Ảnh dự thi: Nhịp đập thành thị

Cáp Hoàng Dũng vừa hoàn tất chương trình học sinh lớp 7 Trường Trung học Thực hành Sài Gòn. Cậu bé 13 tuổi này đang sở hữu “bảng thành tích” đáng nể với hàng loạt giải thưởng liên quan đến lập trình và tin học.

Hoàng Dũng hiện sống cùng gia đình tại xã Hóc Môn (TP.HCM). Dũng bắt đầu đến với lập trình từ năm lớp 2, sau khi học môn tin học ở trường. Thời điểm đó, thầy giáo phát hiện em có khả năng đặc biệt với máy tính nên đề nghị cho học thêm tại phòng máy sau giờ học. Từ đó, mỗi tuần Dũng đều có 2 buổi lên phòng máy học cùng các anh chị lớn hơn dưới sự hướng dẫn của thầy.

Đến lớp 3, nhận thấy nhiều bạn trong lớp gặp khó khăn với việc tính nhẩm, Dũng đã tự làm phần mềm luyện tính nhẩm bằng ngôn ngữ lập trình Scratch để giúp các bạn học tốt hơn. Sau dự án đầu tiên, nam sinh tiếp tục phát triển thêm nhiều sản phẩm khác như “Hành trình di sản TP.HCM”, cũng được lập trình bằng Scratch, với mong muốn giúp học sinh tiếp cận lịch sử theo cách sinh động và gần gũi hơn.

“Hầu hết ý tưởng của em đều xuất phát từ những điều diễn ra quanh cuộc sống học đường. Khi tham gia các hoạt động và tiếp xúc với nhiều bạn khác nhau, em được nghe nhiều câu chuyện của học sinh nên bắt đầu nghĩ cách dùng công nghệ để giải quyết những vấn đề đó”, Dũng chia sẻ.

Hai dự án đầu tay của nam sinh lần lượt giành giải nhất và giải ba tại Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng TP.HCM các năm 2022 và 2023; đồng thời nhận giải khuyến khích cấp toàn quốc năm 2023.

Sau những dự án đầu tiên, Dũng tiếp tục phát triển nhiều sản phẩm công nghệ như phần mềm phân loại rác thải, chatbot hỗ trợ tư vấn tâm lý học sinh và phần mềm “Điểm danh thông minh, đánh giá cảm xúc học sinh” trong giai đoạn học online vì dịch Covid-19. Sản phẩm này giúp cậu bé giành huy chương vàng Giải thưởng Thiết kế chế tạo ứng dụng TP.HCM năm 2023 và giải nhì Hội thi Tin học trẻ TP.HCM năm 2024.

Theo Dũng, mỗi dự án đều đòi hỏi lượng kiến thức rất lớn. Với những mảng liên quan đến AI, em phải học nền tảng khoảng 3 tháng cùng chuyên gia trước khi bắt tay làm sản phẩm thực tế. Vì vậy, một dự án kéo dài 6 - 7 tháng là điều bình thường.

Hiện tại, sau hơn một năm kể từ khi nhận danh hiệu Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM, Dũng vẫn tiếp tục theo đuổi đam mê công nghệ và phát triển các dự án mới để tham gia nhiều sân chơi học thuật khác nhau. Dự án mà nam sinh dành nhiều tâm huyết nhất hiện nay là “Hệ thống AI nhận diện sớm rủi ro để kiến tạo lớp học hạnh phúc”.

“Em nhận thấy nhiều bạn trong lớp gặp vấn đề tâm lý hoặc hành vi nhưng giáo viên không thể quan sát kịp thời. Từ đó em nghĩ đến việc phát triển một hệ thống hỗ trợ nhận diện cảm xúc và hành vi học sinh thông qua camera lớp học hoặc máy tính giáo viên”, Dũng nói về cơ duyên hình thành ý tưởng.

Do quãng đường đi học khá xa, phần lớn việc học thêm của Dũng hiện nay đều diễn ra theo hình thức online để tiết kiệm thời gian di chuyển. Ngoài giờ học trên lớp, em chủ yếu tự học và tự nghiên cứu thêm ở nhà.

Dù dành nhiều thời gian cho công nghệ, Dũng vẫn ưu tiên việc học văn hóa ở trường. Ban ngày đi học, buổi tối hoặc cuối tuần Dũng mới dành thời gian nghiên cứu và hoàn thiện dự án. Trung bình mỗi ngày, nam sinh này cố gắng sắp xếp khoảng 2 tiếng cho việc lập trình và nghiên cứu sản phẩm.

Để cân bằng giữa việc học và đam mê công nghệ, Dũng cho biết em luôn ngồi bàn đầu, tập trung nghe giảng để tiếp thu phần lớn kiến thức ngay tại lớp. Khi về nhà, em chủ yếu tự ôn lại bài thay vì học thêm quá nhiều. Ngoài ra, nam sinh cũng tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ học tập để tổng hợp kiến thức, tạo đề cương và luyện đề.

Ngoài việc học và lập trình, Dũng vẫn dành thời gian chơi cờ vua cùng anh trai hoặc đá bóng với bạn bè. Gia đình luôn cố gắng tạo điều kiện để em phát triển toàn diện thay vì chỉ tập trung vào thành tích học tập.

Đồng hành cùng Dũng trong suốt hành trình theo đuổi đam mê là mẹ của em, chị Hoàng Thị Thuận (43 tuổi). Chị cho biết từ khi Dũng còn học tiểu học, chị luôn là người sát cánh cùng con trong các dự án công nghệ.

“Tôi thường ngồi cạnh để làm ‘người dùng thử’, góp ý thêm tính năng hoặc đặt câu hỏi để con hoàn thiện sản phẩm hơn”, chị Thuận kể.

Theo chị Thuận, gia đình luôn ưu tiên phát hiện thiên hướng riêng của từng con để bồi dưỡng thay vì ép phải giỏi toàn diện mọi thứ.

“Khi Dũng chuyển sang yêu thích công nghệ, gia đình cũng tôn trọng lựa chọn đó. Tôi không ép con học thêm quá nhiều, chỉ mong những gì con thực sự yêu thích thì phải cố gắng theo đuổi nghiêm túc”, chị chia sẻ.

Chị Thuận cho biết thời gian đầu khi Dũng còn nhỏ, tối nào chị cũng ngồi cạnh con khoảng 2 tiếng để tạo thói quen tự học. Dần dần, khi con thích nghi, gia đình không còn thúc ép quá nhiều. Điều quan trọng nhất đối với chị không phải bắt con trẻ học thật nhiều mà là tạo cho con khả năng tự học thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giáo viên hay gia sư.

Dù đạt được nhiều thành tích từ sớm, chị Thuận thừa nhận việc nổi tiếng quá sớm đôi khi cũng tạo áp lực lớn cho cả gia đình lẫn bản thân Dũng. Gia đình luôn mong em có một tuổi thơ tự nhiên, không bị đè nặng bởi kỳ vọng hay thành tích khi còn quá nhỏ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 16.5, ông Châu Văn Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long vừa có công văn giao Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học) chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các sở, ngành tỉnh, UBND xã Trà Côn và các đơn vị có liên quan khẩn trương rà soát, báo cáo liên quan thông tin phản ánh Vườn chim Hai Chìa (xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) đang bị xâm hại.

Theo đó, rà soát các thông tin về diện tích rừng, thành phần loài chim, số lượng và đặc tính di cư các loài chim, các khó khăn, vướng mắc; đồng thời có ý kiến tham mưu đề xuất UBND tỉnh hướng chỉ đạo trong thời gian tới. Ý kiến tham mưu gửi về UBND tỉnh xem xét, quyết định trước 10 giờ ngày 19.5.

Trước đó, trên mạng xã hội có thông tin về Vườn chim Hai Chìa là một địa chỉ bảo tồn thiên nhiên quý cần được bảo vệ và đang bị nhiều kẻ gian xâm hại khi săn bắt các loài chim ở đây. Sự việc khiến chủ vườn chim bất lực, muốn phá bỏ vườn chim mình bảo vệ hơn 20 năm nay.

Ngày 16.5, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Văn Chìa (80 tuổi, ngụ xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) - chủ Vườn chim Hai Chìa cho biết ông dự định đốn bỏ vườn cây để các loài chim bay đi nơi khác trú ngụ. Lý do là nạn săn bắt chim cò, đặc biệt là loài quý hiếm ngày càng diễn ra nghiêm trọng trong khi bản thân ông đã già yếu không thể canh giữ nổi.

"Vườn này có khi chim về đến hơn 2.000 con, số chim cò về nhiều, nên việc giữ gìn đêm hôm là tôi làm không nổi nữa, tuổi quá cao, sáng nay tôi thấy bắn rớt 2, 3 con, tui chạy ra giành lại được 1 con, mỗi này cả chục người đứng bên ngoài bắn, tôi mong muốn chính quyền tỉnh, xã giúp tôi giữ được vườn chim này yên ổn", ông Hai Chìa cầm trên tay con cò bị bắn gãy cánh, đau xót nói.

Ông Hai Chìa kể lại, khoảng năm 2006, bỗng xuất hiện một đàn vạc hơn trăm con bay về trú ngụ trong khu vườn. Sau đó có thêm cò, còng cọc... kéo về ngày một đông đúc có lúc lên đến vài ngàn con. Mỗi buổi chiều ra xem đàn chim bay lượn thành vòng trên trời đáp xuống vườn cây rất đã mắt. "Lượng chim về lớn nên người dân thi nhau đến săn bắt, tôi cũng nhờ chính quyền địa phương can thiệp nhưng không thấm vào đâu, tôi phải căng lưới B40 và ngày đêm canh giữ vườn chim này, nhưng đến nay già yếu canh hết nổi rồi", ông Chìa nói.

Bức xúc trước tình trạng vườn chim bị tấn công, lão nông 80 tuổi bày tỏ: "Trong tuần sau, tôi dự định sẽ lên trực tiếp UBND tỉnh và Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh để trình báo lần cuối với hy vọng tìm được giải pháp cứu lấy đàn chim quý. Nếu không có giải pháp, tôi sẽ đốn bỏ vườn cây để chim bay đi nơi khác trú ngụ".

Trước đó, năm 2023, UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch bảo vệ, nâng cấp, mở rộng vườn chim Vạc tại xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (nay là xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long).

Vườn chim vạc của ông Lê Văn Chìa (ngụ ấp Gia Kiết, xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, Vĩnh Long) nằm trên diện tích đất khoảng 1,8 ha. Từ năm 2006, khi phát hiện chim về cư ngụ ngày càng đông, cao điểm lên đến hơn 2.000 con, ông Chìa đã quyết định không làm xáo trộn khu vườn mà tạo thêm sinh cảnh tự nhiên cho chim cư trú.

Từ đó, các loài chim khác như cò trắng, cò ốc, cồng cộc cũng bắt đầu kéo về càng nhiều và hình thành quần thể chim cho đến nay. Năm 2021, tỉnh Vĩnh Long ghi nhận tại vườn chim này có 33 loài thuộc 20 họ, 12 bộ. Trong đó, có ít nhất 13 cá thể cò ốc, 6 cá thể quắm đen, khoảng 130 - 135 cá thể cò ruồi, khoảng 80 - 120 cá thể cò trắng, khoảng 190 - 260 cá thể cốc đen, khoảng 600 - 625 cá thể vạc...

Nhằm đề ra giải pháp thúc đẩy phát triển vườn chim vạc, góp phần bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn trong thời gian tới, UBND tỉnh Vĩnh Long dự kiến mở rộng quy mô diện tích vườn chim vạc từ khoảng 1,8 ha như hiện nay lên 4 - 5 ha nhằm duy trì và phát triển quần thể vạc cũng như một số loài chim nước khác. Đồng thời, sẽ xây dựng tháp canh để thực hiện quan sát cũng như phục vụ hoạt động du lịch nông thôn; xây dựng hàng rào bảo vệ chắc chắn, kiên cố phục vụ bảo vệ lâu dài; xây dựng hệ thống camera giám sát, cảnh báo bảo vệ vườn chim vạc...

Tin Gốc: Thanh Niên

Những năm gần đây, các cung đường rừng và khu vực núi cao thuộc phạm vi quản lý của Vườn quốc gia Chư Yang Sin (tỉnh Đắk Lắk) được nhiều người quan tâm, tìm đến khám phá, trải nghiệm thiên nhiên và leo núi tự phát...

Trên các hội nhóm mạng xã hội có nhiều người đam mê leo núi tham gia thường có những bài đăng rủ nhau đi leo núi ở Chư Yang Sin. Nhiều người từng leo núi ở đây cũng thoải mái chia sẻ kinh nghiệm, cung đường…

Theo thông tin từ Vườn quốc gia Chư Yang Sin, hiện tại, đơn vị được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan đến bảo tồn thiên nhiên, phát triển bền vững và nghiên cứu khoa học. Hiện nay, các hoạt động du lịch sinh thái, trải nghiệm trong rừng vẫn đang được quản lý, khảo sát và chưa mở cửa chính thức đối với các hoạt động tự phát.

Gần đây, phong trào trải nghiệm thiên nhiên, leo núi được nhiều người quan tâm. Nhiều cá nhân, đoàn người cũng đến vườn để trải nghiệm leo núi. Tuy nhiên, mọi người đi theo hình thức tự túc, không xin phép.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có địa hình phức tạp, nhiều dốc cao, nhiều suối, vực sâu, đỉnh núi cao nhất khoảng 2.442 m. Nhiều khu vực trong vườn quốc gia có địa hình hiểm trở, rừng sâu, thời tiết thay đổi nhanh và thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.

Đặc biệt, sắp đến mùa mưa, việc leo núi tự phát trong rừng tiềm ẩn thêm nhiều nguy cơ tai nạn như nước suối dâng cao, chảy xiết, đường trơn trượt, nhiều vắt… Do đó, ngày 11.5, đơn vị phát thông báo khuyến cáo người dân, du khách không leo núi tự phát ở đây để đảm bảo an toàn.

Theo điều 11, Nghị định 146/2026/NĐ-CP ban hành ngày 6.5.2026, các hành vi tự ý tổ chức tham quan, du lịch, nghỉ dưỡng trong rừng khi chưa được chủ rừng cho phép sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật:

Cụ thể, phạt từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng đối với hành vi tổ chức tham quan, du lịch khi chưa được chủ rừng cho phép. Phạt từ 6 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi tổ chức nghỉ dưỡng, giải trí trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin thông tin thêm, hiện vườn đang phối hợp với một đơn vị trong việc cho thuê rừng để làm du lịch sinh thái và đang trong giai đoạn khảo sát. Tương lai, khi có sự quản lý, điều hành hoạt động tham quan, leo núi từ đơn vị du lịch, du khách sẽ được hướng dẫn đi những cung đường an toàn, có sự kiểm soát và đảm bảo được nhiều quyền lợi.

Tin Gốc: Thanh Niên