Ngày 9/4, phiên xét xử vụ án sai phạm trong chuyển nhượng hơn 6.000 m2 đất “vàng” tại 39-39B Bến Vân Đồn do Tập đoàn Cao su Việt Nam quản lý, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng cho Nhà nước, diễn ra phần tranh luận.
Sau khi nêu quan điểm về vụ án, đại diện VKS đề nghị tòa tuyên phạt bà Nguyễn Thị Như Loan (Tổng giám đốc, nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai) 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
VKS xác định, bị cáo dù biết khu đất là tài sản Nhà nước vẫn chuyển tiền, tạo điều kiện cho Lê Y Linh (nguyên Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (nguyên Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Tín) mua dự án không qua thẩm định, đấu giá; sau đó nhận chuyển nhượng lại để bán cho đối tác, hưởng lợi 297,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo VKS, sai phạm của bà Loan xuất phát từ nhận thức pháp luật còn hạn chế; bị cáo đã tích cực khắc phục phần lớn hậu quả nên đề nghị tòa xem xét giảm nhẹ, không cần thiết phải cách ly khỏi xã hội.
Trước đó, cáo trạng truy tố bà Loan ở khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt 10-20 năm tù.
Theo VKS, toàn bộ thiệt hại vụ án đã được các bị cáo tự nguyện khắc phục; trong đó có người nộp vượt nghĩa vụ, có người nộp tiền dù không hưởng lợi. Khi đề nghị mức án, cơ quan công tố đã xem xét nhiều tình tiết giảm nhẹ, gồm việc các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, hợp tác với cơ quan tố tụng, nhân thân tốt, nhiều người tuổi cao, có thành tích công tác và phạm tội lần đầu.
Vì vậy, tùy từng trường hợp, VKS đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 hoặc 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự để quyết định hình phạt dưới khung hình phạt, hoặc chuyển sang khung liền kề nhẹ hơn. Trong đó, bà Loan được áp dụng khoản 2.
Bị xác định là “khởi nguồn của sai phạm”, ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị đề nghị 8-9 năm tù về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 6-7 năm tù về tội Nhận hối lộ. Tổng hợp hình phạt, ông Thung bị đề nghị 14-16 năm tù.
Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa cùng bị đề nghị mức án tổng hợp 8-10 năm tù về hai tội: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Đưa hối lộ.
Liên quan vụ án, bà Nguyễn Thị Hồng (cựu Phó chủ tịch UBND TP HCM) bị đề nghị 30-36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Cùng tội danh, bà Đào Thị Lan Hương (Giám đốc Sở Tài chính, Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 về sắp xếp tài sản Nhà nước) bị đề nghị 3-4 năm tù.
Các bị cáo còn lại bị đề nghị mức án từ án treo 5-6 năm tù.
>> Chi tiết mức án VKS đề nghị đối với 22 bị cáo
VKS: Nhiều cán bộ bị kỷ luật, xử lý hình sự
Khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, là tài sản Nhà nước giao cho Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần thay đổi, quyền quản lý khu đất thuộc về Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa thông qua Công ty TNHH Phú Việt Tín, với tỷ lệ góp vốn lần lượt 72% và 28%.
Theo VKS, thực hiện quyết định của Thủ tướng về sắp xếp lại nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước, Tập đoàn Cao su lập phương án xử lý khu đất, đề xuất hợp khối, chuyển mục đích sang đất ở để xây chung cư cho cán bộ, công nhân viên. Phương án sau đó được UBND TP HCM và Bộ Tài chính chấp thuận.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, Lê Quang Thung cùng một số cá nhân tại Tập đoàn Cao su và các đơn vị liên quan bị cáo buộc vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước; đưa và nhận hối lộ; lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong thi hành công vụ.
Theo cáo buộc, các sai phạm đã khiến khu đất bị chuyển từ tài sản Nhà nước sang tư nhân trái pháp luật, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng.
“Hành vi sai phạm không chỉ gây thất thoát tài sản mà còn ảnh hưởng đến trật tự quản lý kinh tế và việc thực hiện chính sách của Nhà nước; nhiều cán bộ đã bị xử lý kỷ luật, truy cứu trách nhiệm hình sự”, đại diện VKS nhận định.
Sai phạm khởi nguồn từ cựu lãnh đạo Cao su Việt Nam
Cơ quan công tố xác định ông Thung là người khởi nguồn sai phạm, trực tiếp thỏa thuận với Linh và Dừa để chuyển nhượng khu đất cho doanh nghiệp tư nhân, trong đó có công ty của bà Loan, không qua thẩm định giá, đấu giá.
Với mục đích thâu tóm khu đất, Linh và Dừa đã hai lần đưa cho ông Thung 300.000 USD và 200.000 SGD; đồng thời hai lần đưa tổng cộng 45 tỷ đồng cho Trần Ngọc Thuận để “cảm ơn”. Ngoài ra, hai bị cáo còn tiếp cận bà Hồng và bà Hương nhằm được giao khu đất cho doanh nghiệp thực hiện dự án.
Dù biết rõ khu đất là tài sản Nhà nước, Linh và Dừa vẫn cùng các cá nhân liên quan hợp thức thủ tục để mua bán không qua thẩm định, đấu giá, gây thiệt hại hơn 542,7 tỷ đồng. Từ giao dịch này, Linh hưởng lợi hơn 60,2 tỷ đồng, Dừa hơn 51,9 tỷ đồng.
Sau khi vụ án bị phát hiện, hai bị cáo còn đưa tiền cho Đoàn Ngọc Phương (Chủ tịch Hội đồng định giá Bộ Tài nguyên và Môi trường) nhằm tác động việc định giá trái quy định. Cơ quan công tố đánh giá hai bị cáo thực hiện sai phạm từ đầu, hưởng lợi lớn và phạm hai tội danh nên cần xử lý nghiêm.
Phiên tòa đang diễn ra phần tranh luận của các luật sư.
Chiều tối 18/7, ông Lê Văn Miên, 66 tuổi, chủ tiệm vàng Miên Vĩnh Phát ở xã Mỹ Tú đóng cửa hàng để nghỉ ngơi. Lúc này Hiếu (ở cùng địa phương) mặc đồ đen, đeo khẩu trang, mang túi xách đen, chạy xe máy đến yêu cầu dừng lại để vào mua vàng. Anh ta đi thẳng đến tủ trưng bày, bất ngờ rút búa trong người đập hai cái làm vỡ kính rồi thò tay lấy 5 sợi dây chuyền.
Khi Hiếu định bỏ chạy ra xe thì ông Miên hô hoán và cùng con trai, con dâu, người dân, lực lượng công an khống chế, bắt giữ.
Tổng số tài sản Hiếu cướp là gần 8 chỉ vàng 15-17K, trị giá khoảng 100 triệu đồng đã được lực lượng chức năng thu hồi.
Bước đầu, Hiếu khai nhận do thiếu nợ nhiều người, không có khả năng chi trả nên đi cướp tiệm vàng. Anh ta đã chuẩn bị búa, túi xách để gây án.
Hiện Hiếu bị Công an xã Mỹ Tú tạm giữ để làm rõ hành vi cướp tài sản.
Chiều 28/5, TAND Khu vực 16 TP HCM bác yêu cầu khởi kiện của anh em Nguyễn Khánh Duy, buộc giao căn nhà trên đường Bế Văn Đàn, phường Dĩ An cho bị đơn Nguyễn Duy Đức - chú ruột của nguyên đơn.
Tòa đồng thời chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Đức, buộc bà Nguyễn Thị Nhinh - em vợ bị đơn - di dời khỏi căn nhà và thanh toán 28 triệu đồng tiền thuê trong 14 tháng.
Theo HĐXX, căn nhà tranh chấp đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương (cũ) cấp giấy chứng nhận cho ông Đức ngày 28/10/2018, dựa trên hợp đồng nhận chuyển nhượng từ chủ cũ với giá 1,65 tỷ đồng. Đây là tình tiết các bên đều thừa nhận nên không cần chứng minh theo Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Phía nguyên đơn cho rằng cha mình là người bỏ tiền mua nhà rồi nhờ em trai đứng tên do thời điểm đó đang làm thủ tục ly hôn để tránh tranh chấp tài sản.
Tuy nhiên, theo tòa, bị đơn không thừa nhận nội dung này và nguyên đơn cũng không đưa ra được tài liệu hay chứng cứ chứng minh việc "nhờ đứng tên".
HĐXX đánh giá lời khai của các nhân chứng chỉ thể hiện việc họ nghe cha anh Duy nói căn nhà do mình mua và nhờ em trai đứng tên hộ, nhưng không ai trực tiếp chứng kiến việc giao nhận tiền.
Trong khi đó, chủ cũ căn nhà khai không quen biết cha của nguyên đơn và chưa từng giao dịch hay thỏa thuận mua bán với người này.
Từ các căn cứ trên, tòa cho rằng yêu cầu khởi kiện của anh em Nguyễn Khánh Duy không có cơ sở để chấp nhận.
Tranh cãi về việc 'đứng tên giùm'
Theo hồ sơ vụ án, anh Nguyễn Khánh Duy cho biết cha mẹ trước đây sở hữu căn nhà tại phường Phước Long, TP HCM. Tháng 10/2018, hai người bán căn nhà với giá 5,6 tỷ đồng rồi chia đôi số tiền.
Sau đó, cha anh gửi tiết kiệm 2,5 tỷ đồng tại ngân hàng. Vài ngày sau, ông rút tiền mua căn nhà cùng thửa đất rộng 70 m2 trên đường Bế Văn Đàn, phường Dĩ An, TP HCM với giá hơn 1,65 tỷ đồng.
Tuy nhiên, do đang làm thủ tục ly hôn nên cha anh không muốn đứng tên tài sản để tránh tranh chấp. Khi đó ông sống cùng mẹ nên nhờ em trai là ông Đức đứng tên trên giấy chứng nhận.
Nguyên đơn cho rằng nguồn tiền mua nhà xuất phát từ việc bán căn nhà cũ. Theo sao kê ngân hàng gia đình cung cấp, thời điểm cha anh rút 1,65 tỷ đồng trùng với ngày ông Đức ký hợp đồng công chứng chuyển nhượng nhà đất.
Anh Duy khai thêm, trong một lần vào trại giam thăm con trai, cha mình từng nói việc nhờ em trai đứng tên căn nhà để sau này giao lại cho các con.
Phía nguyên đơn cho biết nhiều người thân, hàng xóm và bạn bè biết sự việc. Trong đó, bà Nguyễn Thị Nhinh - em dâu của bị đơn - cùng cháu ông Đức cũng đứng ra làm chứng.
Sau khi cha qua đời vì Covid-19 năm 2021, gia đình nhiều lần yêu cầu giao lại nhà nhưng không được chấp nhận nên khởi kiện.
Trong khi đó, ông Đức phản tố, cho rằng mình mới là người trực tiếp mua căn nhà từ chủ cũ với giá 1,65 tỷ đồng và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà theo quy định.
Bị đơn trình bày toàn bộ giấy tờ điện, nước đều đứng tên mình. Sau khi nhận chuyển nhượng, ông cho bà Nhinh thuê lại căn nhà với giá 3 triệu đồng mỗi tháng.
Ông Đức cho rằng yêu cầu đòi nhà của hai người cháu không có căn cứ vì ông là người đứng tên hợp pháp trên toàn bộ giấy tờ liên quan. Ông cũng bác bỏ việc cha của nguyên đơn bỏ tiền mua nhà, cho biết chủ cũ từng khai không quen biết và chưa giao dịch với người này.
Theo bị đơn, chính ông là người trực tiếp giao tiền mặt và ký hợp đồng chuyển nhượng với bên bán.
Ông Đức cũng cho rằng lập luận "nhờ đứng tên" là thiếu hợp lý vì thời điểm đó anh Duy đã trưởng thành. Những người làm chứng phía nguyên đơn, theo ông, chỉ đưa ra lời khai mà không có tài liệu chứng minh trực tiếp.
Từ đó, bị đơn đề nghị tòa bác yêu cầu khởi kiện, buộc nguyên đơn trả lại căn nhà và yêu cầu bà Nhinh thanh toán tiền thuê trong 14 tháng qua.
Bộ Công an vừa ban hành Thông tư 28/2026 quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của lực lượng Công an nhân dân (CAND), thay thế Thông tư 11/2019 trước đây. Quy định mới được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng nhằm tăng tính chủ động, minh bạch trong hoạt động cung cấp thông tin, nhất là trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh và các vụ việc an ninh trật tự thường xuyên thu hút sự quan tâm của dư luận.
Điểm đáng chú ý nhất trong Thông tư mới là lần đầu tiên Công an cấp xã được quy định cụ thể thẩm quyền cung cấp thông tin cho báo chí. Theo đó, Trưởng Công an cấp xã hoặc người được giao nhiệm vụ có thể trực tiếp thông tin về tình hình an ninh trật tự trên địa bàn quản lý.
Các nội dung được phép cung cấp bao gồm chủ trương, giải pháp bảo đảm an ninh trật tự; kết quả đấu tranh phòng chống tội phạm; tình hình xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; các quy định pháp luật liên quan đến công tác của Công an cấp xã.
Ngoài ra, Công an cấp xã cũng được phép thông tin về kết quả xác minh, giải quyết các vụ việc do đơn vị trực tiếp xử lý theo chức năng, nhiệm vụ hoặc các vụ án được cơ quan điều tra phân công, ủy quyền tiến hành hoạt động tố tụng hình sự.
Thông tư mới cũng cho phép Công an cấp xã chủ động cảnh báo người dân về phương thức, thủ đoạn của các loại tội phạm, các hành vi vi phạm pháp luật nổi lên tại địa phương nhằm giúp người dân nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa.
Bên cạnh đó, các mô hình hiệu quả, gương điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt trong phong trào bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở cũng thuộc nhóm nội dung được phép cung cấp cho báo chí.
Theo quy định, Trưởng Công an cấp xã phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Giám đốc Công an cấp tỉnh về toàn bộ nội dung đã cung cấp.
Không chỉ mở rộng thẩm quyền cho Công an cấp xã, Thông tư 28/2026 còn siết chặt trách nhiệm phát ngôn của cán bộ, chiến sĩ trong toàn lực lượng.
Nếu như trước đây quy định chỉ yêu cầu cán bộ, chiến sĩ báo cáo lãnh đạo đơn vị trước khi cung cấp thông tin cho báo chí, thì nay Thông tư mới quy định rõ từng cấp có thẩm quyền cho phép phát ngôn.
Đáng chú ý, cán bộ, chiến sĩ chỉ được phép cung cấp thông tin đúng với nội dung đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Điều này nhằm hạn chế việc phát ngôn tùy tiện hoặc cung cấp thông tin chưa được kiểm chứng.
Đối với việc cộng tác với các cơ quan báo chí, Thông tư mới cũng yêu cầu cán bộ, chiến sĩ phải báo cáo và được sự đồng ý của thủ trưởng đơn vị trước khi tham gia viết bài hoặc cung cấp thông tin.
Thông tư 28/2026 cũng lần đầu tiên hệ thống hóa cụ thể các nhóm thông tin được phép cung cấp cho báo chí. Theo đó, lực lượng Công an được phép thông tin về chủ trương, kế hoạch bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội; kết quả đấu tranh phòng chống tội phạm; các vấn đề dư luận quan tâm; công tác xây dựng pháp luật về an ninh trật tự.
Ngoài ra, lực lượng Công an cũng được phép cung cấp thông tin cảnh báo về các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm nhằm giúp người dân chủ động phòng tránh.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định về việc chủ động cung cấp thông tin đối với các vụ việc "nóng", phức tạp hoặc gây tác động lớn trong xã hội.
Theo Thông tư mới, người phát ngôn phải chủ động cung cấp thông tin ban đầu cho báo chí chậm nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện vụ việc xảy ra nếu vụ việc cần có ngay thông tin định hướng dư luận.
So với Thông tư 11/2019, quy định mới đã thay đổi cách tính thời gian từ "khi vụ việc xảy ra" sang "khi phát hiện vụ việc xảy ra". Sự điều chỉnh này được đánh giá phù hợp hơn với thực tiễn xử lý các vụ việc phức tạp, đặc biệt trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội lan truyền rất nhanh.
Thông tư 28/2026 cũng bổ sung quy định về việc đăng tải nội dung phát ngôn trên các kênh thông tin chính thức của Bộ Công an và Công an các đơn vị, địa phương trên môi trường mạng.
Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp tăng tính minh bạch, chủ động cung cấp nguồn tin chính thống, đồng thời hạn chế tình trạng tin giả, tin sai sự thật gây hoang mang dư luận.
Ngoài ra, Thông tư mới còn bổ sung trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị, Giám đốc Công an cấp tỉnh trong việc quản lý hoạt động tác nghiệp của phóng viên tại các hội nghị, sự kiện do lực lượng Công an tổ chức hoặc chủ trì.
Theo quy định mới, Công an cấp tỉnh sẽ tổ chức họp báo định kỳ 6 tháng và hằng năm, đồng thời phải mời Văn phòng Bộ Công an tham dự. Đây là nội dung trước đây chưa được quy định cụ thể trong Thông tư 11/2019.
