Là một trong ba nước chủ nhà World Cup 2026, các cầu thủ Mỹ bước vào giải đấu với nhiều kỳ vọng. Đội tuyển Mỹ nằm ở nhánh đấu tương đối thuận lợi, có cơ hội hiếm thấy để chinh phục thế hệ người hâm mộ mới. Tuy nhiên, giấc mơ lần đầu vào tứ kết sau 24 năm đã tan biến sau thất bại 1-4 trước Bỉ ở vòng 1/8.
Xét về thành tích, World Cup 2026 là điều đáng thất vọng với các cổ động viên Mỹ. Nhưng ở khía cạnh khác, giải đấu năm nay lại giúp Mỹ tạo ra ấn tượng tích cực với thế giới.
Trong gần 40 ngày, sự kiện không chỉ thu hút hàng triệu người hâm mộ từ khắp thế giới mà còn trở thành dịp để họ trực tiếp trải nghiệm một nước Mỹ khác xa những gì từng thấy trên mạng xã hội hay qua các tranh cãi chính trị.
“Đó cũng là minh chứng rõ nét cho sức mạnh mềm mà Washington vẫn sở hữu”, theo Jonathan Clegg và Joshua Robinson, hai cây viết bình luận của tờ Wall Street Journal.
Trước khi giải đấu khởi tranh, không ít ý kiến dự báo World Cup 2026 có thể trở thành sự kiện khiến Mỹ đau đầu. Giá vé bị cho là quá cao, hệ thống giao thông công cộng có thể không đáp ứng lượng du khách khổng lồ, còn chính sách siết nhập cư của Tổng thống Trump khiến người hâm mộ quốc tế dè chừng.
Những băn khoăn ấy càng gia tăng khi sát ngày khai mạc, hàng nghìn vé trận mở màn của đội tuyển Mỹ vẫn chưa bán hết và một trọng tài người Somalia bị từ chối nhập cảnh do quy trình thẩm tra an ninh.
“Mỹ là cường quốc lớn nhất thế giới, nên việc tổ chức World Cup chắc chắn sẽ có những đặc điểm riêng”, Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (FIFA) Gianni Infantino phát biểu một ngày trước lễ khai mạc.
Song khi trái bóng bắt đầu lăn, phần lớn những tranh cãi nhanh chóng lùi vào hậu trường. Hàng triệu người hâm mộ vẫn đổ đến Mỹ, và điều họ tìm thấy là một đất nước khác hẳn với những hình dung ban đầu.
Không giống như Olympic hay những sự kiện thể thao trong thời gian ngắn, World Cup buộc người hâm mộ phải ở lại nước chủ nhà nhiều tuần và di chuyển giữa các thành phố để theo dõi trận đấu. Trong khoảng thời gian đó, họ cũng trực tiếp trải nghiệm cuộc sống, văn hóa và con người địa phương.
Điều gây ấn tượng với du khách không phải những sân vận động hiện đại hay các màn trình diễn hoành tráng mà chính là cuộc sống thường nhật của người Mỹ. Nhiều cổ động viên quốc tế cho biết họ cảm nhận một nước Mỹ cởi mở và thân thiện hơn so với những gì từng thấy trên mạng xã hội hoặc truyền thông.
Họ thích thú với món khoai băm chiên tại Waffle House, khám phá bánh mì kẹp thịt bò xông khói của Buc-ee’s, ngạc nhiên trước những chiếc xe tự lái Waymo, choáng ngợp bởi quy mô các tuyến cao tốc, trung tâm thương mại và cả quầy thực phẩm đông lạnh trong các siêu thị Costco.
Những hình ảnh cổ động viên Hà Lan biến nhiều tuyến phố thành “biển cam”, hay người hâm mộ Scotland phủ kín các quán bar tại Boston, góp phần lan tỏa bầu không khí lễ hội trên mạng xã hội, giúp quảng bá nước Mỹ theo cách tự nhiên hơn bất kỳ chiến dịch truyền thông nào.
Một khảo sát của Hiệp hội Du lịch Mỹ thực hiện ngay trước khi giải đấu khởi tranh cho thấy 91% du khách hài lòng với chuyến đi và gần hai phần ba trở về với cái nhìn tích cực hơn về nước Mỹ.
“Khách quốc tế chính là những đại sứ thương hiệu tốt nhất của Mỹ”, theo hiệp hội.
Các truyền thống cổ vũ được chào đón thay vì bị hạn chế. Giới chức Mỹ cũng không áp dụng biện pháp tách riêng các nhóm cổ động viên đối địch, ngay cả ở trận bán kết giữa Anh và Argentina vốn được đánh giá tiềm ẩn nhiều rủi ro.
“Thật mừng khi chứng kiến các cổ động viên được giám sát và đối xử dựa trên hành vi thực tế, thay vì định kiến đã lỗi thời”, Mark Roberts, lãnh đạo Cảnh sát Bóng đá Anh (UKFPU), nói, nhắc đến việc cổ động viên nước này thường bị gắn liền với hình ảnh bạo lực sân cỏ.
Theo thời gian, những lo ngại về chi phí, địa chính trị hay thời tiết nắng nóng cũng dần nhạt đi. FIFA thậm chí nâng dự báo doanh thu từ bản quyền truyền hình, bán vé và hàng lưu niệm từ 11 tỷ USD lên 15 tỷ USD, phản ánh niềm tin vào thành công thương mại của giải đấu.
Yếu tố chính trị vẫn xuất hiện trong suốt giải đấu, nhưng không đủ để lấn át bầu không khí bóng đá. Tổng thống Donald Trump gây chú ý khi gọi điện cho Chủ tịch FIFA Infantino đề nghị xem xét lại án treo giò tiền đạo Folarin Balogun sau tấm thẻ đỏ ở vòng 1/16.
Động thái này khiến tuyển Bỉ phản ứng gay gắt trước cuộc đối đầu với Mỹ. Huấn luyện viên Rudi Garcia khi đó cho rằng việc can thiệp không chỉ liên quan đến đội tuyển mà còn ảnh hưởng đến tính công bằng của bóng đá. Tuy nhiên, chiến thắng thuyết phục của Bỉ đã nhanh chóng khép lại mọi tranh cãi.
World Cup 2026 sẽ kết thúc với trận tranh cúp vô địch giữa Argentina và Tây Ban Nha vào 15h ET ngày 19/7 (2h ngày 20/7 giờ Hà Nội) trên sân vận động MetLife ở bang New Jersey.
Nhà Trắng xác nhận Tổng thống Trump sẽ có mặt tại trận đấu thứ 104 này, còn Chủ tịch FIFA Infantino nói lãnh đạo Mỹ sẽ trao cúp cho đội chiến thắng. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho biết bà cũng đến MetLife xem trận chung kết, theo lời mời từ Tổng thống Trump. Mexico, Mỹ, cùng với Canada là ba quốc gia cùng đăng cai World Cup 2026.
Do đó, dù đội tuyển Mỹ không thể tiến sâu như kỳ vọng, World Cup 2026 vẫn giúp nước chủ nhà đạt được điều mà nhiều chiến dịch quảng bá hình ảnh khó có thể làm được.
“Mọi thứ ở kỳ World Cup này đều tuyệt vời”, tiền đạo Na Uy Erling Haaland nói sau giải đấu. Anh gây chú ý khi mang theo một con gấu mèo nhồi bông mua tại Dallas, bang Texas, về nước.
“Tôi thích người Mỹ. Họ khá hài hước và tôi thích cách họ sống”, Haaland nói.
Theo Hãng tin Reuters ngày 26-4, đám cháy rừng đầu tiên bùng phát hôm 22-4 tại khu vực miền núi. Sau đó một đám cháy khác gần đó đe dọa các khu dân cư ở thị trấn Otsuchi, tỉnh Iwate.
Địa hình đồi núi, thời tiết khô hanh và gió mạnh đang cản trở công tác chữa cháy, theo một quan chức cứu hỏa.
Tính đến thứ Bảy (ngày 25-4), lửa đã thiêu rụi khoảng 730ha, khiến chính quyền ban hành lệnh sơ tán với 1.541 hộ dân, tương đương 3.233 người - khoảng 1/3 dân số thị trấn Otsuchi.
Trực thăng từ nhiều tỉnh và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đang hỗ trợ lực lượng chữa cháy trên mặt đất, tiến hành thả nước từ trên không để ngăn lửa lan rộng.
"Đất quá khô nên lửa liên tục bùng phát. Dập được chỗ này thì lại phải chạy sang chỗ khác, cứ thế lặp đi lặp lại", ông Masashi Kikuchi (37 tuổi), lính cứu hỏa tình nguyện, cho biết.
Đến nay tám công trình, trong đó có một nhà dân, đã bị hư hại hoặc phá hủy. Chính quyền địa phương cho biết chưa ghi nhận thương vong.
Thị trấn Otsuchi vẫn còn mang ký ức nặng nề về thảm họa động đất và sóng thần tháng 3-2011, khi thị trấn mất gần 1/10 dân số.
"Ngay cả trong thảm họa năm 2011, khu vực này cũng không bị cháy. Khi đó có sóng thần nhưng không có hỏa hoạn", bà Taeko Kajiki (76 tuổi), cựu y tá, cho biết.
Bà nằm trong số những người phải sơ tán từ ngày 24-4, và đã thức trắng đêm theo dõi ánh lửa đỏ rực. Khi rời nhà, bà mang theo sổ tiết kiệm, thẻ y tế cùng con rùa nuôi từ năm 2010.
"Tôi không thể để người dân mất nhà thêm lần nữa sau khi họ đã mất nhà vì sóng thần" - Thị trưởng Otsuchi Kozo Hirano nói, đồng thời cho biết thị trấn sẽ tìm kiếm hỗ trợ từ các cơ quan khác và cung cấp dịch vụ tắm nước nóng để giúp người dân giảm căng thẳng.
Dù Nhật Bản ghi nhận tương đối ít vụ cháy rừng so với nhiều nơi trên thế giới, biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tần suất các vụ cháy - đặc biệt vào đầu mùa xuân, trước mùa mưa ẩm, khi thời tiết nóng, khô và gió mạnh khiến lửa dễ lan nhanh.
Cơ quan khí tượng Nhật Bản cho biết khu vực này không có mưa trong dự báo tuần tới.
Theo số liệu chính thức, diện tích cháy quanh Otsuchi hiện chỉ đứng sau vụ cháy rừng ở Ofunato năm 2025 (3.370ha), và vụ cháy tại Kushiro năm 1992 (1.030ha).
Kyodo News ngày 27.6 dẫn một số nguồn tin cho hay chính phủ Nhật Bản dự định sẽ nêu rõ "việc tăng cường khả năng phản ứng" ở Thái Bình Dương trong 3 văn kiện liên quan an ninh dự kiến được sửa đổi vào cuối năm nay.
Chính phủ nước này đang xem xét việc đưa vào sử dụng tàu ngầm không người lái có khả năng mang ngư lôi và thủy lôi, có thể di chuyển quãng đường xa trong thời gian dài. Cũng có đề xuất phát triển các mô hình tự hành được trang bị trí tuệ nhân tạo.
Theo kế hoạch, chính phủ Nhật Bản có kế hoạch triển khai tàu ngầm không người lái cùng với các tàu khu trục và tàu ngầm có người lái, cũng như các tàu nổi không người lái được trang bị bệ phóng tên lửa.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã dành 100,1 tỉ yên (619 triệu USD) trong ngân sách năm tài chính 2026 (kết thúc vào cuối tháng 3.2027) để thiết lập hệ thống Phòng thủ ven biển nâng cao, tích hợp, hỗn hợp và đồng bộ (SHIELD), nhằm đẩy lùi cuộc tấn công của đối phương vào các đảo xa xôi, sử dụng số lượng lớn phương tiện không người lái.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản dự định mua các máy bay không người lái cỡ nhỏ phục vụ mục đích tấn công cũng như các tàu ngầm không người lái để thu thập thông tin tình báo, bên cạnh các tàu ngầm tấn công.
Nước này cũng sẽ xem xét thiết lập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trên quần đảo Ogasawara ở Thái Bình Dương, đồng thời lên kế hoạch triển khai các radar giám sát và kiểm soát đến quần đảo này, cũng như đảo Kitadaito ở phía Thái Bình Dương.
Ngoài ra còn có đề xuất gia cố đường băng trên đảo Iwoto thuộc quần đảo Ogasawara, nằm cách Tokyo khoảng 1.250 km về phía nam, để cho phép triển khai nhiều máy bay chiến đấu hơn tại đó.
Dù mục tiêu là nhằm khắc phục những lỗ hổng trong khả năng phòng thủ của Nhật Bản, nhưng vẫn có khả năng những nỗ lực này sẽ làm leo thang thêm căng thẳng giữa Tokyo và Bắc Kinh, theo Kyodo News.
Quan hệ song phương đã xấu đi kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaishi vào tháng 11.2025 có phát ngôn ám chỉ khả năng Nhật Bản can thiệp vào tình huống khẩn cấp ở Đài Loan, khiến Trung Quốc tức giận.
Trong các đề xuất do đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền soạn thảo cho chính phủ Nhật Bản trước khi sửa đổi 3 văn kiện nói trên, LDP dường như ám chỉ Trung Quốc, lưu ý rằng "trong trường hợp xảy ra xung đột kéo dài, các cuộc tấn công chống lại Nhật Bản có thể được phát động từ phía Thái Bình Dương".
Những đề xuất này kêu gọi phát triển khả năng phản ứng chỉ huy và kiểm soát mang tích hợp, và cơ sở hạ tầng hoạt động của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản.
Theo các chuyên gia quốc phòng, Lực lượng Phòng vệ trên biển của Nhật Bản cần duy trì trạng thái cảnh giác dọc theo vùng biển nằm giữa nước này và bán đảo Triều Tiên, và xung quanh quần đảo Nansei, vốn tạo thành biên giới giữa biển Hoa Đông và biển Philippines thuộc Thái Bình Dương.
Một quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: "Đối với một quốc gia bị bao quanh bởi đại dương ở mọi phía, việc tiết kiệm nhân lực và các hoạt động không người lái là rất cần thiết cho 'phương thức chiến đấu mới' của Nhật Bản".
"Trong kế hoạch 5 năm mới, chúng ta cần thực hiện đúng đắn kế hoạch xây dựng năng lực hải quân, mỗi năm đóng hai chiến hạm mặt nước mới, trong đó có tuần dương hạm 10.000 tấn. Chúng ta cần đóng mới tàu hộ tống và tàu chuyên dụng, cũng như phát triển và chế tạo hệ thống vũ khí dưới nước", lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un nói trong lễ biên chế khu trục hạm Choe Hyon ngày 23/6.
Ông Kim Jong-un đánh giá trong vòng chưa đầy ba năm sau khi Triều Tiên bắt đầu cải tổ hải quân, lực lượng này "chấm dứt hơn 70 năm trì trệ" và có những thay đổi nhanh chóng, rõ rệt nhất. Ông nhận xét nỗ lực này "gần như bắt đầu từ con số 0", khi hải quân là lực lượng yếu nhất trong các quân chủng của Triều Tiên.
"Vai trò phòng thủ vùng biển ngoài khơi lãnh thổ quốc gia của hải quân Triều Tiên đã thành dĩ vãng", ông Kim Jong-un nói. "Hải quân Triều Tiên đã trở thành lực lượng chính quy được trang bị đầy đủ phương tiện chiến lược khi chương trình trang bị vũ khí hạt nhân cho quân chủng này đang diễn ra theo đúng kế hoạch".
Theo ông Kim Jong-un, động thái này sẽ giúp lực lượng hạt nhân Triều Tiên sẵn sàng cho các hoạt động đa dạng và hiệu quả, cũng như duy trì thế chủ động trong hoạt động phòng thủ trên biển và "răn đe hạt nhân mạnh mẽ, đáng tin cậy".
Choe Hyon là chiếc đầu tiên của lớp chiến hạm cùng tên, có lượng giãn nước 5.000 tấn và lớn nhất trong lịch sử Triều Tiên. Triều Tiên gọi đây là tàu khu trục, trong khi các chuyên gia phương Tây đánh giá nó là tàu hộ vệ tên lửa hạng nặng với lượng giãn nước không thua kém các mẫu chiến hạm tối tân ở châu Âu.
Choe Hyon được hạ thủy tháng 4/2025, chiếc thứ hai thuộc lớp này là Kang Kon gặp sự cố khi hạ thủy vào tháng 5/2025. Sau khi khắc phục sự cố, Triều Tiên hạ thủy tàu Kang Kon vào tháng 6/2025.
Các tàu lớp Choe Hyon ban đầu được trang bị 74 ống phóng tên lửa thẳng đứng (VLS), đặt trong hai cụm bệ phóng ở trước và sau thượng tầng. Giới chuyên gia quân sự phương Tây sau đó nhận định Triều Tiên đã thay đổi cấu hình, giảm xuống còn 68 VLS.
Trước khi được biên chế, tàu Choe Hyon đã trải qua nhiều cuộc thử nghiệm dưới sự giám sát của ông Kim Jong-un. Chiến hạm Choe Hyon ngày 12/4 phóng thử tên lửa diệt hạm và tên lửa hành trình chiến lược, được cho là có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.
