Đã quy tập 100 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

"Kon Ka Kinh không đơn thuần là một khu bảo tồn mà là "lá phổi" của một không gian sinh thái rộng lớn. Kon Ka Kinh có thể là một lớp học thiên nhiên. Một bảo tàng sống của đa dạng sinh học. Một không gian du lịch sinh thái gắn với văn hóa bản địa" - trích trong cuốn Cảm nhận Vườn Quốc gia (VQG) Việt Nam vừa ra mắt vào đầu tháng 6/2026 của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường).

Đó là những chia sẻ của ông Hoan từ những trải nghiệm thực tế về VQG Kon Ka Kinh nằm giữa cao nguyên Gia Lai với diện tích gần 42.000 ha, trong đó rừng tự nhiên chiếm đến 93%. Năm 2003, Kon Ka Kinh được công nhận là Vườn Di sản ASEAN và một trong 2 vùng lõi quan trọng của Khu dự trữ sinh quyền thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng. Tháng 5/2026, một cột mới đã được mở ra với VQG này khi UBND tỉnh Gia Lai ký quyết định số 2173/QĐ-UBND tỉnh chính thức công nhận Kon Ka Kinh là điểm du lịch.

Ông Ngô Văn Thắng, Giám đốc VQG Kon Ka Kinh, cho biết: "Với quyết định này, Kon Ka Kinh không chỉ là nơi bảo tồn mà trở thành điểm đến du lịch sinh thái được quy hoạc bài bản, tầm nhìn hướng tới năm 2045. Đỉnh Kon Ka Kinh cao 1.748m, được mệnh danh là "Nóc nhà Gia Lai"cùng với hệ thống thác nước, rừng thông năm lá, quần thể cây đa di sản, đàn Voọc chà vá chân xám, tất cả trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, mời gọi du khách cùng về trải nghiệm.

Theo ông Thắng trên cơ sở được công nhận điểm du lịch, đơn vị quản lý quy hoạch sản phẩm du lịch Kon Ka Kinh giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045 thành 6 nhóm sản phẩm. Các sản phẩm này dựa trên đặc trưng của VQG gắn với phương án quản lý rừng bền vững đã được phê duyệt, gồm: du lịch sinh thái và thể thao mạo hiểm; nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe; văn hóa cộng đồng; giáo dục và nghiên cứu; vui chơi giải trí và cuối cùng làm nhóm sản phẩm du lịch đặc thù theo tiềm năng của rừng.

Điểm nhấn xuyên suốt của sản phẩm du lịch Kon Ka Kinh chính là "hộ chiếu sinh thái", một cuốn sổ nhỏ để du khách mang theo trong suốt hành trình. Ở đó, du khách đóng dấu tại từng điểm đến, khuyến khích sự khám phá trọn vẹn theo cách "sống chậm" thả mình vào thiên nhiên.

"Mỗi góc rừng ở đây ẩn chứa một câu chuyện khác nhau, mỗi du khách đến với Kon Ka Kinh sẽ có những trải nghiệm riêng phù hợp với nhu cầu và khát vọng của họ. Đó là mục tiêu mà chúng tôi xây dựng sản phẩm du lịch của Kon Ka Kinh", ông Thắng chia sẻ.

Chẳng hạn, với những người ưa thích sự mạo hiểm, thích thử thách thì các tuyến trekking chinh phục đỉnh Đá Trắng hay hành trình 16km leo lên đỉnh Kon Ka Kinh sẽ là lựa chọn của họ. Trong hành trình này, du khách có thể bắt gặp những thú rừng hoang dã thong dong kiếm ăn, hay sẽ có dịp nhìn thấy Voọc chà vá chân xám – loài linh trưởng đặc hữu với bộ lông rực rỡ, được mệnh danh là "nàng tiên rừng".

Đây cũng là một trong những lý do để Kon Ka Kinh – một trong 2 vùng lõi của cao nguyên Kon Hà Nững được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Hoặc với nhưng ai muốn tìm kiếm sự bình yên, Kon Ka Kinh sẽ mang đến hành trình thư giãn, hòa mình vào thiên nhiên bằng những tour tản bộ, hít thở không khí trong lành giữa rừng già.

Chị Nguyễn Thảo (một du khách ở Pleiku) – trong một chuyến hành trình cùng gia đình về Kon Ka Kinh xem động vật hoang dã tại Bãi Nai, chia sẻ: "Kon Ka Kinh có rất nhiều điều thú vị để giữ chân du khách sau mỗi lần đến. Lần này gia đình tôi tới với khu vực Bãi Nai và Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã. Ở đây, con tôi lần đầu tiên thấy thú rừng hoang dã thong dong trên bãi cỏ, nhìn rất thích mắt. Chỉ một lần, một ngày thì không đủ khám phá hết những điều thú vị. Gia đình tôi sẽ còn quay trở lại nhiều lần. Và những lần thế này, bé con của tôi biết yêu thiên nhiên, động vật hơn".

Điều làm nên một Kon Ka Kinh hấp dẫn và khác biệt chính là đời sống của cư dân bản địa gắn với rừng – văn hóa của cộng đồng người Bana. Du khách đến đây không chỉ nghe rừng già kể chuyện mà còn được hòa mình vào đời sống của người dân thông qua việc tham quan các làng Kon Bông, Kon Lốc, Hà Đừng; tìm hiểu kiến trúc nhà Rông, trải nghiệm nghề truyền thống đan lát, dệt thổ cẩm truyền thống.

Ở đây, du khách sẽ có những đêm hòa mình vào đời sống của cộng đồng người Bana khi được đốt lửa, uống rượu cần và nghe tiếng cồng chiêng ngân vang. Hay hòa mình vào những điệu múa xong và thả hồn theo những trường ca sử thi của người Tây Nguyên...

"Tất cả đều do chính cộng đồng cư dân sống gắn bó với rừng Kon Ka Kinh kiến tạo. Đó là bản sắc không thể sao chép, cũng không thể tái hiện ở bất kỳ khu du lịch nào ở dưới đồng bằng", Giám đốc VQG Kon Ka Kinh Ngô Văn Thắng, nói.

Ông Thắng khẳng định, Kon Ka Kinh không chạy theo số lượng du khách. Tour "Một ngày bảo vệ rừng" cho phép du khách đồng hành cùng kiểm lâm trong các chuyến tuần tra thực tế, học cách đọc dấu vết động vật và thực hành kỹ năng sinh tồn giữa rừng. Tour "Về nhà" là cơ hội để du khách tham gia vào hoạt động cứu hộ và thả động về hoang dã về tự nhiên. Đây là đều là những khoảnh khắc, trải nghiệm thú vị mà không phải lúc nào cũng có.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Rạng sáng 24/5, ở vòng cuối La Liga, Mbappe ghi 1 bàn trong chiến thắng 4-2 của Real Madrid trước Bilbao ở vòng 38. Thành tích này giúp Mbappe giành giải Pichichi (Vua phá lưới La Liga) năm thứ 2 liên tiếp với 25 pha lập công sau 31 trận.

Đáng chú ý, đây cũng là mùa giải thứ 8 liên tiếp tiền đạo người Pháp kết thúc với tư cách cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất tại giải vô địch quốc gia mà anh tham dự.

Chuỗi thống trị của chân sút sinh năm 1998 bắt đầu từ mùa 2018-2019 trong màu áo PSG, khi anh ghi 32 bàn tại Ligue 1. Kể từ đó, Mbappe luôn duy trì hiệu suất ấn tượng xuyên suốt quãng thời gian thi đấu ở Pháp trước khi tiếp tục bùng nổ tại Tây Ban Nha.

Sau khi gia nhập Real Madrid, Mbappe nhanh chóng chứng minh giá trị khi giành danh hiệu Pichichi đầu tiên ở mùa 2024-2025 với 31 bàn thắng. Đến mùa giải vừa qua, anh tiếp tục bảo vệ thành công danh hiệu này bất chấp sự cạnh tranh từ hàng loạt ngôi sao hàng đầu La Liga.

Không chỉ duy trì phong độ ổn định ở cấp câu lạc bộ, Mbappe còn tiến rất gần tới những cột mốc lịch sử của bóng đá thế giới. Ở tuổi 27, đội trưởng tuyển Pháp đã sở hữu tổng cộng 425 bàn thắng trong sự nghiệp chuyên nghiệp, qua đó lọt vào top 60 chân sút ghi nhiều bàn nhất lịch sử bóng đá.

Thành tích này càng trở nên ấn tượng nếu xét đến việc Mbappe vẫn đang ở giai đoạn đỉnh cao phong độ và còn nhiều năm thi đấu phía trước. Với tốc độ, khả năng dứt điểm đa dạng cùng sự ổn định hiếm thấy, ngôi sao người Pháp được xem là ứng viên hàng đầu để tiếp tục phá thêm nhiều kỷ lục trong tương lai.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Khi hàng trăm nghìn học sinh Pháp bước vào kỳ thi tú tài Baccalauréat mỗi năm, không khí căng thẳng bao trùm khắp các trường học. Với nhiều người Pháp, "bac" không chỉ là kỳ thi cuối cấp trung học mà còn được xem như cột mốc trưởng thành quan trọng, mở cánh cửa vào đại học và tương lai nghề nghiệp.

Kỳ thi này có lịch sử từ năm 1808 dưới thời Napoleon Bonaparte và tồn tại hơn 200 năm như một biểu tượng giáo dục quốc gia. Tuy nhiên, trong thời đại smartphone và trí tuệ nhân tạo (AI), kỳ thi danh giá ấy đang đối mặt một "cuộc chiến" hoàn toàn mới: gian lận công nghệ cao.

Theo truyền thông Pháp, số vụ gian lận trong kỳ thi bac những năm gần đây liên tục tăng, trong đó phần lớn liên quan đến thiết bị điện tử như: điện thoại thông minh, đồng hồ thông minh và tai nghe siêu nhỏ. Bộ Giáo dục Pháp từng thừa nhận các hình thức gian lận ngày càng khó phát hiện hơn vì công nghệ quá tinh vi.

Một trong những nỗi lo lớn nhất là sự xuất hiện của AI như ChatGPT. Giáo viên lo ngại học sinh có thể sử dụng công cụ AI để tìm lời giải hoặc gợi ý cực nhanh nếu lọt điện thoại vào phòng thi. Nhiều trường hợp học sinh giấu smartphone trong người, dùng smartwatch nhận đáp án từ bên ngoài hoặc sử dụng tai nghe siêu nhỏ gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Theo Europe 1, để đối phó, nhiều điểm thi tại Pháp đã phải tăng cường kiểm tra an ninh và triển khai thiết bị dò sóng điện thoại bí mật. Một số giám thị còn được yêu cầu đặc biệt chú ý tới đồng hồ thông minh và các phụ kiện điện tử "ngụy trang".

Điều khiến dư luận chú ý là nước Pháp vốn có lịch sử chống gian lận thi cử kéo dài hàng thế kỷ. Từ thế kỷ 19, báo chí Pháp đã ghi nhận nhiều vụ "thi hộ", tráo người làm bài hoặc giấu tài liệu trong quần áo. Khi đó, các giám thị phải kiểm tra cực kỳ nghiêm ngặt vì kỳ thi bac được xem là niềm tự hào học thuật quốc gia. Nhưng nếu trước kia học sinh chỉ giấu "phao thi" bằng giấy thì nay công nghệ khiến mọi thứ phức tạp hơn rất nhiều.

Nhiều vụ việc gây xôn xao từng bị phát hiện khi thí sinh dùng điện thoại siêu nhỏ giấu trong áo, tai nghe mini kết nối bluetooth hoặc smartwatch có khả năng truy cập internet. Một số học sinh còn bị nghi sử dụng ứng dụng AI để giải bài gần như theo thời gian thực.

Không chỉ Pháp, nhiều quốc gia châu Âu cũng bắt đầu siết chặt quy định thi cử vì lo ngại AI làm thay đổi hoàn toàn cách học sinh gian lận. Tuy nhiên, tại Pháp, áp lực đặc biệt lớn hơn bởi Baccalauréat mang ý nghĩa biểu tượng quá sâu sắc.

Một số giáo viên cho rằng kỳ thi truyền thống đang đứng trước bước ngoặt lịch sử. Khi AI có thể viết văn, giải toán hoặc phân tích tài liệu chỉ trong vài giây, việc kiểm soát gian lận bằng cách giám sát thông thường ngày càng trở nên bất khả thi. "Chúng tôi đang đối đầu với công nghệ thay đổi nhanh hơn quy định thi cử", một giáo viên trung học tại Paris chia sẻ với báo Pháp.

Tranh cãi cũng bùng lên quanh câu hỏi: liệu các kỳ thi viết truyền thống có còn phù hợp trong thời đại AI? Một số chuyên gia giáo dục cho rằng thay vì chỉ tập trung chống gian lận, hệ thống giáo dục cần thay đổi cách đánh giá năng lực học sinh. Trong khi đó, nhiều người khác vẫn tin rằng kỳ thi bac phải được bảo vệ nghiêm ngặt vì đây là một phần bản sắc giáo dục Pháp.

Dù cuộc chiến chống gian lận công nghệ vẫn chưa có hồi kết, kỳ thi tú tài hơn 200 năm tuổi của nước Pháp đang cho thấy một thực tế rõ ràng: Càng hiện đại, việc giữ gìn sự công bằng trong thi cử càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Tin Gốc: Người Đưa Tin