Tại dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử (HĐĐT), chứng từ điện tử đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân sẽ không sử dụng HĐĐT.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm trở xuống, hộ kinh doanh sẽ không được xuất HĐĐT, dù trước đó đã đầu tư trang thiết bị và xuất HĐĐT theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Phản ánh với chúng tôi, một số hộ kinh doanh cho biết đã được cơ quan thuế mời lên để ký cam kết ngừng sử dụng HĐĐT với lý do doanh thu năm 2025 chưa đến 1 tỉ đồng nên năm nay không được sử dụng HĐĐT nữa.
“Năm ngoái các hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đã phải mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, chuyển từ thuế khoán qua kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6-2025. Đến nay, khi các hộ đã quen dần thì lại yêu cầu ngưng”, một hộ kinh doanh bức xúc.
Trước đó, theo hướng dẫn của cơ quan thuế vào năm 2025, hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm thuộc diện sử dụng HĐĐT. Do vậy, nhiều hộ kinh doanh cho biết đã tốn một khoản tiền không nhỏ và thời gian để mua phần mềm khởi tạo từ máy tính tiền, tập huấn… nhưng nay lại yêu cầu ngưng xuất HĐĐT.
Một hộ kinh doanh khác cho biết cơ quan thuế giải thích rằng quý 1 chỉ đạt doanh thu 300 triệu đồng nên chưa được xuất hóa đơn, nhưng điều vô lý là mức doanh thu 500 triệu đồng được áp dụng cho cả năm. “Nếu trung bình thêm 3 quý, doanh thu của chúng tôi sẽ đạt không dưới 500 triệu đồng nhưng cán bộ thuế vẫn không cho sử dụng hóa đơn nữa”, vị này cho biết.
Trong các đợt tập huấn, các cán bộ thuế đều nói việc ước lượng doanh thu năm 2026 bao nhiêu là do các hộ thực hiện, cơ quan thuế không được dùng doanh thu năm 2025 để áp dụng cho năm 2026.
Trong khi đó, một số hộ nộp thuế khoán trong năm 2025, mức thuế ấn định tính ra chưa đến 3 tỉ đồng, buôn bán bình thường và ước doanh thu trong năm 2026 sẽ dưới 3 tỉ đồng – thuộc nhóm 2 – nhưng thuế cơ sở lại yêu cầu phải lên nhóm 3 và giải thích năm sau phải tăng hơn năm trước.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, cách xử lý giữa các thuế cơ sở có khác nhau. Có cơ quan thuế cho hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định rằng doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.
Nếu hộ kinh doanh mới thành lập mà có lên cơ quan thuế làm việc và cam kết doanh thu năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, cơ quan thuế này cũng cho sử dụng hóa đơn ngay từ khi hộ kinh doanh bắt đầu khởi sự hoạt động kinh doanh.
Bà Nguyễn Thị H., chủ một cơ sở dạy đàn tại Hà Đông (Hà Nội), cho biết hơn một tuần nay, nhiều phụ huynh có con theo học ở cơ sở đề nghị xuất HĐĐT. Do theo quy định mới, họ sẽ được giảm trừ chi phí học hành của con khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, khi liên hệ với cơ quan thuế, bà được trả lời rằng cơ sở này không được xuất HĐĐT do có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. “Với quy định này, hộ kinh doanh nhỏ sẽ gặp bất lợi, mất cơ hội kinh doanh vì khách hàng có thể sẽ chuyển con sang học ở cơ sở được xuất HĐĐT”, bà H. lo ngại.
Chị Khánh, kinh doanh giày trên đường Nơ Trang Long, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM, cho hay bên cạnh bán cho khách lẻ, chị còn có một số mối bán sỉ cho một số đơn vị, trường học hằng năm để làm từ thiện. Tuy nhiên, những đơn vị này đòi hỏi phải có hóa đơn để đưa vào chi phí cũng như để minh bạch thu chi.
Trước đây, chị có thể mua hóa đơn lẻ của cơ quan thuế nhưng từ giữa năm 2025 đến nay hộ kinh doanh như chị không còn được mua hóa đơn lẻ và đến nay cũng không thuộc nhóm được xuất hóa đơn. Do vậy chị cũng mất luôn các mối sỉ này.
“Cơ quan thuế nên có phương án cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ như tôi chứ nếu không, chúng tôi mãi không lớn lên được”, chị Khánh đề nghị.
Tương tự, bà Nguyễn Hồng Đào (Cần Thơ) phản ánh một số khách hàng là cơ quan nhà nước cần hóa đơn để thanh quyết toán. Nếu không được xuất HĐĐT, hộ kinh doanh gặp khó khăn trong kinh doanh do không đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.
Trong khi đó, hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (Ninh Bình) có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, ngành nghề thu mua phế liệu đặt câu hỏi: Làm thế nào để trừ chi phí đầu vào khi mua hàng của cá nhân, cửa hàng nhỏ lẻ nằm trong diện không được xuất HĐĐT?
Không chỉ người bán, người mua cũng bị ảnh hưởng. Chị Thành, kế toán tại doanh nghiệp sản xuất thép (Hải Phòng), cho biết từ đầu năm đến nay phải đổi một số cơ sở cung cấp văn phòng phẩm, hoa tươi… do các cơ sở này nằm trong diện không được xuất HĐĐT.
“Trước đây các đơn vị này vẫn xuất HĐĐT từng lần nhưng nay chỉ có thể cung cấp bảng kê mà thôi. Với bảng kê, doanh nghiệp không thể hạch toán chi phí”, chị Thành nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán thuế Keytas, cho biết chủ trương nhất quán lâu nay là khuyến khích kinh doanh minh bạch, đặc biệt với nhóm hộ kinh doanh chuyển sang áp dụng thuế kê khai từ năm nay.
“Việc sử dụng HĐĐT không chỉ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng nếu phát sinh tranh chấp, mà còn giúp người mua có căn cứ khấu trừ chi phí khi quyết toán thuế”, ông Tuấn nói và cho rằng việc xuất HĐĐT cũng giúp người bán minh bạch doanh thu, có cơ hội tiếp cận khách hàng, nhất là khách hàng doanh nghiệp.
Trong trường hợp không có HĐĐT, người mua có thể lập bảng kê thay thế khi hạch toán chi phí. Tuy nhiên, cách làm này vừa tốn thời gian, thiếu độ tin cậy, khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải lựa chọn nhà cung cấp có thể xuất HĐĐT.
Ngược lại, HĐĐT sẽ giúp cơ quan thuế theo dõi doanh thu, chi phí và kiểm soát ngưỡng chịu thuế minh bạch, chính xác hơn.
Trong khi đó, bảng kê hoặc sổ theo dõi doanh thu chủ yếu dựa trên tự khai của hộ kinh doanh, nên khó kiểm soát. Như vậy, việc thay thế bằng bảng kê có thể làm tăng chi phí do phát sinh thêm thủ tục giấy tờ, thời gian lập và lưu trữ, tính minh bạch lại thấp hơn.
“Do vậy, thay vì cấm hoặc bắt buộc, chính sách nên cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được quyền lựa chọn sử dụng HĐĐT, kể cả khi doanh thu dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm.
Điều này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, góp phần tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch và thuận lợi hơn cho người dân”, ông Tuấn đề xuất.
Một chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực thuế cũng cho rằng việc áp dụng quy định mới này sẽ gây nhiều khó khăn cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng. Do vậy, cơ quan thuế nên cho phép những hộ kinh doanh này được sử dụng HĐĐT đến hết năm nay.
“Nếu đến hết năm mà doanh thu không đủ 500 triệu đồng mới tính đến chuyện cho hay không cho xuất hóa đơn”, vị này gợi ý.
Trong khuôn khổ Ngày tài chính số 2026 diễn ra tuần đầu tháng 6-2026, giải pháp thanh toán bằng mã QR trong phạm vi nội địa và quốc tế được cả người dùng và các bên cung cấp dịch vụ quan tâm, khi đây là phương thức tiện lợi, giao dịch được xử lý ngay và gần như không tốn các loại phí tổn.
Về thanh toán quốc tế, nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính cũng cho biết họ đang thúc đẩy các giải pháp thanh toán QR xuyên biên giới. Hiện nay khách du lịch Trung Quốc đã có thể thực hiện thanh toán tại Việt Nam thông qua việc quét mã QR Global tại một số điểm chấp nhận thanh toán.
Theo đó, du khách từ các thị trường lớn như Hàn Quốc và Trung Quốc thường bị giới hạn lượng tiền mặt được mang theo khi xuất cảnh. Khi đến Việt Nam, họ chủ yếu phải sử dụng thẻ hoặc tiền mặt, gây bất tiện trong thanh toán và phần nào hạn chế nhu cầu mua sắm, chi tiêu.
Bên cạnh các mô hình QR xuyên biên giới, doanh nghiệp công nghệ tài chính cũng đưa ra những đề xuất mới dựa trên tài sản số.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bà Lee Yu Jin, CEO Zekto, cho biết sự gia tăng mạnh mẽ của du lịch và giao thương giữa Việt Nam và Hàn Quốc đang tạo ra nhu cầu lớn đối với các giải pháp thanh toán thuận tiện, chi phí thấp và có khả năng xử lý giao dịch nhanh chóng.
Là một doanh nghiệp fintech có chuyên môn trong lĩnh vực thanh toán số, bà Lee tham gia Lễ hội Tài chính số 2026 nhằm tìm hiểu thêm thực tế nhu cầu và hạ tầng thanh toán quốc tế hiện nay tại Việt Nam.
Nữ CEO này đặc biệt quan tâm đến giải pháp thanh toán thuận tiện, nhanh và tiết kiệm chi phí nhất cho du khách Hàn Quốc đến Việt Nam, khi đây là lượng khách rất lớn và có nhu cầu chi tiêu cao.
Theo bà, mục tiêu của các giải pháp mới là giúp khách du lịch có thể thanh toán dễ dàng như đang sử dụng dịch vụ tại quốc gia của mình, đồng thời hỗ trợ kết nối hiệu quả hơn giữa các hệ thống tài chính, ngân hàng của các nước.
"Ngoài cách thức thanh toán bằng QR rất được đón nhận, Việt Nam có thể tham khảo giải pháp mà nhiều start-up tài chính đang nghiên cứu là sử dụng tài sản số, được thiết kế để duy trì giá trị ổn định làm lớp trung gian trong thanh toán xuyên biên giới", bà Lee chia sẻ.
Theo mô hình này, khách du lịch Hàn Quốc tại Việt Nam vẫn có thể thanh toán bằng cách quét mã QR như các phương thức thanh toán số hiện nay. Giao dịch sẽ được xử lý thông qua lớp stablecoin (tiền mã hóa), sau đó quy đổi sang tiền nội tệ ở phía ngân hàng của mỗi quốc gia.
Đại diện Zekto cho rằng khi có thêm nhiều giải pháp đơn giản hóa quá trình thanh toán cho khách du lịch và doanh nghiệp, thì cơ hội chi tiêu của du khách sẽ cao hơn.
Chia sẻ tại workshop "Chuẩn hóa thanh toán - Nâng cao hiệu quả kinh doanh" do báo Tuổi Trẻ tổ chức, ông Trần Lê Bảo Châu, Phó chủ tịch Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM (FBA), cho biết ngành du lịch đang cần những giải pháp giúp gia tăng mức chi tiêu của du khách quốc tế, trong đó thanh toán xuyên biên giới là một yếu tố quan trọng.
Đầu tháng 4-2026, Việt Nam chính thức triển khai thanh toán QR song phương với Trung Quốc; cuối tháng 4 tiếp tục triển khai với Hàn Quốc theo chiều khách du lịch Trung Quốc, Hàn Quốc thanh toán tại Việt Nam. Doanh số thanh toán của khách du lịch hai nước tại Việt Nam tăng rất mạnh, từ mức vài trăm triệu đồng/ngày lên nhiều tỉ đồng/ngày.
Ông Phạm Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước - cho biết thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp các đơn vị liên quan đẩy mạnh kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với các quốc gia trong khu vực và thế giới. Thực tế, thanh toán số xuyên biên giới đang tạo động lực mới cho du lịch, thương mại và tiêu dùng.
Sáng 3/7, Cục Thống kê họp báo về tình hình kinh tế nửa đầu năm. Theo đó, GDP quý II ước tăng 8,39% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, GDP tăng 8,18%, cao hơn mức tăng cùng kỳ năm ngoái (7,63%).
Khu vực công nghiệp, xây dựng và dịch vụ vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất, là lực đỡ cho nền kinh tế.
Trong khu vực công nghiệp và xây dựng, ngành công nghiệp duy trì mức tăng trưởng tích cực nhờ các động lực tăng trưởng được củng cố, sự phục hồi đơn hàng xuất khẩu và hiệu ứng lan tỏa tích cực của đầu tư công. Giá trị tăng thêm toàn ngành 6 tháng tăng 9,86% so với cùng kỳ năm trước, đóng góp 40,35% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm toàn nền kinh tế.
Khu vực dịch vụ, thương mại, vận tải... đạt mức tăng trưởng khá nhờ nhu cầu tiêu dùng tăng cao, lưu thông hàng hóa và đi lại của người dân sôi động, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế. Giá trị tăng thêm khu vực này là 8,09% so với cùng kỳ năm ngoái.
Còn lại, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản, ngành nông nghiệp duy trì tăng trưởng ổn định, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, đồng thời thị trường xuất khẩu nông sản tiếp tục được mở rộng. Giá trị tăng thêm của khu vực này là 3,57% so với cùng kỳ năm trước.
Nửa đầu năm, Việt Nam ước tính nhập siêu 16,65 tỷ USD, đảo chiều so với cùng kỳ năm ngoái (xuất siêu 7,95 tỷ USD). Tổng kim ngạch thương mại đạt 549,7 tỷ USD, trong đó xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng 21-37,3% so với cùng kỳ năm trước.
Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 86,5 tỷ USD. Còn Trung Quốc là quốc gia mua hàng Việt nhiều nhất, đạt 115,2 tỷ USD trong 6 tháng.
Có khoảng 169.800 doanh nghiệp thành lập mới, quay lại thị trường trong 6 tháng đầu năm, trung bình 28.300 đơn vị mỗi tháng. Bên cạnh đó, khoảng 151.100 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh và rút lui khỏi thị trường, tức bình quân 25.200 đơn vị.
Kết quả điều tra xu hướng kinh doanh của nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo trong quý II cũng cho thấy số doanh nghiệp lạc quan chiếm 36,3%. Số doanh nghiệp đánh giá xu hướng kinh doanh tốt hơn trong quý III dự kiến tăng lên 39,4%.
Cũng theo Cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân quý II tăng 5,25% so với cùng kỳ năm ngoái. Bình quân 6 tháng đầu năm 2025, CPI tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,12%.
Sở hữu 100 gốc sầu riêng 6 năm tuổi tại Đồng Nai, ông Mạnh cho biết năm nay vườn đạt khoảng 5 tấn trái, tăng 20% so với năm ngoái. Tuy nhiên, toàn bộ sầu riêng Monthong chỉ bán được 55.000 đồng một kg, giảm 21% so với cùng kỳ và là mức thấp nhất từ trước đến nay.
"Giá này vẫn có lời nhưng không nhiều vì chi phí phân bón, nhân công đều tăng", ông nói.
Không chỉ giá giảm, nhiều nhà vườn còn thấp thỏm vì chất lượng trái năm nay không bằng mọi năm. Bà Hạnh, chủ hơn một ha sầu riêng tại Đăk Lăk, cho biết dù chưa đến ngày thu hoạch vẫn quyết định nhận cọc của thương lái vì lo mưa kéo dài làm ảnh hưởng chất lượng.
"Monthong hiếm khi xuống dưới 60.000 đồng một kg giữa vụ. Năm nay giá thấp chưa từng có. Tôi chỉ lo nếu trái không đạt yêu cầu thì thương lái sẽ hủy cọc", bà nói.
Không chỉ người trồng chịu áp lực, thương lái cũng giảm lượng thu mua.
Ông Hoàng, chuyên thu mua sầu riêng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ, cho biết mỗi ngày chỉ gom được vài tấn, bằng khoảng một phần ba năm ngoái do doanh nghiệp xuất khẩu siết chặt tiêu chuẩn chất lượng.
"Nếu mua nhầm lô hàng không đạt chuẩn hoặc bị phát hiện tồn dư Cadimi là lỗ nặng. Vì vậy, năm nay chúng tôi chỉ dám mua số lượng vừa phải, phần còn lại tiêu thụ trong nước", ông nói.
Theo ông Hoàng, vụ thu hoạch tại Đồng bằng sông Cửu Long gần kết thúc, nguồn cung chuyển dần sang khu vực Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, khu vực này cũng chịu mưa lớn kéo dài nên chất lượng chưa ổn định. Trong khi đó, Đăk Lăk - vùng được đánh giá có chất lượng sầu riêng ổn định nhất nhiều năm qua - vẫn chưa bước vào chính vụ.
Khảo sát thị trường cho thấy, bên cạnh giá giảm, các doanh nghiệp xuất khẩu cũng siết chặt tiêu chuẩn thu mua. Nhiều kho chỉ nhận trái đạt chất lượng đồng đều và từ chối những lô có dấu hiệu sượng, non, vỏ dày hoặc không đáp ứng yêu cầu về hình thức.
Monthong tại kho hiện được thu mua 46.000-68.000 đồng một kg, còn Ri6 ở mức 28.000-38.000 đồng, giảm khoảng 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái.
Theo nhiều nhà vườn và thương lái, đây là lần hiếm hoi giá Monthong giảm sâu ngay giữa vụ. Diễn biến này phản ánh sức mua xuất khẩu chậm lại khi chất lượng trái giảm dưới tác động của thời tiết.
Theo ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, nguyên nhân chính khiến giá giảm không phải do nguồn cung tăng mà do chất lượng trái suy giảm.
Ông cho biết mưa kéo dài khiến nhiều vùng trồng xuất hiện tình trạng sầu riêng bị sượng, có nơi tỷ lệ lên tới 30-40%, làm giảm lượng hàng đạt chuẩn xuất khẩu. Ri6 dễ bị sượng nước, còn Monthong cũng xuất hiện nhiều trái sượng khô, khiến việc tuyển chọn hàng loại A (2.7 hộc, 1,5-5kg) ngày càng khắt khe.
"Chất lượng không đảm bảo nên phía Trung Quốc chủ động hạ giá thu mua. Thương lái trong nước cũng không dám mua mạnh vì rủi ro hàng xuất khẩu không đạt yêu cầu", ông Lợi nói.
Ngoài yếu tố chất lượng, giá sầu riêng Thái Lan giảm cũng kéo mặt bằng giá của Việt Nam đi xuống.
Theo ông Lợi, năm nay ngành sầu riêng rơi vào nghịch lý khi sản lượng tăng nhưng chất lượng giảm. Nhiều diện tích cây bước vào giai đoạn kinh doanh, cây tơ bắt đầu cho thu hoạch giúp sản lượng cao hơn năm trước. Tuy nhiên, thời tiết bất lợi làm tỷ lệ trái đạt chuẩn xuất khẩu giảm, buộc các nhà nhập khẩu siết chặt thu mua và hạ giá.
Yêu cầu ngày càng cao về chất lượng cũng là thông điệp phía Trung Quốc nhiều lần nhấn mạnh trong thời gian gần đây.
Tại diễn đàn Thương mại Việt Nam - Trung Quốc diễn ra gần đây tại TP HCM, ông Hà Vĩ, đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, cho biết người tiêu dùng nước này ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Theo ông, việc kiểm tra chất lượng và kiểm dịch là yêu cầu bình thường trong thương mại quốc tế. Nếu doanh nghiệp kiểm soát tốt chất lượng từ vùng trồng và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn nhập khẩu, tần suất lấy mẫu tại cửa khẩu có thể được giảm, giúp rút ngắn thời gian thông quan.
"Xu hướng hiện nay không chỉ là tăng sản lượng mà còn phải nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường", ông nói.
