Tại dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử (HĐĐT), chứng từ điện tử đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân sẽ không sử dụng HĐĐT.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm trở xuống, hộ kinh doanh sẽ không được xuất HĐĐT, dù trước đó đã đầu tư trang thiết bị và xuất HĐĐT theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Phản ánh với chúng tôi, một số hộ kinh doanh cho biết đã được cơ quan thuế mời lên để ký cam kết ngừng sử dụng HĐĐT với lý do doanh thu năm 2025 chưa đến 1 tỉ đồng nên năm nay không được sử dụng HĐĐT nữa.
“Năm ngoái các hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đã phải mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, chuyển từ thuế khoán qua kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6-2025. Đến nay, khi các hộ đã quen dần thì lại yêu cầu ngưng”, một hộ kinh doanh bức xúc.
Trước đó, theo hướng dẫn của cơ quan thuế vào năm 2025, hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm thuộc diện sử dụng HĐĐT. Do vậy, nhiều hộ kinh doanh cho biết đã tốn một khoản tiền không nhỏ và thời gian để mua phần mềm khởi tạo từ máy tính tiền, tập huấn… nhưng nay lại yêu cầu ngưng xuất HĐĐT.
Một hộ kinh doanh khác cho biết cơ quan thuế giải thích rằng quý 1 chỉ đạt doanh thu 300 triệu đồng nên chưa được xuất hóa đơn, nhưng điều vô lý là mức doanh thu 500 triệu đồng được áp dụng cho cả năm. “Nếu trung bình thêm 3 quý, doanh thu của chúng tôi sẽ đạt không dưới 500 triệu đồng nhưng cán bộ thuế vẫn không cho sử dụng hóa đơn nữa”, vị này cho biết.
Trong các đợt tập huấn, các cán bộ thuế đều nói việc ước lượng doanh thu năm 2026 bao nhiêu là do các hộ thực hiện, cơ quan thuế không được dùng doanh thu năm 2025 để áp dụng cho năm 2026.
Trong khi đó, một số hộ nộp thuế khoán trong năm 2025, mức thuế ấn định tính ra chưa đến 3 tỉ đồng, buôn bán bình thường và ước doanh thu trong năm 2026 sẽ dưới 3 tỉ đồng – thuộc nhóm 2 – nhưng thuế cơ sở lại yêu cầu phải lên nhóm 3 và giải thích năm sau phải tăng hơn năm trước.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, cách xử lý giữa các thuế cơ sở có khác nhau. Có cơ quan thuế cho hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định rằng doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.
Nếu hộ kinh doanh mới thành lập mà có lên cơ quan thuế làm việc và cam kết doanh thu năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, cơ quan thuế này cũng cho sử dụng hóa đơn ngay từ khi hộ kinh doanh bắt đầu khởi sự hoạt động kinh doanh.
Bà Nguyễn Thị H., chủ một cơ sở dạy đàn tại Hà Đông (Hà Nội), cho biết hơn một tuần nay, nhiều phụ huynh có con theo học ở cơ sở đề nghị xuất HĐĐT. Do theo quy định mới, họ sẽ được giảm trừ chi phí học hành của con khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, khi liên hệ với cơ quan thuế, bà được trả lời rằng cơ sở này không được xuất HĐĐT do có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. “Với quy định này, hộ kinh doanh nhỏ sẽ gặp bất lợi, mất cơ hội kinh doanh vì khách hàng có thể sẽ chuyển con sang học ở cơ sở được xuất HĐĐT”, bà H. lo ngại.
Chị Khánh, kinh doanh giày trên đường Nơ Trang Long, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM, cho hay bên cạnh bán cho khách lẻ, chị còn có một số mối bán sỉ cho một số đơn vị, trường học hằng năm để làm từ thiện. Tuy nhiên, những đơn vị này đòi hỏi phải có hóa đơn để đưa vào chi phí cũng như để minh bạch thu chi.
Trước đây, chị có thể mua hóa đơn lẻ của cơ quan thuế nhưng từ giữa năm 2025 đến nay hộ kinh doanh như chị không còn được mua hóa đơn lẻ và đến nay cũng không thuộc nhóm được xuất hóa đơn. Do vậy chị cũng mất luôn các mối sỉ này.
“Cơ quan thuế nên có phương án cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ như tôi chứ nếu không, chúng tôi mãi không lớn lên được”, chị Khánh đề nghị.
Tương tự, bà Nguyễn Hồng Đào (Cần Thơ) phản ánh một số khách hàng là cơ quan nhà nước cần hóa đơn để thanh quyết toán. Nếu không được xuất HĐĐT, hộ kinh doanh gặp khó khăn trong kinh doanh do không đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.
Trong khi đó, hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (Ninh Bình) có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, ngành nghề thu mua phế liệu đặt câu hỏi: Làm thế nào để trừ chi phí đầu vào khi mua hàng của cá nhân, cửa hàng nhỏ lẻ nằm trong diện không được xuất HĐĐT?
Không chỉ người bán, người mua cũng bị ảnh hưởng. Chị Thành, kế toán tại doanh nghiệp sản xuất thép (Hải Phòng), cho biết từ đầu năm đến nay phải đổi một số cơ sở cung cấp văn phòng phẩm, hoa tươi… do các cơ sở này nằm trong diện không được xuất HĐĐT.
“Trước đây các đơn vị này vẫn xuất HĐĐT từng lần nhưng nay chỉ có thể cung cấp bảng kê mà thôi. Với bảng kê, doanh nghiệp không thể hạch toán chi phí”, chị Thành nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán thuế Keytas, cho biết chủ trương nhất quán lâu nay là khuyến khích kinh doanh minh bạch, đặc biệt với nhóm hộ kinh doanh chuyển sang áp dụng thuế kê khai từ năm nay.
“Việc sử dụng HĐĐT không chỉ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng nếu phát sinh tranh chấp, mà còn giúp người mua có căn cứ khấu trừ chi phí khi quyết toán thuế”, ông Tuấn nói và cho rằng việc xuất HĐĐT cũng giúp người bán minh bạch doanh thu, có cơ hội tiếp cận khách hàng, nhất là khách hàng doanh nghiệp.
Trong trường hợp không có HĐĐT, người mua có thể lập bảng kê thay thế khi hạch toán chi phí. Tuy nhiên, cách làm này vừa tốn thời gian, thiếu độ tin cậy, khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải lựa chọn nhà cung cấp có thể xuất HĐĐT.
Ngược lại, HĐĐT sẽ giúp cơ quan thuế theo dõi doanh thu, chi phí và kiểm soát ngưỡng chịu thuế minh bạch, chính xác hơn.
Trong khi đó, bảng kê hoặc sổ theo dõi doanh thu chủ yếu dựa trên tự khai của hộ kinh doanh, nên khó kiểm soát. Như vậy, việc thay thế bằng bảng kê có thể làm tăng chi phí do phát sinh thêm thủ tục giấy tờ, thời gian lập và lưu trữ, tính minh bạch lại thấp hơn.
“Do vậy, thay vì cấm hoặc bắt buộc, chính sách nên cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được quyền lựa chọn sử dụng HĐĐT, kể cả khi doanh thu dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm.
Điều này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, góp phần tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch và thuận lợi hơn cho người dân”, ông Tuấn đề xuất.
Một chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực thuế cũng cho rằng việc áp dụng quy định mới này sẽ gây nhiều khó khăn cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng. Do vậy, cơ quan thuế nên cho phép những hộ kinh doanh này được sử dụng HĐĐT đến hết năm nay.
“Nếu đến hết năm mà doanh thu không đủ 500 triệu đồng mới tính đến chuyện cho hay không cho xuất hóa đơn”, vị này gợi ý.
Tại họp báo kinh tế - xã hội TP HCM chiều 2/4, Sở Tài chính cho biết quý đầu năm, thành phố thu hút gần 2,9 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài. Mức này tăng gần 220% so với cùng kỳ, trong đó nổi bật là dự án TikTok Shop Việt Nam. Dự án này của nhà đầu tư TikTok PTE. LTD (Singapore) thuộc nhóm dự án cấp mới, có vốn đầu tư là 125 triệu USD với ngành nghề thông tin và truyền thông.
Khoản đầu tư này nối tiếp các cuộc làm việc trước đó giữa lãnh đạo TikTok và lãnh đạo UBND TP HCM vào cuối năm ngoái. Theo đó, nền tảng này cân nhắc phương án chuyển 3 dịch vụ từ nhà cung cấp xuyên biên giới (off-shore) thành nội địa (on-shore) tại IFC TP HCM.
TikTok dự kiến nộp hồ sơ xin phép thành lập 3 công ty tại IFC TP HCM để triển khai các hoạt động lĩnh vực dịch vụ logistics, thanh toán số và thương mại số.
Ngoài TikTok, nhóm dự án mới có nhà máy Techtronic Tools Việt Nam do Techtronic Industries Company Pte. Ltd (Singapore) đầu tư, có vốn 81 triệu USD, hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.
TP HCM cũng ghi nhận nhiều dự án FDI đáng chú ý khác trong quý I. Ở nhóm tăng vốn, MSD Animal Health Việt Nam (Hà Lan) bổ sung 80 triệu USD, SP Việt Nam TP HCM (Singapore) thêm 67 triệu USD, và Momogi Group Việt Nam hơn 55 triệu USD.
Ở hình thức góp vốn, mua cổ phần, thương vụ lớn nhất là nhà đầu tư Indonesia rót hơn 1,7 tỷ USD vào Công ty cổ phần Đầu tư và Tài chính VLD. Ngoài ra còn có các khoản đầu tư từ Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc vào các lĩnh vực tài chính, công nghệ và công nghiệp hỗ trợ.
Theo Sở Tài chính, dòng vốn gần 2,9 tỷ USD trong quý đầu năm cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài với môi trường kinh doanh của TP HCM, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động. Thành phố đặt mục tiêu thu hút khoảng 11 tỷ USD FDI năm nay.
Thời gian tới, TP HCM ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu, logistics và tăng trưởng xanh, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục để giữ đà thu hút vốn ngoại.
Tuy vậy, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu cao su trong nước vẫn phập phồng nỗi lo tăng trưởng bền vững do nhiều thị trường nhập khẩu tăng cường kiểm soát các tiêu chí về phát triển bền vững.
Nhu cầu cao su thiên nhiên tăng kéo giá mủ tăng mạnh sau nhiều năm giảm sâu
Thống kê của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho thấy, trong tháng 5/2026, giá cao su tự nhiên liên tục đi lên và có thời điểm chạm mức cao nhất trong vòng 9 năm qua. Điều này kéo theo giá thu mua mủ trong nước tăng mạnh, giúp nhiều doanh nghiệp ngành cao su ghi nhận lợi nhuận đột biến.
Cục Xuất nhập khẩu đánh giá, đà tăng của giá cao su hiện nay đến từ nhiều yếu tố cộng hưởng, trong đó đáng chú ý nhất là sự dịch chuyển nhu cầu từ cao su tổng hợp sang cao su tự nhiên khi giá dầu thế giới tăng mạnh.
Cụ thể, giá cao su tự nhiên đã chạm đỉnh 9 năm vào giữa tháng 5 vừa qua trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran leo thang khiến giá dầu tăng cao. Khi chi phí sản xuất cao su tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp sản xuất lốp xe và công nghiệp bắt đầu chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên nhiều hơn.
Bên cạnh đó, các nhà sản xuất lốp xe và khách hàng công nghiệp lớn cũng gia tăng tích trữ nguyên liệu nhằm phòng ngừa nguy cơ đứt gãy nguồn cung do bất ổn địa chính trị tại Trung Đông. Nếu trước đây doanh nghiệp chỉ duy trì lượng tồn kho đủ dùng trong 1-2 tháng thì hiện nhiều đơn vị đã nâng mức dự trữ lên khoảng 3 tháng.
Tuần cuối tháng 5/2026, giá cao su RSS3 kỳ hạn tháng 6/2026 tại Sở Giao dịch Hàng hóa Osaka (OSE) của Nhật Bản dao động quanh mức 223 Yên/kg, tăng 3,3% so với cuối tháng trước. Trên Sàn Giao dịch Thượng Hải (SHFE), giá cao su tự nhiên giao tháng 6/2026 cũng dao động quanh mức 17.500 NDT/tấn, tăng gần 5% so với thời điểm cuối tháng 4.
Tại Việt Nam, đà tăng của giá cao su thế giới đang nhanh chóng phản ánh lên thị trường nội địa. Giá thu mua mủ cao su đang duy trì ở vùng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Hiện Công ty Cao su Bình Long thu mua mủ nước tại nhà máy với giá 505 đồng/độ TSC, trong khi giá thu mua tại đội sản xuất đạt 495 đồng/độ TSC. Giá mủ tạp DRC 60% cũng tăng mạnh lên 18.000 đồng/kg.
Độ TSC (Total Solids Content - Tổng hàm lượng chất rắn) trong ngành cao su là tỷ lệ phần trăm khối lượng chất rắn còn lại từ mủ nước sau khi được sấy khô hoàn toàn, đóng vai trò là thước đo kỹ thuật cốt lõi để đánh giá chất lượng và định giá thu mua nguyên liệu trên thị trường.
Nhiều doanh nghiệp khác tiếp tục duy trì mặt bằng giá cao như Công ty Mang Yang thu mua mủ nước từ 458-463 đồng/TSC; Công ty Cao su Bà Rịa giữ giá khoảng 420 đồng/TSC/kg và mủ nguyên liệu ở mức 18.100 đồng/kg.
So với giai đoạn giá lao dốc kéo dài trước đó, đây được xem là vùng giá cao nhất của ngành cao su trong gần một thập kỷ qua.
Giá mủ tăng mạnh đang giúp hoạt động kinh doanh của nhiều doanh nghiệp cao su khởi sắc rõ rệt. Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam - CTCP (mã: GVR) vừa công bố lợi nhuận sau thuế quý I/2026 đạt hơn 2.513 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ năm trước.
Doanh thu thuần của tập đoàn đạt gần 8.845 tỷ đồng, tăng 56% so với quý I/2025. Riêng mảng kinh doanh mủ cao su đạt khoảng 7.408 tỷ đồng, chiếm tới 84% tổng doanh thu.
Theo giải trình của GVR, kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh nhờ giá bán mủ cao su duy trì ở mức cao trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ toàn cầu phục hồi, đặc biệt từ ngành sản xuất lốp xe và ô tô tại Trung Quốc. Ngoài ra, tập đoàn còn ghi nhận thêm các khoản thu nhập bất thường từ thanh lý tài sản và bồi thường đất đai.
Nông dân phấn khởi, doanh nghiệp vẫn lo chuyện phát triển bền vững
Không chỉ doanh nghiệp lớn hưởng lợi, nhiều hộ trồng cao su cũng bắt đầu quay trở lại đầu tư mở rộng diện tích sau nhiều năm cầm cự với giá thấp.
Ông Tạ Văn Minh, nông dân trồng cao su tại xã Lộc Ninh (Tây Ninh), cho biết hiện gia đình đang sở hữu khoảng 50ha cao su và dự kiến sẽ trồng thêm 20ha để thay thế diện tích già cỗi.
Theo ông Minh, bài học lớn nhất với người trồng cao su là phải kiên định với cây trồng phù hợp thay vì chạy theo các cơn sốt nông sản ngắn hạn.
“Nhiều người thấy giá cao su xuống thấp thì chặt bỏ để trồng sầu riêng, mít… nhưng theo tôi đó là cách làm nhiều rủi ro. Giá nông sản lúc lên lúc xuống, quan trọng là phải tính đường dài. Cao su tuy có chu kỳ nhưng thị trường ổn định hơn và ít sâu bệnh”, ông Minh chia sẻ.
Không chỉ trồng cao su, ông còn tổ chức điểm thu mua mủ cho người dân địa phương rồi bán trực tiếp cho các nhà máy trong và ngoài tỉnh nhằm chủ động đầu ra.
Dù triển vọng thị trường đang tích cực hơn, giới chuyên gia cho rằng ngành cao su Việt Nam vẫn đối mặt không ít rủi ro do phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc.
Thống kê của Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA), trong 4 tháng đầu năm 2026, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam với hơn 292.000 tấn, chiếm hơn 69% kim ngạch xuất khẩu cao su thiên nhiên của Việt Nam.
Theo đánh giá của VRA, mức độ tập trung cao này khiến ngành dễ bị tác động trước các thay đổi về chính sách và nhu cầu, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc dự kiến áp dụng chính sách thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số quốc gia châu Phi từ tháng 5/2026, qua đó làm gia tăng cạnh tranh và nguy cơ suy giảm thị phần của cao su Việt Nam trong trung và dài hạn.
Một thách thức đáng lưu ý khác là xu hướng gia tăng các rào cản thương mại và yêu cầu tiêu chuẩn từ các thị trường nhập khẩu lớn của cao su Việt Nam. Cụ thể, Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu dự kiến áp dụng trong giai đoạn 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao về truy xuất nguồn gốc.
Trong khi đó, hơn 50% nguồn cung cao su tại Việt Nam đến từ khu vực tiểu điền, khiến việc đáp ứng các tiêu chuẩn này gặp nhiều khó khăn.
“Nếu không có giải pháp kịp thời, ngành cao su có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng tại thị trường EU”, đại diện VRA nhận định.
Báo cáo tài chính của các bên ghi nhận cụ thể lương thưởng, thù lao của các lãnh đạo tại nhiều doanh nghiệp lớn. Trong đó, vị trí chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) mức thù lao trung bình lên đến cả tỷ đồng mỗi tháng.
Đặc biệt, là người trực tiếp thực thi chiến lược và mang “số” về cho đơn vị, vị trí tổng giám đốc cũng là cấp nhận lương nổi trội tại nhiều bên. Thậm chí, có những cơ quan, lương tổng giám đốc cao đột biến vài tỷ đồng mỗi tháng.
Trong khi các sếp nhận lương hàng tỷ đồng và phải chịu mức KPI (chỉ tiêu) tương ứng, thì có một vị trí đặc biệt khác trong HĐQT cũng nhận lương cao song vai trò tương đối khác biệt.
Cụ thể, đó là vị trí của thành viên HĐQT độc lập. Vai trò của thành viên HĐQT độc lập là giám sát độc lập nhằm tránh không bị xung đột lợi ích với ban điều hành; bảo vệ cổ đông thiểu số (được xem là tiếng nói không bị chi phối bởi cổ đông lớn). Song song, thành viên HĐQT độc lập cũng phải mang góc nhìn bên ngoài, tức nhìn thấy những điểm mù mà người trong cuộc không thấy nhằm giúp công ty hạn chế “đi sai”.
Đơn cử, Thế Giới Di Động (mã chứng khoán: MWG) đang chi trả 2,5 tỷ đồng cho ông Robert Alan Willett hiện là Thành viên HĐQT của công ty.
Được biết, ông Willett là cựu CEO của BestBuy International - một trong những chuỗi bán lẻ lớn nhất thế giới. Từ năm 2013, ông đã gia nhập HĐQT công ty bán lẻ này với tư cách thành viên HĐQT độc lập kiêm cố vấn cấp cao.
Điều này cũng được cổ đông chất vấn tại kỳ họp thường niên năm mới đây. Cụ thể, cổ đông đặt câu hỏi liên quan đến thành viên HĐQT là ông Robert có hợp đồng tư vấn với công ty hay không, làm thế nào để Thế Giới Di Động kiểm soát việc chống xung đột lợi ích liên quan đến vấn đề này?
Giải đáp thắc mắc của cổ đông, ông Nguyễn Đức Tài - Chủ tịch HĐQT Thế Giới Di Động - nhấn mạnh vai trò quan trọng của ông Robert trong quá trình phát triển công ty. Vị chuyên gia người Anh này là người đã đồng hành với công ty suốt hơn 15 năm, đóng góp vào việc xây dựng mô hình kinh doanh thành công hiện nay. Khoản chi phí tư vấn này hoàn toàn xứng đáng nếu so sánh với giá trị thị trường doanh nghiệp.
Thực tế, nhiều đơn vị lớn đều chi mạnh cho vị trí này. Đơn cử tại Techcombank (mã chứng khoán: TCB), Thành viên HĐQT độc lập Eugene Keith Galbraith cũng nhận thù lao 6,75 tỷ đồng/năm, hay Vietcombank có thành viên HĐQT là người Nhật Bản Shojiro Mizoguchi cũng nhận 1,77 tỷ đồng…
Dù vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn xem thành viên HĐQT độc lập như một nghĩa vụ tuân thủ, do đó chọn người quen, người nhà. Trong khi đó, vị trí này theo chuyên gia cần chọn người có kiến thức chuyên sâu, có kinh nghiệm thực chiến và lợi ích độc lập, dám phản biện vì lợi ích cổ đông thiểu số.
