AI hỗ trợ hàng triệu phụ huynh Trung Quốc chọn trường, chọn ngành cho con

Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng 1,55% so với hôm qua. Tính đến 7 giờ 30 ngày 24.5, mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 76.546 USD.

Trong vòng 24 giờ qua, vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa tăng 1,65% lên 2.560 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, tăng 2,74% so với hôm qua, lấy lại mốc 2.100 USD. Các token khác như BNB, XRP, Solana cũng lần lượt tăng 1,12%, 2,43% và 1,92%.

Giá Bitcoin đã tăng vọt từ 74.000 USD lên 77.000 USD khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói về một thỏa thuận hòa bình sắp diễn ra với Iran và các quốc gia Trung Đông khác. Ông viết trên Truth Social hôm 23.5: "Về cơ bản, thỏa thuận đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ hoàn tất các thủ tục giữa Mỹ, Iran và các quốc gia khác. Ngoài ra, eo biển Hormuz cũng sẽ được mở cửa".

Dù phục hồi nhẹ, so với mốc 78.100 USD hôm thứ hai, sau 7 ngày giao dịch, tiền mã hóa lớn nhất thế giới đã mất 2,05% giá trị.

Bitcoin đã khởi đầu tuần giao dịch, hôm 18.5, không mấy khả quan khi "bóng ma lạm phát" bao phủ. Nhà đầu tư bán tháo các tài sản rủi ro đã gây áp lực lên thị trường. Nhiều người lo lắng các ngân hàng trung ương sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ để kiềm chế lạm phát trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran có thể tiếp tục kéo dài.

Trước đây, những người ủng hộ tiền mã hóa thường lập luận rằng đây là tài sản hữu ích và là nơi trú ẩn an toàn trong thời kỳ hỗn loạn. Tuy nhiên, việc Bitcoin mất 11% giá trị từ đầu năm đến nay đã làm suy yếu luận điểm trên.

Một ngày sau, Bitcoin vẫn bị mắc kẹt ở 77.000 USD, hàng tỉ USD đã bị rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin tại Mỹ. Theo dữ liệu từ CoinShares, các sản phẩm giao dịch tài sản kỹ thuật số (ETF) đã ghi nhận 1,07 tỉ USD dòng vốn bị rút, chấm dứt chuỗi 6 tuần liên tiếp tiền chảy vào. Đây là tuần có dòng vốn âm lớn thứ ba trong năm nay.

Hôm 20.5, BTC có dấu hiệu phục hồi nhẹ khi được giao dịch quanh mốc 77.500 USD. Dữ liệu từ blockhain cho thấy tỷ lệ giá mua/giá bán hồi giữa tuần là -0,03. Chỉ số này duy trì ở mức âm trong phần lớn thời gian của tháng qua do hoạt động bán ra nhiều hơn lực mua vào.

Ngày 21.5, tiền mã hóa lớn nhất thế giới duy trì đà phục hồi tốt khi vượt mốc 78.000 USD. Tuy nhiên, những khó khăn vĩ mô kết hợp lợi suất trái phiếu 30 năm đạt mức cao nhất kể từ tháng 7.2007 gây ra áp lực lớn với cổ phiếu, kim loại quý và Bitcoin.

Ngày 22.6 hằng năm - Ngày Pizza Bitcoin - là sự kiện quan trọng với cộng đồng tiền mã hóa. 16 năm trước, nhà phát triển phần mềm Laszlo Hanyecz đã đăng một bài viết trực tuyến rao bán 10.000 BTC, tương đương 41 USD vào thời điểm đó, để đổi lấy hai chiếc bánh pizza của Papa John's. Giao dịch này đã biến Bitcoin từ một thử nghiệm trên internet thành một mạng lưới kinh tế thực sự. Đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy một tài sản kỹ thuật số phi tập trung có thể tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại trong thế giới thực.

Một điểm nhấn quan trọng của tuần là công ty SpaceX của tỉ phú Elon Musk công khai kho Bitcoin lớn hơn nhiều so với dự đoán. Theo hồ sơ gửi lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ, SpaceX đang nắm giữ 18.712 BTC, trị giá 1,45 tỉ USD. Với kho Bitcoin khổng lồ này, SpaceX sẽ là công ty đại chúng có lượng Bitcoin nắm giữ lớn thứ bảy trên thế giới.

Đến hai ngày cuối tuần, Bitcoin rung lắc mạnh khi giảm sâu về 74.000 USD hôm 23.5, trước khi phục hồi lên 77.000 USD vào sáng chủ nhật, sau thông báo về thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ - Iran của Tổng thống Donald Trump.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ông Kumar, Phó chủ tịch khu vực châu Á Thái Bình Dương của ManageEngine, bộ phận chuyên cung cấp giải pháp phần mềm quản lý, giám sát công nghệ thông tin thuộc tập đoàn Zoho Corporation (Ấn Độ). Ông chia sẻ với VnExpress về làn sóng AI tự chủ cũng như những rào cản bảo mật dữ liệu đối với doanh nghiệp Việt Nam.

- Điều gì đang thúc đẩy làn sóng chuyển dịch từ "AI trợ lý" sang "AI tự chủ" - có khả năng tự ra quyết định và thực thi tác vụ trong doanh nghiệp?

- Động lực cốt lõi là tình trạng quá tải dữ liệu và áp lực vận hành thời gian thực. Mô hình trợ lý truyền thống đòi hỏi sự can thiệp, phê duyệt và kích hoạt lệnh từ con người, vô tình tạo "nút thắt cổ chai" khi quy mô mở rộng. Doanh nghiệp hiện cần tối ưu hóa hiệu suất quy trình làm việc. Những tác vụ lặp lại, từ giám sát mạng lưới đến vá lỗ hổng bảo mật, cần được xử lý lập tức mà không bị vướng mắc do sự chậm trễ từ con người.

Sự trưởng thành của mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) kết hợp tác nhân AI có khả năng thấu hiểu ngữ cảnh chuyên sâu chính là bệ phóng giúp AI tự chủ vượt ra ngoài giới hạn của việc chỉ đưa ra gợi ý, cho phép hệ thống tự tin ra quyết định và độc lập thực thi hành động trong ranh giới an toàn đã thiết lập sẵn. Gartner dự báo đến năm 2028, 33% phần mềm doanh nghiệp sẽ được tích hợp tính năng tự chủ, tăng mạnh so với mức chưa đầy 1% năm 2024.

- AI tự chủ thay đổi cách doanh nghiệp quản lý hệ thống IT và xử lý sự cố kỹ thuật phức tạp thế nào so với phương pháp truyền thống?

- AI tự chủ sẽ chuyển đổi mô hình quản lý công nghệ thông tin từ giám sát mang tính phản ứng sang vận hành tự phục hồi và chủ động. Các hệ thống có thể nhận thức môi trường phức tạp, đưa ra quyết định và hành động theo thời gian thực với sự can thiệp tối thiểu hoặc hoàn toàn không cần đến con người.

Kết quả, tác nhân hoạt động 24/7 không cần con người phê duyệt, đồng thời đưa ra quyết định hiệu quả hơn so với điều hành viên là con người khi xét ở cùng một tốc độ và quy mô. Kể cả khi xảy ra sự cố nghiêm trọng, AI tự chủ sở hữu khả năng đối chiếu dữ liệu toàn diện, tự động phân tích nguyên nhân gốc rễ và thực thi các quy trình khắc phục chỉ trong vài giây, từ đó giảm thời gian gián đoạn hệ thống.

- Ông đánh giá mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam trong việc cho phép AI tự động xử lý tác vụ liên quan đến bảo mật đến đâu?

- Doanh nghiệp Việt Nam nắm rõ về mặt lý thuyết, nhưng rất thận trọng khi đưa vào thực tế. Phần lớn có tư duy cởi mở và sẵn sàng cho phép AI tự động hóa tác vụ bảo mật mang tính chất giám sát, phân loại và cô lập ở cấp độ cơ bản như tự động tổng hợp, phân tích dữ liệu nhật ký để phát hiện hành vi bất thường, hoặc tự động phân loại mức độ nghiêm trọng của các cảnh báo an ninh mạng.

Tuy nhiên, ở hoạt động cốt lõi, nơi quyết định của AI có thể làm gián đoạn hoạt động kinh doanh, mức độ sẵn sàng lại giảm đi rõ rệt. Sự thận trọng này của doanh nghiệp Việt Nam không phải nhược điểm. Ngược lại, đó là tư duy quản trị rủi ro lành mạnh, giúp xây dựng một hệ thống AI an toàn với các ranh giới rõ ràng.

- Khi làm việc với khách hàng Việt Nam nói riêng và Đông Nam Á nói chung, ông nhận thấy nỗi sợ lớn nhất của doanh nghiệp khi triển khai AI là gì?

- Có ba thách thức lớn đang kìm hãm hành trình triển khai AI. Mất kiểm soát dữ liệu và rủi ro bảo mật là mối quan tâm hàng đầu, với lo ngại việc đưa dữ liệu nội bộ, thông tin khách hàng hoặc bí mật kinh doanh vào mô hình AI có thể vô tình làm rò rỉ ra bên ngoài, hoặc vi phạm quy định nghiêm ngặt về quyền riêng tư.

Nỗi sợ tiếp theo liên quan đến sai lệch và "ảo giác". Trong quản lý và vận hành, một quyết định sai lầm có thể làm sập toàn bộ hệ thống hoặc gây tổn thất tài chính khổng lồ. Chủ doanh nghiệp hiện ngần ngại giao quyền cho AI, trừ khi có cơ chế xác thực rõ ràng để hiểu các quyết định của nó.

Thiếu hụt nhân lực trình độ cao và chi phí ẩn cũng là vấn đề lớn đối với doanh nghiệp. Họ lo ngại đội ngũ kỹ sư hiện tại chưa đủ năng lực làm chủ, tùy biến và bảo trì hệ thống AI phức tạp. Áp lực về chi phí hạ tầng, phí bản quyền phần mềm và nỗi sợ phụ thuộc vào nhà cung cấp cũng khiến họ phải cân nhắc kỹ lưỡng.

Thị trường Việt Nam đang bước từ giai đoạn nhận thức, thử nghiệm sang ứng dụng AI thực tiễn. Doanh nghiệp trong nước có lợi thế về tư duy cởi mở, khả năng tiếp cận công nghệ nhanh và được thúc đẩy bởi Chương trình Chuyển đổi số Quốc gia. Nhiều doanh nghiệp lớn và vừa đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm công cụ AI cơ bản. Báo cáo năm 2025 của Amazon cho thấy, hơn 18% doanh nghiệp Việt đã ứng dụng AI, tăng 39% so với năm trước, dù 74% vẫn chủ yếu sử dụng AI ở mức cơ bản.

- Nhiều doanh nghiệp Việt muốn triển khai AI nhanh, nhưng sợ mất kiểm soát hệ thống. Đâu là ranh giới giữa tự động hóa thông minh và trao quá nhiều quyền cho AI?

- Cần duy trì cơ chế "rào chắn" giúp con người giám sát. AI có thể tự thực hiện các tác vụ vận hành thông thường, nhưng với quyết định chiến lược hoặc tác động lớn đến hệ thống, AI chỉ nên đưa ra khuyến nghị, còn quyền quyết định cuối cùng phải do kỹ sư hoặc người vận hành đảm nhiệm.

Trong cuộc đua số, tốc độ là lợi thế. Nhưng nếu một hệ thống AI vận hành với tốc độ chóng mặt mà thiếu sự giám sát, nó có thể phóng đại một lỗi cấu hình nhỏ thành sự cố sập hệ thống trên diện rộng trong vài giây.

Yếu tố quan trọng nhất với doanh nghiệp Việt là xây dựng niềm tin và bảo đảm an toàn khi ứng dụng AI. Doanh nghiệp khó tận dụng hiệu quả công nghệ nếu nhân sự vẫn lo ngại và thiếu tin tưởng AI. Nên bắt đầu từ tác vụ nội bộ có rủi ro thấp, từng bước mở rộng phạm vi tự chủ của AI. Đồng thời, ưu tiên giải pháp AI có khả năng giải thích quá trình đưa ra quyết định, giúp nhà quản lý hiểu rõ nguyên nhân đằng sau mỗi hành động của AI và dần xây dựng niềm tin trong tổ chức.

- Làm sao tránh kịch bản "AI xử lý nhầm nhưng không ai phát hiện"?

- Triển khai nhanh chóng hệ thống AI trên khắp bộ phận chức năng của doanh nghiệp đang đặt ra thách thức kép cho nhà lãnh đạo: đổi mới sáng tạo đi đôi với quản trị rủi ro.

Doanh nghiệp cần có những thiết lập nhằm phát hiện điểm bất thường, cho phép kỹ sư kiểm định quy trình tư duy của AI ngay lập tức; thiết lập ngưỡng giới hạn, bắt buộc kích hoạt cơ chế phê duyệt có con người; giám sát chéo, tức cần một lớp giám sát độc lập để kiểm soát hành vi của AI, mọi tác vụ phải được tự động ghi lại trong các nhật ký hệ thống không thể sửa đổi.

Trong làn sóng bùng nổ AI, do tâm lý sợ bị bỏ lại phía sau (FOMO), nhiều doanh nghiệp vội tích hợp khi chưa chuẩn bị kỹ lưỡng, dẫn đến những sai lầm đáng tiếc khi triển khai, phổ biến nhất là huấn luyện AI trên nguồn dữ liệu "rác". Hệ quả, AI học theo thói quen vận hành lỗi thời hoặc đưa ra quyết định sai lệch do dữ liệu đầu vào bị nhiễu.

Nhiều doanh nghiệp còn gặp sai lầm "cài đặt xong là bỏ mặc". Nếu để AI tự vận hành mà không có quy trình bảo trì bài bản, đánh giá hiệu suất và tái huấn luyện định kỳ, mô hình AI sẽ giảm chất lượng theo thời gian và đưa ra quyết định vận hành không chính xác.

Sai lầm phổ biến khác là xem nhẹ vai trò của con người, khi cho rằng chỉ cần đầu tư công cụ AI là có thể thay thế nhân sự hoặc giao toàn bộ công việc cho máy móc. Nếu đội ngũ không được đào tạo về cách phối hợp, giám sát và làm việc với AI, họ dễ rơi vào tâm lý hoặc quá phụ thuộc, hoặc thiếu tin tưởng công nghệ. Cả hai đều làm giảm hiệu quả triển khai AI.

- Với vấn đề ảo giác vận hành, nên đặt giới hạn đỏ nào mà AI không được phép vượt qua?

- AI không phải công cụ bất khả xâm phạm. Các mô hình vẫn có xu hướng nói quá, "bịa chuyện" hoặc mắc sai lầm, đặc biệt trong các kịch bản hoàn toàn mới nằm ngoài tập dữ liệu huấn luyện của chúng.

Doanh nghiệp cần thiết lập cơ chế giám sát đa tầng, kiểm toán độc lập và xác thực chéo. Tuyệt đối không cho phép tác nhân AI tự báo cáo về hiệu suất hoạt động của chính nó. Luôn đối chiếu hành động đã thực thi với nhật ký hệ thống nhằm phát hiện sớm dấu hiệu suy luận sai lệch của AI trước khi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Để giữ tác nhân AI trong tầm kiểm soát, doanh nghiệp cần đặt ra lằn ranh cụ thể, như cấm tuyệt đối việc tự ý thay đổi kiến trúc mạng và chính sách bảo mật gốc; cấm tự động thanh toán hóa đơn hoặc thu mua tài nguyên vượt hạn mức ngân sách đã cấu hình trước; chặn đặc quyền tự xóa dữ liệu sao lưu hoặc di chuyển thông tin nhạy cảm. Quan trọng hơn, luôn có một nút tắt khẩn cấp, tước quyền AI ngay lập tức, đưa hệ thống trở lại trạng thái quản trị thủ công an toàn nếu có sự cố xảy ra.

- Khi AI phát triển quá nhanh, khung pháp lý có đang chạy chậm hơn công nghệ?

- Chắc chắn có, bản chất của luật pháp luôn cần thời gian quan sát, đánh giá tác động và xây dựng sự đồng thuận. AI đang tiến hóa nhanh hơn tốc độ hoàn thiện của pháp luật. Dù Đông Nam Á đã có nhiều nỗ lực về AI an toàn và bảo vệ dữ liệu cá nhân, khu vực vẫn cần thêm thời gian xây dựng khung pháp lý nhằm xác định rõ trách nhiệm khi AI đưa ra quyết định sai lầm.

Dù có luật hoặc chưa, doanh nghiệp cũng cần chủ động thiết lập cơ chế quản trị rõ ràng, coi chủ quyền dữ liệu là yêu cầu bắt buộc, tối ưu hóa hạ tầng công nghệ, nâng cao năng lực đội ngũ và đồng hành cùng đối tác có tầm nhìn dài hạn.

Tin Gốc: Vnexpress

Meta hôm 23/4 công bố kế hoạch cắt giảm 10% nhân lực, đồng thời dừng tuyển dụng khoảng 6.000 vị trí, có hiệu lực từ cuối tháng 5. Lãnh đạo công ty cho biết việc điều chỉnh sẽ giúp vận hành hiệu quả hơn, cũng như bù đắp cho những khoản đầu tư khác.

"Tôi biết điều này khiến mọi người sẽ phải sống trong tình trạng mơ hồ suốt gần một tháng tới. Thông thường chúng tôi sẽ hoàn thiện mọi chi tiết trước khi công bố tình hình, nhưng thông tin bị rò rỉ khiến tôi muốn chia sẻ những gì mình biết vào lúc này", Giám đốc nhân sự Janelle Gale viết trên diễn đàn nội bộ của Meta.

Bên dưới bài đăng, các nhân viên đặt ra nhiều câu hỏi cũng như tỏ ra lo ngại. Tình trạng tương tự cũng diễn ra trên ứng dụng Blind. Đây là nền tảng cho phép người tham gia bình luận ẩn danh về công việc và công ty họ đang làm. Người đăng ký tài khoản phải cung cấp địa chỉ email công việc, chức danh, vị trí... để nền tảng có thể đánh giá trạng thái nghề nghiệp trước khi chấp nhận hoạt động. Mạng xã hội này cũng thường xuyên gửi yêu cầu xác thực qua email sau một thời gian nhất định nhằm xác định một người còn làm tại công ty đó hay không.

Trên đó, bài đăng có tiêu đề "28 ngày địa ngục" đang thu hút sự chú ý lớn, khi một người đặt câu hỏi làm gì để có động lực làm việc trong một tháng tới. "Tôi đang tự thúc đẩy bản thân làm những thứ có thể đưa vào hồ sơ cá nhân để tìm công việc mới", một người trả lời.

Một số nhân viên cho biết tin đồn sa thải đã được bàn luận trong nội bộ công ty từ lâu, nên thông báo từ giám đốc nhân sự làm giảm bớt một phần sự mơ hồ. Ngược lại, nhiều người nói thông tin chỉ khiến họ thêm bồn chồn, áp lực vì chưa rõ nhóm nào sẽ bị cắt giảm.

"Đây là tuần đầu làm việc của tôi, nhưng cũng có thể là lúc tôi ra đi", một người viết.

Một nhân viên lại cho rằng nằm ngoài danh sách cũng chưa hẳn là tin tốt, đề cập tới hàng loạt đợt cắt giảm việc làm ở Meta kể từ năm 2022. "Tôi thấy rất lo lắng về khả năng thoát đợt sa thải này. Tất cả đều hiểu mọi chuyện sẽ ngày càng xấu đi với những người ở lại. Công việc sẽ dồn đống nhiều hơn, trong khi hàng loạt yếu tố khác ở công ty cũng ngày càng đi xuống", người này viết.

Đây không phải lần đầu những nhân viên này đối mặt với tình trạng cắt giảm việc làm. Họ khẳng định sẽ vừa tiếp tục công việc như bình thường vừa chuẩn bị cho tình huống xấu nhất và cố gắng hết sức trong lúc chờ cập nhật thông tin mới. "Tôi luôn nghĩ mình sẽ mất việc trong vòng hai tháng tới, dù ban lãnh đạo có nói gì đi nữa, nên công việc vẫn sẽ diễn ra bình thường", người này nói thêm.

Dưới bài đăng của bà Gale, một nhân viên thắc mắc liệu họ có được nhận khoản chi trả cổ tức bằng cổ phiếu vào ngày 15/8, vốn có gói thu nhập, hay không. Giám đốc nhân sự Meta đáp rằng những nhân viên trong diện sa thải sẽ bị cắt hợp đồng trước ngày này và không được nhận.

Trên nền tảng Blind, một số nhân viên Meta cũng đặt câu hỏi tại sao công ty không đưa ra thỏa thuận thôi việc tự nguyện như Microsoft. Tập đoàn phần mềm hôm 23/4 đề xuất khoản chi một lần cho hàng nghìn nhân viên để họ chủ động nghỉ việc sớm, trong khi Google cũng từng áp dụng biện pháp tương tự.

Tin Gốc: Vnexpress