ mỗi tối như người khác. Chẳng lẽ tôi lại ly dị chồng.